ጤና ይስጥልኝ ፡-
ማንኛዉም ሰዉ በአንድ የወንጀል ደርጊት ተከሶ የመጨረሻ ዉሳኔ ባገኘበት በድጋሚ ሊቀጣ እንደማይገባ በኢፌዲሪ ሕገ-መንግስት አንቀጽ 23 ላይ የተደነገገዉን ስለአፈጻጸሙ በወንጀል ሕግ አንቀጽ 2/5 ላይ የተቀመጠዉን እንደሚከተለዉ እናቀርባለን፡፡
መልካም ምንባብ፡-
ማንም ሰዉ በሕግ መሠረት የመጨረሻ በሆነ ዉሣኔ ጥፋተኛነቱ ተረጋግጦ ከዚህ ቀደም በተቀጣበት ወይም ሌላ ሕጋዊ እርምጃ በተወሰደበት ወይም በነፃ በተለቀቀበት ወንጀል እንደገና አይከሰስም ወይም አይቀጣም በማለት በወንጀል ሕግ አንቀጽ 2/5 ላይ የተደነገገ ሲሆን በዚሁ ድንጋጌ ተጠቃሚ ነኝ በማለት በድጋሚ ልከሰስ አይገባም በሚል ክርክር ከቀረበ ከዚህ ቀደም ቀርቧል የተባለዉን በድጋሚ (ለሁለተኛ ጊዜ) ክስ ቀርቦበታል ከተባለዉ የወንጀል ድርጊት ጋር ተመሳሳይ መሆን አለመሆኑ ተገናዝቦ መሆን ያለበት ስለመሆኑ በፌደራል ጠቅላይ ፍ/ቤት የሰበር ሰሚዉ ችሎት በሰ/መ/ቁ/85237 በሆነ ዉሣኔም የሰጠበት መሆኑን ግንዛቤ ይያዝበት
ደረጀ ማርቆስ ነሐሴ 6/2013

የሸማች መብቶች
• ስለሚገዛዉ ዕቃ ወይም አገልግሎት ጥራትና አይነት በቂና ትክክለኛ መረጃ ወይም መግለጫ የማግኘት
• ዕቃዎችንና አገልግሎቶችን አማርጦ የመግዛት
• የዕቃዎችን ወይም አገልግሎቶችን ጥራት ወይም አማራጮችን በማየቱ ወይም የዋጋ ድርድር በማድረጉ ምክንያት እንዲገዛ ያለመገደድ
• በማንኛዉም ነጋዴ በትህትናና በአክብሮት የመስተናገድ እንዲሁም በነጋዴዉ ከሚደርስበት የስድብ፤ የዛቻ፤ የማስፈራራት እና የስም ማጥፋት ተግባር የመጠበቅ እና
• የንግድ ዕቃዎችን ወይም አገልግሎቶችን በመግዛቱ ወይም በመጠቀሙ ምክንያት ለሰረሰበት ጉዳት የንግድ ዕቃዎቹን ወይም አገልግሎቶቹን ከማቅረብ ጋር ተያይዞ በአምራችነት፤ በአስመጪነት፤ በጅምላ ሻጭነት፤ በችርቻሮ ሻጭነት ወይም በሌላ ማንኛዉም ሁኔታ በአቅርቦቱ የተሳተፉ ሰዎች በተናጠል ወይም በአንድነት ካሣ እንዲከፍሉት ወይም ከዚህ ጋር ተያያዥ መብቶችን የመጠየቅ መብት አለዉ
አዋጅ ቁጥር 813/2006 አንቀጽ 14
ህድአት
ነሃሴ/2013 ዓ.ም

ከተ.መ.ድ የስደተኞች ኮንቬንሽን እና ከአፍሪካን ኮንቬንሽን ጥምርት ምንባብ እንደምንገነዘበው አንድ ሰው ስደተኛ የሚባለው፡-
በዘሩ፤ በሃይማኖቱ፤ በዜግነቱ፤ በአንድ የህብረተሰብ ቡድን አባል በመሆኑ፤ ወይንም
በፖለቲካ እምነቱ ምክንያት፡ ተጨባጭ ማሳደድ. ወይንም አደጋ ወይንም እንግልት ወይንም ስቃይ ይደርስብኛል ብሎ በመስጋት ምክንያት ከአገሩ የተሰደደና፤ በነዚህ ክስተቶች ምክንያት የዜግነት አገሩን ጥበቃ ማግኘት ያልቻለ ወይም በዚሁ ስጋት
የተነሳ የዜግነት አገሩን ጥበቃ ያልፈለገ፤ ወይንም ዜግነት የሌለው ሆኖ ከላይ በተጠቀሱት ምክንያቶች ተጨባጭ ማሳደድ፤ አደጋ፤
እንግልት ወይም ስቃይ ይደርስብኛል ብሎ በመስጋት ከዜግነት አገሩ የተሰደደና
ወደቀድሞ መደበኛ መኖሪያው መመለስ ያልቻለ ወይም ያልፈለገ እንደሆነ እንዲሁም ደግሞ
ከላይ ከተቀመጡት ምክንያቶቸ በአማራጭ፤
ከአፍሪካ የመጣ ስደተኛ ከሆነ በውጭ ወረራ ምክንያት፤ በግዛት መያዝ፤ በውጭ አገዛዝ፤
የትውልድ ወይም የዜግነት አገሩን ህዝባዊ ስርአት በከፊልም ሆነ በሙሉ በሚያናጋ ከባድ
ክስተት ምክንያት፤ከትውልድ ወይንም ከዜግነት አገሩ ውጭ ጥገኝነት ለመጠየቅ ሲል መደበኛ መኖሪያ ስፍራውን ለመልቀቅ የተገደደ እንደሆነ ነው፡፡

ሰብአዊ መብት ባህል የሆነባት ኢትዮጵያን እንፍጠር!
ኦምኒኤል (14/12/2013 ዓ.ም)

የስደተኛ መብቶችን በተመለከተ በተ.መ.ድ የስደተኞች ኮንቬንሽንና በስደተኞች ጉዳይ አዋጅ ቁጥር 1110/2011 መሠረት:-
እንደ ስደተኛ የመቆጠር መብት
ተገዶ ያመመለስ መብት (non-refoulment)
ከአገር ያለመውጣት መብት
የጥገኝነት ማመልከቻ ያቀረበ እንደሆነ የይግባኝ መብት እስኪያበቃ ድረስ ኢትዮጵያ
ውስጥ የመቆየት መብት
ኢትዮጵያ ውስጥ የመኖር መብት
በፈቃደኝነት ወደ አገር የመመለስ መብት
የቤተሰብ አንድነት መብት
ስደተኝነትን የሚገልፅ መታወቂያ ወረቀት የማግኘት መብት
የጉዞ ሰነድ የማግኘት መብት
የትምህርት እድል የማግኘት መብት
የጤና አገልግሎት የማግኘት መብት
የመስራት መብት
የመደራጀት መብት
የመዘዋወር ነፃነት
ንብረት የማፍራትና የማስተላለፍ መብት
ፍትህ የማግኘት መብት
የአሽከርካሪ ብቃት ማረጋገጫ ፈቃድ የማግኘት መብት
የባንክ እና ፋይናንስ አገልግሎት የማግኘት መብት
የቴሌኮምዩኒኬሽን አገልግሎት የማግኘት መብት እንዲሁም ደግሞ
የወሳኝ ኩነቶች ምዝገባ የማግኘት መብት አለው።

ሰብአዊ መብት ባህል የሆነባት ኢትዮጵያን እንፍጠር!
ኦምኒኤል (14/12/2013 ዓ.ም)

በስደተኞች ጉዳይ አዋጃችን መሠረት
የኢትዮጵያ ዜግነት ማግኘት የሚፈልግ ስደተኛ/የውጭ አገር ዜጋ ሊያሟላቸው የሚገቡ ሁኔታዎች የሚከተሉት ናቸው፡-
ለአካለ-መጠን የደረሰና በህግ ችሎታ ያለው መሆን፤
መደበኛ መኖሪያን በኢትዮጵያ መመስረትና እስከ ማመልከቻው ቀን ድረስ ባሉት
አምስት አመታት ቢያንስ ለአራት አመት ኢትዮጵያ ውስጥ መኖር፤
ካገሪቱ ቋንቋዎች ቢያንስ ባንዱ መግባባት መቻል፤
ራስንና ቤተሰብን ማስተዳደር የሚያስችል ህጋዊ የገቢ ምንጭ ያለው መሆን፤
መልካም ስነ-ምግባር ያለው መሆን፤
በወንጀል ተከሶ ያልተቀጣ መሆን፤
የቀድሞ ዜግነቱን የተወ/የሚተው መሆኑን ማስረዳት የሚችል፤
የዜግነት ቃለ-መሃላ ለመፈፀም ፈቃደኛ መሆን፤

ሰብአዊ መብት ባህል የሆነባት ኢትዮጵያን እንፍጠር!
ኦምኒኤል (14/12/2013 ዓ.መ)

ቸር ይግጠመን
በቦሌ ክ/ከ/ዐ/ጽ/ቤት የህ/ም/መ/ዳይሬክቶሬት የቴልግራምመልክት የተዘጋጀ ነሐሴ 7/12/2013
በሰላም ይገላገሉ
ውድ የቴሌግራም ተከታታዮቻችን ማንም ሰው ለአቅመ አዳም /ሄዋን/ ደርሶ ስራ ከያዘ፣ ቀጥሎ ማሳካት ከሚፈልጋቸው ነገሮች አንዱ መውለድ ወይም ዘሩን መተካት ነው፡፡
መውለድ ደግሞ የግል ብቻ ሳይሆን ለሀገር ቀጣይ ተረካቢ ትውልድ የማፍራት ጉዳይ ስላለበት መንግስታትም ለሰራተኞቻቸው ከሚሰጧቸው መብቶች አንዱ የወሊድ ፈቃድ በመሆኑ በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የመንግስት ሰራተኞች አዋጅ ቁጥር 56/2010የወሊድ ፈቃድ በሚል የሚከተለውን ደንግጓል እንደሚከተለው አቅርበነዋልና ለመውለድ ከምታደርጉት ዝግጅት አንዱ ይህንን ማንበብ ይሆን ዘንድ እጋብዛለሁ፡፡
አንቀጽ 42 የወሊድ ፈቃድ
1.ነፍሰጡር የሆነች የመንግስት ሰራተኛ፣
ሀ. ከእርግዝናዋ ጋር የተያያዘ ምርመራ ለማድረግ ሐኪም በሚያዘው መሰረት ደመወዝ የሚከፈልበት ፈቃድ ይሰጣታል፣
ለ. ከመውለዷ በፊት እረፍት እንድታደርግ ሐኪም ካዘዘ ደመወዝ የሚከፈልበት እረፍት ይሰጣታል
2.በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ (1)የተመለከተው ፈቃድ እንደ ህምም ፈቃድ አይቆጠርም
3.ነፍሰጡር የሆነች የመንግስት ሰራተኛ መውለጃዋ ሲደርስ እወልዳለሁ ብላ ከገመተችበት ቀን በፊት 30 ተከታታይ ቀናት የቅድመ ወሊድ ፈቃድ፣ እንዲሁም ስትወልድ ከወለደችበት ቀን ጀምሮ 90 ተከታታይ ቀናት፣ በአጠቃላይ 120 ተከታታይ ቀናት ደመወዝ የሚከፈልበት የወሊድ ፈቃድ ይሰጣታል
4.በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ (3) መሰረት ሰራተኛዋ የተሰጣት የቅድመ ወሊድ ፈቃድ ከማለቁ በፊት ከወለደች ያልተጠቀመችበትን ቀሪ የቅድመ ወሊድ ፈቃድ ከወለደች በኋላ እንድትጠቀምበት ይደረጋል
5.ሰራተኛዋ የወሰደችው የቅድመ ወሊድ ፈቃድ ሲያልቅ ያልወሰደችው የቅድመ ወሊድ ፈቃድ ሲያልቅ ያልወለደች እንደሆነ እስከምትወልድበት ቀን ድረስ ባሉት የስራ ቀናት የምትቆይበት እረፍት በበጀት ዓመቱ ካላት የዓመት ፈቃድ የሌላት እንደሆነ ከሚቀጥለው የበጀት ዓመት የእረፍት ፈቃዷ ይተካል
6.ሰራተኛዋ በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ (3) የተወሰነውን የወሊድ ፈቃድ ከጨረሰች በኋላ ብትታመምና ተጨማሪ ፈቃድ የሚያስፈልጋት መሆኑ በሐኪም ከተረጋገጠ በዚህ አዋጅ አንቀጽ 43(1) በተደነገገው መሰረት የሕመም ፈቃድ መውሰድ ትችላለች
7.ማንኛውም ስድስት ወር የሞላት ነፍሰጡር የሆነች የመንግስት ሰራተኛ የቅድመ ወሊድ ፈቃድ ከመውሰዷ በፊት ጽንሱ የተቋረጠባት ከሆነ ይህንኑ የሚያረጋግጥ የህክምና ማስረጃ ስታቀርብ የ60 ቀን የድህረ ወሊድ ፈቃድ ይሰጣታል
8.የቅድመ ወሊድ ፈቃድ ከወሰደች በኋላ የጽንስ መቋረጥ ካጋጠማት የወሰደችው የቅድመ ወሊድ ፈቃዷ ተቋርጦ በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ (3) የተመለከተው የ90 ቀን የድህረ ወሊድ ፈቃድ ይሰጣታል
9.ከሶስት እስከ ስድስት ወር ባለው የእርግዝና ጊዜ ውስጥ የፅንስ መቋረጥ ያጋጠማት የመንግስት ሰራተኛ ደመወዝ የሚከፈልበት 30 ተከታታይ ቀን ፈቃድ ይሰጣታል
10.ማንኛውም የመንግስት ሰራተኛ የትዳር ጓደኛው ስትወልድ ደመወዝ የሚከፈልበት 10 የስራ ቀን ፈቃድ ይሰጠዋል፡፡
በነገራችን ላይ ከዚህ በፊት የነበረውን አዋጅ ስድስትን በአዋጅ ሀምሳስድስት መቀየር ካስፈለገባቸው ምክንያቶች መካከል፡-
የጽንስ መቋረጥ ላጋጠማቸው ሴቶች የሚሰጠው ፈቃድ፤
የወሊድ ፈቃድን ከ90 ቅድመ ወሊዱን ጨምሮ ወደ 120 ቀናት ያሳደገው፤
እንዲሁም በክፍል 5 አንቀጽ 48/6 የተደነገገው ማንኛውም መስሪያቤት ህጻናት ማቆያ ማቋቋም እንዳለበት የሚደነግጉት ናቸው፡፡

አዘጋጅ ሲሳይ ሰማኝ

ጤና ይስጥልኝ ፡-
በወንጀል ተከሶ የተያዘ ሰው በሕግ መሠረት ካልሆነ በቀር በዋስ የመፈታት መብት ያለው መሆኑን የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 19 መሠረት የምንረዳ ሲሆን ይህንኑ በዝርዝር እንዲህ እናቅርበው፡፡
መልካም ምንባብ፡-
በወንጀል ተከሶ የተያዘ ሰውን ዋስትና ለመከልከል ፍ/ቤቶች በሕጉ ላይ ክልከላ ያልተደረገበት መሆኑን፣የተከሰሰበትን ክሶች ብዛትና ከባድነት እንደዚሁም ሌላ ዋስትናውን ለመከልከል በቂ ምክንያትን በማንሳት ሲሆን ከጤና አንፃር የሚቀርብ የዋስትና ጥያቄን ፍ/ቤቶች ግምት ውስጥ የሚያስገቡት መሆኑን የሰ/መ/ቁጥር 68407 በሆነ ትርጉም የሰጠበት መሆኑንና ሆኖም ግን የዋስትና መብት እንዲከበርለት ትዕዛዝ ከተሰተጠ በኃላ ፍ/ቤቱ በራሱ አነሳሽነት ወይም በማናቸውም ባለ ጉዳይ አመልካችነት አዲስ ነገር ተከስቷል ብሎ ካመነ ዋስትናው እንዲነሳ ትዕዛዝ ሊሰጥ ይችላል፡፡

ደረጀ ማርቆስ
ነሐሴ 17 ቀን 2013 ዓ.ም

ጤና ይስጥልኝ ፡-
የኢትዮጵያ ፍትሐብሔር ሕግ እና የፍትሐብሔር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ግለሰቦች(ተከራካሪ ወገኖች ) ጉዳያቸውን በዕርቅና ግልግል እንዲጨረሱ የሚያበረታታና የሚደግፍ ሲሆን በዚህ ረገድ በድንጋጌው ያሉትን ለንባብ በሚያመች መልኩ እንዲህ አቅርበነዋል፡፡
መልካም ምንባብ፡-
ግለሰቦች ባልተግባቡበትና ባልተስማሙበት ጉዳይ ወደ ፍርድ ቤት ክርክር በማቅረብ ፍርድ የማግኘት መብት እንዳላቸው በሕገ መንግስቱ አንቀጽ 37 ላይ እንደተገለጸው ሁሉ ይህንኑ ጉዳያቸውንም በሚመረጡበት ግለሰብም ይሁን በሕግ ሥልጣን የተሰጠውን ተቋም በመምረጥ በዕርቅ ወይም በግልግል ለመጨረስ የሚችሉ ሲሆን ከእነርሱ የሚጠበቀው ጉዳያቸውን በግልጽና በማያሻማ ሁኔታ ለመጨረስ እንደሚፈልጉ ስምምነት መስጠት ሲሆን ጉዳዮም በፍርድ ሂደት ላይም ሆነ በፍርድ ውሳኔ የተሰጠበት ሲሆን የሚችል ሲሆን ጉዳዮም በዕርቅ ካለቀ የዕርቅ ሰነድ (ውሉ) ለፍ/ቤቱ ቀርቦ ፍ/ቤቱም የቀረበው ለሕግና ለሞራል ተቃራኒ አለመሆኑን በማረጋገጥ ይመዘግበዋል ማለት ነው፡፡

ደረጀ ማርቆስ
ነሐሴ 17 ቀን 2013 ዓ.ም

ማንኛዉም የንግድ ዕቃ ከመደበኛ የግብይት አሰራር ዉጪ ተከማችቷል ወይም ተደብቋል የሚባለዉ፡-
ግምቱ ከነጋዴዉ ካፒታል ሃያ አምስት በመቶ የማያንስ ሲሆን እና የሚከተለቱት ተሟልተዉ ሲገኙ ነዉ፡፡
• ከዉጭ አገር የመጣ የንግድ ዕቃ ሲሆን አስመጪዉ ራሱ ለቀጣይ የምርት ሂደት በጥሬ ዕቃነት ወይም በግብዓትነት የሚጠቀምበት ካልሆነ በስተቀር የገምሩክ ፎርማሊቲ ከተጠናቀቀለት በኋላ በሦስት ወራት ዉስጥ ለሽያጭ ካልቀረበ፤
• በአገር ዉስጥ የተመረተ የንግድ ዕቃ ሲሆን አምረቹ ራሱ ለቀጣይ የምርት ሂደት በጥሬ ዕቃነት ወይም በግብዓትነት የሚጠቀምበት ካልሆነ በስተቀር ከተመረተበት ቀን ጀምሮ በሁለት ወራት ዉስጥ ለሽያጭ ካልቀረበ፤
• በጅምላ ሻጭ ወይም በችርቻሮ ሻጭ የተገዛ የንግድ ዕቃ ሲሆን የጅምላ ሻጩ ወይም የችርቻሮ ቻጩ ንግድ ዕቃዉን ከገዛበት ቀን ጀምሮ በአንድ ወር ዉስጥ ለሽያጭ ካላቀረበ ነዉ፡፡
ከላይ ተየመለከቱት ባይሟሉም በማናቸዉም መጓጓዣ ከተፈቀደዉ የስርጭት መስመር ዉጪ ሲጓጓዝ የተገኘ የንግድ እቃ እንደተከማቸ ወይም እንደተደበቀ ይቆጠራል፡፡
አዋጅ ቁጥር 813/2006 አንቀጽ 24(2)፣(3)
ህድአት
ነሃሴ/2013 ዓ.ም

በንግድ ዉድድርና የሸማቾች ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 813/2006 አንቀጽ 14 የተመለከተዉ የሸማች መብቶች አለመጠበቅ ካሳ እንዲከፈለዉ የሚጠቀይቅ ማንኛዉም ሸማች ግብይቱ የተካሄደዉ በአዲስ አበባ ወይም በድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር ዉስጥ ሲሆን ለባለሥልጣኑ የዳኝነት ችሎት ወይም ግብይቱ የተካሄደዉ በክልል ዉስጥ ሲሆን ለክልሉ የሸማቾች ጥበቃ ዳኝነት አካል ክስ ማቅረብ ይችላል፡፡
አዋጅ ቁጥር 813/2006 አንቀጽ 37(3)
ህድአት
ነሃሴ/2013 ዓ.ም

በቦሌ ክፍለከተማ አስተዳደር
የአቃቤህግ ጽፈትቤት የህግ ስርጸት ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት
በኢፌድሪ የወንጀል ህግ
ስለሚስጢር መግለጽ የተደነገገውን በማስመልከት
የተዘጋጀየቴሌግራም መልዕክት-
ነሐሴ 2013
መግቢያ-
ውድ ተከታታዮቻችን በቅርቡ በኢፌድሪ የሐገር መከላከያ ሰራዊት የደቡብ እዝ ተቀዳሚ ወታደራዊ ፍርድ ቤት ሚስጥር በማውጣትና ሙያዊነትን በጣሰ ሁኔታ በመንቀሳቀስ በሀገሪቱና በሰራዊቱ ላይ ባደረሱት ጉዳት መሰረት 10ሰዎችን ከዚህ በታች በተዘረዘሩት አንቀጾች መሰረት ቀጥቷቸዋል፡፡ በዚህ መልዕክት በወንጀል ህጋችን በሙያ፣ በሀላፊነት፣ በሽምግልና ባጠቃላይ በማንኛውም መስፈርት ታምነን ወይም የስራ ባህሪያችን ሆኖ ያወቅነውን ሚስጢር ባለመጠበቃችን ሊገጥመን ስለሚችለው ቅጣት ግንዛቤ ለመፍጠር በወንጀል ህጋችን የተደነገገውን እንደሚከተለው አቅርበናል
መልካም ምንባብ፡፡
የሕዝብ ጥቅምን የሚመለከት ምስጢርን መግለፅ
አንቀጽ 396 ወታደራዊ ምስጢርን መግለፅ
1. ማንኛውም ወታደር ወይም በመከላከያ ኃይል አገልግሎት ውስጥ የሚገኝ ሰው ክዳትንና ስለላን በሚመለከት ከሚያስቀጡት ሁኔታዎች /አንቀጽ 248-252/ ውጭ፣ በሥራው ወይም በወታደራዊ ግዳጅ ምክንያት ያወቀው ሆኖ በጠባዩ ምስጢር የሆነውን ወይም ምስጢር ሆኖ እንዲጠበቅ የታዘዘውን ወይም ለሕዝብ እንዳይገለጽ የተከለከለውን መረጃ፣ ሰነድ ወይም ፍሬ ነገር የገለፀ ወይም ያስተላለፈ እንደሆነ፤
ሥራው ወይም ግዳጅ ከተፈፀመ በኋላ ቢሆንም እንኳን ከሰባት ዓመት በማይበልጥ ጽኑ እሥራት ይቀጣል፡፡
2. ቅጣቱ ከአሥራ አምስት ዓመት የማይበልጥ ፅኑ እሥራት የሚሆነው፡-
ሀ/ ወንጀሉ የሚመለከተው በምስጢር ኮድ /አሀዝ/ የተያዘ መረጃን ወይም ሰነድን እንደሆነ፣ ወይም አድራጊው ምስጢሩን እንዲጠብቅ በግልፅ አደራ የተጣለበት ወይም ምስጢሩን እንዳይገልፅ የመሐላ ቃሉን የሰጠበት እንደሆነ፤ ወይም
ለ/ ወንጀሉ ልዩ በሆነ ጥቅም ላይ ጉዳት አድርሶ እንደሆነ፤
ነው፡፡
3 ወንጀሉ በቸልተኛነት ተፈጽሞ እንደሆነ ከዚህ በላይ በንዑስ አንቀጽ (1) ለተመለከተው ቀላል ወንጀል ቅጣቱ ከአንድ ዓመት ያልበለጠ ቀላል እሥራት ወይም መቀጮ፤ በንዑስ አንቀጽ (2) ለተመለከተው ከባድ ወንጀል ደግሞ ከሦስት ዓመት ያልበለጠ ቀላል እሥራት ይሆናል፡፡

አንቀጽ 397 የሥራ ምስጢርን መግለፅ ነው፡፡
1 ማንኛውም የመንግሥት ሠራተኛ /አንቀጽ 42/ በአንቀጽ 396 በተመለከተው ድንጋጌ በተገለፀው መሠረት ምስጢር ሆኖ ሊጠበቅ የሚገባውን እና በሥራው ምክንያት ያወቀውን ማናቸውንም ዓይነት ሰነድ፣ መረጃ ወይም ፍሬ ነገር ሥራውን ወይም ሹመቱን ከለቀቀ በኋላ ቢሆንም እንኳ የገለጸ እንደሆነ፤
በቀላል እሥራት ወይም በመቀጮ ይቀጣል፡፡
2 ጥፋተኛው የተለየ ምስጢር የመጠበቅ ግዴታ ወይም እምነት የተጣለበት ወይም ወንጀሉ በተለይ ከፍ ያለ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ፤ ቅጣቱ ከአስር ዓመት የማይበልጥ ጽኑ እሥራት ይሆናል፡፡
3 ወንጀሉ የተፈጸመው በቸልተኛነት ሲሆን ቅጣቱ በንዑስ አንቀጽ (1) ለተመለከተው ቀላል ወንጀል ከብር አንድ ሺህ የማይበልጥ መቀጮ ወይም ከአንድ ዓመት ያልበለጠ ቀላል እሥራት፤ በንዑስ አንቀጽ (2) ለተመለከተው ወንጀል ደግሞ ከሦስት ዓመት ያልበለጠ ቀላል እሥራት ይሆናል፡፡
አንቀጽ 398 እንዲገለፅ የተፈቀደ ምስጢር
ለህዝብ ጥቅም ሲባል አግባብ ባለው የሲቪል፣ አስተዳደራዊ ወይም ወታደራዊ ባለሥልጣን የጽሁፍ ፈቃድ ከተሰጠ በኋላ በፍርድ ቤት ወይም ሥልጣን ባለው በማናቸውም ምርመራ በሚያደርግ ፍርድ ቤት ፊት የተደረገ የምስጢር መግለፅ አያስቀጣም፡፡
አንቀጽ 399 በሞያ ወይም በሥራ ምክንያት የታወቀ ምስጢርን መግለፅ
1 የማናቸውም እምነት አገልጋይ፣ የሕግ አማካሪ፣ ጠበቃ፣ ነገረ ፈጅ፣ የሽምግልና ዳኛ፣ አስታራቂ ሽማግሌ፣ ልዩ አዋቂ/ኤክስፐርት/፣ ነባሪ፣ አስተርጓሚ፣ ውል አዋዋይ፣ የግል ድርጅት ዳይሬከተር፣ የሥራ መሪ፣ ተቆጣጣሪ ወይም በፍትሐብሔር ወይም በንግድ ሕግ ድንጋጌዎች መሠረት ምስጢር መጠበቅ የሚገበው ማንኛውም ሠራተኛ፣ ሐኪም፣ የጥርስ ሐኪም፣ የመድሀኒት ቅመማ ባለሙያ /ፋርማሲስት/፣ አዋላጅ፣ ነርስ ወይም ሌላ ረዳት የህክምና ሠራተኛ ወይም ሌላ በሙየው ወይም በሥራው ምክንያት የተገለጠለትን ምስጢር በሙያ ሥራው ላይ ሳለም ሆነ ሥራውን ከለቀቀ በኋላ የገለጸ እንደሆነ፤
የግል አቤቱታ ሲቀርብበት በቀላል እሥራት ወይም በመቀጮ ይቀጣል፡፡
2 በሞያ ሥራ መለማመድ ትምህርት ምክንያት ሊያውቅ የቻለውን ምስጢር የገለጸ ተማሪ፣ በሙከራ ላይ ያለ ሠራተኛ ወይም ተለማማጅ ሠራተኛ በንዑስ አንቀጽ (1) በተመለከተው ቅጣት ይቀጣል፡፡
3 ምስጢር የመግለፁ ወንጀል የተፈጸመው በቸልተኛነት እንደሆነ፤ የግል አቤቱታ ሲቀርብ ቅጣቱ ከብር አንድ ሺህ የማይበልጥ መቀጮ ወይም ከአንድ ዓመት የማይበልጥ ቀላል እሥራት ይሆናል፡፡
አንቀጽ 400 እንዲገለፅ የተፈቀደ ምስጢር
1 ምስጢር መግለፅ የማያስቀጣው፡-
ሀ/ ምስጢሩ ሊጠበቅለት የሚገባው ሰው በግልፅ ፈቃድ ከሰጠ በኋላ እንደሆነ፤
ለ/ ምስጢሩን በያዘው ሰው አሳሳቢነት ወይም ጠያቂነት አግባብ ያለው የበላይ የሙያ ወይም የቁጥጥር አካል የጽሁፍ ፈቃድ ሰጥቶ እንደሆነ፤
ሐ/ በአንድ በተወሰነ ጉዳይ ላይ የተሰጠን ግልፅ ፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረት በማድረግ ተገልጾ እንደሆነ፤ ወይም
መ/ ለሕዝባዊ ተግባር ሲባል በፍርድ ችሎት እንዲመሰክር ወይም ላንዱ ባለሥልጣን መግለጫ እንዲሰጥ የሕጉ ልዩ ድንጋጌ የሚፈቅድ ወይም የሚያዝዝ እንደሆነ፤
በሕግ፣ በፍርድ ቤት ወይም በሚመለከተው ባለሥልጣን ምስጢር እንዲገልጽ የታዘዘ ሰው የሚስጢር መጠበቅ ግዴታውን ምክንያት በማድረግ ምስጢሩን ለመግለጽ እንቢተኛ ለመሆን አይችልም፡፡
በማናቸውም ምክንያት ሀይማኖታዊ ኑዛዜ እንዲገለፅ ለማስገደድ አይቻልም፡፡

አንቀጽ 401 የሳይንስ፣ የኢንዱስትሪ ወይም የንግድ ምስጢርን መግለፅ
1 ማንም ሰው ባለቤቱን ወይም ባለይዞታውን ለመጉዳት ወይም ጥቅም ለማግኘትም ሆነ ለማስገኘት በማሰብ በሕግ ወይም በውጭ ወይም በሥራው ኃላፊነት ምክንያት ያለበትን ግዴታ በመጣስ በምስጢር መጠበቅ የሚገባውን ማናቸውንም የኢኮኖሚ፣ የሳይንስ፣ ወይም የቴክኖሎጂ ግንባታ ዘዴ ወይም መረጃ፤ የኢንዱስትሪን ወይም የንግድን፣ የሳይንስን /ሥነ ጥበብ/ ምስጢር ወይም በሥራ ላይ የሚውልበትን ጥበባዊ ዘዴ ሊገለፅለት ለማይገባ ሰው የገለፀ እንደሆነ፤
ከአንድ ዓመት በማይበልጥ ቀላል እሥራት እና ከአሥር ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል፡፡
2 ለአገር መከላከያ ጠቃሚ የሆነ የሳይንስ ወይም የስነጥበብ ምስጢር የተገለጸ እንደሆነ፤ በአንቀጽ 396 የተመለከተው ልዩ ድንጋጌ ተፈጻሚ ይሆናል፡፡

ሲሳይ ሰማኝ
ቸር ይግጠመን፡፡ ነሓሴ 28/12/2013 ዓ.ም

…የቀጠለ
ሲሆን በይበልጥ ትኩረት ሊሰጣቸው የሚገባቸውን ሥራዎች በ2014 በጀት ዓመት ጽ/ቤታቸው ትኩረት ሰጥቶ እንደሚሰራበት ቃል ገብተዋል።
መልካም የሥራ ዘመን ይሁንልን!