...የቀጠለ
ከሌላ መሥሪያ ቤት የሚደረግ ዝውውርን በተመለከተ
አንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ለሥራው አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘውና ላኪና ተቀባይ መሥሪያ ቤቶች እንዲሁም ሠራተኛው ሲስማሙ አንድን የመንግሥት ሠራተኛ እኩል በሆነ ደረጃና ደመወዝ ቢሮውን በማሳወቅ አዛውሮ ማሠራት ይችላል፡፡ እንዲሁም የሚመለከተው መንግሥት ሠራተኛ፣ የክልሉ የመንግሥት መሥሪያ ቤት እና የፌዳራል መንግሥት መሥሪያ ቤት ሲሰማሙ እንዲሁም በክልሉ ዝውውርን ለማጽደቅ ስልጣን የተሰጠው አካል ሲያጸድቀው አንድን የመንግሥት ሠራተኛ ከክልል ወይም ከፌደራል መንግስት መስሪያ ቤት ወደ አስተዳደሩ የመንግሥት መሥሪያ ቤት እኩል በሆነ ደረጃና ደመወዝ አዘዋውሮ ማሠራት ይቻላል፡፡ በተመሳሳይ ደረጃ ለመቀጠር አመልክቶ በውድድሩ የተመረጠ የመንግስት ሠራተኛን በተመለከተ በዝውውር ሥርዓት እንዲመደብ የሚደረግ ይሆናል፡፡
የትዳር አጋሮችን ለማገናኘት ሲባል አንድን የመንግስት ሠራተኛ በተመሳሳይ ደረጃና ደመወዝ፣ ተመሳሳይ ደረጃና ደመወዝ ካልተገኘ በሠራተኛው ስምምነት ዝቅ ባለ ደረጃ አዛውሮ ማሰራት የሚቻል ሲሆን በዚህ መሠረት የሚዛወር ሠራተኛ የአስተዳደሩ የመንግሥት ሠራተኞች ሕግ በሚያዘው መሠረት በያዘው የሥራ ደረጃና በአገልግልሎት ዘመኑ ምክንያት ያገኝ የነበረው ደመወዝና መብቶቹ እንደማይቀነሱበት አሠሪና ሠራተኛ አዋጁ በግልጽ አስቀምጦልናል፡፡
የትውስት ዝውውርን በተመለከተ
ትውስት የሚለው ቃል ሊመልሱ መውሰድን የሚያመለክት ሲሆን ከዚህ አዋጅ በተጨማሪ የፍትሐብሔር ሕጋችን ላይ ከቁጥር 2767 ጀምሮ የሰፈረ ቢሆንም ፍትሐብሔራችን ላይ ያለው የቃሉ አጠቃቀም አሠሪና ሠራተኛ አዋጁ ላይ ባለው መልኩ ባይሆንም ሊመልሱ መውሰድ የሚለው ትርጓሜ ግን ለሁለቱም ይሰራል፡፡ በአሠሪና ሠራተኛ አዋጃጅን መሠረት አስፈሊጊ ሆኖ ሲገኝ ላኪው የመንግሥት መሥሪያ ቤትና ሠራተኛው ሲስማሙ አንድን የመንግሥት ሠራተኛ በሌላ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም የክልል ወይም የፌደራል መንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም የመንግሥት የልማት ድርጅት ወይም መንግሥታዊ ወዳልሆኑ ድርጅቶች ከአንድ ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ በትውስት ተዛውሮ እንዲሠራ ማድረግ ይቻላል፡፡በዚህ መልክ በትውስት የተዛረወረ ሠራተኛ ደመወዝና ማንኛውም ጥቅሙ በዝውውሩ ምክንያት ሳይጓደል በትውሰት አዛውሮ በሚያሰራው መስሪያ ቤት የሚፈፀም ሲሆን የሥራ አፈጻጸም ምዘና ውጤቱ በትውሰት አዛውሮ በሚያሰራው መስሪያ ቤት ተሞልቶ ለቀጣሪው መሥሪያ ቤት ይተላለፋል፡፡የዲሲፕሊን ጥፋት የፈጸመ እንደሆነ ደግሞ በትውስት ተቀባዩ መስሪያ ቤት ለቀጣሪ መሥሪያ ቤቱ ከዝርዝር ማስረጃ ጋር ያሳውቃል፣ ቀጣሪ መሥሪያ ቤቱም ጉዳዩን አጣርቶ እንደ አስፈሊጊነቱ ተገቢውን እርምጃ ይወስዳል፡፡ ይህ እንዳለ ሆኖ አስተደደሩ በሀገር ወይም በሕዝብ ላይ የሚደርስ ድንገተኛ አደጋን ለመከላከል ወይም አደጋው ያደረሰውን ጉዳት ለማስተካከል ሲባል አንድን የመንግሥት ሠራተኛ በያዘው ደመወዝ ከአንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ወደ ሌላ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም በክልሉ መንግሥት ጥያቄ መሠረት ወደ ክልል መንግሥት መሥሪያ ቤት ከአንድ ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ በትውስት አዛውሮ ማሠራት ይችላል፡፡እንዲሁም ማንኛውም የመንግሥት መሥሪያ ቤት አስፈሊጊ ሆኖ ሲያገኘው ከመንግሥት ልማት ድርጅት ወይም ከክልል መንግሥት ወይም ከፌደራል መሥሪያ ቤት ወይም መንግሥታዊ ካልሆነ ድርጅት አንድን ሠራተኛ ከአንድ ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ በትውስት አዛውሮ ማሠራት ይችላል፡፡
ሰናይ ማክሰኞ!( 8/3/2013 ዓ.ም)(ኦምኒኤል)
ይቀጥላል
ከሌላ መሥሪያ ቤት የሚደረግ ዝውውርን በተመለከተ
አንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ለሥራው አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘውና ላኪና ተቀባይ መሥሪያ ቤቶች እንዲሁም ሠራተኛው ሲስማሙ አንድን የመንግሥት ሠራተኛ እኩል በሆነ ደረጃና ደመወዝ ቢሮውን በማሳወቅ አዛውሮ ማሠራት ይችላል፡፡ እንዲሁም የሚመለከተው መንግሥት ሠራተኛ፣ የክልሉ የመንግሥት መሥሪያ ቤት እና የፌዳራል መንግሥት መሥሪያ ቤት ሲሰማሙ እንዲሁም በክልሉ ዝውውርን ለማጽደቅ ስልጣን የተሰጠው አካል ሲያጸድቀው አንድን የመንግሥት ሠራተኛ ከክልል ወይም ከፌደራል መንግስት መስሪያ ቤት ወደ አስተዳደሩ የመንግሥት መሥሪያ ቤት እኩል በሆነ ደረጃና ደመወዝ አዘዋውሮ ማሠራት ይቻላል፡፡ በተመሳሳይ ደረጃ ለመቀጠር አመልክቶ በውድድሩ የተመረጠ የመንግስት ሠራተኛን በተመለከተ በዝውውር ሥርዓት እንዲመደብ የሚደረግ ይሆናል፡፡
የትዳር አጋሮችን ለማገናኘት ሲባል አንድን የመንግስት ሠራተኛ በተመሳሳይ ደረጃና ደመወዝ፣ ተመሳሳይ ደረጃና ደመወዝ ካልተገኘ በሠራተኛው ስምምነት ዝቅ ባለ ደረጃ አዛውሮ ማሰራት የሚቻል ሲሆን በዚህ መሠረት የሚዛወር ሠራተኛ የአስተዳደሩ የመንግሥት ሠራተኞች ሕግ በሚያዘው መሠረት በያዘው የሥራ ደረጃና በአገልግልሎት ዘመኑ ምክንያት ያገኝ የነበረው ደመወዝና መብቶቹ እንደማይቀነሱበት አሠሪና ሠራተኛ አዋጁ በግልጽ አስቀምጦልናል፡፡
የትውስት ዝውውርን በተመለከተ
ትውስት የሚለው ቃል ሊመልሱ መውሰድን የሚያመለክት ሲሆን ከዚህ አዋጅ በተጨማሪ የፍትሐብሔር ሕጋችን ላይ ከቁጥር 2767 ጀምሮ የሰፈረ ቢሆንም ፍትሐብሔራችን ላይ ያለው የቃሉ አጠቃቀም አሠሪና ሠራተኛ አዋጁ ላይ ባለው መልኩ ባይሆንም ሊመልሱ መውሰድ የሚለው ትርጓሜ ግን ለሁለቱም ይሰራል፡፡ በአሠሪና ሠራተኛ አዋጃጅን መሠረት አስፈሊጊ ሆኖ ሲገኝ ላኪው የመንግሥት መሥሪያ ቤትና ሠራተኛው ሲስማሙ አንድን የመንግሥት ሠራተኛ በሌላ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም የክልል ወይም የፌደራል መንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም የመንግሥት የልማት ድርጅት ወይም መንግሥታዊ ወዳልሆኑ ድርጅቶች ከአንድ ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ በትውስት ተዛውሮ እንዲሠራ ማድረግ ይቻላል፡፡በዚህ መልክ በትውስት የተዛረወረ ሠራተኛ ደመወዝና ማንኛውም ጥቅሙ በዝውውሩ ምክንያት ሳይጓደል በትውሰት አዛውሮ በሚያሰራው መስሪያ ቤት የሚፈፀም ሲሆን የሥራ አፈጻጸም ምዘና ውጤቱ በትውሰት አዛውሮ በሚያሰራው መስሪያ ቤት ተሞልቶ ለቀጣሪው መሥሪያ ቤት ይተላለፋል፡፡የዲሲፕሊን ጥፋት የፈጸመ እንደሆነ ደግሞ በትውስት ተቀባዩ መስሪያ ቤት ለቀጣሪ መሥሪያ ቤቱ ከዝርዝር ማስረጃ ጋር ያሳውቃል፣ ቀጣሪ መሥሪያ ቤቱም ጉዳዩን አጣርቶ እንደ አስፈሊጊነቱ ተገቢውን እርምጃ ይወስዳል፡፡ ይህ እንዳለ ሆኖ አስተደደሩ በሀገር ወይም በሕዝብ ላይ የሚደርስ ድንገተኛ አደጋን ለመከላከል ወይም አደጋው ያደረሰውን ጉዳት ለማስተካከል ሲባል አንድን የመንግሥት ሠራተኛ በያዘው ደመወዝ ከአንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ወደ ሌላ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም በክልሉ መንግሥት ጥያቄ መሠረት ወደ ክልል መንግሥት መሥሪያ ቤት ከአንድ ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ በትውስት አዛውሮ ማሠራት ይችላል፡፡እንዲሁም ማንኛውም የመንግሥት መሥሪያ ቤት አስፈሊጊ ሆኖ ሲያገኘው ከመንግሥት ልማት ድርጅት ወይም ከክልል መንግሥት ወይም ከፌደራል መሥሪያ ቤት ወይም መንግሥታዊ ካልሆነ ድርጅት አንድን ሠራተኛ ከአንድ ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ በትውስት አዛውሮ ማሠራት ይችላል፡፡
ሰናይ ማክሰኞ!( 8/3/2013 ዓ.ም)(ኦምኒኤል)
ይቀጥላል
...የቀጠለ
ከሥራ በመጣ ጉዳት ምክንያት የሚሰጥ ህክምና እና ፈቃድ
በሥራው ምክንያት ጉዳት ለደረሰበት የመንግሥት ሠራተኛ በሀገር ውስጥ ለሚሰጡ ለሚከተሉት የሕክምና አገልግሎቶች የሚያስፈልገው ወጪ በመሥሪያ ቤቱ ይሸፈናል፡-
ሀ)የጠቅላላና የልዩ ሕክምና እንዲሁም የቀዶ ሕክምና ወጪዎች
ለ)የሆስፒታልና የመድኃኒት ወጪዎች እና
ሐ)የማንኛውም አስፈሊጊ ሰው ሰራሽ ምትክ ወይም ተጨማሪ አካሎችና የአጥንት ጥገና ወጪዎች፡፡
ጉዳት ለደረሰበት የመንግሥት ሠራተኛ ከላይ በተዘረዘሩት መሠረት የሚሰጠው የህክምና አገልግሎት በግል የህክምና ተቋም እንዲሰጠው የሚደረገው አገልግሎቱ በመንግሥት የሕክምና ተቋማት ሊሰጠው የማይችል ሲሆን በሥራ ምክንያት ጉዳት የደረሰበት ማንኛውም የመንግሥት ሠራተኛ የጉዳቱ መጠን ታይቶ በህክምና ማስረጃ በሚገለጸው መሰረት ከጉዳቱ ድኖ ወደ ሥራው እስከሚመለስ ወይም በጉዳቱ ምክንያት ለዘለቄታ መሥራት የማይችል መሆኑ በሕክምና ማስረጃ እስከሚረጋገጥ ድረስ የሕመም ፈቃድ ከሙለ ደመወዝ ጋር ይሰጠዋል፡፡
የመንግሥት ሠራተኛው ለዘለቄታው መሥራት ያለመቻሉ በሕክምና ማስረጃ ከተረጋገጠ ከስር የተዘረዘሩ የጉዳት ጡረታ አበል እና የጉዳት ዳረጎት ጥቅሞች ይጠበቁለታል፡-
ሀ)ከሥራ በመጣ የአካል ጉዳት ምክንያት ዘላቂ ሙለ ወይም ከፊል የመሥራት ችሎታውን ያጣ ማንኛውም የመንግሥት ሠራተኛ በመንግሥት ሠራተኞች የጡረታ ሕግ የተሰጡት መብቶችና ጥቅሞች ይጠበቁለታል
ለ)ከባድ የአካል ወይም ከባድ የመልክ መበላሸትን ያስከተለ ጉዳት የመሥራት ችሎታ ማጣትን ባያስከትልም ለጉዳት ካሣ አከፋፈልና ለሌሎች ጥቅማጥቅሞች አሰጣጥ ሲባል እንደ ዘላቂ ከፊል የአካል ጉዳት ይቆጠራል
ሐ)በመንግሥት ሠራተኞች የጡረታ ሕግ የተደነገገው የአካል ጉዳት መጠን አወሳሰን ከላይ ለተገለጸው አፈጻጸም ተግባራዊ ይሆናል፤
መ)የመንግሥት ሠራተኛ በደረሰበት ጉዳት ምክንያት የሞተ እንደሆነ፣ በመንግሥት ሠራተኞች የጡረታ ሕግ መሠረት የጡረታ አበል ለተተኪዎቹ ይከፈላል
ከላይ በተዘረዘሩት መሠረት የሚደረግ ክፍያ ከግብር ነፃ የሚሆኑ እንዲሁም በዕዳ ምክንያት ሊያዝ ወይም ማቻቻያ ሊደረግ ወይም ባለመብቱ ሊያስተላልፈው ባይችልም ሠራተኛው ሕክምናውን በአግባቡ ባለመከታተሉ ወይም በሐኪም የተሰጠውን ትዕዛዝ ባለማክበሩ ሕክምናውን ያጓተተ እንደሆነ ከላይ የተጠቀሰው ሕክምና እና ፈቃድ የሚቋረጥበት ይሆናል፡፡
ሰናይ አርብ!(11/3/2013 ዓ.ም)(ኦምኒኤል)
ይቀጥላል
ከሥራ በመጣ ጉዳት ምክንያት የሚሰጥ ህክምና እና ፈቃድ
በሥራው ምክንያት ጉዳት ለደረሰበት የመንግሥት ሠራተኛ በሀገር ውስጥ ለሚሰጡ ለሚከተሉት የሕክምና አገልግሎቶች የሚያስፈልገው ወጪ በመሥሪያ ቤቱ ይሸፈናል፡-
ሀ)የጠቅላላና የልዩ ሕክምና እንዲሁም የቀዶ ሕክምና ወጪዎች
ለ)የሆስፒታልና የመድኃኒት ወጪዎች እና
ሐ)የማንኛውም አስፈሊጊ ሰው ሰራሽ ምትክ ወይም ተጨማሪ አካሎችና የአጥንት ጥገና ወጪዎች፡፡
ጉዳት ለደረሰበት የመንግሥት ሠራተኛ ከላይ በተዘረዘሩት መሠረት የሚሰጠው የህክምና አገልግሎት በግል የህክምና ተቋም እንዲሰጠው የሚደረገው አገልግሎቱ በመንግሥት የሕክምና ተቋማት ሊሰጠው የማይችል ሲሆን በሥራ ምክንያት ጉዳት የደረሰበት ማንኛውም የመንግሥት ሠራተኛ የጉዳቱ መጠን ታይቶ በህክምና ማስረጃ በሚገለጸው መሰረት ከጉዳቱ ድኖ ወደ ሥራው እስከሚመለስ ወይም በጉዳቱ ምክንያት ለዘለቄታ መሥራት የማይችል መሆኑ በሕክምና ማስረጃ እስከሚረጋገጥ ድረስ የሕመም ፈቃድ ከሙለ ደመወዝ ጋር ይሰጠዋል፡፡
የመንግሥት ሠራተኛው ለዘለቄታው መሥራት ያለመቻሉ በሕክምና ማስረጃ ከተረጋገጠ ከስር የተዘረዘሩ የጉዳት ጡረታ አበል እና የጉዳት ዳረጎት ጥቅሞች ይጠበቁለታል፡-
ሀ)ከሥራ በመጣ የአካል ጉዳት ምክንያት ዘላቂ ሙለ ወይም ከፊል የመሥራት ችሎታውን ያጣ ማንኛውም የመንግሥት ሠራተኛ በመንግሥት ሠራተኞች የጡረታ ሕግ የተሰጡት መብቶችና ጥቅሞች ይጠበቁለታል
ለ)ከባድ የአካል ወይም ከባድ የመልክ መበላሸትን ያስከተለ ጉዳት የመሥራት ችሎታ ማጣትን ባያስከትልም ለጉዳት ካሣ አከፋፈልና ለሌሎች ጥቅማጥቅሞች አሰጣጥ ሲባል እንደ ዘላቂ ከፊል የአካል ጉዳት ይቆጠራል
ሐ)በመንግሥት ሠራተኞች የጡረታ ሕግ የተደነገገው የአካል ጉዳት መጠን አወሳሰን ከላይ ለተገለጸው አፈጻጸም ተግባራዊ ይሆናል፤
መ)የመንግሥት ሠራተኛ በደረሰበት ጉዳት ምክንያት የሞተ እንደሆነ፣ በመንግሥት ሠራተኞች የጡረታ ሕግ መሠረት የጡረታ አበል ለተተኪዎቹ ይከፈላል
ከላይ በተዘረዘሩት መሠረት የሚደረግ ክፍያ ከግብር ነፃ የሚሆኑ እንዲሁም በዕዳ ምክንያት ሊያዝ ወይም ማቻቻያ ሊደረግ ወይም ባለመብቱ ሊያስተላልፈው ባይችልም ሠራተኛው ሕክምናውን በአግባቡ ባለመከታተሉ ወይም በሐኪም የተሰጠውን ትዕዛዝ ባለማክበሩ ሕክምናውን ያጓተተ እንደሆነ ከላይ የተጠቀሰው ሕክምና እና ፈቃድ የሚቋረጥበት ይሆናል፡፡
ሰናይ አርብ!(11/3/2013 ዓ.ም)(ኦምኒኤል)
ይቀጥላል
በቦሌ ክ/ከ/ዐ/ሕ/ጽ/ቤት የሕግ ስርፀትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት በ2012 ዓ.ም "ዳረጎት" በሚል ስያሜ የተዘጋጀውን የሕግ መጽሔት ከታች አስፍሬላችኋለሁኝ፤መልካም ንባብ!