ጤና ይስጥልኝ!
በኢትዮጵያ የብሔራዊ ፖሊሲ የውጭ ግንኙነት መርሆዎችን የውቃሉ?
1987 የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ-መንግስት
አንቀፅ 86
1. የኢትዮጵያን ሕዝቦች ጥቅም የሚያስጠብቅና የሀገሪቱን ሉዓላዊነት የሚያስከብር የውጭ ግንኙነት ፖሊሲ ማራመድ፡፡
2. የመንግስታችን ሉዓላዊነትና እኩልነት ማክበር በሌሎች ሃገሮች ውስጥ ጣልቃ አለመግባት፡፡
3. የሀገሪቱ የውጭ ግንኙነት ፖሊሲ በጋራ ጥቅምና በእኩልነት ላይ የተመሠረቱ መሆኑን እንዲሁም በአለም አቀፍ ደረጃ የሚደረጉ ስምምነቶች የኢትዮጵያን ጥቅም የሚያስከብሩ መሆናቸውን ማረጋገጥ ፡፡
4. የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት የሚያስከብሩና የሕዝቦችዋን ጥቅም የማይፃረሩ ዓለም አቀፍ ሕጎችና ስምምነቶችን ማክበር፡፡
5. ከጎረቤት ሀገሮችና ከሌሎችም የአፍሪካ ሀገሮች ጋር በየጊዜው እያደገ የሚሄድ ኢኮኖሚያዊ ኅብረትና የሕዝቦች ወንድማማችነትን ማጎልበት ፡፡
6. በሀገሮች መካከል የሚነሱ ግጭቶች ሠላማዊ በሆነ መንገድ እንዲፈቱ ጥረት ማድረግ ፡፡

ቸር ይግጠመን !
አሊ ሣፊ (አቃቤ ሕግ)
ሚያዝያ 2014 ዓ.ም

ሰላም!
መቼም ሁሉም ሰው ሻጭም ገዥም ነው ሲባል ሳይሰሙ አልቀሩም። አባባሉ እውነት አለው። ለምን ቢሉ! እዚህ መንደር ሻጭ ሆኖ የምናውቀው ሰው በሌላ ጊዜና ቦታ ገዥ ወይም ሸማች ሆኖ ይገኛልና ነው። አስረጅ አምጡ ከተባለም የሰፈርዎን ባለሱቅ ዋቢ አድርገን እናቀርባለን። እርሱ በእርስዎ ሰፈር አለ የተባለ ነጋዴ ይሁን እንጂ መርካቶ ወይም አትክልት ተራ ላለ ነጋዴ አለ የተባለ ሸማች ወይም ገዥ መሆኑን ልብ ይሏል!
እናም ከስር የሰፈሩትን የሸማቾች መብቶች ራስዎን እንደሸማችም እንደነጋዴም እያዩ እንዲያነቧቸው እንጋብዝዎታለን።
ማንኛውም ሸማች፦
1. ስለሚገዛው ዕቃ ወይም አገልግሎት ጥራትና አይነት በቂና ትክክለኛ መረጃ ወይም መግለጫ የማግኘት መብት አለው፤
2. ዕቃዎችንና አገልግሎቶችን አማርጦ የመግዛት መብት አለው፤
3. የዕቃዎችን ወይም አገልግሎቶችን ጥራት ወይም አማራጮችን በማየቱ ወይም የዋጋ ድርድር በማድረጉ ምክንያት እንዲገዛ ያለመገደድ መብት አለው፤
4. በማንኛውም ነጋዴ በትህትናና በአክብሮት የመስተናገድ እንዲሁም በነጋዴው ከሚደርስበት የስድብ፣ የዛቻ፣ የማስፈራራት እና የስም ማጥፋት ተግባር የመጠበቅ መብት አለው፤
5. በገዛው የንግድ ዕቃ ወይም አገልግሎት ላይ ያገኛቸውን ጉድለቶችና ጉድለቶቹ ሊያስከትሉ ስለሚችሉት ጉዳት ለሚመለከተው የመንግስት አካል የማሳወቅ መብት አለው፤
6. ጉድለት ያለበት የንግድ ዕቃ የተሸጠለት ወይም ጉድለት ያለበት አገልግሎት የተሰጠው ከሆነ ግዥው በተፈፀመ በ15 ቀናት ውስጥ የንግድ ዕቃው እንዲለወጥለት ወይም አገልግሎቱ በድጋሜ ያለክፍያ እንዲሰጠው ወይም የከፈለው ብር እንዲመለስለት ሻጩን የመጠየቅ መብት አለው፤
7. የንግድ ዕቃዎችን ወይም አገልግሎቶችን በመግዛቱ ወይም በመጠቀሙ ምክንያት ለደረሰበት ጉዳት የንግድ ዕቃዎቹን ወይም አገልግሎቶቹን በማቅረብ የተሳተፉ ነጋዴዎች በተናጠል ወይም በአንድነት ካሳ እንዲከፍሉት የመጠየቅ መብት አለው።

ከንግድ ውድድርና የሸማቾች ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 813/2006 የተወሰደ
ፋሲካ አጌና (አቃቤ-ህግ)
ግንቦት 1 ቀን 2014 ኣ.ም

ሰላም ለእርስዎ ይሁን!
አንድ ሰው የወንጀል ድርጊት ፈጽሞ ከተገኘና በፍርድ ቤት ቅጣት ከተጣለበት በኋላ ቅጣቱን ሳይጨርስ ሊፈታ ነው ወይም ተፈታ ሲባል ሰምተው ያውቃሉ? ለምንና እንዴት ይህ ሊሆን እንደሚችልስ ራስዎን ጠይቀው ያውቃሉ? እንግዲያውስ መሰረቷን በተሻሻለው የኢፌደሪ የወንጀል ህግ ላይ ያደረገችውው ይህችን አጭር መልእክት በማንበብ ስለአመክሮ ያለዎትን ግንዛቤ በጥቂቱም ቢሆን ያሳድጉ!
አመክሮ፡- አንድ ተቀጪ በእስር ወቅት ባሳየው መልካም ጠባይ የተነሳ የተጣለበትን ቅጣት ሙሉ በሙሉ ሳይፈጽም አስቀድሞ ከእስር በመልቀቅ ጠባዩን ለማሻሻልና ወደ መደበኛው ማህበራዊ ኑሮ ለመመለስ ሲባል የሚሰጥ የፈተና ወይም የሙከራ ጊዜ ነው።
ማንኛውም ተቀጪ በአመክሮ ለመፈታት እጩ ሆኖ ሊቀርብ የሚችለው በቅድሚያ የሚከተሉትን ዝቅተኛ መስፈርቶች አሟልቶ ሲገኝ ነው፡-
ሀ) ከተወሰነበት የእስራት ጊዜ ከሶስት እጅ ሁለቱን እጅ ሲፈጽም፤
ለ) ፍርዱ የእድሜ ልክ እስራት ሲሆን ሀያ አመት ሲፈጽም፤
ሐ) አስፈላጊ የሆነውን ነጻነት የሚያሳጣ ቅጣት ወይም የጥንቃቄ እርምጃ በመፈጸም ላይ ሳለ በስራውና በጠባዩ የተረጋገጠ መሻሻል ካሳየ፤
መ) በፈጸመው የወንጀል ድርጊት ምክንያት ለደረሰው ጉዳት በፍርድ ቤት በተወሰነው መሰረት ወይም ከተበዳዩ ጋር በተደረገው ስምምነት መሰረት በተቻለ መጠን ሊከፍል የሚጠበቅበትን ካሳ ለመክፈሉ ማረጋገጫ ካቀረበ፤ እና
ሰ) አመሉና ጠባዩ በመልካም አኗኗር ለመኖር የሚያስችለውና በአመክሮ መፈታቱ መልካም ውጤት ሊያስገኝ ይችላል ተብሎ የሚታመንበት ሆኖ ከተገኘ።

ለየት ያለ ሁኔታ ከሌለ በስተቀር የአመክሮ ጊዜ የሚቆየው በመሰረቱ ተቀጪው ሳይፈጽመው የቀረው ቅጣት ወይም የጥንቃቄ እርምጃ እስኪፈጸም ድረስ ነው። ሆኖም አመክሮ የሚቆይበት ጊዜ በማናቸውም ሁኔታ ከሁለት አመት ሊያንስ እና ከአምስት አመት ሊበልጥ እንዲሁም ለእድሜ ልክ ጽኑ እስራት ተቀጪዎች ከአምስት አመት ሊያንስ እና ከሰባት አመት ሊበልጥ አይችልም።

ማሳሰቢያ! በኢትዮጵያ የወንጀል ህግ መሰረት ልማደኛና ደጋጋሚ ወንጀለኞች በፍጹም በአመክሮ ሊፈቱ አይችሉም!

ግንቦት 10 ቀን 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (አቃቤ-ህግ)

ጤና ይስጥልኝ!
በ1987ዓ.ም የወጣው የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት
የመከላከያ መርሆች ምንን መሠረት ያደረገ ነው?
አንቀፅ 87
የመከላከያ መርሆዎች
1. የሀገሪቱ የመከላከያ ሠራዊት የብሔሮች የብሔረሰቦት እና የሕዝቦችን ሚዛናዊ ተዋዕዖ ያካተተ ይሆናል፡፡
2. የመከላከያ ሚኒስትር ሆኖ የሚመራው ሲቪል ይሆናል፡፡
3. የመከላለያ ሠራዊት የሀገሪቱን ሉዓላዊነት ከመጠበቅ በተጨማሪ በዚህ ሕገ መንግሥት መሰረት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የሚሰጡትን ተግባሮች ያከናውናል፡፡
4. የመከላከያ ሠራዊቱ በማናቸውም ጊዜ ለሕገ መንግሥቱ ተገዢ ይሆናል፡፡
5. የመከላከያ ሠራዊቱ ተግባሩን ከፖለቲካ ድርጅቶች ወገናዊነት ነፃ በሆነ አኳኋን ያከናውናል፡፡

አሊ ሣፊ (አቃቤ ሕግ)
ግንቦት 12/2014 ዓ.ም

በቦሌ ክ/ከተማ ፍትህ ጽ/ቤት የሕግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት በኢትዮጵያ የውርስ ሕግ መሰረታዊ ሐሳቦች ዙሪያ ግንቦት 12 ቀን 2014 ኣ.ም ከክ/ከተማው ለተወጣጡ ነዋሪዎች ከተሰጠ ስልጠና ላይ የተወሰዱ ምስሎች

ኢትዮጲያ የአካባቢ ደህንነት መብት ከሚጠብቁት አገሮች ውስጥ አንዷ ነች፡፡
ይህንን መብት ለመጠበቅ የአላማዎች ምንጭ የት እንደሆነ ያውቃሉ?
በ1987 ዓ.ም የወጣው ሕገ-መንግሥት
አንቀጽ 92
1. መንግሥት ሁሉም ኢትዮጲያዊ ንጹህና ጤናማ አካባቢ እንዲኖረው የመጣር ኃላፊነት አለበት፡፡
2. ማንኛውም የኢኮኖሚ ልማት እርምጃ የአካባቢውን ደህንነት የማያናጋ መሆን አለበት፡፡
3. የሕዝብን የአካባቢ ደህንነት የሚመለከት ፖሊሲና ፕሮግራም በሚነደፍበትና ሥራ ላይ በሚውልበት ጊዜ የሚመለከተው ሕዝብ ሁሉ ሀሳቡን እንዲገልጽ መደረግ አለበት፡፡
4. መንግሥትና ዜጎች አካባቢያቸውን የመንከባከብ ግዴታ አለባቸው፡፡
አሊ ሣፊ (አቃቤ ሕግ)
ግንቦት 17/2014 ዓ.ም

የንግድ፣ ኮንስትራክሽን፣ ባንክና ኢንሹራንስ ችሎቶች በአዲስ አደረጃጀት በአዲስ ምድብ ችሎት ተደራጀ
*
የፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ድሬደዋን ጨምር በ11 ምድብ ችሎቶች የወንጀል፣ ፍትሕ ብሔር እና ሥራ ክርክር ጉዳዮች ላይ የዳኝነት አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል፡፡
ፍርድ ቤቱ የንግድና ኢንቨስተመንት ጉዳዮች ካላቸው ልዩ ባህሪ፣ ለኢንቨትመነት የሚመች የዳኝነት አገልግሎት ለመስጠት እንዲያስችል አዲስ የንግድና ኢንቨስትመንት ምድብ ችሎት ለማቋቋም ዘርፈ ብዙ የቅድመ ዝግጅት ስራዎችን ሲያከናውን ቆይቷል፡፡

ፍርድ ቤቱ በሶስት ምድብ ችሎቶች ማለትም ልደታ፣አራዳ እና ቂርቆስ ምድብ ቸሎቶች በንግድ፣ ባንክና ኢንሹራንስ እና ኮንስትራክሽን ጉዳዮችን ሲያስተናግድ የነበረውን ከሰኔ 1/2014 ዓ.ም ጀምሮ ፒያሳ በተለምዶ ብሪቲሽ ካውንስል በሚባለው ሕንጻ ላይ በቂ የዳኞች ቢሮ፣ የችሎት አዳራሽ፣ የአንድ መስኮት አገልግሎት፣ የአስማሚ ማዕከል ፣ የአስተዳደር ክፍሎች በመያዝ 12ኛው የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የንግድ እና ኢንቨስትመንት ምድብ ችሎት በሚል ስያሜ አገልግሎት መስጠት የሚጀምር በመሆኑ ተገልጋዮች ይህንኑ በማወቅ እንድትስተናገዱ በአክብሮት እናሳውቃለን፡፡

ምንጭ:- የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር
Received at 7:21 PM
Viewed 53 times

ሰላም!
እነሆ ዛሬ ደግሞ ስለግብር ከፋይ ደረጃዎች ጥቂት ልንልዎት ተከስተናል!
የፌደራል የገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር979/2008 ግብር ከፋዮችን የደረጃ "ሀ"፣ የደረጃ "ለ" እና የደረጃ "ሐ" ግብር ከፋዮች በሚል በሶስት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፍላቸዋል። የትኞቹ ግብር ከፋዮች በየትኞቹ ምድቦች እንደሚካተቱ ቀጥሎ እንመለከታለን፥-
ሀ) የደረጃ "ሀ" ግብር ከፋይ፥- ድርጅት፣ ወይም ጠቅላላ ዓመታዊ ገቢው ብር አንድ ሚሊዮን ወይም ከዚህ በላይ የሆነ ማንኛውም ሌላ ሰው፤
ለ) የደረጃ "ለ" ግብር ከፋይ፥- ድርጅትን ሳይጨምር ዓመታዊ ጠቅላላ ገቢው ከብር አንድ ሚሊዮን የሚያንስ ነገር ግን ከብር አምስት መቶ ሺህ እና ከዚያ በላይ የሆነ፤
ሐ) የደረጃ "ሐ" ግብር ከፋይ፥- ድርጅትን ሳይጨምር ዓመታዊ ጠቅላላ ገቢው ከብር አምስት መቶ ሺህ የሚያንስ ሰው ነው።
ልብ ይበሉ!
* መንግስት ታክስ ከፋዩ የሚያሳውቀውን ግብር ወይም የሚያገኘውን ሌላ መረጃ መሠረት በማድረግ ለግብር ዓመቱ የግብር ከፋዩ ደረጃ የተለወጠ መሆን አለመሆኑን ሊወስን ይችላል።
* መንግስት ግብር ከፋዮችን የደረጃ "ሀ"፣ የደረጃ "ለ" ወይም የደረጃ "ሐ" ግብር ከፋይ ብሎ ለመመደብ የሚያስችለውን ዓመታዊ ጠቅላላ የገቢ መጠን በኢኮኖሚ ጥናት ላይ በመመስረት ቢያንስ በአምስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ማሻሻል አለበት።

ግንቦት 22 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ)

ሰላም!
ዛሬ ትንሽ ስለጡረታ!
ኢትዮጵያ አዳዲስ የጡረታ አዋጆች ማውጣቷን ሰምተዋል? ይኸውልዎ!
• የመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 714/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 907/2007 በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014፤
• የግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 715/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 908/2007 ደግሞ በግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1268/2014
ተሽረዋል፤ ተተክተዋል።
እነዚህ ህጎች ለወደፊት በሰፊው የምንመለስባቸው መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ ለዛሬ በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014 ስለአገልግሎት ዘመን የተደነገገውን በጨረፍታ እናጋራዎ!
የአገልግሎት ዘመን አቆጣጠር
1/ የመንግሥት ሠራተኛ የአገልግሎት ዘመን መቆጠር የሚጀምረው በመንግሥት ሰራተኝነት ከተቀጠረበት ወይም ከተመደበበት ቀን አንስቶ ሲሆን በተለያዩ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶችና የግል ድርጅቶች ሠራተኞች ጡረታ አቅድ ሽፋን ባለው ድርጅት የፈፀመው የአገልግሎት ዘመን በሙሉ ተዳምሮ ይታሰብለታል፤
2/ የሚከተሉት አገልግሎቶች ታሳቢ ይደረጉለታል፥-
ሀ) ከጡረታ መውጫ ዕድሜ በኋላ አገልግሎቱ በሕግ መሠረት ተራዝሞለት በሥራ ላይ እንዲቆይ የተደረገበት ጊዜ፤
ለ) የጡረታ መውጫ ዕድሜው በመድረሱ የጡረታ አበል ከተወሰነለት በኋላ በመንግሥት ውሳኔ ወደ ሥራ ተመልሶ አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ሐ) የደመወዝ ክፍያ ሳይቋረጥ በማናቸውም ምክንያት አገልግሎቱ ተቋርጦ የቆየበት ጊዜ፤
መ) በየወሩ ደመወዝ እየተከፈለው ሙሉ ጊዜውን በማናቸውም የመንግሥት አካል ወይም በሠራተኛ ማህበር በተመራጭነት አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ሠ) በመንግሥት መሥሪያ ቤት በጊዜያዊነት አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ረ) በመንግሥት ትዕዛዝ መንግሥት ከ50 በመቶ በታች የካፒታል ድርሻ በያዘበት ድርጅት በማገልገል ያሳለፈው ጊዜ፤
ሰ) በመንግሥት ውሳኔ በዓለም አቀፍ ድርጅት በማገልገል ያሳለፈው ጊዜ፤
ሸ) ከጡረታ መውጫ ዕድሜ በኋላ በምክር፟ቤት አባልነት አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ቀ)የአገልግሎት ወይም የጤና ጉድለት ዳረጎት ተከፍሎት ከተሰናበተ በሗላ የወሰደውን ዳረጎት መልሶ እንደገና በመንግሥት ሠራተኛነት የተቀጠረ ወይም የተመደበ ሰራተኛ የቀድሞ አገልግሎት ይታሰብለታል፤
በ) ከሐምሌ 1 ቀን 2007 ዓ.ም በፊት የጡረታ መዋጮ ተመላሽ ተደርጎለት የወሰደውን የጡረታ መዋጮ ከባንክ የማስቀመጫ ወለድ ጋር መልሶ እንደገና በመንግሥት ሠራተኛነት የተቀጠረ ወይም የተመደበ ሰራተኛ የቀድሞ አገልግሎቱ ይታሰብለታል፤
3/ ከፊደል ተራ (ሐ) እስከ (ሸ) የተመለከተው ጊዜ በአገልግሎት ዘመንነት ሊታሰብ የሚችለው ሠራተኛው ወይም ተመራጩ መክፈል ያለበትን የጡረታ መዋጮ የአሠሪውን ድርሻ ጨምሮ ራሱ የከፈለ ወይም እንዲከፈልለት ያደረገ እንደሆነ ነው፤
4/ የሚከተሉት አገልግሎቶች ታሳቢ አይደረጉለትም፡-
ሀ) አገልግሎቱ በሕጉ መሠረት ካልተራዘመ በስተቀር የጡረታ መውጫ ዕድሜው ከደረሰበት ከሚቀጥለው ወር አንስቶ የሚሰጠው አገልግሎት፤
ለ) ኢትዮጵያ ተዋዋይ ወገን የሆነችበት ማናቸውም የዓለም አቀፍ ስምምነት እንደተጠበቀ ሆኖ በሕጋዊ ፈቃድ የኢትዮጵያ ዜጋ የሆነ የመንግስት ሠራተኛ የኢትዮጵያን ዜግነት ከማግኘቱ በፊት በመንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም በጡረታ አቅድ በተሸፈነ የግል ድርጅት የሰጠው አገልግሎት፤

ሰኔ 02 ቀን 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ)

እንዲያው ቸር ከርመዋል?
ዛሬም ስለጡረታ ልናወጋዎ ተመልሰናል!
ኢትዮጵያ አዳዲስ የጡረታ አዋጆች ማውጣቷን በቀደመው መልእክታችን ላይ ሳያነቡ አልቀሩም! እንደው በገጠመኝ ካመለጥዎት እንኳን እንዲህ እናስታውስዎ!
• የመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 714/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 907/2007 በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014፤
• የግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 715/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 908/2007 ደግሞ በግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1268/2014
ተሽረዋል፤ ተተክተዋል።
እናም ስለጡረታ ህጎች ለወደፊት ሰፋ ያለ ትንተና ይዘን እንደምንመለስ የገባነውን ቃል እዚህ ጋር እያጸናን ለዛሬ በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014 ስለጡረታ መውጫ እድሜና የአገልግሎት ጡረታ አበል የተደነገገውን በጥቂቱ እናጋራዎ!

ስለጡረታ መውጫ ዕድሜ
1/ የጡረታ መውጫ ዕድሜ፣ የመንግሥት ሠራተኛው ለመጀመሪያ ጊዜ ሲቀጠር በቅድሚያ የመዘገበውን የልደት ዘመን መሠረት ያደረገ፣ ሲሆን ከመከላከያ ሠራዊትና ከፖሊስ አባላት በስተቀር ለሌሎች የመንግሥት ሠራተኞች 60 (ስልሳ) ዓመት ነው፤
2/ የሚኒስትሮች ምክር-ቤት በጥናት ላይ ተመስርቶ በልዩ ሁኔታ ለሚታዩ የሙያ መስኮች ወይም በከባድ ወይም ለጤንነትና ለሕይወት አስጊ በሆኑ የሥራ መስኮች ላይ ለተሰማሩ የመንግሥት ሠራተኞች ከ60 (ስልሳ) አመት የበለጠ ወይም ያነሰ የጡረታ መውጫ ዕድሜ ሊወስን ይችላል፤

ስለአገልግሎት ጡረታ አበል
1/ ቢያንስ 10 (አስር) ዓመት ያገለገለ የመንግስት ሠራተኛ የጡረታ መውጫ ዕድሜው በመድረሱ ከስራ ሲሰናበት የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤
2/ ቢያንስ 10 (አስር) ዓመት ያገለገለ የመንግስት ሠራተኛ ከሐምሌ 1 ቀን 2007 ዓ.ም ጀምሮ በራሱ ፈቃድ አገልግሎት ካቋረጠ የጡረታ መውጫ ዕድሜው ሲደርስ የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤
3/ ቢያንስ 25 (ሐያ-አምስት) ዓመት ያገለገለ የመንግስት ሠራተኛ ከዲስፕሊን ጉድለት በስተቀር በራሱ ፈቃድ አገልግሎት ካቋረጠ የጡረታ መውጫ ዕድሜው ሊደርስ አምስት ዓመት ከሚቀረው ጊዜ ጀምሮ እስከ ዕድሜ-ልክ የአገልግሎት ጡረታ አበል ይከፈለዋል፤
4/ ቢያንስ አንድ ሙሉ የምርጫ ዘመን ያገለገለ ከፍተኛ የመንግስት ኃላፊ ወይም የምክር-ቤት አባል ከኃላፊነት ሲነሳ ዕድሜው 50 (ሀምሳ) ዓመት የሞላው ከሆነ የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤
5/ በተራ ቁጥር (2) ወይም (3) መሠረት አገልግሎት ያቋረጠ የመንግስት ሠራተኛ የጡረታ መውጫ ዕድሜው ሳይደርስ በጤና ጉድለት ምክንያት ለሥራ ብቁ አለመሆኑ ከተረጋገጠበት ጊዜ ቀጥሎ ካለው ወር ጀምሮ የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤ የሞተ ዕንደሆነም ከሞተበት ጊዜ ቀጥሎ ካለው ወር ጀምሮ ለተተኪዎች አበል ይከፈላል፤።
6/ የመንግሥት መሥሪያ ቤቱ ህልውና በማክተሙ፣ የሰው ኃይል ብዛት ከሚፈለገው በላይ በመሆኑ ወይም ከፕራይቬታይዜሽን ጋር በተያያዘ ከሥራ እንዲሰናበት የተደረገና አገልግሎቱ ከ25 ዓመት ያላነሰና ዕድሜው ከ50 ዓመት ያላነሰ የመንግስት ሰራተኛ በሚኒስትሮች ምክር-ቤት ሲወሰን የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤

ሰኔ 02 ቀን 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ)

ሰላም!
በከተማችን አዲስ አበባ ተንሰራፍቶ የሚገኘው ሕገ-ወጥነት ያሳስብዎታል? እንደነዋሪ አንድ ነገር ማድረግ ብችል ብለው ይመኛሉ?
እነሆ የከተማ አስተዳደሩ ሕገ-ወጥነትን ለሚጠቁሙ መረጃ አቅራቢዎች የሚደረግን ማበረታቻ አስመልክቶ ደንብ ቁጥር 121/2013ን ማውጣቱን ስንገልጽልዎት በታላቅ ደስታ ነው! ይበሉ! ሕገ-ወጥነትን በመጠቆም የዜግነት ግዴታዎትን ከመወጣትዎ ባለፈ ጠቀም ያለ ማበረታቻ ያግኙ።
የጥቆማ አቀራረብ ስነ-ስርአቱም እንደሚከተለው ነው፥-
• አግባብ ባለው ተቋም የማይታወቅ ወይም ሊታወቅ ወይም ሊደረስበት የማይችል የተደበቀ ወይም የተሸፈነ ሕገ-ወጥ ድርጊትን የሚመለከት ጥቆማ ያለው ማንኛውም መረጃ አቅራቢ ጥቆማውን ለከንቲባ ጽ/ቤት በአካል፣ በቃል፣ በጽሑፍ፣ በስልክ፣ በፋክስ፣ በኢሜል ወይም አመቺ በሆነ በማናቸውም ሌሎች መንገዶች ሊያቀርብ ይችላል።
ጥቆማውም ከመረጃ አቅራቢው ሙሉ ስም እና አድራሻ በተጨማሪ የሚከተሉትን ዝርዝሮች መያዝ አለበት፥-
ሀ) ህገ-ወጥ ድርጊቱ የተፈፀመበትን ተቋም እና ድርጊቱን የፈጸመውን ሰራተኛ፣ ኃላፊ ወይም ግለሰብ ስም፤
ለ) ድርጊቱ የተፈፀመበት ቀንና ቦታ (ልዩ ቦታ)፤
ሐ) ጥቆማው የሚቀርብበት ዋናው ጉዳይ እና ደጋፊ መረጃዎች (ካለ)፤
መ) መረጃ አቅራቢው ወይም ጠቋሚው ህገ-ወጥ ድርጊት ከፈፀመው ሰው ጋር ያለው ግንኙነት፤
ሠ) በህገ-ወጥ ተግባሩ ተሳታፊ ወይም ተካፋይ ናቸው ብሎ የሚጠረጥራቸው ሰዎችን ዝርዝር መረጃ (ካለ)፤
• የከንቲባ ጽ/ቤት በዚህ አግባብ ጥቆማ ሲቀርብለት ጥቆማውን ለዚሁ አላማ በተዘጋጀው የባህር መዝገብ ላይ ይመዘግባል፤ እንደኣስፈላጊነቱም ጥቆማ የቀረበበትን ጉዳይ፣ ቀንና ጊዜ ጠቅሶ ለጠቋሚው የማረጋገጫ ደረሰኝ ይሰጣል፤ ጥቆማውንም በ48 ሰአታት ውስጥ ጉዳዩን የመመርመር ሀላፊነት ላለው ሀላፊ ማቅረብ አለበት።
• ለተመዘገበው መረጃ ማበረታቻው የሚከፈለው መረጃው አግባብ ባለው ተቋም ተመርምሮ ተጨባጭ መረጃ መሆኑ ሲረጋገጥ እና ህገ-ወጥ ተግባሩ ሲከሽፍ ወይም ንብረቱ ሲመለስ ወይም ህገ-ወጥ ተግባሩ የመጨረሻ ውሳኔ ሲያገኝ ነው።
• ሆኖም የቀረበው መረጃ ተጨባጭ መሆኑ ተረጋግጦ ሳለ በመንግስት የማስፈፀም ድክመት ምክንያት የመጨረሻ ውጤት ባይገኝም ጥቆማ አቅራቢው ማበረታቻውን የማግኘት መብት አለው።

ሰኔ 13 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህ/ስ/ም/መ ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ አቃቤ-ሕግ)

ሰላም ለእርስዎ ይሁን!
እርስዎ ሕገ-ወጥ ድርጊቶችን በመጠቆም የዜግነት ግዴታዎትን ከመወጣት ባለፈ ጠቀም ያለ ማበረታቻ ሊያገኙ እንደሚችሉ ያውቃሉ? ይከተሉኝማ!
በሀገራችን የመሬት ባለቤትነት ጉዳይ በህገ-መንግስቱ በአንቀጽ 40 ንዑስ አንቀጽ 3 እንደሰፈረው የህዝብና የመንግስት ሀብት ሲሆን መሸጥ ወይም መለወጥ እንደማይቻል ተደንግጎ ሳለ በመዲናችን አዲስ አበባ ከተማ ግን ሕገ-ወጥ የመሬት ይዞታና ግንባታ፣ እና የመሬት ወረራን ጨምሮ መሬት ነክ የሌብነትና የማጭበርበር ወንጀል ተስፋፍቶ ይገኛል።
በመሆኑም በከተማዋ እየተስፋፋ የመጣውን ህገ-ወጥነት ለማስቆምና ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት በህዝብ ተሳትፎ ወንጀሉን የመከላከልና የመቆጣጠር ተግባር መከናወን እንዳለበት በመታመኑ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሕገ-ወጥነትን ለሚጠቁሙ መረጃ አቅራቢዎች ስለሚሰጥ ማበረታቻ የሚደነግግ ደንብ ቁጥር 121/2013 አውጥቷል።
በቀደመው ልጥፋችን የጥቆማ አቀራረብ ስነ-ስርአቱን በአጭሩ አጋርተንዎት እንደነበር ይታወቃል። ለዛሬም ከዚህ ደንብ ላይ 3 ጥቆማ የሚቀርብባቸውን ሕገ-ወጥ ድርጊቶችና የሚያስገኙትን ማበረታቻ እናጋራዎታለን፤ ሌሎቹን በቀጣይ ልጥፎቻችንን የምንመለስባቸው ይሆናል።
ማንኛውም ሰው፥-
1. ወደ መሬት ባንክ ቢገባም ባይገባም አግባብ ያለው አካል ሳይፈቅድ ማንኛውም የከተማ መሬት መያዙን ወይም መወረሩን ከጠቆመ በተጠቆመው ይዞታ ልኬት ስፋት ልክ በወቅቱ የሊዝ መነሻ ዋጋ 10 (አስር) በመቶ ማበረታቻ ያገኛል፤
2. አግባብ ባለው አካል ሳይፈቀድ በህጋዊነት ከተያዘ ይዞታ ጎን፣ (ከፊት ለፊቱ ወይም ከበስተ-ሗላው) ያለ የከተማ ቦታ ተስፋፍቶ መከለሉን፣ ጥቅም ላይ መዋሉን፣ መታጠሩን ወይም ከአዋሳኝ ይዞታ ጋር መቀላቀሉን ከጠቆመ ከተስፋፋው ይዞታ ልኬት ስፋት ልክ በወቅቱ የሊዝ መነሻ ዋጋ 10 (አስር) በመቶ ማበረታቻ ያገኛል፤
3. በአካባቢ ልማት ፕላን መሰረት ለመንገድ አውታር፣ ለማህበራዊ ተቋማት፣ ለአካባቢ ጥበቃና ለአረንጓዴ ስፍራዎች፣ ለፓርክ፣ ለመንግስት ይዞታዎች እና ለተለያዩ አገልግሎቶች ተለይተው የተቀመጡ ባዶ ቦታዎች በህገ-ወጥ መንገድ መያዛቸውን ከጠቆመ ከተያዘው የይዞታ ልኬት ስፋት ልክ በወቅቱ የሊዝ መነሻ ዋጋ 10 (አስር) በመቶ ማበረታቻ ያገኛል፤
ሰኔ 15 2014 ኣ.ም

ይህን ያውቁ ኖሯል?
ከጦር መሣሪያ በተጨማሪ በአወጁ ቁጥር 1177/2012 ዓ.ም በወጣው በአንቀፅ 2(13) መሠረት፤
ጉዳት አድራሽ ዕቃዎች ማለት
በስለታማነተቸው ምክንያት ወይም የኤሌትሪክ ሀይል በመጠቀም ወይም መርዛማ በመሆናቸው በሠው አካልና በህይወት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ለማድረስ የሚችሉ እንደ ሳንዳ፣ገጀራ፣ሜንጫ፣ጦር፣ቀስት፣ጎራዴ፣ሴንጥ እና መሰል መሣሪያዎችን ያጠቃልላል፡፡
ቸር ይግጠመን!
አሊ ሣፊ(አቃቤ ሕግ)
ሓምሌ 28/2014ዓ.ም