ሰላም ጤና ይስጥልኝ
ከተማችንን ጽዱና ለኑሮ የተመቸች ከሚያደርጓት ዋነኛ ነገሮች አንዱ የከተማዋን ጽዳት መጠበቅ ሲሆን ለዚህ ደግሞ በጽዳት ስራ ላይ ከተሰማሩት ባለፈ ሁሉንም የህብረተሰብ ክፍል የሚመለከት ስለሚሆን ከደረቅ ቆሻሻ አያያዝ አሰባሰብ እና አወጋገድን በተመለከተ ከወጡ ሕጎች የተወሰኑትን እንመለከታለን መልካም ንባብ
ደረቅ ቆሻሻ ምን ማለት ነዉ ስንት ዓይነት ደረቅ ቆሻሻ አለ?
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የተሸሻለ የተቀናጀ የደረቅ ቆሻሻ አስተዳደር ደንብ ቁጥር 100/2010 አንቀጽ 1 (7)፤ (8)፤ (9)፤ (10)
የደረቅ ቆሻሻ ተርጓሜ፡- ከመኖሪያ ቤት፤ ከንግድ፤ ከኢንዱስትሪ፤ ከተለያዩ ተቋማት፤ ከጋራዥ፤ ከመንገድ ጽዳት፤ ከግብርና፤ ከእንስሳትና በጠቅላላዉ ከህብረተሰቡ ስራዎች ምክንያት የሚፈጠር ጥቅም የማይሰጥ ወይም የማይፈለግ ተብሎ ሚጣል ጠጣር/ከፊል ጠጣር የሆነ ቁስ ነዉ፡፡
ጥቃቅን ደረቅ ቆሻሻ፡- በየቦታዉ በግልጽ የሚታዩና በሰዎች እንቅስቃሴ ምክንያት ተጠቃሚዎች የሚጥሏቸዉ የሲጋራ ቁርጥራጭ፤ የሶፍት ወረቀት፤ ፌስታል፤ የጫት ገረባ፤ የፍራፍሬ ተረፈ-ምርቶች ትራንስፖርት ቲኬት፤ ሞባይል ካርዶች፤ የማስቲካና ከረሜላ ሽፋኖች፤…… የሚያጠቃልል ነዉ፡፡
ኤልክትሮኒክስ ነክ ቆሻሻዎች፡- እንደገና አገልግሎት ሊሰጡ ወይም ላይሰጡ ሚችሉ ኮምፕዩተሮች፤ ፎቶ ኮፒ ማሽኖች፤ ማንናዉም የስልክ ቀፎ፤ ቴሌቪዥኖች፤ የማቀዝቀዣ መሳሪያዎች፤ ….. እና የእነዚህ ዕቃዎች የዉስጥና የዉጭ ስብርባሪና የወላለቁ አካላት ማለት ነዉ፡፡
አደገኛ ደረቅ ቆሻሻ፡- የሚፈነዱ፤ በቀላሉ በእሳት የሚቀጣጠሉ፤ መርዛማ ነገሮች፤ ራዲዮአክሪቭ ቁሶች፤ ልዩ ልዩ ኬሚካሎች፤ የደም ንክኪ ያላቸዉ ሆነዉ ከኢንዱስትሪ፤ ከማምረቻ፤ ከጤና ተቋማት እና ከቤተ ሙከራ የሚወጡና በሰዉ፤ በእንስሳ፤ በእጽዋትና በአካባቢ ላይ ጉዳት የሚያደርስ ማንኛዉም ቆሻሻ ነዉ፡፡

ህድአት ጌታቸዉ
ህዳር/2014 ዓ.ም

የደረቅ ቆሻሻ የጽዳት አገልግሎት በማን ይሰጣል?
በግል፤ በማህበር፤ በሽርክና፤ በዩኒየን (100/2010 2(19)
"የደረቅ ቆሻሻ የጽዳት አገልግሎት ሰጪ ድርጅት፡- ማለት ደረቅ ቆሻሻን ከምንጩ የመሰብሰብ፤ የመጓጓዝ፤ የማስወገድና የመንገድ ጽዳትና አገልግሎት የሚሰጡ በግል፤ በማህበር፤ በሽርክና፤ በዩኒየን፤ ወዘተ የሚሰሩና የደረቅ ቆሻሻ የጽዳት አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች ናቸዉ"
የጽዳት አገልግሎት ሰጭ ማህበራት/ድርጅቶች የቆሻሻ አያያዝ
የተጣሉ ግዴታዎች (100/2010 13)
ማንኛዉም የጽዳት አገልግሎት ሰጭ ማህበር/ድርጅት የሰበሰበዉን ደረቅ ቆሻሻ
• እስከ ሚጓጓዝ ድረስ ሸፍኖ የማስቀመጥ
• ኤጀንሲዉ በሚያወጣዉ ስታንዳርድ መሰረት የማጓጓዝ/እንዲጓጓዝ የማድረግ
• መጥፎ ሽታ ሊፈጥሩ የሚችሉና ለጤና ስጋት የሆኑትን በልዩ ሁኔታ በፍጥነት ከአካባቢዉ ወደ ማስወገጃ ቦታ እንዲጓጓዙ የማድረግ
• በህግ በተፈቀዱ ጊዚያዊ የደረቅ ቆሻሻ ማስቀመጫ ቦታዎችን ከግቢዉ ዉጭ እስከ 5 ሜትር ዙሪያ ድረስ ጽዱና አረንጓዴ በማድረግ ቆሻሻዉ እንዳይበተን የማድረግ
• የጽዳት ኤጀንሲ በሚያወጣዉ የአሰራር ስታንዳርድና መመሪያ መሰረት ለደንበኞች አገልግሎት መስጠት

ህድአት ጌታቸዉ
ህዳር/2014 ዓ.ም

በመመሪያ ቁጥር 2/2014 መሠረት የሚከተሉትን ተግባራት መፈጸም በአዋጁ እና ሌሎች ሕጎች መሰረት የወንጀል ኃላፊነት ያስከትላል፡-
1. ጊዜያዊ መታወቂያ ለመውሰድ ሀሰተኛ መረጃ መስጠት
2. መስፈርቱን ለማያሟላ ሰው ጊዜያዊ መታወቂያ መስጠት
3. መስፈርቱን የማያሟላ ሰው ጊዜያዊ መታወቂ እንዲሰጠው በማሰብ ማረጋገጫ ደብዳቤ መጻፍ ወይም ምስክር መሆን
4. ከአንድ በላይ ጊዜያዊ መታወቂ ይዞ መገኘት
ኦምኒኤል (ህዳር 13/2014 ዓ.ም)

አግባብ ባለዉ ድንጋጌ አስገዳጅነት የሚረጋገጡና የሚመዘገቡ ሰነዶች ህጋዊ ዉጤትን በተመለከተ
አግባብ ባላቸው ሕግ መሠረት ካልተረጋገጡ እና ካልተመዘገቡ ሕጋዊ ውጤት የማያገኙ ሠነዶችን አስመልክተው ከፍትሐብሔር ሕግ ከተመላከተው አንቀጾች በተጨማሪ ለጠቅላላ ግንዛቤ ይረዳ ዘንድ ከዚህ በታች ባሉት የተለያዩ የፌዴራል አዋጆች እና ደንቦች ላይ ጭምር የተቀመጡ ስለመሆናቸው ለማሳያ ይረዳ ዘንድ እንደሚከተለዉ ተቀምጧል፡፡
1. ተሻሽሎ በወጣው አዋጅ ቁጥር 1123/2013 የኢትዮጵያ ንግድ ሕግ “ባለ አንድ አባል ኃ/የተ/የግ/ማሕበር ለመቋቋም አባሉ የሚሰጠው መግለጫ ሰነድ ለማረጋገጥ እና ለመመዝገብ ስልጣን በተሰጠው አካል ፊት መደረግ እንዳለበት (በአንቀጽ 536 ንኡስ ቁጥር 1) የሚያመላክት ሲሆን እንዲሁም ይህ ባለ አንድ አባል ያለው ማሕበር ለመቋቋም በቅድመ ሆኔታ ዕጩ ንብረት ጠባቂ አስመልክቶ አባሉ እና ዕጩነቱን ከተቀበለው ንብረት ጠባቂ ጋር የሚያደርጉት ስምምነት በተመሳሳይ ሁኔታ በውል አዋዋይ አካል ፊት ቀርቦ ካልተረጋገጠ ባለ አንድ አባል ኃ/የተ/የግ/ ማሕበር ሊመሠረት እንደማይችል (በንግድ ሕጉ አንቀጽ 537(1) አስገዳጅ ድንጋጌ ተቀምጠዋል።
2. በሌላ በኩል የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት አዋጅ ቁጥር 1180/2012 ለማስፈጸም በወጣው ደንብ ቁጥር 474/2012 ዓ.ም
• በትግበራ ላይ የሚገኝ የኢንቨስትመንት ፕሮጀክት ለሌላ 3ኛ ወገን በሽያጭ ለማስተላለፍ (በደንቡ አንቀጽ 12) የሚደረግ ስምምነት፣
• በቴክኖሎጂ ተቀባይ እና አቅራቢ መካከል የሚደረግ የቴክኖሎጂ ስምምነት ለመፈጸም (አንቀጽ15/1/ሰ/) እና
• ከውጭ ንግድ ጋር በተያያዘ በአገር ውስጥ ባለሀብቱ እና በውጭ ኢንተርፕራይዝ መካከል የሚደረግ ስምምነቶች (በደንቡ አንቀጽ 16 ንዑስ ቁጥር 1 (ሰ)
ከላይ የተዘረዘሩ ስምምነቶች እንደ ቅድመ ሁኔታ ሰነድን ለማረጋገጥ እና ለመመዝገብ ስልጣን በተሰጠው አካል ፊት ተረጋግጠው ካልተመዘገቡ በቀር በሕግ ፊት ተቀባይነት እንደማገያኙ አስገዳጅ ድንጋጌ ናቸዉ
3. በተመሳሳይ የንግድና ምዝገባ ፈቃድ አዋጅ ቁጥር 980/2008 ለማስፈጸም በወጣው የሚኒስትሮች ም/ቤት ደንብ ቁጥር 392/2009 ዓ.ም በአንቀጽ 37 እና 48 ላይ እንደተቀመጠው
• የሆልዲንግ ኩባንያ ልዩ የምስክር ወረቀት ለማግኘት በቅድመ ሁኔታ በሆልዲንግ ኩባንያው የቡድን አባላት መካከል ኩባንያው ስለመመስረቱ የሚደረግ ስምምነት (አንቀጽ 37 ንዑስ ቁጥር 1 ላይ እንደተቀመጠው) እንዲሁም
• የፍሬንቻይዚንግ ልዩ የምዝገባ የምስክር ወረቀት ለማግኘት የፍሬንቻይዘሩ (ውል ሰጪ) እና የፍሬንቻይዝ (ውል ተቀባይ) መካከል የተፈጸመ የፍሬንቻይዚንግ ውል ስምምነት (አንቀጽ 48 እንደተመለከተው)
በቅድመ ሁኔታ ሰነድን ለማረጋገጥና ለመመዝገብ በሕግ ስልጣን በተሰጠው አካል ፊት ቀርበው ካልተረጋገጡና ካልተመዘገቡ ሕጋዊ ውጤት እንደማይኖራቸው ተደንግጓል።
4. በሌላ በኩል ሠነድን ለማረጋገጥና ለመመዝገብ በወጣው አዋጅ ቁጥር 922/2008 አንቀጽ 9(1) እንደተመላከተው ካልተረጋገጠና ካልተመዘገበ ሕጋዊ ውጤት አይኖራቸውም ተብሎ ከተገለጹት መካከል የውክልና ስልጣን መስጫ ሰነድ ብቻ ሳይሆን የውክልና መሻሪያ ሰነድም አንዱ ሲሆን የመሻሪያ ሰነድ ወካይን ከመቼ ቀንና ዓ.ም ጀምሮ ከስልጣኑ እንደሻረው እና ከተሻረ ጊዜ ጀምሮ በወካይ ስም አንዳች ሕጋዊ ተግባር እንዳይፈጸም በተሻረው የውክልና ስልጣን እንዳይሰራ አስቀድሞ ለመከላከል የመሻሪያው ሰነድ ስልጣን ባለው አካል ተረጋግጦ መመዝገብ እንዳለበት ተደንግጎ ይገኛል።
ምንጭ፣ Federal Documents Authentication and Registration Agency.
ኦምኒኤል (ህዳር 13/2014 ዓ.ም)

የሁከት ይወገድልኝን ክስ አስመልክቶ የተሰጠ ውሳኔዎችን በተመለከተ
1/ ሰ/መ/ቁ. 80241 ቅጽ 15፣
በፍ/ሕ/ቁ. 1149/1/ መሰረት የሁከት ይወገድልኝ ክስ መቅረብ የሚችለው አቤቱታ አቅራቢው ለክርክሩ መነሻመ በሆነው ነገር በቀጥታ ወይም በጠባቂ ይዞታ ሲኖረው ነው፡፡ እንዲሁም የይዞታ ክስ የሚቀርበው ለክርክሩ መነሻ የሆነውን ንብረት በወቅቱ ለመያዝ ምንም ዓይነት መብት በሌለው ሰው ላይ ስለመሆኑም የድንጋጌው መንፈስ ያስረዳል፡፡ የሁከት ይወገድልኝ አቤቱታ አቅራቢ በማስረጃ ማረጋገጥ ያለበት ንብረቱ በይዞታው ስር የነበረና የሁከት ድርጊት ፈፃሚው የኃይል ተግባር በመጠቀም ወይም በሚስጢር ንብረቱን የወሰደበት መሆኑን ነው፡፡ ሁከት ተፈጥሯል የሚባለው ባለይዞታ የሆነው ሰው በይዞታው ስር በሚገኘው ንብረት እንዳይገለገልበት ሌላ ሰው ጣልቃ ገብቶበት መሰናክል ሲፈጥርበት ወይም ረብሻ ሲፈጥርበት ነው፡፡
2/ ሰ/መ/ቁ. 38228 ቅጽ 9
የሁከት ይወገድልኝ ክስ ለማቅረብ ከሳሹ ማስረዳት ያለበት ባለቤትነት ወይም የባለቤትነት ማረጋገጫ ሰርተፊኬት እንዳለው ሳይሆን ክስ ያቀረበበት ንብረት ህጋዊ ባለይዞታ መሆኑ በሌላ አነጋገር ሁከት የተፈጠረበትን ነገር በእጁ አድርጎ በእውነት ሲያዝበት እንደነበር ነው፡፡
3/ ሰ/መ/ቁ. 27506 ቅጽ 6
ሁከት እንዲወገድ በቀረበ ክስ ተከሳሽ የሚያነሳው የባለቤትነት ክርክር እራሱን የቻለ ባለቤትነት የመፋለም ክስ /petitory action/ በሚመለከተው ላይ አቅርቦ ከሚታይ በስተቀር ሁከት ተፈጥሯል ወይስ አልተፈጠረም ተብሎ ለሚያዘው ጭብጥ ተገቢነት የለውም፡፡
4/ ሰ/መ/ቁ 36645 ቅጽ 9 /በአብላጭ ድምፅ የተሰጠ/
የሁከት ይወገድልኝ ክስ ሲቀርብ በፍርድ ቤት በጭብጥነት ተይዞ መፈታት የሚገባው ጉዳይ ሁከት አለ ወይንስ የለም? የሚለው ነው፡፡
የውሉ ተገቢውን የአጻጻፍ ሥርዓት ተከትሎ አለመደረግ ይዞታው በተጨበረበረ መንገድ ስለመያዙ ወይንም በማናቸውም ሕገወጥ ሁኔታ ስለመያዙና ሁከት እንዲወገድለት ክስ ያቀረበው ከሳሽ በይዞታው በእውነት ሊያዝበት እንደማይችል አያረጋግጥም፡፡ በዚህ ረገድ ውሉ ጉድለት አለበት ከተባለ በፍ/ብ/ሕ/ቁ/1808(2) ላይ እንደተመለከተው ውሉ ፈራሽ ነው እንዲባል የክስ ምክንያት ከሚሆን በስተቀር ሁከት ይወገድልኝ ተብሎ በቀረበ ክስ ላይ ሊስተናገድ የሚችል አይሆንም፡፡
ምንጭ፡- ኢትዮ ሕግ
ኦምኒኤል ከበደ (ህዳር 13/2014 ዓ.ም)

ስጦታ በፍትሐብሔር ሕግ   

                  👉 የስጦታ ምንነት

   ስጦታ ማለት ሰጪው ተቀባይ ለተባለ ሌላ ሰው  ከንብረቶቹ አንዱን ያለ ዋጋ የሚለቅበት ወይም ግዴታ የሚገባበት ውል ነው። በመሆኑም ስጦታ በራሱ ውል ነው ማለት ነው።

               👉የስጦታ ልዩ ባህሪያት*

    በመርህ ደረጃ ስጦት ግላዊ ተግባር ነው ይህም ማለት ሰጪው እራሱ የሚያድረገው ተግባር ነው ማለት ነው። ስጦታ የሚደረገው በወኪሉ ሲሆን ደግሞ የሚሰጠው ንብረት አይነት እና ለማን እንደሚሰጥ በግልጽ ሊመለከት ይገባል። ስጦታ የሚደረገው የሰጪው ንብረት በሆነው ላይ ብቻ ነው።ስጦታ አድርጋለሁ ብሎ የተስፋ ቃል መስጠት በሕጉ መሠረት ግዴታን አያስከትልም ከዚህም በተጨማሪ ስጦታ ተቀባዩ ስጦታውን እቀበላለሁ በሚል ሀሳቡን መግለፅ ይኖርበታል። ስጦታ እንዲቀነስ ወይም እንዲሻር የሚቀርበው ጥያቄ ስጦታው ከተደረገበት ቀን አንስቶ እስከ ሁለት አመት ለዳኞች ካልቀረበ በቀር ዋጋ አይኖረውም።

            👉የስጦታ ሥርዓት ፎርም

     ስጦታ በማይንቀሳቀሱ ንብረቶች ላይ  ወይም በሚይንቀሳቀሱ ግዙፍ ንብረቶች ላይ ሊደረግ ይችላል።

*1)በማይንቀሳቀስ ንብረቶች ላይ የሚደረግ ስጦታ *

    በማይንቀሳቀስ ንብረቶች ላይ የሚደረግ ስጦታ በፍትሐብሔር ሕግ አንቀጽ 881 ላይ በተደነገገው መሠረት በግልጽ ኑዛዜ ሥርዓት ፎርም መሠረት የሚፈጸም መሆኑን ሕጉ ያስረዳል። በሌላ በኩል በማይንቀሳቀሱ ንብረቶች ለይ የሚደረገው ስጦታ በፍ/ሕግ አንቀጽ 1723 መሠረት በጽሁፍ ሆኖ በፍርድ ቤት መዝገብ ወይም ውል ለማዋዋል ስልጣን በተሰጠው አካል ፊት መሆን አለበት።

     *2) በሚንቀሳቀሱ ግዙፍ ንብረቶች ላይ የሚደረግ ስጦታ*

   በሚንቀሳቀሱ ግዙፍ ንብረቶች ላይ የሚደረግ ስጦታ በሁለት አይነት መልኩ ሊደረግ ይችላል ይህም እጅ በእጅ በሚደረግ ማስተላለፍ ብቻ ወይም ለማይንቀሳቀስ ንብረት ስጦታ በሚደረገው ፎርም ሊሰጥ ይችላሉ።

        👉ስጦታ ፈራሽ የሚሆንባቸው ምክንያቶች

   በሚንቀሳቀስ ወይም በማይንቀሳቀስ ንብረቶች ላይ የተደረገው ስጦታ በሕጉ በተጠቀሱት  በተለያየ ምክንያቶች ፈራሽ ሊሆን የሚችሉባቸው ምክንያቶች ያሉ ሲሆን እነኚህም:-

       1ኛ የሰጪው አዕምሮ ትክክል አለመሆን

   ሰጪው ስጦታውን በሚያድርግበት ወቅት በአዕምሮ መታወክ(ህመም ምክንያት) በፍርድ የተከለከለ ሲሆን ያደረገው ስጦታ  ፈራሽ ሊሆን ይችላል ። የፍ/ሕ አንቀጽ 2437

       2ኛ ግብረ ገብነት የሌለው ወይም ሕገ-ወጥ ምክንያት ያለበት ስጦታ ፈራሽ ነው። የፍ/ሕግ አንቀጽ 2438
      
      3)በመንፈስ መጫን ምክንያት የተደረገውን ስጦታ ዳኞች ለመቀነስ ወይም ለመሻር ይችላሉ። የፍ/ሕግ አንቀጽ 2439

      4ኛ በ ፍ/ሕግ አንቀጽ 2442 ሥር በሚፈቅደው መሠረት ስጦታው የተደረገው በስህተት ወይም በተንኮል የሆነ እንደሆነ ፈራሽ ይሆናል።

  5 ስጦታ የተደረገው ክርክር ያለበት ሀብት ላይ ሲሆን ስጦታው ፈራሽ ይሆናል። የፍ/ግ አንቀጽ 2452


ፌናን ተጊበሉ
ሕዳር 14/2014 ዓ.ም

የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለቤትነት(ባለ ሀብትነት) ምስክር ወረቀት ስላለው ሕጋዊ ውጤት

የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለቤትነት ምስክር ወረቀት በአጭሩ ለመግለጽ አንድ ሰው የማይንቀሳቀሰውን ንብረት
በባለሀብትነት/በባለቤትነት/ ስለመያዙ የሚያስረዳ ማስረጃ ነው። በፍትሐብሔር ሕግ አንቀጽ 1195(1) ላይ
በግልጽ እንደተደነገገው የማይንቀሳቀሱ ንብረቶችን በሚመለከት ከአስተዳደር ክፍል የሚሰጠው ምስክር ወረቀት
የንብረቱ ባለሀብት እንደሆነ ግምት ያስወስዳል። ከዚህ ድንጋጌ መረዳት እንደሚቻለው የማይንቀሳቀስ ንብረት ምስክር ወረቀት የንብረቱ ባለሀብት ስለመሆን ግምት ለመውሰድ የሚረዳ እንጂ የማይስተባበል የመጨረሻ ማስረጃ ተደርጎ የሚወሰድ አለመሆኑን ነው። በሌላ በኩል በፌ/ጠ/ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ቅጽ 13 መ/ቁ 67011 ላይ የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለሀብትነትን አስመልክቶ የሚሰጥ የባለቤትነት ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት ተገቢውን ስርዓት እና ደንብ በመከተል የተሰጠ መሆን ያለበት ስለመሆኑ ትርጉም የተሰጠ ሲሆን የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለቤትነት ግምት መውሰጃ የሆነው ምስክር ወረቀት ደንብና አሰራርን መሠረት ባላደረገ እንዲሁም ከስልጣን ውጪ የተሰጠና በሕግ ፊት የማይፀና ስለመሆኑ በማናቸውም ማስረጃ ለማረጋገጥ የተቻለ እንደሆነ በተሰጠው የምስክር ወረቀት የተፈጠረውን የሕጉን የህሊና ግምት ማፍረስ የሚቻል ስለመሆኑ ውሳኔ ተሰጥቷል። በተመሳሳይ መልኩ በፌ/ጠ/ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ቅጽ 11 መ/ቁ 47139 ላይ የማይንቀሳቀስ ንብረት ጋር በተያያዘ ሕጋዊ ባልሆነ መንገድ ስመ ሃብት ይዞ መገኘት የንብረቱ ባለቤት አድርጐ የማያስቆጥር ስለመሆኑ ውሳኔ ተሰጥቶበታል።


ፌናን ተጊበሉ
ሕዳር 14/2014 ዓ.ም

ኑዛዜ መሻር

• ተናዛዡ ቀድሞ ያደረገውን ኑዛዜ ሽሮታል ሲባል በግልፅና በማያሻማ አኳኋን ሕጋዊ ውጤት ወይም ዋጋ እንዳይኖረው አድርጎታል ማለት ነው፡፡

ኑዛዜ የሟች ጥብቅ የሆነ የግል ጠባይ ያለው እና ራሱ የሚተገብረው ነው፡፡ በመሆኑም የተናዛዡ ሀሳብና ፍላጐት በጥንቃቄ ልንከተለው የሚገባው ነው፡፡ የፍ/ሕ/ቁ. 898(1) ተናዛዡ ኑዛዜዎቹ ዋጋ ያላቸው እንዲሆኑ በሚያስፈልገው ፎርም ዓይነት ግልፅ አድርጎ በማስታወቅ ኑዛዜውን የሻረ እንደሆነ በጠቅላላው አኳኋን የሚሻር ይሆናል ይላል፡፡ በዚሁ ሕግ አንቀፅ 899(1) ተናዛዥ የተናዘዘውን ለመሻር ወይም ለመለወጥ ያለውን ሀሳብ በቂ አድርጎ በመግለፅ ይህንን በኑዛዜው የተመለከተውን ቃል መሻር ይችላል በማለት ተደንግጓል፡፡ ሁለቱም ድንጋጌዎች አንዱ ሌላኛውን በሚያጠናክር መልኩ የተቀመጡ እንጂ የሚቃረኑ አይደለም፡፡
ይህም ሲባል ሁለቱም አንቀፆች ተናዛዡ ያደረገውን ኑዛዜ መሻር ሲፈልግ ሀሳቡን በማያሻማ አኳኋን ግልፅ በሆነ መንገድ መሻር እንደሚችል የሚገልፅ ነው፡፡ ይህም የሚያመለክተው ሟች (ተናዛዡ) ከዚህ ውጭ ሊከተላቸው የሚገባው ሥርዓት መኖሩን አይደለም፡፡ ይልቁንም ተናዛዡ ኑዛዜውን ለመሻር ሊከተላቸው የሚገባውን አማራጮች የሚያመለክት (የሚገልፅ) ነው፡፡ ስለሆነም የኑዛዜ መሻሪያ ሰነዱ ተናዛዥና በቦታው ለነበሩ ምስክሮች የተነበበላቸው ስለመሆኑ የሚያመለክት ቃል በሰነዱ ላይ አለመስፈሩ ኑዛዜው ሕጉ አግባብ እንዳልተሻረ አያስቆጥረውም፡፡
ሰ/መ/ቁ. 96364 ቅጽ 17፣ ፍ/ህ/ቁ. 881፣ 898(1)፣ 899(1)

ፌናን ተጊበሉ
ሕዳር 14/2014 ዓ.ም

ጤና ይስጥልኝ
ሀገራችን ኢትዮጵያ አሁን ያለችበትን ሁኔታ በማየት ከዚህ የሚከተለውን ስለመከላከያ ሠራዊት ከወጣዉ አዋጅ ቁጥር 1100/2011 መሠረት የሚከተለውን እንበል፡፡
መልካም ምንባብ፡-
ኢትዮጵያ ለዘመናት ከውጭም ሆነ ከውስጥ የተነሱባትን ጠላት በማንበርከክ ነጻነቷን ጠብቃ ታፍራና ተከብራ የኖረችው እና ያለችው በውድ ልጆቿ ብርቱ ተጋድሎ መሆኑን ይልቁንም በፋሺስት ኢጣሊያ ተመጣጣኝ ያልሆነ የጦር መሣሪያ ኃይልን ተማምኖ የመጣውን መላው ኢትዮጵያውያን አንድ ሆነው በመነሳት ድባቅ በመምታት ለጥቁር ሕዝብ ፋና ወጊ የሆኑበትን እንደዚሁም ኢትዮጵያ በውስጥ የመንግሥት ለውጥ ጊዜ በበርካታ ጉዳዮች ተወጥራ የነበረበትን ጊዜ በመጠቀም የሱማሌውን ተስፋፊ የዚያድበሬን ጦር አይቀጡ በመቅጣት አኩሪ ተግባራትን የፈጸሙ ልጆች እንዳሏት የቅርብ ጊዜ ተጋድሎን እያነሳን ከዚሁ ጋር ከዚህ በላይ በገለጽነው የመከላከያ ሠራዊት አዋጅ ቁጥር 1100/2011 የሠራዊቱ አባል ለሀገር ከሚያበረክተው ከማንም የላቀ አገልግሎት ባይመጣጠንም ለማበረታታት ያህል የቤት መኪና ከቀረጥ ነፃ የመግዛት እና በተወለደበት የክልል ከተማ የመኖሪያ ቤት መስሪያ እንዲያገኝ በመንግስት ድጋፍ የሚደረግ መሆኑን የተደነገገውን ግንዛቤ እንያዝ ፡፡
መልካም ቀን
ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ሕዝቧን ይባርክ !!
ሕዳር 15ቀን 2014ዓ.ም
ደረጀ ማርቆስ

ጤና ይስጥልኝ
የኢትዮጵያ ሕገ-መንግስት አንቀጽ 23 ላይ ማንኛውም ሰው በወንጀል ሕግና ሥነ-ሥርዓት መሠረት ተከሶ ጥፋተኛ በሆነበት ወይም በነጻ በተለቀቀበት እንደገና እንደማይከሰስ ወይም እንደማይቀጣ በተደነገገው ላይ የሚከተለውን እንበል ፡፡
መልካም ምንባብ፡-
አንድ ሰው በአንድ ወንጀል ድርጊት ተከሶ የመጨረሻ በሆነ ውሣኔ ጥፋተኛነቱ ተረጋግጦ በተቀጣበት ወይም በነጻ በተለቀቀበት እንደገና አይከሰስም ወይም አይቀጣም ቢባልም ይህ ማለት ግን ጉዳዩ በአስተዳደር ሕግ (በዲሲፕሊን ክስ ወይም መሰል) ወይም በፍትሐ ብሔር ሕግ አይከሰስም ወይም አይቀጣም ማለት አለመሆኑን ልብ ልንል ይገባል፡፡
መልካም ቀን
ፈጣሪ ኢትዮጵያን እና ሕዝቧን ይባርክ !!
ሕዳር 15 ቀን 2014ዓ.ም
ደረጀ ማርቆስ

ጤና ይስጥልኝ
ማንኛውም ሰው በፍርድ ሊወሰን የሚገባውን ጉዳይ ለፍርድ ቤት ወይም ለሌላ በሕግ የዳኝነት ሥልጣን አካል በማቅረብ ፍርድ (ፍትሕ) የማግኘት መብት እንዳለው በሕገ-መንግሥቱ አንቀጽ 37 ላይ የተቀመጠ ሲሆን ከዚህ ጋር በተያያዘ ስለፍትሐ-ብሔር ክስ የዳኝነት አከፋፈል ከዚህ የሚከተለውን እንበል፡፡
መልካም ምንባብ፡-
ከዚህ በላይ እንደገለጽነው ማንኛውም ሰው በፍ/ቤት ፍርድ የማግኘት መብት አለው ቢባልም ጉዳዩ የፍትሐ-ብሔር ከሆነ ግን ክሱን የሚያቀርበው ወገን በሚያቀርበው የገንዘብ መጠን ልክ የሚሰላ የዳኝነት ክፍያ ያለበት ቢሆንም ይህ ማለት ግን ግለሰቡ የሚከፍለው ባይኖረው በፍርድ ቤት እንዲታይለት የሚፈልገውን ሳያቀርብ ይቀራል ማለት ሳይሆን ግለሰቡ ድኃ መሆኑን በማስመስከር ጉዳዩን ለፍ/ቤት ሊያቀርብ እንደሚችል ግንዛቤ እንያዝበት፡፡
መልካም ቀን
ፈጣሪ ኢትዮጵያን እና ሕዝቧን ይባርክ !!
ሕዳር 15 ቀን 2014ዓ.ም
ደረጀ ማርቆስ