ኢትዮጲያ የአካባቢ ደህንነት መብት ከሚጠብቁት አገሮች ውስጥ አንዷ ነች፡፡
ይህንን መብት ለመጠበቅ የአላማዎች ምንጭ የት እንደሆነ ያውቃሉ?
በ1987 ዓ.ም የወጣው ሕገ-መንግሥት
አንቀጽ 92
1. መንግሥት ሁሉም ኢትዮጲያዊ ንጹህና ጤናማ አካባቢ እንዲኖረው የመጣር ኃላፊነት አለበት፡፡
2. ማንኛውም የኢኮኖሚ ልማት እርምጃ የአካባቢውን ደህንነት የማያናጋ መሆን አለበት፡፡
3. የሕዝብን የአካባቢ ደህንነት የሚመለከት ፖሊሲና ፕሮግራም በሚነደፍበትና ሥራ ላይ በሚውልበት ጊዜ የሚመለከተው ሕዝብ ሁሉ ሀሳቡን እንዲገልጽ መደረግ አለበት፡፡
4. መንግሥትና ዜጎች አካባቢያቸውን የመንከባከብ ግዴታ አለባቸው፡፡
አሊ ሣፊ (አቃቤ ሕግ)
ግንቦት 17/2014 ዓ.ም

የንግድ፣ ኮንስትራክሽን፣ ባንክና ኢንሹራንስ ችሎቶች በአዲስ አደረጃጀት በአዲስ ምድብ ችሎት ተደራጀ
*
የፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ድሬደዋን ጨምር በ11 ምድብ ችሎቶች የወንጀል፣ ፍትሕ ብሔር እና ሥራ ክርክር ጉዳዮች ላይ የዳኝነት አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል፡፡
ፍርድ ቤቱ የንግድና ኢንቨስተመንት ጉዳዮች ካላቸው ልዩ ባህሪ፣ ለኢንቨትመነት የሚመች የዳኝነት አገልግሎት ለመስጠት እንዲያስችል አዲስ የንግድና ኢንቨስትመንት ምድብ ችሎት ለማቋቋም ዘርፈ ብዙ የቅድመ ዝግጅት ስራዎችን ሲያከናውን ቆይቷል፡፡

ፍርድ ቤቱ በሶስት ምድብ ችሎቶች ማለትም ልደታ፣አራዳ እና ቂርቆስ ምድብ ቸሎቶች በንግድ፣ ባንክና ኢንሹራንስ እና ኮንስትራክሽን ጉዳዮችን ሲያስተናግድ የነበረውን ከሰኔ 1/2014 ዓ.ም ጀምሮ ፒያሳ በተለምዶ ብሪቲሽ ካውንስል በሚባለው ሕንጻ ላይ በቂ የዳኞች ቢሮ፣ የችሎት አዳራሽ፣ የአንድ መስኮት አገልግሎት፣ የአስማሚ ማዕከል ፣ የአስተዳደር ክፍሎች በመያዝ 12ኛው የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የንግድ እና ኢንቨስትመንት ምድብ ችሎት በሚል ስያሜ አገልግሎት መስጠት የሚጀምር በመሆኑ ተገልጋዮች ይህንኑ በማወቅ እንድትስተናገዱ በአክብሮት እናሳውቃለን፡፡

ምንጭ:- የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር
Received at 7:21 PM
Viewed 53 times

ሰላም!
እነሆ ዛሬ ደግሞ ስለግብር ከፋይ ደረጃዎች ጥቂት ልንልዎት ተከስተናል!
የፌደራል የገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር979/2008 ግብር ከፋዮችን የደረጃ "ሀ"፣ የደረጃ "ለ" እና የደረጃ "ሐ" ግብር ከፋዮች በሚል በሶስት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፍላቸዋል። የትኞቹ ግብር ከፋዮች በየትኞቹ ምድቦች እንደሚካተቱ ቀጥሎ እንመለከታለን፥-
ሀ) የደረጃ "ሀ" ግብር ከፋይ፥- ድርጅት፣ ወይም ጠቅላላ ዓመታዊ ገቢው ብር አንድ ሚሊዮን ወይም ከዚህ በላይ የሆነ ማንኛውም ሌላ ሰው፤
ለ) የደረጃ "ለ" ግብር ከፋይ፥- ድርጅትን ሳይጨምር ዓመታዊ ጠቅላላ ገቢው ከብር አንድ ሚሊዮን የሚያንስ ነገር ግን ከብር አምስት መቶ ሺህ እና ከዚያ በላይ የሆነ፤
ሐ) የደረጃ "ሐ" ግብር ከፋይ፥- ድርጅትን ሳይጨምር ዓመታዊ ጠቅላላ ገቢው ከብር አምስት መቶ ሺህ የሚያንስ ሰው ነው።
ልብ ይበሉ!
* መንግስት ታክስ ከፋዩ የሚያሳውቀውን ግብር ወይም የሚያገኘውን ሌላ መረጃ መሠረት በማድረግ ለግብር ዓመቱ የግብር ከፋዩ ደረጃ የተለወጠ መሆን አለመሆኑን ሊወስን ይችላል።
* መንግስት ግብር ከፋዮችን የደረጃ "ሀ"፣ የደረጃ "ለ" ወይም የደረጃ "ሐ" ግብር ከፋይ ብሎ ለመመደብ የሚያስችለውን ዓመታዊ ጠቅላላ የገቢ መጠን በኢኮኖሚ ጥናት ላይ በመመስረት ቢያንስ በአምስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ማሻሻል አለበት።

ግንቦት 22 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ)

ሰላም!
ዛሬ ትንሽ ስለጡረታ!
ኢትዮጵያ አዳዲስ የጡረታ አዋጆች ማውጣቷን ሰምተዋል? ይኸውልዎ!
• የመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 714/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 907/2007 በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014፤
• የግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 715/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 908/2007 ደግሞ በግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1268/2014
ተሽረዋል፤ ተተክተዋል።
እነዚህ ህጎች ለወደፊት በሰፊው የምንመለስባቸው መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ ለዛሬ በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014 ስለአገልግሎት ዘመን የተደነገገውን በጨረፍታ እናጋራዎ!
የአገልግሎት ዘመን አቆጣጠር
1/ የመንግሥት ሠራተኛ የአገልግሎት ዘመን መቆጠር የሚጀምረው በመንግሥት ሰራተኝነት ከተቀጠረበት ወይም ከተመደበበት ቀን አንስቶ ሲሆን በተለያዩ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶችና የግል ድርጅቶች ሠራተኞች ጡረታ አቅድ ሽፋን ባለው ድርጅት የፈፀመው የአገልግሎት ዘመን በሙሉ ተዳምሮ ይታሰብለታል፤
2/ የሚከተሉት አገልግሎቶች ታሳቢ ይደረጉለታል፥-
ሀ) ከጡረታ መውጫ ዕድሜ በኋላ አገልግሎቱ በሕግ መሠረት ተራዝሞለት በሥራ ላይ እንዲቆይ የተደረገበት ጊዜ፤
ለ) የጡረታ መውጫ ዕድሜው በመድረሱ የጡረታ አበል ከተወሰነለት በኋላ በመንግሥት ውሳኔ ወደ ሥራ ተመልሶ አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ሐ) የደመወዝ ክፍያ ሳይቋረጥ በማናቸውም ምክንያት አገልግሎቱ ተቋርጦ የቆየበት ጊዜ፤
መ) በየወሩ ደመወዝ እየተከፈለው ሙሉ ጊዜውን በማናቸውም የመንግሥት አካል ወይም በሠራተኛ ማህበር በተመራጭነት አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ሠ) በመንግሥት መሥሪያ ቤት በጊዜያዊነት አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ረ) በመንግሥት ትዕዛዝ መንግሥት ከ50 በመቶ በታች የካፒታል ድርሻ በያዘበት ድርጅት በማገልገል ያሳለፈው ጊዜ፤
ሰ) በመንግሥት ውሳኔ በዓለም አቀፍ ድርጅት በማገልገል ያሳለፈው ጊዜ፤
ሸ) ከጡረታ መውጫ ዕድሜ በኋላ በምክር፟ቤት አባልነት አገልግሎት የሰጠበት ጊዜ፤
ቀ)የአገልግሎት ወይም የጤና ጉድለት ዳረጎት ተከፍሎት ከተሰናበተ በሗላ የወሰደውን ዳረጎት መልሶ እንደገና በመንግሥት ሠራተኛነት የተቀጠረ ወይም የተመደበ ሰራተኛ የቀድሞ አገልግሎት ይታሰብለታል፤
በ) ከሐምሌ 1 ቀን 2007 ዓ.ም በፊት የጡረታ መዋጮ ተመላሽ ተደርጎለት የወሰደውን የጡረታ መዋጮ ከባንክ የማስቀመጫ ወለድ ጋር መልሶ እንደገና በመንግሥት ሠራተኛነት የተቀጠረ ወይም የተመደበ ሰራተኛ የቀድሞ አገልግሎቱ ይታሰብለታል፤
3/ ከፊደል ተራ (ሐ) እስከ (ሸ) የተመለከተው ጊዜ በአገልግሎት ዘመንነት ሊታሰብ የሚችለው ሠራተኛው ወይም ተመራጩ መክፈል ያለበትን የጡረታ መዋጮ የአሠሪውን ድርሻ ጨምሮ ራሱ የከፈለ ወይም እንዲከፈልለት ያደረገ እንደሆነ ነው፤
4/ የሚከተሉት አገልግሎቶች ታሳቢ አይደረጉለትም፡-
ሀ) አገልግሎቱ በሕጉ መሠረት ካልተራዘመ በስተቀር የጡረታ መውጫ ዕድሜው ከደረሰበት ከሚቀጥለው ወር አንስቶ የሚሰጠው አገልግሎት፤
ለ) ኢትዮጵያ ተዋዋይ ወገን የሆነችበት ማናቸውም የዓለም አቀፍ ስምምነት እንደተጠበቀ ሆኖ በሕጋዊ ፈቃድ የኢትዮጵያ ዜጋ የሆነ የመንግስት ሠራተኛ የኢትዮጵያን ዜግነት ከማግኘቱ በፊት በመንግሥት መሥሪያ ቤት ወይም በጡረታ አቅድ በተሸፈነ የግል ድርጅት የሰጠው አገልግሎት፤

ሰኔ 02 ቀን 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ)

እንዲያው ቸር ከርመዋል?
ዛሬም ስለጡረታ ልናወጋዎ ተመልሰናል!
ኢትዮጵያ አዳዲስ የጡረታ አዋጆች ማውጣቷን በቀደመው መልእክታችን ላይ ሳያነቡ አልቀሩም! እንደው በገጠመኝ ካመለጥዎት እንኳን እንዲህ እናስታውስዎ!
• የመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 714/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 907/2007 በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014፤
• የግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 715/2003 እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 908/2007 ደግሞ በግል ድርጅት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1268/2014
ተሽረዋል፤ ተተክተዋል።
እናም ስለጡረታ ህጎች ለወደፊት ሰፋ ያለ ትንተና ይዘን እንደምንመለስ የገባነውን ቃል እዚህ ጋር እያጸናን ለዛሬ በመንግስት ሠራተኞች ጡረታ አዋጅ ቁጥር 1267/2014 ስለጡረታ መውጫ እድሜና የአገልግሎት ጡረታ አበል የተደነገገውን በጥቂቱ እናጋራዎ!

ስለጡረታ መውጫ ዕድሜ
1/ የጡረታ መውጫ ዕድሜ፣ የመንግሥት ሠራተኛው ለመጀመሪያ ጊዜ ሲቀጠር በቅድሚያ የመዘገበውን የልደት ዘመን መሠረት ያደረገ፣ ሲሆን ከመከላከያ ሠራዊትና ከፖሊስ አባላት በስተቀር ለሌሎች የመንግሥት ሠራተኞች 60 (ስልሳ) ዓመት ነው፤
2/ የሚኒስትሮች ምክር-ቤት በጥናት ላይ ተመስርቶ በልዩ ሁኔታ ለሚታዩ የሙያ መስኮች ወይም በከባድ ወይም ለጤንነትና ለሕይወት አስጊ በሆኑ የሥራ መስኮች ላይ ለተሰማሩ የመንግሥት ሠራተኞች ከ60 (ስልሳ) አመት የበለጠ ወይም ያነሰ የጡረታ መውጫ ዕድሜ ሊወስን ይችላል፤

ስለአገልግሎት ጡረታ አበል
1/ ቢያንስ 10 (አስር) ዓመት ያገለገለ የመንግስት ሠራተኛ የጡረታ መውጫ ዕድሜው በመድረሱ ከስራ ሲሰናበት የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤
2/ ቢያንስ 10 (አስር) ዓመት ያገለገለ የመንግስት ሠራተኛ ከሐምሌ 1 ቀን 2007 ዓ.ም ጀምሮ በራሱ ፈቃድ አገልግሎት ካቋረጠ የጡረታ መውጫ ዕድሜው ሲደርስ የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤
3/ ቢያንስ 25 (ሐያ-አምስት) ዓመት ያገለገለ የመንግስት ሠራተኛ ከዲስፕሊን ጉድለት በስተቀር በራሱ ፈቃድ አገልግሎት ካቋረጠ የጡረታ መውጫ ዕድሜው ሊደርስ አምስት ዓመት ከሚቀረው ጊዜ ጀምሮ እስከ ዕድሜ-ልክ የአገልግሎት ጡረታ አበል ይከፈለዋል፤
4/ ቢያንስ አንድ ሙሉ የምርጫ ዘመን ያገለገለ ከፍተኛ የመንግስት ኃላፊ ወይም የምክር-ቤት አባል ከኃላፊነት ሲነሳ ዕድሜው 50 (ሀምሳ) ዓመት የሞላው ከሆነ የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤
5/ በተራ ቁጥር (2) ወይም (3) መሠረት አገልግሎት ያቋረጠ የመንግስት ሠራተኛ የጡረታ መውጫ ዕድሜው ሳይደርስ በጤና ጉድለት ምክንያት ለሥራ ብቁ አለመሆኑ ከተረጋገጠበት ጊዜ ቀጥሎ ካለው ወር ጀምሮ የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤ የሞተ ዕንደሆነም ከሞተበት ጊዜ ቀጥሎ ካለው ወር ጀምሮ ለተተኪዎች አበል ይከፈላል፤።
6/ የመንግሥት መሥሪያ ቤቱ ህልውና በማክተሙ፣ የሰው ኃይል ብዛት ከሚፈለገው በላይ በመሆኑ ወይም ከፕራይቬታይዜሽን ጋር በተያያዘ ከሥራ እንዲሰናበት የተደረገና አገልግሎቱ ከ25 ዓመት ያላነሰና ዕድሜው ከ50 ዓመት ያላነሰ የመንግስት ሰራተኛ በሚኒስትሮች ምክር-ቤት ሲወሰን የአገልግሎት ጡረታ አበል እስከ ዕድሜ-ልክ ይከፈለዋል፤

ሰኔ 02 ቀን 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህግ ስርጸትና ምክር መስጠት ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ)

ሰላም!
በከተማችን አዲስ አበባ ተንሰራፍቶ የሚገኘው ሕገ-ወጥነት ያሳስብዎታል? እንደነዋሪ አንድ ነገር ማድረግ ብችል ብለው ይመኛሉ?
እነሆ የከተማ አስተዳደሩ ሕገ-ወጥነትን ለሚጠቁሙ መረጃ አቅራቢዎች የሚደረግን ማበረታቻ አስመልክቶ ደንብ ቁጥር 121/2013ን ማውጣቱን ስንገልጽልዎት በታላቅ ደስታ ነው! ይበሉ! ሕገ-ወጥነትን በመጠቆም የዜግነት ግዴታዎትን ከመወጣትዎ ባለፈ ጠቀም ያለ ማበረታቻ ያግኙ።
የጥቆማ አቀራረብ ስነ-ስርአቱም እንደሚከተለው ነው፥-
• አግባብ ባለው ተቋም የማይታወቅ ወይም ሊታወቅ ወይም ሊደረስበት የማይችል የተደበቀ ወይም የተሸፈነ ሕገ-ወጥ ድርጊትን የሚመለከት ጥቆማ ያለው ማንኛውም መረጃ አቅራቢ ጥቆማውን ለከንቲባ ጽ/ቤት በአካል፣ በቃል፣ በጽሑፍ፣ በስልክ፣ በፋክስ፣ በኢሜል ወይም አመቺ በሆነ በማናቸውም ሌሎች መንገዶች ሊያቀርብ ይችላል።
ጥቆማውም ከመረጃ አቅራቢው ሙሉ ስም እና አድራሻ በተጨማሪ የሚከተሉትን ዝርዝሮች መያዝ አለበት፥-
ሀ) ህገ-ወጥ ድርጊቱ የተፈፀመበትን ተቋም እና ድርጊቱን የፈጸመውን ሰራተኛ፣ ኃላፊ ወይም ግለሰብ ስም፤
ለ) ድርጊቱ የተፈፀመበት ቀንና ቦታ (ልዩ ቦታ)፤
ሐ) ጥቆማው የሚቀርብበት ዋናው ጉዳይ እና ደጋፊ መረጃዎች (ካለ)፤
መ) መረጃ አቅራቢው ወይም ጠቋሚው ህገ-ወጥ ድርጊት ከፈፀመው ሰው ጋር ያለው ግንኙነት፤
ሠ) በህገ-ወጥ ተግባሩ ተሳታፊ ወይም ተካፋይ ናቸው ብሎ የሚጠረጥራቸው ሰዎችን ዝርዝር መረጃ (ካለ)፤
• የከንቲባ ጽ/ቤት በዚህ አግባብ ጥቆማ ሲቀርብለት ጥቆማውን ለዚሁ አላማ በተዘጋጀው የባህር መዝገብ ላይ ይመዘግባል፤ እንደኣስፈላጊነቱም ጥቆማ የቀረበበትን ጉዳይ፣ ቀንና ጊዜ ጠቅሶ ለጠቋሚው የማረጋገጫ ደረሰኝ ይሰጣል፤ ጥቆማውንም በ48 ሰአታት ውስጥ ጉዳዩን የመመርመር ሀላፊነት ላለው ሀላፊ ማቅረብ አለበት።
• ለተመዘገበው መረጃ ማበረታቻው የሚከፈለው መረጃው አግባብ ባለው ተቋም ተመርምሮ ተጨባጭ መረጃ መሆኑ ሲረጋገጥ እና ህገ-ወጥ ተግባሩ ሲከሽፍ ወይም ንብረቱ ሲመለስ ወይም ህገ-ወጥ ተግባሩ የመጨረሻ ውሳኔ ሲያገኝ ነው።
• ሆኖም የቀረበው መረጃ ተጨባጭ መሆኑ ተረጋግጦ ሳለ በመንግስት የማስፈፀም ድክመት ምክንያት የመጨረሻ ውጤት ባይገኝም ጥቆማ አቅራቢው ማበረታቻውን የማግኘት መብት አለው።

ሰኔ 13 2014 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የህ/ስ/ም/መ ዳይሬክቶሬት አስተባባሪ አቃቤ-ሕግ)

ሰላም ለእርስዎ ይሁን!
እርስዎ ሕገ-ወጥ ድርጊቶችን በመጠቆም የዜግነት ግዴታዎትን ከመወጣት ባለፈ ጠቀም ያለ ማበረታቻ ሊያገኙ እንደሚችሉ ያውቃሉ? ይከተሉኝማ!
በሀገራችን የመሬት ባለቤትነት ጉዳይ በህገ-መንግስቱ በአንቀጽ 40 ንዑስ አንቀጽ 3 እንደሰፈረው የህዝብና የመንግስት ሀብት ሲሆን መሸጥ ወይም መለወጥ እንደማይቻል ተደንግጎ ሳለ በመዲናችን አዲስ አበባ ከተማ ግን ሕገ-ወጥ የመሬት ይዞታና ግንባታ፣ እና የመሬት ወረራን ጨምሮ መሬት ነክ የሌብነትና የማጭበርበር ወንጀል ተስፋፍቶ ይገኛል።
በመሆኑም በከተማዋ እየተስፋፋ የመጣውን ህገ-ወጥነት ለማስቆምና ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት በህዝብ ተሳትፎ ወንጀሉን የመከላከልና የመቆጣጠር ተግባር መከናወን እንዳለበት በመታመኑ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሕገ-ወጥነትን ለሚጠቁሙ መረጃ አቅራቢዎች ስለሚሰጥ ማበረታቻ የሚደነግግ ደንብ ቁጥር 121/2013 አውጥቷል።
በቀደመው ልጥፋችን የጥቆማ አቀራረብ ስነ-ስርአቱን በአጭሩ አጋርተንዎት እንደነበር ይታወቃል። ለዛሬም ከዚህ ደንብ ላይ 3 ጥቆማ የሚቀርብባቸውን ሕገ-ወጥ ድርጊቶችና የሚያስገኙትን ማበረታቻ እናጋራዎታለን፤ ሌሎቹን በቀጣይ ልጥፎቻችንን የምንመለስባቸው ይሆናል።
ማንኛውም ሰው፥-
1. ወደ መሬት ባንክ ቢገባም ባይገባም አግባብ ያለው አካል ሳይፈቅድ ማንኛውም የከተማ መሬት መያዙን ወይም መወረሩን ከጠቆመ በተጠቆመው ይዞታ ልኬት ስፋት ልክ በወቅቱ የሊዝ መነሻ ዋጋ 10 (አስር) በመቶ ማበረታቻ ያገኛል፤
2. አግባብ ባለው አካል ሳይፈቀድ በህጋዊነት ከተያዘ ይዞታ ጎን፣ (ከፊት ለፊቱ ወይም ከበስተ-ሗላው) ያለ የከተማ ቦታ ተስፋፍቶ መከለሉን፣ ጥቅም ላይ መዋሉን፣ መታጠሩን ወይም ከአዋሳኝ ይዞታ ጋር መቀላቀሉን ከጠቆመ ከተስፋፋው ይዞታ ልኬት ስፋት ልክ በወቅቱ የሊዝ መነሻ ዋጋ 10 (አስር) በመቶ ማበረታቻ ያገኛል፤
3. በአካባቢ ልማት ፕላን መሰረት ለመንገድ አውታር፣ ለማህበራዊ ተቋማት፣ ለአካባቢ ጥበቃና ለአረንጓዴ ስፍራዎች፣ ለፓርክ፣ ለመንግስት ይዞታዎች እና ለተለያዩ አገልግሎቶች ተለይተው የተቀመጡ ባዶ ቦታዎች በህገ-ወጥ መንገድ መያዛቸውን ከጠቆመ ከተያዘው የይዞታ ልኬት ስፋት ልክ በወቅቱ የሊዝ መነሻ ዋጋ 10 (አስር) በመቶ ማበረታቻ ያገኛል፤
ሰኔ 15 2014 ኣ.ም

ይህን ያውቁ ኖሯል?
ከጦር መሣሪያ በተጨማሪ በአወጁ ቁጥር 1177/2012 ዓ.ም በወጣው በአንቀፅ 2(13) መሠረት፤
ጉዳት አድራሽ ዕቃዎች ማለት
በስለታማነተቸው ምክንያት ወይም የኤሌትሪክ ሀይል በመጠቀም ወይም መርዛማ በመሆናቸው በሠው አካልና በህይወት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ለማድረስ የሚችሉ እንደ ሳንዳ፣ገጀራ፣ሜንጫ፣ጦር፣ቀስት፣ጎራዴ፣ሴንጥ እና መሰል መሣሪያዎችን ያጠቃልላል፡፡
ቸር ይግጠመን!
አሊ ሣፊ(አቃቤ ሕግ)
ሓምሌ 28/2014ዓ.ም

ሰላም!
ለወረዳ ፎካል ፐርሰኖች:
ሀሙስ በ19/01/2015  በማስረጃ ሕግ ላይ ልንሰጥ የነበረውን ስልጠና በወቅታዊ ጉዳይ ምክንያት ለሌላ ጊዜ ለማስተላለፍ መገደዳችንን እያሳወቅን ይህ ለሚፈጥረው ችግር አስቀድመን ይቅርታ እንጠይቃለን። ስልጠናው መቼና የት እንደሚካሄድ በቀጣይ የምናሳውቅ ይሆናል።

(የቦሌ ክ/ከተማ የፍትሕ ጽ/ቤት)

ሰላም!
ለወረዳ ፎካል ፐርሰኖች:
ሀሙስ በ19/01/2015  በማስረጃ ሕግ ላይ ልንሰጥ የነበረውን ስልጠና በወቅታዊ ጉዳይ ምክንያት ለሌላ ጊዜ ለማስተላለፍ መገደዳችንን እያሳወቅን ይህ ለሚፈጥረው ችግር አስቀድመን ይቅርታ እንጠይቃለን። ስልጠናው መቼና የት እንደሚካሄድ በቀጣይ የምናሳውቅ ይሆናል።

(የቦሌ ክ/ከተማ የፍትሕ ጽ/ቤት)

ሰላም!
አንዳንድ ቃላትን በተደጋጋሚ ስለምንጠቀምባቸው ብቻ ትርጓሜያቸውን የምናውቅ የሚመስለን ስንቶቻችን ነን? እስኪ ከዚህ በታች በደን ልማት፣ ጥበቃና አጠቃቀም አዋጅ ቁጥር 1065/2010 አንቀጽ 2 ንኡስ አንቀጽ 1 “ደን” ለሚለው ቃል የተሰጠውን ትርጓሜ እንመልከት!
“ደን” ማለት በደን መሬት፣ በመንገዶች ዳርቻ፣ በወንዝ ዳርቻ፣ በእርሻና የግጦሽ መሬቶች ውስጥና በዙሪያቸው እንዲሁም በመኖሪያ አካባቢዎችና ፓርኮች ውስጥ በተፈጥሮ የበቀሉ ወይም ተተክለው ወይም በሌላ ዘዴ የለሙ የዛፎችና የዕፅዋቶች እንዲሁም ሌሎች ብዝሃ-ሕይወቶች ክምችት ነው።
ከዚህ በተጨማሪም በዚሁ አንቀጽ ንኡሳን አንቀጾች 5፣ 6፣ 7፣ 8መሰረት ከባለቤትነት አንጻር ደን በ4 የሚከፈል ሲሆን እነርሱም፥-
“የመንግሥት ደን” ማለት በፌደራል እና በክልል መንግሥት ሥር የሚገኝ ማንኛውም ፍጹም ጥብቅ፣ ጥብቅ ወይም ምርት ሰጪ ደን ነው፤
“የግል ደን” ማለት የመንግስት እና የማህበረሰብ ያልሆነ በማንኛውም የግልና የተቋማት ይዞታ ላይ የሚገኝ ደን ነው፤
“የማሕበረሰብ ደን” ማለት የአንድ አካባቢ ህብረተሰብ የግል ወይም የወል ይዞታቸውን በጋራ በሚያወጡት ዕቅድ እና ሕገ-ደንብ መሠረት የለማ፣ የተጠበቀ፣ በጥቅም ላይ የሚውል እና የሚተዳደር ደን ነው፤
“የማሕበራት ደን” ማለት የደን አልሚዎች በማሕበር በመደራጀት የሚያለሙት፣ የሚጠብቁት፣ የሚጠቀሙበት እና የሚያስተዳድሩት ደን ነው፤

መስከረም 18 ቀን 2015 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የሕግ ስርጸትና ምክር መስጠት አቃቤ-ሕግ)

ስለደን ምንነትና አይነቶች የጀመርነውን ወግ ለመቀጠል ተመልሰናል!
በቀደመው መልእክታችን የደን ምንነትና ከባለቤትነት አኳያ የደን አይነቶችን ለመመልከት ሞክረናል። ዛሬ ደግሞ ደን ከሚሰጠው ጥቅምና ሊደረግለት ከሚገባው ጥበቃ አንጻር በደን ልማት፣ ጥበቃና አጠቃቀም አዋጅ ቁጥር 1065/2010 አንቀጽ 2 ንኡሳን አንቀጾች 11, 12, 13, 14 እና 15 የተዘረዘሩትን ልዩ ልዩ የደን አይነቶች እንመለከታለን!
“ጥብቅ ደን” ማለት ለተለያዩ የሥርዓተ ምህዳር ግልጋሎት የሚውል ደን ሲሆን በሚመለከተው አካል በሚዘጋጅለት የደን ማኔጅመንት ዕቅድ መሠረት የደኑን ዘላቂ ሥርዓተምህዳራዊ ዕሴቶች በማይጎዳ መልኩ በጥቅም ላይ እንዲውል የተለየ ደን ነው፤
“ፍፁም ጥብቅ ደን” ማለት ደኑን ከአደጋ ለመጠበቅ ካልሆነ በስተቀር ከማንኛውም የሰውና የቤት እንስሳት ጣልቃ ገብነት የተጠበቀ ደን ሲሆን ለብዝሀ ህይወት ጥበቃ፣ ለታሪካዊና ለምርምር የተለየ ደን ነው፤
“ምርት ሰጪ ደን” ማለት በዋናነት ለኢኮኖሚያዊ አገልግሎቶች የለማ ደን ነው፤
“ሰው ሰራሽ ደን” ማለት በሰው አማካኝነት የለማ ደን ነው፤
“የተፈጥሮ ደን” ማለት በአብዛኛው በተፈጥሮ የበቀሉ ዛፎች፣ ቁጥቋጦና ሌሎች የእንጨትነት ባሀሪ ያላቸውና የሌላቸው ተክሎችና ዕፅዋቶች ያሉበት ደን ነው፤
“ጥምር እርሻ ደን” ማለት ሰብልንና ዛፍን ወይም የእንስሳት መኖንና ዛፍን ወይም ሶስቱንም በአንድ መሬት ላይ በተመሳሳይ ጊዜ ወይም በማፈራረቅ በቅንጅት በማልማት የሚከናወን የተቀናጀ የመሬት አጠቃቀም ስልት በመጠቀም የሚለማ ወይም የለማ ደን ነው፤
ደን ህይወት ነው!
መስከረም 20 ቀን 2015 ኣ.ም
ፋሲካ አጌና (የሕግ ስርጸትና ምክር መስጠት አቃቤ-ሕግ)

ከኢፌዴሪ ሕገ-መንግስት የብሔራዊ ፖሊሲ መርሆችና አላማዎች ውስጥ የኢኮኖሚ ነክ አላማዎች፥
አንቀፅ 89
ኢኮኖሚ ነክ አላማዎች
መንግስት ሁሉም ኢትዮጵያውያን የሀገሪቱ የተጠራቀመ እውቀትና ሀብት ተጠቃሚዎች የሚሆኑበትን መንገድ የመቀየስ ኃላፊነት አለበት ፡፡
መንግስት የኢትዮጵያውያንን የኢኮኖሚ ሁኔታዎች ለማሻሻል እኩል ዕድል እንዲኖራቸው ለማድረግና በሀብት ፍትሐዊ በሆነ መንገድ የሚከፋፈሉበትን ሁኔታ የማመቻቸት ግዴታ አለበት ፡፡
የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ አደጋ እንዳይደርስ መከላከልና አደጋው ሲደርስም ለተጎጂው እርዳታ በወቅቱ እንዲደርስ ማድረግ፡፡
በእድገት ወደኋላ ለቀሩ ብሔሮች፣ብሔረ ሰቦች፣ሕዝቦች መንግስት ልዩ ድጋፍ ያደርጋል፡፡
መንግስት መሬትንና የተፈጥሮ ሀብትን በሕዝብ ስም በይዞታው ስር በማድረግ ለሕዝቡ የጋራ ጥቅምና እድገት እንዲውሉ የማድረግ ኃላፊነት አለበት ፡፡
የሀገር ልማት ፖሊሲዎችና ፕሮግራሞች በሚዘጋጁበት ወቅት መንግስት ሕዝቡን በየደረጃው ማሳተፍ አለበት፡፡ የሕዝብንም የልማት እንቅስቃሴዎች መደገፍ አለበት፡፡
መንግስት በሀገር ኢኮኖሚያዊና ማኀበራዊ ለልማት እንቅስቃሴ ውስጥ ሴቶች ከወንዶች ጋር በእኩልነት የሚሳተፉበትን ሁኔታ የማመቻቸት ኃላፊነት አለበት፡፡
መንግስት የሰራተኛውን ሕዝብ ጤንነት፣ ደህንነትና የኑሮ ደረጃ ለመጠበቅ መጣር አለበት፡፡
አቃቤ ሕግ አሊ ሳፊ
ጥቅምት 04/2015ዓ.ም

ይህንን ያውቁ ኖሯል?
በየጊዜው በምናደርገው የግብይት እንቅስቃሴ ውስጥ የውል ስምምነት እያደረግን ቢሆንም በፍትሀ-ብሔር ሕጎችን ለውል መመስረት አስፈላጊ የሆኑ መስፈርቶችን ማወቅ አለብን ፡፡
1/ የተዋዋይ ወገኖች ችሎታ፡- (የተፈጥሮ ሠው ወይም የህግ የሰውነት መብት የተሠጠው አካል ) በህግ ፊት ውጤት ያለውን ተግባር ለማከናወን ያለውን ብቃት የሚመለከት ነው።
2/ የተዋዋይ ወገኖች ነጻ ፍቃድ፡- አንድ ውል በሕግ ፊት የሚፀና እንደሆነ ተዋዋይ ወገኖች ነፃ ፍቃዳቸውን የገለጹበት መሆን አለበት።
3/ የውለታው ጉዳይ ፡- ለውሉ መመስረት ምክንያት የሆነ ነገር ወይም ጉዳይ ሕጋዊ፣ ሊፈፀም የሚችል እና ለሞራል ተቃራኒ ያልሆነ መሆን ይገባዋል።
4/ የውሉ አቀራረፅ (ፎርም) ከሌሎች ውሎች በተለዬ ሁኔታ ሕጉ ልዩ አቀራረፅ (ፎርም)የሚጠይቅ ከሆነ በዛው መሠረት ብቻ መሆን አለበት።
እነዚህን ከላይ የተጠቀሱ መሰረታዊ ጉዳዮች በፍትሐ-ብሔር ሕግ አንቀፅ 1678 ላይ የተገለፁ ሲሆን በዚሁ መሠረት አውቀን መጠቀም አለብን።
ጥቅምት 17 ቀን 2015 ኣ.ም
አሊ ሳፊ የሕ/ስ/ም/መ አቃቤ ሕግ