[ راز دوگانه، رنه ماگریت، ١٩٢٧ ]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

«امید غریزه‌ای است که تنها ذهن استدلالی و معقول بشر می‌تواند آن را از بین ببرد.»

قدرت و جلال | گراهام گرین | هرمز عبداللهی

#فنجان_آن

هنگام تحسین افعال دیگران دقیقاً چه می‌کنیم؟

«بدیهی است که هنگام تحسین کنش‌ها، فقط رانه‌ها [=انگیزه‌ها]یی را در نظر می‌گیریم که آن کنش‌ها را ایجاد کرده‌اند، و آن کنش‌ها را به‌مثابهٔ نشانه‌ها یا شاخص‌های اصولی خاص در ذهن و خلق‌وخو تلقی می‌کنیم... آدمی برای یافتن صفت اخلاقی باید به درون خویش بنگرد.»

رساله‌ای دربارهٔ طبیعت آدمی (کتاب سوم: در باب اخلاق) | دیوید هیوم | جلال پیکانی

#فنجان_اخلاق

چرا توجه و قضاوت دیگران برای‌مان مهم است؟

«شاید بتوان گفت توجه دیگران در اصل به این دلیل برای ما مهم است که ذاتاً راجع به ارزش خودمان دچار تردیدیم. در نتیجهٔ این تردید، آن‌چه دیگران دربارهٔ ما فکر می‌کنند نقش تعیین‌کننده‌ای در نحوهٔ نگرش ما به خودمان ایفا می‌کند. هویت‌مان اسیر قضاوت‌های کسانی می‌شود که در میان‌شان زندگی می‌کنیم. اگر آن‌ها از شوخی‌های‌مان خوش‌شان بیاید، از توانایی‌مان در سرگرم کردن دیگران مطمئن می‌شویم. اگر تحسین‌مان کنند، احساس شایستگی می‌کنیم. و اگر وقتی وارد جایی می‌شویم نگاه‌مان نکنند، یا اگر بعد از این‌که گفتیم شغل‌مان چیست قیافه‌شان در هم رود، به خودمان شک می‌کنیم و دچار حس بی‌ارزشی می‌شویم.»

اضطراب منزلت | آلن دو باتن | زهرا باختری

#فنجان_روان

«فاشیسم مجموعه‌ای است از ایدئولوژی‌ها و کنش‌ها که می‌خواهد وفاداری به ملت را، با تعریفی انحصاری از ملت، برپایه‌ی مفاهیم زیستی، فرهنگی و/ یا تاریخی، بالاتر از وفاداری به هرچیز دیگری بنشاند، و یک جامعه‌ی ملّی بسیج‌یافته بیافریند.»

#بریده‌ها

هنر برای هنر

«در خلال سدهٔ نوزدهم جنبشی به نام هنر برای هنر [lʼart pour lʼart] سر برآورد. این عبارت به تئوفیل گوتیه تعلق دارد، کسی که باور داشت اگر هنر قرار است تنها به خاطر خودش ارزش داشته باشد پس باید از تمام غایات، ازجمله غایات حیات اخلاقی جدا شود. یک اثر هنری که درس اخلاق می‌دهد، برای اصلاح محاطبش می‌کوشد، این اثر، از نقطهٔ اوج زیبایی ناب نزول اجلال می‌کند تا حامل دغدغه‌های اجتماعی یا تعلیمی شود، خودآیینی تجربهٔ زیباشناختی را نقص و ارزش‌های ذاتی را با ارزش‌های ابزاری تعویض می‌کند و به این ترتیب هر ادعایی را که در خصوص زیبایی ممکن است داشته باشد از کف می‌دهد.»

زیبایی | راجر اسکروتن | فریده فرنودفر، امیر نصری

#فنجان_هنر

«دربارهٔ اکوی دوست‌داشتنی زیاد می‌شود نوشت... این کتاب شاهکاری به تمام معنی است و در آن همهٔ فضل و دانش و تخصص اکو با همهٔ خلاقیت و هوشمندی و شوخ‌طبعی‌اش جمع شده است.»

[به پیشنهاد #محمدمنصور_هاشمی]
#پیش‌کش

الهیات مدرن
قسمت نهم: الهیات محیط زیست
#نعیمه_پورمحمدی

ویدئو هم‌اکنون در کافه‌سرو: https://bit.ly/3aMy4Zz

«نتفلیکس [سرویس تماشای فیلم و سریال] در ابتدای فعالیتش به کاربران اجازه می‌داد لیستی از فیلم‌هایی بسازند که دل‌شان می‌خواهد در آینده ببینند اما حالا وقتش را ندارند. این‌طوری وقتی زمان خلوتی داشتند نتفلیکس این فیلم‌ها را به‌شان یادآوری می‌کرد. با وجود این نتفلیکس در داده‌هایش به موضوع عجیبی برخورد کرد. کاربران لیست‌شان را پر می‌کردند از فیلم‌های جورواجور، اما روزهای بعد وقتی نتفلیکس این لیست را به‌شان یادآوری می‌کرد به ندرت روی آن کلیک می‌کردند. مشکل کجا بود؟ وقتی از کاربران پرسیده می‌شد در چند روز آینده چه فیلم‌هایی می‌خواهند ببینند، لیست‌شان را پر می‌کردند از فیلم‌های آرمان‌گرا و فرهنگی، مثل مستندهای سیاه‌وسفید جنگ جهانی دوم یا فیلم‌های غیرآمریکاییِ جدی. با این حال بعد از چند روز هنوز هم دل‌شان می‌خواست همان فیلم‌هایی را ببینند که معمولاً سراغ‌شان می‌روند: کمدی‌های آبکی یا فیلم‌های رمانتیک. مردم مدام و هرروز به خودشان دروغ می‌گفتند.»

#بریده‌ها

[ سلف‌پرتره، ادوارد مونک، ۴٣-١٩۴٠ ]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

«اگر کسی نداند که به کدام بندر کشتی می‌رانَد، هیچ بادی باد موافق نیست.»

– سِنِکا

#فنجان_آن

[شماره ۷۵ مجلهٔ «حرفه: هنرمند»]

انتشار هر شماره‌ای از هر مجله، وقتی مجله‌ای وزین و متشخص و جدی باشد، اتفاقی است مغتنم. در این شرایط که کرونا پیش‌بردن کارها را برای همه دشوارتر کرده است انتشار شماره جدید نشریه‌ای با چنان مشخصاتی کاری است سخت‌تر از همیشه و خبری است خوشحال‌کننده‌تر و دستاوردی مغتنم‌تر از همیشه. فصلنامه «حرفه: هنرمند» نشریه‌ای است با چنان مشخصاتی. شماره بهار ١٣٩٩ این مجله ارزشمند هنرهای تصویری منتشر شد.

#پیش‌کش

«هرگاه کسی خود را برتر از آن‌چه هست پنداشت، این پندار استکبار [/ عُجب، خودپسندی] نامیده می‌شود که نوعی هذیان است، زیرا او با چشمان باز خواب می‌بیند که می‌تواند به تمام متخیّلاتش جامهٔ عمل بپوشاند، و لذا به آن‌ها هم‌چون واقعیات می‌نگرد و مفتون‌شان می‌شود.»

اخلاق | باروخ اسپینوزا | محسن جهانگیری

#یاد_بعضی_نفرات

مولانا و مثنوی معنوی؛
دلدادگان، منکران و دلایل هر دو
#شهرام_صحرایی

ویدئو هم‌اکنون در کافه‌سرو: https://bit.ly/2VDudHT
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

کتاب مثنوی معنوی مولانا نه تنها شیفتگان و دل‌دادگان پرشمار، که مخالفان و منکران بسیاری نیز داشته است. در این ویدیو با این دو گروه و دیدگاه‌هایشان بیش‌تر آشنا می‌شویم.

«چه حماقتی! از این‌که نکند تمام زندگی‌مان به هدر برود وحشت داریم، اما هر روز از تکه‌تکه دورریختن آن ابائی نداریم.»

#برگه‌ها

پارادوکس سورایتس و ابهام واژگان

«مثال کلاسیک ناسازهٔ [= پارادوکس] سورایتس... ناسازهٔ تَل یا پشته است. مسأله با آزمایشی ذهنی آغاز می‌شود. تصور کنید تلی از ماسه دارید و دانه‌ای از روی آن بر می‌دارید. از خود بپرسید آیا هنوز هم تلی از ماسه دارید یا خیر. بدیهی به نظر می‌رسد که پاسخْ مثبت است. اما تل ماسه مرکب از تعداد محدودی دانهٔ ماسه است، مثلاً ده‌هزار تا، در نتیجه اگر همیشه به این اصل پایبند باشید که با برداشتن دانه‌ای از روی تل ماسه، چیزی که باقی می‌ماند باز هم تل ماسه است، در نهایت به جایی می‌رسید که هنوز هم تل ماسه دارید اما فقط دو دانه باقی مانده است، و بعد فقط یک دانه، و سرانجام هم هیچ دانه‌ای باقی نمانده است.»

بفرمایید فلسفه! (١) | دیوید ادموندز، نایجل واربرتن | میثم محمدامینی | از مصاحبه با تیموتی ویلیامسن، در مورد ابهام

#فنجان_فلسفه

[ فیلسوف در حال تأمل، رامبرانت، ١۶٣٢ ]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

«تنهایی خوب است، منتها به کسی احتیاج داری تا به او بگویی که تنهایی خوب است.»

– اونوره دو بالزاک

#فنجان_آن

ایمانوئل کانت (١٨٠۴ - ١٧٢۴)

«کانت ساعت ۵ صبح از خواب برمی‌خاست. خدمتکار قدیمی‌اش، سربازی بازنشسته، دستور اکید داشت نگذارد اربابش بیش از این بخوابد. سپس یک یا دو فنجان چای کم‌رنگ می‌خورْد و پیپش را می‌کشید. به گفتهٔ کوئن [زندگی‌نامه‌نویس کانت]: ”کانت با خودش شرط کرده بود که فقط پیپ بکشد، ولی به‌طوری که می‌گویند کاسهٔ پیپ او به مرور سالیان بزرگ و بزرگ‌تر شد.“»

عادات و آداب روزانهٔ بزرگان | مِیسِن کِری | حسن کامشاد

#یاد_بعضی_نفرات

بهره نبردن از زندگی و ترس از مرگ

«هر چه از زندگی کم‌تر بهره برده باشید، اضطراب مرگ بیش‌تر می‌شود... هرچه بیش‌تر ناکام مانده باشید، بیش‌تر از مرگ خواهید ترسید. نیچه این عقیده را با قوت تمام در دو نکتهٔ کوتاه بیان کرده است: ”زندگی را به کمال برسان و به‌موقع بمیر.“ همان‌طور که زوربای یونانی با گفتن این حرف تأکید کرده است: ”برای مرگ چیزی جز قلعه‌ای ویران باقی نگذار.“ و سارتر در... زندگی‌نامه‌اش آورده: ”آرام‌آرام به آخر کارم نزدیک می‌شدم... و یقین داشتم که آخرین تپش‌های قلبم در آخرین صفحه‌های کارم ثبت می‌شود و مرگ فقط مَردی مُرده را درخواهد یافت.“»

خیره به خورشید (غلبه بر هراس از مرگ) | اروین د. یالوم | مهدی غبرائی

#فنجان_روان

بیهقی‌خوانی
قسمت پنجم
#حنیف_افخمی‌ستوده

ویدئو هم‌اکنون در کافه‌سرو: https://bit.ly/3d6bmN0