فاشیسم، همین تصویر کریهی است که در آیینه می‌بینیم!

#A219
https://t.me/divanesara/909

آرمان امیری @ArmanParian : شش سال و شش ماه و یک هفته؛ این طول مدت زمانی است که «غوطه شرقی» در محاصره کامل قرار داشت. منطقه‌ای با جمعیت ۴۰۰هزار نفری که در تمام طول این مدت، علاوه بر محاصره کامل، به صورت مداوم بمباران می‌شد. با انواع و اقسام سلاح‌های متعارف و حتی نامتعارف. با بمب‌های بشکه‌ای و حتی گازهای شیمیایی. در بخشی از گزارش کمیساریای پناهندگان سازمان ملل در مورد آوارگان این منطقه آمده: «اغلب مصاحبه شوندگان مبتلا به عفونت‌های شکمی، انواع هپاتیت، بیماری‌های پوستی و ناراحتی‌های روان بوده‌اند که به دلیل سال‌ها کمبود دسترسی به دارو و تجهیزات درمانی ایجاد شده است. اکثر کودکان و زنان از شپش و بیماری انگلی پوستی رنج می‌بردند و بسیاری دارای سوءتغذیه‌ی شدید و متوسط هستند». (گزارش ۱۷ مارس ۲۰۱۸، پیوند به مطلب)

ابعاد جنایاتی که اسد در کشور خودش رقم زد فقط با جنایات عربستان در یمن قابل مقایسه است. مطالبه ارتش سوریه از مردمان این مناطق نیز دقیقا همان مطالبه اردوغان از کردهای شمال سوریه است: «جابجایی»! این رژیم‌ها، با سرپوش و بهانه مبارزه با تروریسم تلاش می‌کنند بخش‌های بزرگی از جمعیت‌های بومی را به کوچ اجباری وادار سازند. اقدامی که بر اساس تعاریف سازمان ملل از مصادیق «جنایات جنگی» به شمار می‌آیند؛ اما نه تنها بیشتر دولت‌ها، بلکه گاه بسیاری از شهروندان و ناظران نیز در مواجهه با چنین جنایت‌هایی با استانداردهای دوگانه رفتار می‌کنند. درست، مثل همین تصویر فعلی که در مواجهه با حمله ترکیه به کردستان به چشم می‌بینیم.

* * *

این روزها، موج محکومیت تصمیم اردوغان و ارتش ترکیه در کشور ما فراگیر و فراجناحی به نظر می‌آید و دقیقا همین فراگیری است که ما را به تعجب می‌اندازد! این همه دوست‌دار بشریت و انسانیت، این همه جناح‌های سیاسی و فعالین ضد جنگ ناگهان از کجا پیدا شدند؟ چطور آن زمان که هم‌پیمان ما در دمشق از سلاح‌های شیمیایی استفاده می‌کرد این همه صداهای بشردوستانه از کشور ما بلند نبود؟ چطور آن زمان که سپاه برای سرکوب رفراندوم استقلال کردهای عراق وارد این کشور شد نیمی از همین محکوم کنندگان ترکیه از حرکت سپاه حمایت کردند؟ البته خوشتن‌داری نیروهای اقلیم کردستان عراق باعث شد که لشکرکشی نظامی مخالفان بدون خشونت و با تسلیم یکجانبه کردها به پایان برسد، اما اگر خویشتن‌داری کردها نبود، کار به کجا می‌رسید؟ آیا محکوم کنندگان امروز ارتش ترکیه، برای قتل‌عام احتمالی کردهای عراق هم اینچنین سوگواری به راه می‌انداختند؟

* * *

دستگاه دیپلماسی ایران، برای توجیه مداخلات نظامی خود در سوریه و عراق موافقت دولت‌های مرکزی را دست‌مایه قرار می‌دهد. توجیهی که البته در چهارچوب حقوق بین‌الملل می‌تواند کارآمد باشد، اما دو ایراد دارد:

نخست اینکه چطور حامیان این سیاست به عربستان حق نمی‌دهند که دقیقا با همین توجیه در یمن مداخله نظامی کند؟ گویا فراموش کرده‌اند که تمام جنایات عربستان در یمن، دقیقا با دعوت و درخواست همان دولتی صورت می‌گیرد که از نظر سازمان ملل دولت قانونی یمن است. (مثل وضعیت اسد در سوریه)

مساله دوم، وضعیت فعالین سیاسی و مدنی است. آنانی که دیگر نمی‌توانند رفتارهای خود را با اصول و قواعد حقوق بین‌الملل توجیه کنند. آیا جنایت ترکیه علیه کردهای سوریه محکوم است، صرفا به این دلیل که با دعوت دولت مرکزی سوریه انجام نشده؟ یعنی اگر اسد به اردوغان چراغ سبز نشان بدهد، دیگر قتل‌عام کردها اشکالی ندارد؟ اگر انسان‌دوستی حضرات در همین سطح خلاصه می‌شود، پس چندان هم نمی‌توان به اشک‌ و آه‌هایشان وقعی نهاد!

* * *

سال‌ها پیش، «لئون تروتسکی» در تئوریزه کردن سیاست مخوف رژیم کمونیستی گفته بود: «انگلیسی‌ها ضرب‌المثلی دارند که می‌گوید کشور من چه حق داشته باشد و چه حق نداشته باشد بر هر چیز دیگری ارجح است. ما توجیه تاریخی بسیار بهتری برای تعیین حق و ناحق در موارد عملی تصمیم‌گیری‌های فردی داریم و آن این است که حزب من همیشه بر حق است». (توتالیتاریسم، ص۴۱) این رویکرد، بنیان رفتاری پیاده‌نظام‌ رژیم‌های توتالیتر را به خوبی توضیح می‌دهد. چیزی شبیه رفتاری که در این چند سال زیاد به چشم دیده‌ایم.

در میان سیاست‌ورزانی که ما سراغ داریم، تنها «مصطفی تاجزاده» بوده که با شجاعت تمام، نظامی‌گری منطقه‌ای را، فارغ از آنکه از جانب ایران، ترکیه یا عربستان باشد محکوم کرده است. (اینجا ببینید) دیگران، غالبا از همان فرمول جناب تروتسکی بهره می‌برند: «کشور ما هر کاری بکند بر حق است»! بد نیست این گروه دست‌کم در خلوت خود به یاد داشته باشند وقتی از جنایات «رژیم فاشیستی اردوغان» ابراز انزجار می‌کنند، در برابر آینه‌ای قرار گرفته‌اند که تصویر کریه رفتارهای خودشان را بازنمایی می‌کند.



کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

هویت‌طلبی نتیجه انسداد سیاسی است.
#N 050
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

هویت‌طلبی نتیجه انسداد سیاسی است.

#N 050
https://t.me/divanesara/911


امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- پرسش در باب «هویت ایرانی» مدتی‌ست به یکی از مباحث جنجالی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بدل شده. پرسشی که پیش‌تر موضوع تحقیق پژوهشگران حوزه اندیشه و تاریخ بود، امروز به جدال سیاست‌پیشگان راه یافته و با برچسب‌هایی چون «ضد ایرانی» یا «خیانت به ایران» هم‌چون چماقی برای کوبیدن مخالف استفاده می‌شود. گویی پیش از تحقق یک نظریه منسجم در باب تاریخ ایران و هویت ایرانی، این چهره‌های رسانه‌ای و مجازی هستند که تمام حقیقت را فراچنگ آورده‌اند و حال تمام جدل‌ها را به خدمت و خیانت به این حقیقت جعلی می‌کشانند.

ناسیونالیسم ایرانی، پیش‌تر در روایت‌هایی غالبا باستان‌گرا خلاصه می‌شد که در مواجهه با عقب‌ماندگی اجتماعی و سیاسی کشور، نوستالژی احیای اقتدار کهن داشت. اخیرا اما روایت متفاوتی از ناسیونالیسم رایج شده که در واکنش به مجادلات روز، مثل نظامی‌گری یا سیاست خارجی، تمامی هویت ایرانی را در نوعی لاک دفاعی مقابل یک «دیگری بزرگ» به اندازه تمامی غرب و حتی تمامی جهان تعریف می‌کند. این روایت لزوما به پیشینه باستانی کشور متکی نیست، اما در صورت نیاز گریزی گزینشی هم به تاریخ می‌زند تا از خلال جنگ‌های گذشته، دست‌مایه‌ای برای مشروعیت‌بخشی به «جنایت متقابل» استخراج کند. قربانی این ناسیونالیسم جدید، مفهوم «استقلال ملی» است که به «خصومت با دنیا» تقلیل یافته.

این شیوه سیاست‌زده در طرح «هویت ایرانی» به کلی یک جریان انحرافی است؛ زاییده انسداد سیاسی و عجز و ناتوانی سیاست‌پیشگان از پاسخ‌گویی به عینی‌ترین و روزمره‌ترین مطالبات اجتماعی. در واقع جریان‌هایی، به جای مبارزه برای آزادی یا رسمیت یافتن کرامت انسانی، تلاش می‌کنند تعریفی از «هویت ایرانی» بسازند که با زندگی در ظلمت یا تحمل وضع موجود سازگار باشد -«خودمان انتخاب کردیم اینجوری زندگی کنیم». وقتی فکر و عمل سیاسی برای پاسخگویی به مطالبات مردم به بن‌بست می‌خورد، با رجعت به هویت‌طلبی، ناکامی و شکست به گردن آن «دیگری بزرگ» می‌افتد که از اساس با «هویت ایرانی» دشمنی دارد.

در مقابل، جامعه‌ای که در آن تحرکات اجتماعی، سیاسی و نظری آزادانه روی می‌دهند، مطالبات مردمی را با ارائه چشم‌اندازی بهتر از فردا پاسخ می‌دهد. شهروندان به جای گذشته‌ای که درباره آن چیز زیادی نمی‌دانند، یا امروزی که از آن ناراضی هستند، به رفاه آینده‌ای چشم می‌دوزند که «شدنی، منطقی و رضایت‌بخش» است. اما به قول «هانا آرنت»، در بن‌بست‌های اجتماعی، جنبش‌های توتالیتر و شبه‌فاشیستی تلاش می‌کنند تا «گرایش پر شور به انتزاعی‌ترین مفاهیم» را به عنوان رهنمودهای زندگی، جانشین «آشکارترین قوانین عقل سلیم» سازند. آرنت در این مورد به نقل قولی ماندگار و قابل تأمل از هیملر اشاره دارد که: «اس.اس.ها به مسایل روزمره علاقه‌ای ندارند، بلکه تنها به مسایلی علاقه‌مندند که برای دهه‌ها و قرن‌های آینده اهمیت دارند!» (توتالیتاریسم، ص 57 و ۵۸)

نکته حیاتی برای گره‌گشایی از انسداد سیاسی، وجود یک جنبش اجتماعی است که با مردم و نارضایتی‌های‌شان ارتباط مستقیم داشته باشد. مطالبات واقعی آن‌ها را نمایندگی کند و مهم‌تر از همه پیشاپیش و در کنار آن‌ها برای آزادی، حقوق و برقراری عدالت بایستد. جنبش‌های دوم خرداد و سبز اگر هم در کسب مطالبات خود شکست‌ خورده باشند، حتی در سخت‌ترین لحظاتِ سرکوب، مانع از انسداد سیاسی بودند چرا که به جامعه راه برون‌رفتی از وضعیت دشوار زمان خود ارائه می‌دادند و اتفاقا به درستی هم در بطن تاریخ و جغرافیای جامعه خود جای ‌گرفتند؛ مگر این جنبش‌ها را ادامه راه صد ساله آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی جنبش مشروطه نمی‌دانستیم؟

از این حیث، ایران امروز در گردنه ویژه‌ای است. کسانی که با موج اصلاحات و جنبش سبز برای پاسخگویی به مطالبات مردم به حاکمیت راه یافتند، از جنبش‌های مردمی می‌هراسند، در حالی‌که سیاست‌ورزی‌شان در پاسخ‌گویی به مطالبات مردمی شکست خورده است. اثر مستقیم چنین عملکردی انسداد سیاسی و به بن‌بست کشیدن راه‌های معمول سیاست‌ورزی یعنی انتخابات و نمایندگی است.

این اولین باری نیست که انسداد سیاسی را تجربه می‌کنیم. نبود چشم‌اندازی از آینده، فقدان حس جمعی و امیدی که جنبش‌های اجتماعی در ما برمی‌انگیزند، پیش ازین، و بعد از کودتای ۲۸مرداد، اخوان ثالث را در یأس و نومیدی به سراییدن «زمستان» کشانده بود. خوشبختانه برای رهایی از این وضعیت، درمانی به درازای تاریخ مبارزه برای آزادی و انسانیت داریم. باید دوباره و در ادامه همان راه صد ساله، برای آزادی، عدالت و حقوق انسانی خود جمع شویم. نیما، پنج سال بعد از کودتا، در آخرین شعر خود به هوای همین درمان سرود:

اين منم مانده به زندان شب تيره كه باز
شب همه شب
گوش بر زنگ کاروانستم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

حکایت زمین‌خورده‌ای که تا به آخر سینه‌خیز رفت!
#A220
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

حکایت زمین‌خورده‌ای که تا به آخر سینه‌خیز رفت!
#A220
https://t.me/divanesara/913

آرمان امیری @ArmanParian : ابراهیم نبوی، سال‌ها پیش در یک نامه‌ای نوشته بود: «گاهی اوقات بعضی آدم‌ها برای اثبات وجود خودشان، چاره‌ای جز این ندارند که سیفون بکشند به همه تاریخ». البته منظور جناب نبوی کس دیگری بود، اما به نظرم این از آن دست سخنانی است که می‌شود در کتاب‌های «سخنان بزرگان» چاپ کرد و هر چند وقت یک بار برایش مصداقی یافت. علی‌الحساب، ساده‌ترین مصداق‌اش، همین استاد گرامی، شرف اهل قلم، احمد زیدآبادی! جناب استاد برای آنکه ضعف در استدلال‌های خودش و نداشتن سر سوزنی ابتکار و پیشنهاد را جبران کند، تا بدان‌جا آسمان و ریسمان می‌بافد که بگوید: «اگر سال ۸۸، میرحسین موسوی به جای احمدی‌نژاد رییس جمهور می‌شد، هیچ فرقی نداشت و باز هم ما تحریم می‌شدیم و وضع مملکت همین بود که بود»!

آقای زیدآبادی، در مناظره با مصطفی تاجزاده، نقد خود به جریان اصلاح‌طلبی را «تلاش برای ورود به قدرت» معرفی کردند. پس از آن نیز برای آنکه از ایده خود دفاع کنند، ناچار شدند این نقد را به کل تاریخ اصلاح‌طلبی، از امیرکبیر و مصدق گرفته تا بازرگان و موسوی هم تسری بدهند. البته شاید برخی از مخاطبان این کلام، به یاد آن طنز قدیمی بیفتند که فلانی میدان انقلاب زمین خورد، برای آنکه ضایع نشود، باقی راه تا آزادی را سینه‌خیز رفت! یعنی فکر کنند کسی که سال ۸۸، هیچ کجای داستان را نفهمیده بود و وسط آن جدال نقطه عطف تاریخی این کشور شلیک کور می‌کرد، برای اینکه آن گذشته درخشان را توجیه کند مجبور است هنوز هم بگوید نه تنها انتخاب میرحسین هم با احمدی‌نژاد فرقی نداشت بلکه اساسا ۱۵۰ سال تاریخ مبارزات سیاسی مملکت به کلی اشتباه بوده.

در پاسخ به این رویکرد جدید و کمی هم عجیب، از دو منظر می‌توان به جناب زیدآبادی پاسخ داد. منظر نخست، نوعی نقد شخصی است. متاسفانه نشانه‌هایی وجود دارد که باعث می‌شود مخاطب گمان کند این دست‌تحلیل‌ها بیش از آنکه «دلیل» داشته باشند، «علت» دارند. در جریان مناظره نیز جناب تاجزاده چند بار تذکر دادند که آقای زیدآبادی، خودشان بر خلاف این تحلیلی که مدعی هستند از سال‌ها پیش داشته‌اند، هرکجا که فرصت کردند به اندازه خودشان برای ورود به ساختار قدرت تلاش کردند. از جمله نامزدی در انتخابات مجلس ششم، و پس از آن، تلاش‌های فراوان برای معرفی کردن یک نامزد ریاست‌جمهوری (جناب عبدالله نوری) و در تقلا برای ورود به ستادهای مختلف نامزدهای ریاست‌جمهوری سال ۸۸ که در نهایت به ورود ایشان به ستاد جناب کروبی انجامید. طبیعتا برای آشنایان به پیشینه عملکرد جناب زیدآبادی، بسیار دشوار است بپذیرند کسی ابتدا هر تلاشی که می‌تواند برای حضور در قدرت انجام دهد، اما وقتی به در بسته خورد، خودش را طرفدار تئوری دوری از قدرت معرفی کند! این گروه احتمالا به یاد مثل معروف گربه‌ای می‌افتند که دست‌اش به گوشت نمی‌رسید!

اما فارغ از این نقدهای شخصی نیز طرح مساله دوری از قدرت، به عنوان یک استراتژی کلان برای جریان اصلاح‌طلب به اندازه کافی جای تعجب دارد. طبیعتا چنین پیشنهادی برای جریانات مدنی کشور نه تنها قابل تامل، بلکه حتی واجب به نظر می‌رسد. اما وقتی در مورد احزاب و جریانات سیاسی سخن می‌گوییم، تنها آشنایی با الفبای مفهوم «امر سیاسی» کافی است که به یاد داشته باشیم تفاوت «جریان سیاسی» با «جریان مدنی» دقیقا در ضرورت «راه‌یابی به قدرت» است. یعنی برای جریان مدنی، هدف صرفا «تغییر شرایط و کسب مطالبات» است. حال این مطالبات از جانب هرکسی که محقق شود، فعال مدنی به هدف خودش رسیده است. اما تعریف و هدف جریان سیاسی «کسب قدرت برای تغییر شرایط و کسب مطالبات» است. یعنی بحث «کسب قدرت» در ذات مفهوم و تعریف کنش سیاسی نهفته است و کسی که از مصدق و بازرگان گرفته تا میرحسین و جریان اصلاحات را به «دوری از قدرت» توصیه می‌کند، مشخصا با این الفبای صورت مساله آشنایی ندارد.

به هر حال، اکنون که جریان اصلاحات به درستی به زیر ذره‌بین نقد رفته تا ضعف‌ها و کاستی‌هایش مشخص شود، بسیار جای خوش‌وقتی است که با تداوم گفتگوهایی نظیر آنچه میان آقایان تاجزاده و زیدآبادی برگزار شد، عیار برخی منتقدان این جریان نیز مشخص شود. ما در اینکه اصلاحات، به بن‌بستی استراتژیک برخورد کرده است هیچ تردیدی نداریم و بارها نقدهای خود را به این جریان نوشته‌ایم، اما گمان می‌کنیم در پس هیاهوی نقد این جریان، سره و ناسره با هم مخلوط شده‌اند و اگر نور روشنگری و انتقاد به دیگر جریانات آلترناتیو تابانده نشود، بعید نیست که در آینده باز هم افسوس بخوریم که در پس خشم تلنبار شده از «چه نمی‌خواهیم»ها، باز هم صورت مساله «چه می‌خواهیم» را فراموش کردیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

خلع سلاح عمومی
#A221
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

خلع سلاح عمومی
#A221


آرمان امیری @ArmanParian : هر جریان اصلاح‌طلبی نیازمند مسلح شدن به ابزارهای قدرت است. در عصر مشروطه، این سلاح‌ها از جنس تفنگ ستارخان و باقرخان بود. سال‌ها بعد البته دیگر مبارزه مسلحانه مشروعیت خودش را از دست داد، اما اشکال جدیدی از ابزارهای قدرت جای اسلحه را گرفتند:

۱- نهادهای مدنی و اجتماعی، اصناف کارگری و تشکل‌های دانشجویی
۲- مطبوعات، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی
۳- حضور خیابانی، راهپیمایی، تجمع، تحصن، اعتصاب
۴- حمایت‌های بین‌المللی
۵- حضور سیاست‌مداران اصلاح‌طلب در ارکان حقوقی و تصمیم‌گیر

از این ارکان پنج‌گانه، اصلاح‌طلبان ما چهار گزینه نخست را یا دست‌کم گرفته‌اند، یا با دستان خود نابود کرده‌اند. به ظاهر مدعی حمایت از نهادهای مدنی و تشکل‌های صنفی هستند، اما حتی وقتی در قدرت هم قرار می‌گیرند هرگز حمایت موثری از خود نشان نمی‌دهند. (بماند که حتی برخی تشکل‌های دانشجویی این جریان، به پایگاه‌های انحصارگرایی و سرکوب صدای مخالف در دانشگاه‌ها بدل شده‌اند!)

هرگونه حضور خیابانی، تجمع، راهپیمایی، تحصن و اعتصاب، سال‌هاست که به صراحت تمام از جانب اصلاح‌طلبان با عنوان «خط قرمز» یاد می‌شود. در مواجهه با حمایت‌های بین‌المللی نیز، یا هم‌صدا با نهادهای اقتدارگرای حکومتی، با سرپوش بی‌معنا و انحرافی «حفظ استقلال» رویکرد انکارآمیز دارند، یا حتی در معدود مواردی مثل فشار فیفا برای ورود زنان به ورزشگاه، آدرس غلط می‌دهند و سعی در بی‌اثر نشان دادن این همکاری بین‌المللی دارند. خوشبختانه، اختیار عمل شبکه‌های اجتماعی و مجازی در انحصار هیچ‌کس نیست، وگرنه از همین تنها ابزار بیان مطالبات مردمی نیز گورستانی می‌ساختند شبیه اندک نشریات بی‌خاصیت و ابتر خود.

در مناظره اخیر آقایان تاجزاده و زیدآبادی، یک طرف ماجرا تلاش می‌کرد به کلی صورت مساله سیاست‌ورزی را پاک کند و پشت ادعای به ظاهر موجه «فعالیت مدنی»، از اساس نسخه تعطیلی فعالیت سیاسی بپیچد. طبیعتا چنین رویکردی اصلا در سطح نقد قرار ندارد. در سوی مقابل اما، جناب تاجزاده، به نوعی در جایگاه نمایندگی اصلاح‌طلبانی قرار داشت که از ارکان پنج‌گانه جنبش اصلاحات، ۴ تا را به دست خود نابود کرده‌اند و حالا توقع دارند صرفا با تکیه بر حضورهای نیم‌بند انتخاباتی، راه برون‌ رفت از انسداد فعلی را پیدا کنند.

تاجزاده، به درستی بر ضعف «گسست در تداوم اصلاحات» انگشت می‌گذارد، اما متاسفانه، حتی در بازخوانی همین تاریخ ۲۰ ساله، به صورت گزینشی فقط بزنگاه‌هایی را انتخاب می‌کند که کل صورت مساله را در مشارکت یک‌دست انتخاباتی خلاصه کنند. من اما باور دارم که سبب اصلی گسست در جنبش اصلاحات را باید در «خلع سلاح عمومی» جستجو کرد. وقتی ابزارهای چهارگانه قدرت را از جنبش اصلاحات گرفتند، دیگر با یک «جنبش» مواجه نبودیم. نهایتا یک دولت اصلاح‌طلب داشتیم که به سادگی زمین‌گیر شد و سپس کنار رفت. پس برای پاسخ به «چه باید کرد» امروز نیز باید دقیقا از همین تجربیات درس عبرت بگیریم. البته که حضور جریانات اصلاح‌طلب در ارکان حقوقی و دولتی نیز یکی از ارکان پنج‌گانه برای پیشرفت یک جنبش است و البته که هر «عقل سلیمی» می‌پذیرد که این «بودن به از نبود شدن» است. ساده‌ترین درسی که از شکست جنبش سبز می‌توان گرفت همین است که جنبش‌های اجتماعی و حتی خیابانی، اگر نتوانند حامیان و نمایندگان خود را در قدرت بیابند به سادگی سرکوب خواهند شد. اما آنچه منتقدان را به گلایه و مخالفت با روند فعلی اصلاح‌طلبان وادار ساخته است، همان «خلع‌سلاح عمومی» جامعه است که اگر نگوییم تماما به دست اصلاح‌طلبان انجام شد، بدون تردید باید گفت که اصلاح‌طلبان، با بخش‌هایی از این خلع‌سلاح همراهی کامل کرده و در برابر بخش‌های دیگری از آن سکوت پیشه کردند.

وقتی سیدمحمد خاتمی، از ۶ ماه پیش آب پاکی را روی دست همه می‌ریزد که «تحت هر شرایطی در انتخابات شرکت خواهیم کرد»، دقیقا یعنی تمامی منتقدان را «خلع‌سلاح» کرده و حتی فرصت اندکی اعتراض را هم از آنان گرفته است تا ای بسا با ابزارهای فشاری چون تحصن، تجمع یا اعتصاب و تحریم بتوانند سر سوزنی در راستای احقاق حقوق خود اعمال فشار کنند. گویی این عزیزان چنان وحشتی از جامعه خود دارند که ترجیح می‌دهند با دست‌های بسته و بی‌دفاع خود را تسلیم جناح اقتدارگرا کنند، اما همچنان مردم را دور از صحنه و در خانه‌های خود نگه دارند. تا زمانی که اصلاح‌طلبان بخواهند در «خلع سلاح عمومی» با حاکمیت همکاری کنند و تا زمانی که برای فعال شدن تمامی ارکان چهارگانه قدرت با بدنه اجتماعی همکاری نکنند، طبیعی است که نیروهای اجتماعی نیز هیچ سودی در فعال کردن رکن پنجم و حضور اصلاح‌طلبان در قدرت نمی‌بینند.

(برای مشاهده نسخه کامل بر روی لینک زیر کلیک کرده یا از گزینه Instant View استفاده کنید)

https://telegra.ph/A221-10-26

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

تولیت آستان قدس، حکومت خودمختار خراسان و امارت اسلامی ایران
#M 034

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara

تولیت آستان قدس، حکومت خودمختار خراسان و امارت اسلامی ایران
#M 034
https://t.me/divanesara/917

محمد افخمی- @Mohamad_Afkhami
زمانی که صد سالگی امضای قانون مشروطه جشن گرفته شد، عده‌ای با چاشنی طنز به این نکته اشاره می‌کردند که ما هنوز به نخستین خواسته مشروطه‌خواهان که تاسیس عدالت‌خانه مستقل بود هم دست نیافته‌ایم. حالا در نگاهی دوباره به موضوع می‌توان فکر کرد که در طول این سیزده سال نه تنها به تاسیس عدالت‌خانه مستقل نزدیک‌تر نشده‌ایم که دیگر چندان توان تفکیک دولت و قوه قضاییه و قوه مجرییه را هم نداریم و به نظر می‌رسد در حال تبدیل شدن به نوعی از امارتی اسلامی هستیم.

دوران صدارت صادق لاریجانی با اتهامات و احکام سنگینی از فساد در درون قوه قضاییه به پایان رسید، اما بنا به سنت دیرینه‌مان، ظاهرا جایگزین ایشان مصمم بر روسفید کردن ایشان است. ابراهیم رییسی که با عنوان سید مظلومان کاندیدای ریاست‌جمهوری بود، به هیچ وجه شکست در انتخابات را به معنای عدم امکان اداره قوه مجریه در مقطع کنونی تعبیر نکرد و اجازه نداد این امر خلل چندانی در اراده‌اش ایجاد کند. البته در زمان حضور ایشان در تولیت آستان قدس هم استان خراسان رضوی سال‌ها با محدودیت‌های سلیقه‌ای متفاوتی نسبت به باقی کشور اداره می‌شد (محدودیت برگزاری کنسرت، لغو سخنرانی‌هایی که مجوزش توسط وزارت کشور داده شده بود و...). به ظاهر ایشان با همین نگرش به تهران آمد و نباید از یاد برد که سنگ بنای گسترش اختیارات قوه قضاییه حسب سلیقه امرا در دوران ریاست حاج آقای آملی گذاشته شده بود و به اصطلاح زمین آماده بود.

در دوران مدیریت قدیم، تلگرام با حکم بازپرسی که حالا ظاهرا با پرونده‌ای سنگین در زندان است فیلتر شد. (در این بین کابینه و دولت حسن روحانی، به یمن لطف خودشان، حتی آن قدر موضوعیتی ندارند که بخواهد به آن‌ها پرداخته شود. بدیهتا نه تنها به این مساله که به آنچه در ادامه اشاره خواهد شد هم تن دادند.) در دوران مدیریت جدید قوه قضاییه فیلم در حال اکران را هم از روی پرده پایین می‌آورد یا اکران فیلمی دیگر را به تعویق می‌اندازد. رییس قوه در مورد مسائل بین‌الملل مکرر پیام صادر می‌کند و دادستان برنامه دوچرخه‌سواری شهرداری تهران که قرار است زنان هم در آن حضور داشته باشند را توقیف می‌کند. سفرهای استانی سید مظلومان و دریافت نامه و درخواست استمداد از مردم مستقبل هم منظم پابرجاست. بسط ید قوه در این کمتر از دو سال به هیچ وجه به اختیارات قوه مجریه محدود نبوده. طرح استیذان از رهبری برای دور زدن مراحل دادرسی که بسیاری از حقوق متهم برای دادرسی را حذف کرد هم گوشه‌ای از اراده ایشان برای تغییر قانون بدون نیاز به دخیل کردن قوه مقننه بود. صدا و سیما و به خصوص ۲۰:۳۰ هم مبلغ منویات ایشان هستند.

عده‌ای، از جمله طرفداران ایشان، ابراهیم رییسی را کاندیدای رهبری نظام در آینده می‌دانند. مستقل از این که معادلات قدرت به چه صورت است و در آینده چه اتفاقات پیش‌بینی پذیر و پیش‌بینی ناپذیری می‌افتد به نظر می‌رسد تصور ایشان از قدرت و رهبری بیش از آن‌که حتی به همین قانون اساسی فعلی شباهتی داشته باشد بیشتر شبیه نوعی از امارت است که در آن امیر مبسوط الید حسب اراده و تشخیص صلاحیت تصمیم می‌گیرد و اجرا می‌کند. امارتی که چند وقتی است آغاز شده.

کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara

ملاکی برای تمیز میان «تاریخ‌گرایی مترقی» از «باستان‌گرایی ارتجاعی»
#A222
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

ملاکی برای تمیز میان «تاریخ‌گرایی مترقی» از «باستان‌گرایی ارتجاعی»

#A222
https://t.me/divanesara/919

آرمان امیری @ArmanParian : سال‌ها است که دستگاه حکومتی ما، با تمام توان برای تخریب پیشینه تاریخی و باستانی کشور تلاش می‌کند. تا جایی که توانستند، کارنامه پادشاهان ایران را صرفا در «فساد و خیانت» خلاصه کردند و آن‌جا هم که دیگر امکان‌اش نبود، سعی کردند اساسا این پیشینه تاریخی را حذف کنند و به فراموشی بسپارند. یعنی از تحریف و تقلیل کتاب‌های تاریخ شروع کردند و رسیدند به امروز که تمامی پادشاهان و سلسله‌های ایرانی از کتاب‌های آموزش و پرورش حذف شده است. باورش واقعا سخت و هولناک است که فرزندان ما از این پس در طول ۱۲ سال آموزش خود، کوچکترین شناختی نسبت به ریشه‌های تاریخی کشور پیدا نخواهند کرد. جای شکرش باقی است که دیگر انحصار ابزارهای آموزشی و اطلاع‌رسانی در دست حکومت نیست، وگرنه بعید نبود که نسل بعدی ایرانیان تصور کنند که کشور ما حدودا ۴۰ سال پیش از زیر بته سبز شده است!

یک المثل قدیمی داریم که می‌گوید: «از قضا سرکنگبین صفرا فزود»؛ در این مورد هم وضعیت تلاش‌های حکومت با واکنشی که در دل جامعه ایجاد شد کاملا وارونه بود. یعنی حالا شاهد کم‌سابقه‌ترین اقبال ایرانیان به پیشینه باستانی خود هستیم. حال پرسش این یادداشت این است: «آیا این تاریخ‌گرایی مخرب و ارتجاعی است؟ یا اتفاقی میمون که باید به فال نیک گرفت؟»

طبیعتا چنین پرسشی نیازمند مباحث مفصل تاریخی و جامعه‌شناختی است. با این حال، من گمان می‌کنم به اختصار می‌توان ملاکی ساده و مشخص برای تمیز میان کارکردهای مثبت تاریخ‌گرایی، با سویه‌های ارتجاعی و مخرب آن معرفی کرد. به صورت مشخص، از همین مثال کوروش بهره می‌بریم:

کوروش هخامنشی، نه جنگ‌آورترین پادشاه تاریخ ایران است و نه بیشترین کشورگشایی‌ها را انجام داده. اساسا تاریخ ایران هم با او شروع نمی‌شود و پیش از او نیز ما اقوام آریایی ماد و پارت و پارس را سلف تاریخی خود می‌دانیم. اما احتمالا آنچه باعث شده که شخص کوروش، به سمبل نمادین باستان‌گرایان ایرانی بدل شود، «منشور حقوق بشر» او و شیوه مدبرانه و خشونت‌پرهیزش در حکومت بوده است. در واقع، علاقمندان کوروش او را ستایش می‌کنند چرا که گمان می‌کنند او به تمامی اقوام، ادیان و ملت‌ها احترام می‌گذاشته و بنیان‌گذار حکومتی بر پایه روا‌داری و چندفرهنگی بوده است. تمجید از نقش‌برجسته‌های تخت‌جمشید، به ویژه وجود «دروازه ملل» که همگی نشان هویت چندفرهنگی و احترام به تمامی اقوام در پیشینه کشور بوده از همین جنس است. چنین خوانشی از این شخصیت تاریخی، ولو آنکه روزی ثابت شود هیچ پایه‌ای در حقیقت ندارد، یک اتفاق بسیار مبارک است. مترقی‌ترین شیوه تجددگرایی همین است که با عقلانیتی نقاد و نگاهی انسانی به سراغ تاریخ رفته و با پیشینه سنتی خود مواجه شویم؛ بر ارزش‌های انسانی و قابل اتکای این تاریخ انگشت بگذاریم و تلاش کنیم از آن‌ها الگویی برای اصلاح شکاف‌ها، ناهنجاری‌ها و تشتت‌های ملی و اجتماعی خود بسازیم.

در نقطه مقابل، یک رویکرد ارتجاعی و ویرانگر را می‌توان برای باستان‌گرایی متصور بود که نتیجه‌اش سراسر نفرت و خشونت است. یعنی رویکردی نژادپرستانه و ناسیونالیستی، که به تفرقه و قومیت‌گرایی دامن می‌زند. مثل خوانش‌های «عرب‌ستیز» در برخی گرایش‌های باستان‌گرا. یا خوانش‌های شوونیستی که می‌خواهند برخی اقوام ایرانی را مورد تحقیر یا طرد و سرزنش قرار دهند. یا رویکردهای «جنگ‌طلبانه» که پادشاهان خون‌ریز را به سبب جنگ‌آوری و کشورگشایی‌های جنایت‌بارشان ستایش کنند. (می‌خواهد چنگیزخان مغول باشد، یا جنایت‌های نادرشاه در هندوستان و آقامحمدخان در گرجستان) به یاد بیاوریم که این دو شیوه مواجهه، صرفا به سنت تاریخی اختصاص ندارد. در سنت مذهبی نیز، یک رویکرد از دل وقایع ۱۴۰۰ سال پیش، خوانش‌هایی ارتجاعی ارائه می‌دهد که نتایجی همچون داعش و تحجر مذهبی دارد. یک روایت دیگر، تلاش می‌کند تا بر روی سویه‌های مترقی و ارزشمند سنت مذهبی انگشت بگذارد.

این یادداشت را با یک یادآوری به پایان می‌رسانم که فقط کافی است به ترکیب توصیفی «کوروش کبیر» دقت کنیم و به یاد بیاوریم که بیشتر ما، حتی برای بزرگداشت نام این پادشاه باستانی، از صف «کبیر» استفاده می‌کنیم که مشخصا صفتی «عربی» است. انتخابی که به نظرم بسیار هم بجا و معنادار است؛ چرا که تمام آنچه می‌تواند در کارنامه کوروش قابل افتخار و احترام باشد، همین پذیرش فرهنگ‌های متفاوت در گستره حکومتی خودش بوده. پس گروهی که قصد دارند از نمد «باستان‌گرایی» برای بافتن کلاه نژادپرستی، عرب‌ستیزی و گرایش‌های شوونیستی یا جنگ‌افروزی در منطقه استفاده کنند، نه تنها یک رویکرد ویرانگر و مخرب ارتجاعی را در پیش گرفته‌اند، بلکه اساسا در تناقضی آشکار با نماد محوری خود، یعنی کوروش کبیر رفتار می‌کنند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

اگر از اشغال سفارت درس گرفته بودیم، به کنسول‌گری خودمان حمله نمی‌شد
#A223
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

اگر از اشغال سفارت درس گرفته بودیم، به کنسول‌گری خودمان حمله نمی‌شد
#A223
https://t.me/divanesara/921

آرمان امیری @ArmanParian : گفتگوی اخیر عباس عبدی با شبکه بی.بی.سی حاشیه‌های فراوانی به دنبال داشت. گلایه اکثر منتقدان آن بود که چرا بعد از گذشت چهار دهه و با مشخص شدن ابعاد و پیامدهای مساله، کسی باید همچنان از آن دفاع کند. به نظر می‌رسد، در بحث محکوم کردن یا نکردن، یک اختلاف مهم در «نظرگاه نقد» وجود دارد که به تداوم سوءتفاهمات انجامیده است.

برای نقد هر حادثه‌ای از دو رویکرد متفاوت می‌توان بهره برد. رویکرد نخست، نوعی قضاوت تاریخی و یا حتی حقوقی است. رویکردی که بیشتر معطوف به نتیجه است و برون‌داد آن از جنس «تایید یا محکومیت» است. مثل محکومیت یک مجرم در دادگاه. احتمالا با همین رویکرد است که منتقدان، صرفا خواستار محکومیت و حتی عذرخواهی از اشغال سفارت هستند.

رویکرد دوم که اتفاقا آقای عبدی به آن توجه ویژه دارد، «ریشه‌شناسی» و «علت‌یابی» است. در این رویکرد، حتی وقتی با یک قاتل زنجیره‌ای، نظیر «خفاش شب» مواجه می‌شویم، به جای تمرکز بر محکومیت وی، تلاش می‌کنیم ریشه‌های پیدایش چنین پدیده شومی را بررسی کنیم.

این رویکرد، گاهی حتی از سطح آسیب‌شناسی نیز فراتر می‌رود و در احکام قضایی نیز بازتاب می‌یابد. برای مثال، یک قاضی ممکن است صرفا به دلیل همین رویکرد، میان دو مجرم با اتهامات مشابه تمیز قائل شود. مثل خود ما که همه باور داریم دزدی کار غلطی است، اما وقتی «ژان وال ژان» از فرط گرسنگی دست به دزدی می‌زند، ریشه‌یابی شرایط او باعث تعدیل قضاوت‌مان می‌شود. در این موارد، احتمالا کلیدواژه اصلی قضاوت کنندگان چنین خواهد بود: «هرکس دیگری هم در آن شرایط بود احتمالا همین کار را می‌کرد»!

بدین ترتیب می‌توان گفت مساله اصلی امروز ما، محکوم کردن یا نکردن واقعه اشغال سفارت نیست؛ مساله این است که ما چه درسی از آن رویداد تاریخی گرفته‌ایم؟ آیا تنها درس ما این بوده که دیگر به سفارت‌خانه‌ها حمله نکنیم؟! به باور من این خوانش بسیار تقلیل‌گرایانه است. درس اصلی که ما باید از ماجرای سفارت می‌گرفتیم (و البته نگرفتیم) را اتفاقا باید در خوانش عباس عبدی جست. عبدی به درستی اشاره می‌کند که برای سال‌ها سابقه عملکردی آمریکایی‌ها در ایران کودتا علیه دولت ملی، حمایت از دیکتاتور و هم‌دستی در سرکوب آزادی‌خواهان بوده و منش «ارباب و رعیتی» آن‌ها کینه‌ای عمیق در دل ایرانیان کاشته است. پس طبیعی است که احساسات ملی ایرانیان چنان تحریک شود که حتی اگر سفارت را هم اشغال نمی‌کردند، باز هم آمریکا را در صدر فهرست «دشمنان ملت و کشور» قرار می‌دادند. مساله من نیز دقیقا از همینجا آغاز می‌شود: «ما که چنین سابقه‌ای در ذهنیت تاریخی خود داشتیم، آیا برای رفتارهای بین‌المللی خود نسخه درستی اتخاذ کردیم»؟

به صورت مشخص سیاست‌های حکومت در قبال سوریه و حتی عراق را به یاد بیاوریم. ما در سوریه، از جنایت‌کاری حمایت کردیم که احتمالا کثیف‌ترین دیکتاتور تاریخ خاورمیانه است. روزی که مردم سوریه با شعار «الشعب یرید اسقاط النظام» به خیابان آمدند و خواستند دیکتاتور خود را سرنگون کنند، ما نه تنها با ماشین سرکوب اسد همراهی کردیم، بلکه حتی به خودمان اجازه دادیم از تهران برایشان خطبه عربی بخوانیم و پند و اندرزشان بدهیم. به نظرتان، در طولانی مدت، مردم سوریه چه قضاوتی در مورد ایران خواهند داشت؟

در عراق نیز سطح مداخلات ما به حدی بود که فلان سردار نظامی ما به خودش اجازه داد در مورد اختلاف کردها با دولت عراق دخالت مسلحانه کند و با لشکرکشی یک قائله داخلی را فیصله دهد. آیا رفتار آمریکا با دولت شاه حتی به گرد پای این رفتارهای مداخله جویانه ما می‌رسید؟ آیا حضور مستشاران آمریکایی، با این سطح از حضور نظامی و مستشاری امروز ما قابل مقایسه است؟

به باور من، اگر ما احساسات ملی خودمان در زمان اشغال سفارت آمریکا را به درستی تحلیل کرده بودیم، فارغ از اینکه امروز آن را محکوم کنیم یا نه، به گونه‌ای رفتار می‌کردیم که حداقل معترضان عراقی به کنسول‌گری ما حمله نکنند. اما اگر هنوز هم گمان می‌کنیم، به بهانه رقابت منطقه‌ای با عربستان، ترکیه یا حتی آمریکا می‌توان بر روی سیاست مداخله‌گری در کشورهای همسایه اسم «دفاع از منافع ملی»
گذاشت، دقیقا در همان جایگاه اقتدارگرایان آمریکایی ایستاده‌ایم که زمانی ترس از نفوذ کمونیست‌های شوروی را توجیه‌گر هرگونه مداخله و سرکوب در کشورهای دیگر قلمداد می‌کردند و نتیجه اعمال‌شان را با امواج گسترده آمریکا‌ستیزی در منطقه و حتی جهان گرفتند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

ولی‌نعمتان صاحب‌قران
#N 051
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.
عکس: نقاشی The Charlatan اثر Bernardino Mei

ولی‌نعمتان صاحب‌قران
https://t.me/divanesara/923
#N 051

امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N- تصمیم مخفیانه و سپس اعلام ناگهانی سهمیه‌ای شدن و گران‌شدن بنزین ما را به یاد همان روزهایی می‌اندازد که با رأی به روحانی سعی در فراموشی‌شان داشتیم. اما انگار دوباره و چندباره مجبور به دیدن همان سریال تکراری شده‌ایم. در قدم اول خودمان یا بهتر است بگوییم خودشان همه ما را گرفتار شدیدترین تحریم‌های اقتصادی می‌کنند. آن هم وقتی می‌دانند و اذعان دارند که برای رشد و بهبود اقتصادی نیازمند جذب سرمایه‌های خارجی هستند.

تحریم‌ها همیشه اول نعمت است، بعدها بی اثر می‌شود، بعدتر می‌گویند باید اقتصاد مقاومتی باشد. از فرط تکرار برای همه روشن است که تمام این حرف‌ها پوچ است و به زودی نوبت به کاهش شدید رشد افتصادی، افزایش قیمت دلار، افزایش نرخ بیکاری، تورم و گرانی می‌رسد. باز هم همه دیالوگ‌های این سریال تکراری را ازبریم. حالا وقتش است که بگویند تحریم‌ها ظالمانه و تروریسم اقتصادی است.

داستان این سریال تکراری و خسته‌کننده در اینجا تمام نمی‌شود. در قسمت بعدی کارگردانان سعی دارند به زور مهمانی و سورچرانی‌شان را زنده و سر پا نگه دارند. شام این مهمانی که ما بارها برایش صف کشیده‌ایم آش بی مزه‌ای از انواع و اقسام سهمیه‌بندی، چند نرخی، کوپن و سبدهای متنوع کالا است. در آخر این قسمت هم نفری هفت هشت هزار تومان به هر کدام‌مان یارانه نقدی اضافه می‌کنند. بعید می دانم خودشان هم فکر کنند دسر خوشمزه‌ای تدارک دیده‌اند.

تازه ما می‌دانیم برای هر صحنه این سریال چقدر از ما پول زور گرفته‌اند. اجازه‌اش را نگرفتند اما پولش را چرا. مثلا کسی نیامده برای ماجراجویی‌ها و موشک پرانی‌ها و نفوذهای استراتژیک و خرجی که اینجا و آنجا می‌کنند از ما اجازه بگیرد. اما پولش را خب چرا. وقتی برای دور زدن تحریم‌ها همه چیز را خصولتی کردند کسی از ما نظر نپرسید. دستوری آمد و یک باره اصلی از قانون اساسی را جور دیگری خواندند و یک شبه بیت‌المال دولتی، شد مایملک خصولتی.

الان هم که گویی کفگیر به ته دیگ خورده و آخر مهمانی است، یک باره ما را از مهمانی بیرون انداخته‌اند تا خودشان دورهمی و نصف شبی تصمیم بگیرند با این دو قاشق ته قابلمه چه باید کرد. باز هم بی‌اجازه و بی‌خبر. خب دیگر چرا باید به مجلسی رأی بدهیم که هیچ وقت در هیچ کاری نظر نداده و گزارش نخواسته و اصلا به مهمانی دعوت نبوده؟ می‌گویند پولش را به خودتان بر می‌گردانیم. اگر قرار است پولش به ما برسد که خب چرا مثل رفتن به سوریه و خصولتی کردن یک شبه و دزدکی تصمیم‌گیری می‌کنید؟ لابد فکر می‌کنید ما از پول بدمان می‌آید!

البته که من و شما خوب می‌دانیم درست همان موقعی ما را دعوت نمی‌کنند که آن پشت مشت‌ها سفره چرب و گسترده‌ای انداخته‌اند. آن قدر سفره بزرگ و مفصل است که گاهی دم خروسی که پخته‌اند را ما هم می‌بینیم. سود عمق استراتژیک را که ما نخواهیم برد، سهم آنهایی است که بودجه‌های مخصوص فرهنگی-نظامی می‌برند تا فواید این عمق را خوب برای هم تشریح کنند. وقتی قرار است تحریم‌ها را دور بزنند، دلارها را به ما نمی‌دهند که برای شان مایحتاج مردمی وارد کنیم. این پول ها را بین ژن‌های از ما بهتران تخس می‌کنند. وقتی خصولتی می‌کنند که شرکت‌هایش به بخش خصوصی و عمومی نمی‌رسد. پرسودهایش را خودشان و بنیادهای‌شان بر می‌دارند، ضرردارهایش می‌ماند برای ما و سهام‌مان از عدالت.

حالا هم به همین ترتیب. بنزین و دیگر چیزها که سهمیه‌بندی و چند نرخی شود، از سهمیه و نرخ ارزانش همین چند لیتر به ما می‌رسد. بهانه هم آورده‎اند که تقصیر خود ماست که زیاد بنزین مصرف می‌کنیم. ماشین‌هایی که چند مرتبه بی‌کیفیت‌تر از همه جای دنیاست را چند برابر قیمت به زور در حلقوم‌مان می‌کنند اما چون پول خوبی به جیب خودشان می‌رود، عیب از ماست، از ماشین‌ها نیست.

ما را این موقع‌ها به مهمانی دعوت می‌کنند. که سهمیه‌ای شدن و گران شدن بنزین را به گردن خودمان بیندازند. که فداکاری کنیم و کمربندهای‌مان را محکم‌تر ببندیم. که گوشزد کنند نباید گوشت و مرغ زیاد بخوریم. که مقاومت کنیم و در مقابل فشار تسلیم نشویم. اجازه هیچ چیزی را از ما نمی‌گیرند و در چگونگی و چرایی کارهایی که می‌کنند شریک نیستیم اما کار که سخت می‌شود، می گویند خودتان انتخاب کرده‌اید این جوری زندگی کنید. بودند کسانی که صدای‌شان به اعتراض بلند شده، اما صاحبان مهمانی همیشه با دندان و چوب و چماق و آهن و گلوله از اوجب واجبات یعنی اصل مهمانی محافظت می‌کنند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

شش تفاوت اعتراضات ۹۸ با ۹۶ که احتمالا به موفقیت آن خواهد انجامید

#A 223
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

شش تفاوت اعتراضات ۹۸ با ۹۶ که احتمالا به موفقیت آن خواهد انجامید

#A 223
https://t.me/divanesara/925

آرمان امیری @ArmanParian : اعتراضات اخیر به افزایش نرخ بنزین، بسیاری را به یاد اعتراضات سال ۹۶ می‌اندازد. گستردگی فراگیر اعتراضات در سطح کشور، خودجوش بودن، نداشتن رهبری و خلاقیت و مشارکت توده‌ای مردم در انجام اعتراض و انتشار تصاویر آن، اصلی‌ترین دلایلی هستند که می‌تواند میان اعتراضات کنونی با اعتراضات دی‌ماه ۹۶ مشابهت ایجاد کند. با این حال، به باور من دست‌کم ۶ تفاوت اصلی میان این دو اعتراض وجود دارد که همگی در راستای تقویت اعتراضات ۹۸، و در نتیجه افزایش احتمال موفقیت آن هستند:

۱- جرقه آغازین اعتراضات

اعتراضات دی‌ماه ۹۶ در مشهد و البته به طرز مشکوکی آغاز شد. بعدها شواهد بسیاری به دست آمد که هسته اولیه اعتراضات را گروهی از مخالفان افراطی دولت تشکیل داده بودند، پس هرچند گسترش اعتراضات خودجوش و مردمی بود، باز هم بسیاری شهروندان از اهداف پشت پرده آن نگران بودند و در نتیجه به اعتراض‌ها نپیوستند. اعتراضات کنونی اما، مشخصا با تصمیمی «حکومتی» آغاز شد که تمامی جریانات حکومت (سران سه قوا) در آن دخیل بودند. در نتیجه جای هیچ گونه توهم توطئه باقی نمی‌ماند.

۲- بهانه و در نتیجه هدف اعتراضات

هرچند معترضان مشهدی در سال ۹۶ به کلاه‌برداری موسسات اعتباری اعتراض داشتند، اما هرگز مشخص نشد باقی معترضان دی ماه در اقصی نقاط کشور به چه چیز مشخصی اعتراض می‌کنند. وقتی حرکت شما مطالبه مشخصی نداشته باشد، طبیعتا پیروزی برای آن معنی ندارد. دست‌مایه اعتراضات کنونی اما کاملا مشخص است و برای مثال می‌توان «کاهش دوباره قیمت بنزین» را مطالبه حداقلی و مشترک تمامی معترضان قلمداد کرد.

۳- شرایط داخلی

در بهار سال ۹۶، اصلاح‌طلبان با زحمت و امید فراوان یک پیروزی انتخاباتی بزرگ را به دست آورده بودند. حامیان روحانی هنوز بسیار امیدوار بودند که او در دور دوم بهتر عمل کند و در نتیجه چندان تمایلی به شیوه اعتراض خیابانی نداشتند. در شرایط کنونی اما، نه تنها بخش عمده‌ای از رای دهندگان روحانی به منتقدان او و معترضان شرایط بدل شده‌اند، بلکه اصلاح‌طلبان حامی دولت نیز در اوج بی‌اعتباری قرار دارند و نمی‌توانند نقش میانجی بازی کنند.

۴- شرایط منطقه‌ای

نگرانی بابت احتمال دخالت خارجی، همواره یکی از عوامل بازدارنده ایرانیان در جریان اعتراضات بوده است. این نگرانی در سال ۹۶ نیز با کلیدواژه «خطر سوریه‌ای شدن» بروز پیدا کرد. اما عملکرد ترامپ طی یکی دو سال گذشته خیال همه را راحت کرد که او اهل جنگ نیست و حتی ترجیح می‌دهد با شتاب فراوان از خاور میانه خارج شود. با خروج آمریکا از منطقه، حکومت‌های خاورمیانه در مقابل اعتراضات شهروندان‌شان بی‌دفاع شده‌اند و باید مسوولیت اعمال خود و شرایط کشور را به تنهایی قبول کنند. فراموش نکنیم که الگوی اعتراضات لبنان و از آن مهم‌تر، عراق نیز در ذهن ایرانیان تاثیر فراوانی داشته است.

۵- پر شدن شکاف مرکز و پیرامون

به جرات می‌توان گفت که اعتراضات ۹۶ نوعی شورش «حاشیه‌» بود. تهران، کمترین نقش و تاثیر را در اعتراضات دو سال پیش از خود نشان داد. با این حال، در موج اخیر اعتراضات، تهران، اگر چه پیشگام نبوده، اما از نخستین ساعت‌های روز، دوش به دوش باقی شهرهای کشور در اعتراض فعال نشان داده است. تجربه نشان داده که نه خیزش تنهای پایتخت نشین‌ها (مانند۸۸) و نه اعتراض تنهای پیرامون (مانند۹۶) هیچ یک پیروز نخواهند شد؛ اما پر شدن این شکاف، احتمال موفقیت را افزایش خواهد داد.

۶- شکسته شدن انسجام درونی ماشین حکومت

در نهایت اینکه، وضعیت درونی حکومت در سال ۹۶ به گونه‌ای بود که تمامی نیروها به صورتی منسجم در مقابل اعتراضات مردم صف کشیدند. حتی اصلاح‌طلب به ظاهر منتقد نیز که تلاش می‌کردند لحن هم‌دلانه‌تری از خود بروز دهند، باز هم بیشتر به خطر نفوذ و سوءاستفاده خارجی‌ها اشاره داشتند. وضعیت امروز به قدری دگرگون شده که اصلا معلوم نیست چه کسی مخالف اعتراضات است؟ تا این لحظه حداقل دو مرجع تقلید از گرانی بنزین انتقاد کرده‌اند. نمایندگان مجلس از هر دو طیف نظام با شدیدترین لحن به تصمیم اخیر حمله کرده‌اند، مجمع تشخیص مصلحت بیانیه داده که ما بی‌گناهیم و خلاصه به نظر می‌رسد همه جریان‌های حکومتی تلاش دارند تا در محکوم کردن این تصمیم اخیر از همدیگر سبقت بگیرند. ایجاد شکاف در ماشین حکومتی، احتمال پیروزی اعتراضات را بیشتر از هر زمان دیگری افزایش می‌دهد.

با این مقدمات، نگارنده پیش‌بینی می‌کند که در صورت تداوم اعتراضات امروز (که احتمال آن بسیار بالاست) حکومت ناچار به عقب‌نشینی شده و حداقل در طرح حاضر سهیمه‌بندی و قیمت‌گذاری تغییراتی اعمال کند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

گروگان‌گیری ۸۰ میلیون نفری
#A 224
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

گروگان‌گیری ۸۰ میلیون نفری
#A 224
https://t.me/divanesara/927

کانال «مجمع دیوانگان» (@Divanesara) : همینکه شما این سطور را می‌خوانید، حتما احساس مشابهی با نگارنده‌اش را تجربه می‌کنید: احساس گروگانی که به تازگی آزاد شده و هنوز از ضربه‌ای ناگهانی گیج و منگ است. عجیب‌تر آنکه حس کنید با ۸۰ میلیون گروگان دیگر در این گروکشی تاریخی هم‌بند بوده‌اید!

هیچ اهمیتی ندارد که بهانه‌اش چه بود. مضحک‌تر از آن، گشتن به دنبال تصمیم‌گیرندگان است. عناصری که سال‌هاست بازی موش و گربه راه می‌اندازند و هریک گناه را به گردن دیگری می‌اندازند تا در عمل مردم را سردرگم کرده و از زیر بار مسوولیتی که همگی‌شان با هم در آن سهیم هستند شانه خالی کنند. مهم اما، به نظرم آن عریانی بی‌پیرایه حقیقتی بود که سال‌ها گویی می‌دانستیم و باور نمی‌کردیم، یا می‌دانستیم اما تلاش می‌کردیم از زیر بار سنگینی و تلخی‌اش فرار کنیم، اما این بار به ساده‌ترین و واضح‌ترین شکل پیش چشمان‌مان مجسم شد: «حقیقت یک کشور اشغال شده و ملتی که به گروگان گرفته شده است»!

شاید بسیاری قطع یک هفته‌ای اینترنت را به عنوان «راهکار حکومت برای کنترل اعتراضات» قلمداد کنند. می‌توان پذیرفت که ایده اصلی و عامل اولیه هم چنین چیزی بوده، با این حال، به باور من، این اتفاق به خودی خود پیام واضح و مستقلی نیز داشت، پیامی که می‌خواست بگوید: «شما هیچ نیستید»!

منتقدان بسیاری (حتی گاه از داخل حکومت) تذکر داده و می‌دهند که این حجم از اعتراضات مردمی، صرفا از بابت افزایش قیمت بنزین نیست. اعتراض اصلی، زیر پا گذاشته شدن کرامت ایرانیان است. آن‌هایی که «غیرخودی» قلمداد می‌شوند و حتی حق ندارند بدانند چه زمانی و چه کسانی در مورد بهای بنزین‌شان تصمیم می‌گیرند. اگر این انتقاد را در گوشه ذهن داشته باشیم، آن وقت پیام قطع سراسری اینترنت ۸۰ میلیون ایرانی را بهتر درک خواهیم کرد: «اگر به سرتان زد که به تصمیمات یک جانبه حکومتی اعتراض کنید، لازم است به این شیوه یادآوری کنیم که شما در واقع چقدر بی‌ارزش‌تر از آنچه تصور می‌کنید، و ما چقدر قوی‌تر از آنچه تا کنون نمایش داده‌ایم هستیم».

سال‌ها پیش، هوشنگ گلشیری، در مراسم تدفین قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای خطابی به کار برد که محصول نبوغ شخصی و البته، شرافت و تعهد روشنفکرانه‌اش بود. حالا ۲۰ سال گذشته و شاید برای آنکه ما نیز دقیقا به همان درک و شهود برسیم، به گذشت چنین زمانی واقعا نیاز بود. به هر حال، عملیات گروگان‌گیری ۸۰ میلیونی حجت را بر هر ناظر مستقلی تمام کرد تا دقیقا همان را بگوییم که گلشیری پیشتر گفته بود: «آن‌قدر عزا بر سرمان ریخته‌اند که فرصت زاری کردن نداریم، پیام دقیق به ما رسیده است: خفه می‌کنیم. ما هم حاضریم! مگرقرار نیست که برای جامعه مدنی و آزادی بیان قربانی بدهیم؟ حاضریم!»

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

پایان «جمهوری»
#A 225
کانال «مجمع دیوانگان»
@divanesara
.