🌎حق با گالیله بود یا کپلر؟ نگاه کوتاه تاریخ علمی به مساله جزر و مد

🔷یکی از اشتباهات رایج تاریخ علمی؛ این است که گالیله را عموما نخستین نظریه پرداز گردش زمین به دور خورشید می دانند. این اشتباه تاریخی در آثار مورخان بسیاری تکرار شده است. برای مثال یکی از مورخان سرشناس در کتاب خود که نخستین بار در سال ۱۹۳۹منتشر شد می نویسد: ″مطالعه علم مادی با این اظهار گالیله که زمین به گرد خورشید می گردد ؛ دستخوش انقلاب شد″ در حالی که این انقلاب علمی در واقع یک قرن پیش از گالیله و توسط کپرنیک ایجاد شده بود. از این ها که بگذریم؛ می رسیم به عصر گالیله و کپلر. در روزگار گالیله و کپلر هنوز مسایل بسیاری در نجوم و فیزیک بی پاسخ باقی مانده بود. گالیله تمایلی به پذیرش این نظریه نداشت که پیدایش پدیده جزر و مد تحت تاثیر ماه (و می دانیم که حتی خورشید) اتفاق می افتد. شاید به دلیل همین اختلاف نظر ها بود که برخی از نامه های کپلر را نیز بی پاسخ گذاشت. گالیله مخالف طالع بینی بود و نمی توانست بپذیرد که موقعیت سیارات و به خصوص ماه بتواند بر رویدادهای زمینی اثری داشته باشد. از نظر تاریخی؛ نظریه تاثیر ماه بر ایجاد جزر و مد بخشی از میراث معرفتی طالع بینی به شمار می رود و گالیله هم به خوبی می دانست که کپلر یک طالع بین حرفه ای است. گالیله می نویسد:
به این ترتیب به نظر می رسد که هر آنچه به وسیلهء دیگران دربارهء تبیین مساله جزر و مد حدس زده شده است به کلی نامعتبر باشد. اما در این بین مردان بزرگی که در این خصوص فلسفه پردازی کرده اند؛ من بیش از همه از کپلر در شگفتم. او به رغم ذهن باز؛ با وجود آشنایی کامل با حرکاتی که به زمین نسبت داده می شود؛ گوش خود و ندای قلب خود را به تاثیر و سلطهء ماه بر آب های زمین و خواص غیبی و پنهانی و از این دست اندیشه های کودکانه سپرده است.
https://bit.ly/2G2z6nf

🌀گالیله و کپلر نخستین کسانی نیستند که به طرح دیدگاه های خود در جستجوی علت پدیده جزر و مد پرداخته اند. پیشینهء این پرسش به صدها سال قبل از میلاد باز می گردد و یونانیان باستان نظریات گوناگونی در این خصوص داشته اند. ظاهرا ارسطو و ارشمیدس خورشید را موجب حرکت بادها و ایجاد جزر و مد می دانستند. برخی مانند اراتستن به ارتباط میان ماه و پدیده جزر و مد پی برده بود و برخی دیگر مانند ثئوفراستوس Theophrastos (قرن ۳ پیش از میلاد) وزیدن باد را دلیل بروز جزر و مد می دانست. اما در این میان تعدادی از جغرافیدانان، دریانوردان و اخترشناسان یونانی جزر و مد را عمدتاً ناشی از تاثیر ماه بر آب اقیانوسها و دریاها می دانستند بعدها عده ای از دانشمندان مسلمان نیز بر همین عقیده بودند.
اختلاف نظر گالیله و کپلر در این زمینه دربرگیرنده یک درس مهم برای فیلسوفان و مورخان علم است. در این مورد حق با کپلر بود. اگر چه که نظر کپلر دربارهء اثر ماه بر جزر و مد؛ به نوعی میراث معرفتی طالع بینی بود (و بنابراین به لحاظ محتوای استدلالی غلط) اما نتیجه چیز دیگری را نشان می داد. در این مورد این گالیله بود که به اشتباه می پنداشت ماه نمی تواند بر آبهای زمین اثر بگذارد.

⭕️کانال مطالعات علم را به دوستداران علم معرفی کنید: 👈 @thermophil

‏در سال‌های گذشته کلی طلا و میلیاردها تومن پول از استان‌های سیل‌زده به عتبات اهدا شده بود ولی سیل زندگی کمک‌کنندگان را همچنان برد، پیدا کنید راهکار را :
1. تغییر نام عتباتِ عالی به عتباتِ خالی
2. طلا رو کود حیوانی کنیم مفیدتره
3. حالا که حضرات طلا میگیرن بلا پس میدن، بلاشون برا خودشون طلامون برا خودمون
4. هر چهار مورد

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

بوریس پاسترناک، شاعر و نویسنده سرشناس روسی و برنده جایزه نوبل که همواره در حکومت کمونیستی شوروی زیر فشار زندگی می‌کرد و حتا مجبور شد از پذیرش جایزه نوبل امتناع کند در سال ۱۹۲۰ شعری سرود تا با زیرکی تمام، آرمانشهر کمونیستی را به هیچ بگیرد. پاسترناک می‌سراید:

دو نیمه‌ی پنجره را از هم می‌گشایم،
با شالی بر گردن برای محافظت از سرما،
و خطاب به بچه‌هایی که در حیاط بازی می‌کنند فریاد می‌زنم:
«آن بیرون، چه قرنی است؟»

پرسش «آن بیرون چه قرنی است»، حکایت از نظام‌های تمامیت‌خواهی دارد که قطار جامعه را از ریل زمان خارج می‌کنند و به قهقرا می‌برند.
و این‌گونه است که در این حکومت‌ها، امروز از دیروز هم دیروزتر می‌شود.

@behzadmehrani

سپاه از هویدا تا پنهان

سال 1357 است، و در نتیجه قیام‌های مردمی اسلحه به دست اقشار مختلف افتاده که عمومن تابع جریان‌ دینی هستند و جریان دینی را "سید" روح‌الله خمینی دست گرفته است. آخوندی درجه سه که به اندازه‌ کافی جاه‌طلب و فریب‌کار بود که بتواند سلطنت را نشانه برود، و چون در لباس ساده‌زیستی ملایی بود، فرصت کافی برای پنهان کردن تمامیت‌خواهی دین‌ش را داشت (همانطور که امروز ملایان دارند)، و تنها کسانی مثل بختیار که ساختار نهاد دین را خوب می‌شناختند از نیت پلید او آگا‌ه‌ بودند و نسبت به آن هشدار می‌دادند.
اما سید روح‌الله از نواقص خود برای دستیابی به سلطنت آگاه بود، و می‌دانست که در جامعه روحانی و طبقه‌ تحصیل‌کرده چندان نفوذ و قدرتی ندارد، اما یک نقطه قوت بزرگ داشت و آن "شقاوت" خدادادی(!) بود که به او این قدرت را می‌داد که هردو دسته روحانی و تحصیل‌کرده را مطیع خود کند، به همین دلیل ساده تنها کسی که از دل آشوب‌ 57 بیرون آمد کسی نبود جز شقی‌‌ترین جریان مسلح یعنی سید روح‌الله خمینی که سیدِ موسوی بود و سابقه مبارزاتی قومی‌ و قبیله‌ای را پشتوانه‌اش داشت. در نتیجه می‌شود گفت اسلحه به دست سیدهای موسوی افتاد که سال‌ها منتظرش بودند(توجه کنید به سیدمیرحسن در حصر که جریان اصلی نظامی یعنی سپاه را همراه خود داشت اما جاه‌طلبی خمینی را نداشت) و پس از به قدرت رسیدن سید روح‌الله عنوان سیّد روح‌الله جایش را به امام داد (توسط حسن فریدون) تا جریان اصلی نظامی کشور پشت این عنوان بتواند به عنوان نزدیک‌ترین نیروی نظامی و مورد اعتماد سید روح‌الله در حکم گارد شاهی (گارد ملی) ایفای نقش کند، اما از آنجایی که بزرگ‌ترین جریان مخالف وی تحصیل‌کردگان چپ بودند که خمینی را در به ثمر نشستن انقلاب یاری کرده بودند علاوه بر گارد شاهی (حزب‌الله)، گارد دانشگاه (چریک‌های آموزش دیده در لبنان) برای سرکوب دانشگاهی‌ها و گارد مجاهدین انقلاب (مرتضی مطهری) برای سرکوب سایر نیروهای مسلح مذهبی (از جمله مجاهدین خلق که بعدها به ترور مطهری، موسوی اردبیلی، رفسنجانی و خامنه‌ای دست زدند) را هم از دل آن بیرون آمد تا سرکوب شکل کامل‌تری به خود بگیرد.

مطالعه‌ی کامل مقاله 👈 bit.ly/2P1YEnx

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

ریچارد داوکینز : موضوع خدا، از این جهت برای من؛ به‌عنوان یک دانشورز؛ بسیار حائز اهمیته که وقتی شما ادعا می‌کنی طراح هوشمندی وجود داره که همه چیز رو خلق کرده و مدام در این دنیا و زندگی ما مداخله می‌کنه، دیگه از حالت یک حس درونی خارج و به یک فرضیه‌ی علمی تبدیل می‌شه.

#قسمت_اول

- برگردان و زیرنویس: هدیه
#ATHEISM_TAPES

⚛ @dr_nayeri ✍

ریچارد داوکینز : موضوع خدا، از این جهت برای من؛ به‌عنوان یک دانشورز؛ بسیار حائز اهمیته که وقتی شما ادعا می‌کنی طراح هوشمندی وجود داره که همه چیز رو خلق کرده و مدام در این دنیا و زندگی ما مداخله می‌کنه، دیگه از حالت یک حس درونی خارج و به یک فرضیه‌ی علمی تبدیل می‌شه.

#قسمت_دوم

- برگردان و زیرنویس: هدیه
#ATHEISM_TAPES

⚛ @dr_nayeri ✍

#تلخند #ارسالی
‏اسم حشره "آخوندک" رو تو کتاب های درسی تغییر دادن گذاشتن "راهبک".
حالا شما مهبانگی‌ها باز بگید نظام آموزشی کشور به روز نیست! 😂

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

نظر زنده ياد دكتر شاپور بختيار (قربانی ترور سپاه) درباره‌ی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

"... با شما مثل سارقین مسلح رفتار خواهد شد، چون هم سارق‌ هستید و هم مسلح."

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

تصویری واقعی از سیاهچاله‌ی مرکزی کهکشانM8-در فاصله‌ی ۵۵ میلیون سال نوری ما -با جرمی برابر با ۶/۵ میلیارد برابر جرم خورشید و قطری برابر با ۱۰۰ میلیارد کیلومتر. دیگر سیاهچاله‌ها، فقط در تصویرسازی‌های هنرمندانه یا شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای نیستند. حلقه‌ی نورانی هاله‌ی اطراف «افق رویداد» سیاهچاله است.
سیاه چاله‌ها پی‌آمد مستقیم نظریه‌ی #نسبیت_عام هستند که ۱۰۴ سال پیش #آلبرت_اینشتین فرمول‌بندی نهایی آن را ارایه کرد. دو سال بعدتر در سال ۱۹۱۶، فیزیک‌دان جوان آلمانی، #کارل_شوراتسشیلد، که در رسته‌ی توپخانه‌ی ارتش آلمان در جبهه‌ی روسیه می‌جنگید با حل معادلات اینشتین وجود چنین اجرام آسمانی را پیش‌بینی کرد که با تردید اولیه‌ی خود اینشتین مواجه شد.
سیاه‌چاله‌ها دارای چنان قدرت جاذبه‌ی گرانشی‌ای هستند که حتا نور نمی‌تواند از سطح آن‌ها بگریزد. در مرکز سیاه‌چاله‌ها، تکینگی، برخی پارامترهای فیزیکی و ریاضی چون فشار و چگالی بی‌نهایت می‌شوند. «افق رویداد» مرز میان اندرونی و بیرونی سیاه‌چاله‌هاست. واژه‌ی «سیاه‌چاله » را، اما، نخستین بار فیزیک‌دان آمریکایی #جان_ویلر در سال ۱۹۶۵ به کار برد.

- علی نیّری

@Mehbaang 🌱

برای آن‌که درک بهتری از سیاهچاله‌ی ابَر پر جرمی که امروز از تصویرش پرده برداری شد داشته باشید، توجه شما را به تصویری که در آن سامانه‌ی خورشیدی ما و مدار پلوتو و همین‌طور مکان وویجر ترسیم شده است جلب می‌کنم.

- علی نیّری

@Mehbaang 🌱

گفتگو با دکتر علی نیّری پیرامون سیاه‌چاله M87

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

●عشق از ديد یک فيزيک‌دان

گفت‌وگوی آقای علیرضا میبدی با دکتر علی نیری

⚛ @dr_nayeri ✍

●به کودکان خود بیاموزیم از همه چیز و همه کس بپرسند.

《زمانی که از پرسیدن اِبایی نداشته باشیم جامعه‌ای رو به پیش‌رفت خواهیم داشت.
به کودکان خود بیاموزیم که:
از همه چیز و همه کس بپرسند، که این حتی ارزشش از درس خواندن هم بالاتر است》.

----دکتر علی نیری، فیزیکدان نظری و استاد دانشگاه

⚛️ @dr_nayeri ✍️

‏⁧ #توماس_جفرسون ⁩آمریکا، منظورم آن است که امروز زادروز ۲۷۶ سالگی‌ش بود،می‌گوید:«هر چه نادان‌تر شویم ارزش کمتری برای علم می‌گذاریم».چه حرف ژرف و پر معنایی برای ما ایرانیانی که می‌گوییم ما سوییس‌یم و حق‌مان را خورده‌اند.فقط مقایسه کنید پوشش اخبار علمی و نوع‌ش را در رسانه‌های فارسی زبان!

"The more ignorant we become the less value we set on science."
-Thomas Jefferson, 3rd President of the United States, born OTD 1743.

- علی نیّری
@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

انسان به طبیعت سر سبز و پر آب علاقه دارد چون بطور سرشتی یادآور محیط بارور برای تغذیه‌اش است. در یک پژوهش در اطاق بیماران دچار جنون تصاویر طبیعت یا پوسترهای نقاشی‌های انتزاعی نصب کردند، بیماران همه‌ی پوسترهای نقاشی را پاره کردند اما هیچ کدام دست به تصاویر طبیعت نزدند. سوال این که چرا بعضی چیزها زیبا به‌نظر می‌آیند بسته به فقره‌ی آن‌ها و ساختار مغزی دارد. مثلن دلیل و‌ زیربنای درک زیبائی طبیعت با یک چهره‌ی زیبا و یک نقاشی فرق دارند. موضوع لذت‌های مغزی بسیار جالب است و‌ آخرین کتابی که ترجمه کردم‌ تحت همین عنوان بود و زیربنای لذت‌های حیوانات و‌ انسان‌ها را شرح می‌دهد.

- دکتر کیمیایی‌اسدی (متخصص مغز و اعصاب)

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

●چرا مردم به فرقه‌های افراطی می‌‌پیوندند؟ و گرایش پیدا می‌کنند؟!

‌
👣امروزه هزاران فرقه افراطی در نقاط مختلف جهان وجود دارد. به طور کلی‌، فرقه: گروه یا حرکتی است با تعهدات مشترک به یک ایدئولوژی افراطی که معمولاً در یک رهبر کاریزماتیک تجسم یافته است. اما دقیقاً تفاوت فرقه‌های افراطی و گروه‌های دیگر در چیست و چرا مردم به آنها می‌پیوندند؟ جنجا لالیچ توضیح می‌دهد که چگونه فرقه‌ها عضوگیری می‌کنند و اعضای گروه را فریب می‌دهند.

⚛ @dr_nayeri ✍

👁چرا جهان به ویکی لیکس نیاز دارد

🗣زبان زیرنویس: فارسی | انگلیسی | ترکیش

👣وب سایت جنجالی WikiLeaks اسناد و ویدئوهای بسیار طبقه بندی شده را جمع آوری و منتشر میکند. بنیانگذار آن، جولیان آسانژ، با کریس آندرسون از TED درباره اینکه "این سایت چگونه کار میکند و انگیزه او برای این کار چیست" صحبت میکند.
ارجاع به صفحه سخنرانی در TED.com

#TEDGlobal_2010 #communication #global_issues #iraq #military #news #technology #surveillance

کانال سخنرانی‌های TED:
@DailyTED1

می‌گویند: "مردم انگلستان می‌خواهند..."
آیا دقت کرده‌اید کسانی که به ما می‌گویند چه می‌خواهیم چقدر نسبت به درکِ خواسته‌های ما بی‌میل هستند. اگر واقعن اینقدر مطمئن هستند که مردم انگلستان چه می‌خواهند پس چرا از رأی مردم وحشت دارند؟
- ریچارد داوکینز (زیست‌شناس و خداناباور)

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

در حالی‌که کمک‌های امدادی جهان را به بهانه‌ی تحریم رد می‌کنند نیروهای ‌شبه‌نظامی سرکوب‌گر را قانونی وارد مرزهای ایران کرده‌اند تا حکومت الهی و مردمی‌شان را حفظ کنند، در حالی‌که نه الهی‌اند و نه مردمی!
مشتی وطن‌فروش که تا دیروز نگران «سوریه‌ای شدن ایران» بودند و امروز عروسک خیمه‌شب‌بازی و توجیه‌گرِ حمله‌‌ی خاموش نیروهای نظامی بیگانه به داخل مرزهای ایران شده‌‌اند.

@Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

🔷برنامه سمت نو | شبکه تلویزیونی من و تو
در این برنامه عرفان کسرایی درباره فمینیسم و همچنین زمینه و محتوای آن صحبت می کند.

⭕️کانال مطالعات علم را به دوستداران علم معرفی کنید: 👈 @thermophil