پرسیدن دین و پرسیدن علم
آرامش دوستدار

بخش دوم

در تمام زمینه‌ها میان پرسش و پاسخ رابطه‌ای هست و نحوه‌ی این رابطه را زمینه‌های مربوط مشخص می‌کنند. اما پاسخ حقیقی آن است كه از پرسش برخاسته باشد. پاسخی كه مبنی بر پرسش نباشد و از آنچه پرسش پرسیده است برنیاید و قوام و دوامش پایداری پرسش نباشد، هرگز پاسخ نیست. این گونه رابطه‌ی پاسخ و پرسش، منحصراً فلسفی است. عكس این رابطه در فلسفه صدق نمی‌كند: اعتبار هیچ پرسشی به این نیست كه به ازای خود پاسخی به دست دهد. ژرف‌ترین پرسش‌ها آن‌هایی هستند كه در قبال خود پاسخی متناسب با برد و عمقی كه در آنها نهفته بوده است نیافته‌اند و در بروز تدریجی و بعدی این برد و نیروی نهفته در آن هماره از نو بر پاسخ‌ها چیره گشته‌اند.
پرسش را كسی می‌تواند بكند كه نمی‌داند و كسی كه می‌پرسد، چون نمی‌داند، می‌پرسد تا آنچه را كه نمی‌داند بداند، بی آنکه پرسش او الزاماً بتواند به پاسخی برسد و از این طریق به دانستگی مورد نظر راه یابد. بینش دینی در پرسش و پاسخ خود وابسته‌ی قدسی و كلام اوست.

@Mehbaang

پرسیدن دین و پرسیدن علم
آرامش دوستدار

بخش سوم

چون بینش دینی وابسته‌ی كلام قدسی است و قدسیت كلام قدسی بیش از هر چیز به این است كه كلام همه چیز را از پیش می‌داند، می‌توان گفت كه بینش دینی در وابستگی خود به قدسی، معطوف او و معطوف كلام اوست و نه عاطف بر امور. از این‌رو نادانستگی به عنوان محرك پرسش در بینش دینی، نادانستگی ناظر بر امور نیست، بلكه منحصراً و از پیش به این سبب نادانستگی است كه محجوب دانش الهی بر امور است، یعنی از چنین دانشی محروم است. هرگاه بر اساس نادانستگی مختص دینی، پرسشی به انسان دینی دست دهد، وی می‌داند ـ و این تنها چیزی است كه او بر اساس نادانستگی خود می‌داند ـ كه پاسخ این پرسش از پیش در كلام قدسی نهفته است و كلام است كه می‌تواند وی را بر پاسخ این پرسش واقف سازد و مآلاً پرسش او را در ماهیتش معدوم نماید. بدینگونه چون پاسخ الهی نفی دانستن است و نه هرگز وابسته به پرسش كه نبض حیاتی تفكر ناوابسته باشد، در واقع هرگز پاسخ نیست، بلكه كلام مطلق است و كلام به همین یک علت هرگز تفكر فلسفی نیست. (۱).

@Mehbaang

پرسیدن دین و پرسیدن علم
آرامش دوستدار

بخش چهارم

بدین ترتیب پرسش در بینش دینی در واقع دستاویز و محركی است كه به كلام مجال بروز می‌دهد. به محض اینكه دین به كلام الهی بگوید، و دین از جمله همیشه می گوید: فلان امر چنین بوده، چنین هست و چنین خواهد بود، معنایش این است كه هرگونه پرسشی را از پیش ناپرسیدنی كرده است، یا هرگونه پرسشی را در نهاد خود غیرممكن ساخته است. در علم چنین نیست. از پرسش است كه دید علمی می‌تواند به پاسخ برسد. اما وقتی پرسش در علم به پاسخ خود رسید و پاسخ به اعتبار خود باقی ماند، پرسش دیگر پرسش نخواهد بود. در حدی كه پرسش علمی ناظر و متكی بر هیچ مرجعی (كسی) نیست، بلكه ناظر بر امور و متكی بر دانسته‌های مرتبطی است كه از طریق تحقیق در امور حاصل می‌شوند، علم می‌تواند به فلسفه نزدیك باشد و در واقع این نزدیکی و پیش از آن این روال مواجهه‌ی مستقیم با امور را از خاستگاه خود دارد كه تفكر فلسفی است.

@Mehbaang

پرسیدن دین و پرسیدن علم
آرامش دوستدار

بخش پنجم

علم در حدی كه خصلت پرسش را با یافتن پاسخ از بین می‌برد و پس از یافتن پاسخ فقط به عنوان وسیله از پرسش استفاده می‌كند تا به پاسخ مجال بروز دهد، با تفكر فلسفی منافات دارد. این فقط یكی از وجوه مغایرت دید علمی و تفكر فلسفی است.
در مورد پرسش در بینش دینی به سبب پاسخی كه از پیش بر آن مقدم و مقدر است می‌توان گفت: پرسش هرگز پرسش نبوده است. در مورد پرسش در دید علمی، بر اساس پاسخی كه بعداً بدان داده می‌شود و ماهیت پرسش را نفی می‌كند می‌توان گفت: پرسش از این پس دیگر پرسش نخواهد بود تا…. هرگز پرسش نبودن و دیگر پرسش نبودن به ترتیب شاخص‌های روال انسان در بینش دینی و دید علمی هستند.

@Mehbaang

پرسیدن دین و پرسیدن علم
آرامش دوستدار

بخش ششم

پیش‌شناسی دینی و پس‌شناسی علمی كه متناسب با نحوه‌های پرسیدن مختص دین و مختص علم هستند، هر دو این خاصیت را دارند كه نه بر محور پرسش ـ كه در اولی غیرممكن است و در دومی ناپایدار ـ بلكه به دوگونه‌ی مختلف بر محور پاسخ می‌گردند كه در اولی كلام است و در دومی احكام (قضایا)، امری كه در تفكر فلسفی غیرممكن است. تفكر وقتی فلسفی است كه از پرسش برآید و در آن استوار ماند. تفكری كه در تسخیر حیاتی پرسش نماند هرگز فلسفی نیست. برعكسِ پاسخ در بینش دینی و دید علمی، پاسخ فلسفی نه فقط ماهیت پرسش را نفی نمی‌كند یا ناپایدار نمی‌سازد و مورد پرسش را سهل‌تر نمی‌نماید، بلكه آن را ژرف‌تر، پیچیده تر و دشوارتر می‌سازد. اما محور حیاتی بینش دینی پاسخ‌هایی هستند كه در كلام بروز می‌كنند، و كلام نفس شناسایی مطلق است. هرگاه چنین بگوییم كه تفكر فلسفی به نیروی پرسش زنده است، می‌توانیم بگوییم بینش دینی به مرگ قطعی خواهد مرد به محض اینكه نیروی پرسش واقعی در
درون آن آزاد گردد.

@Mehbaang

پرسیدن دین و پرسیدن علم
آرامش دوستدار

بخش هفتم و پایانی


۱ـ همین است كه مارتین هایدگر در طرح مجدد این پرسش لایبنیتس كه چرا هستنده هست می‌تواند بگوید: «كسی كه كتاب مقدس برایش وحی و حقیقت الهی است، پیش از پرسیدن این پرسش كه: چرا هستنده هست … ؟ پاسخ آن را دارد: هستنده در حدی كه خدا نباشد مخلوق اوست و خدا خود خالق نامخلوق است. كسی كه بر چنین ایمانی متكی است البته می تواند به نحوی همین پرسش را به تبع ما بكند، اما نمی‌تواند واقعاً بپرسد بی آنكه خود را به عنوان مؤمن با تمام عواقب مترتب بر این پرسیدن از دست داده باشد. وی فقط می‌تواند وانمود كند كه می‌پرسد … منظور از اشاره‌ی ما به ایمان به عنوان نحوه‌ی خاصی از استقرار در حقیقت این نیست كه با نقل كلام كتاب مقدس كه: «در ابتدا خدا آسمان و زمین را آفرید» پاسخی به پرسش ما داده شده است … این گفته هرگز نمی‌تواند پاسخ پرسش ما باشد چون مربوط به آن نیست، مربوط به آن نیست چون نمی‌تواند ربطی به آن داشته باشد. آنچه درپرسش ما پرسیده می‌شود از نظر ایمان نوعی جنون است».
.M. Heidegger, Einführung in die Metaphysik, S. 5

@Mehbaang

دکتر علی نیری در اولین برنامه خودش به اهمیت پرسش نقادانه و یا سنجشگرانه پرداخته.

@Rast_Cast

رصدهای تلسکوپ فضایی هابل علت کم نور شدن دهمین ستاره‌ی پرنور آسمان شب در صورت فلکی شکارچی/جبّار مشخص کرد. از اواخر سال پیش اخترشناسان متوجه کم نور شدن ستاره‌ی شبان‌شانه/اِبط‌الجوزا شدند و علت آن را در ابتدا ناپایداری ستاره و احتمال انفجار این غول سرخ دانستند. اینک به نظر می‌رسد دلیل احتمالی این کم‌نور شدن فوران ماده‌ی داغ از این ستاره به فضا بوده است.

@Mehbaang 🌟

یکی از کاربران توییتر، این جلد را در سایز کتاب ریاضی کلاس سوم دبستان طراحی کرده و در اختیار کاربران گذاشته است.
#طرحی_نو

@Mehbaang

Unfortunately,the international community failed to #SaveNavidAfkari! #Navid_Afkari was executed today by the Islamic Republic.The international community needs to be more vigilant and aggressive to save the other two young gifted students #Ali_Younesi and #AmirHossein_Moradi.

Ali Nayeri
🖤🖤🖤

@Mehbaang

‏سرانجام آن‌چه از زنان دانشمند سال‌ها بود که دریغ می‌شد به یک زن فیزیک‌دان رسید. آندریا گِز چهارمین زنی که در طول تاریخ جوایز نوبل فیزیک به این جایزه دست یافت.تبریک به همه‌ی زنان پیشرو در علم بویژه فیزیک.

‏جایزه‌ی نوبل فیزیک ۲۰۲۰ به طور مشترک به یک فیزیکدان انگلیسی،راجر پنرز،که نصف جایزه را برد و دو فیزیکدان آلمانی،راینهارد گنزل،و آمریکایی،آندریا گز،که نصف دیگر جایزه را بردند اهدا شد. ‏

راجر پنرز ریاضی‌فیزیکدان انگلیسی و استاد بازنشسته دانشگاه آکسفورد انگلستان این جایزه را به دلیل آن‌که نشان داد تشکیل سیاه‌چاله‌ها را نگره‌ی نسبیت عام اینشتین پیش‌بینی ریاضی می‌کند دریافت کرد.بد نیست بدانید ایده‌ی سیاه‌چاله‌ها به عنوان یک مدل ریاضی جالب را او در ذهن هاوکینگ کاشت. ‏

راینهارد گنزل و آندریا گز به طور مشترک جایزه‌ی امسال نوبل فیزیک را به دلیل کشف یک توده‌ی فشرده‌ی اَبَر پر جرم در مرکز کهکشان‌ ما با استفاده از تلسکوپ‌های فروسرخ بردند.این توده‌ همان سیاه‌چاله‌ی مرکزی کهکشان است که سامانه‌ی خورشیدی و میلیارد‌ها ستاره‌ی دیگر را به دور خود می‌چرخاند.

@Mehbaang

‏چهار سال پیش «راجر پنر‌ُز»، برنده‌ی جایزه‌ی نوبل امسال فیزیک، مهمان مرکز ما بود.نابغه‌ای که شاید در میان غیرفیزیکد‌ان‌ها کمتر شناخته شده باشد.تواضع و شکیبایی منحصر به فردی داشت.از منتقدان جدی نظریه ریسمان‌ها در فیزیک.وقتی گفتم به انتقادهایش نقد دارم با حوصله آن‌ها را شنید و پاسخ گفت.حتا در مورد فیلم زندگی هاوکینگ هم ‏با هم حرف زدیم و از او در مورد درستی بخش‌هایی که نقش او در فیلم آمده بود پرسیدم.پنرز بیش از ۶۰ سال کار جدی در ریاضیات و فیزیک انجام داده است.بسیاری عمق کارهای او و هاوکینگ برای درک ما از عالم را با کارهای اینشتین مقایسه می‌کنند.بسیار خوش‌حالم که بخت و اقبال دیدار با او را داشتم.

علی نیّری

@Mehbaang

‏Le voile n’est pas une liberté car, si on croit libre de le porter, on n’est jamais libre de l’enlever.
‏- Kamel Daoud -

‏حجاب گزینش آزادانه‌ای نیست چون، اگر خود را در پوشیدنش هم آزاد بپنداریم، در کندَنش هرگز آزاد نیستیم.
‏-کمال داود، نویسنده الجزایری
ترجمه، آرش جودکی
@mehbaang

دکتر علی نیّری چهارشنبه ۳۰ جون ۲۰۲۱، ساعت ۶-۸ شب به وقت غرب آمریکای شمالی، به دعوت خانه‌ی دانشورزان (House of Scientists) در مورد موضوع «آیا دعا کارساز است» صحبت خواهند کرد. برای ثبت نام و اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

https://www.eventbrite.com/e/160714680937