💥مهبانگ 03
✅مهمان این برنامه “مِهبانگ” دكتر نيايش افشردى (Niayesh Afshordi) اخترفيزيكدان نظرى هستند.
تئوری ایشان در مورد مبحث رمبش گرانشى يك سياهچالهى چهار بعدى در يك فضازمان پنج بعدى است که در این برنامه به شرح آن خواهند پرداخت.
و نیز به امید آزدای امید کوکبی از بند، و دریافت جایزه آندره ساخاروف 2014 انجمن فیزیک آمریکا توسط خود ایشان.
آنچه در این برنامه خواهید شنید:
➖ گزیده ای از اخبار هفته.
➖ بررسی نظریه رمبش گرانشی.
➖ نقطه آبی از دوست جوان مرتضى انصارى.
➖ بخش پرسش و پاسخ.
گزیدهها:
🔅 فرض بر این است که عالم ما در یک غشایی با ابعادی قرار دارد. به عنوان مثال، سطح کره ای را در نظر بگیرید که ما در روی سطح آن زندگی میکنیم و در درون آن فضای دیگری وجود دارد که اصطلاحأ به آن Bulk کپۀ موجود میگویند.
➖ در این عالم ممکن است ابعاد اضافه تری وجود داشته باشد؛ درآن صورت میشود گفت که مهبانگ اثر collapse یا رمبش یکی از این ستارههایی با ابعاد اضافهتری بوده که ما در این غشای فعلی (که در آن قرار داریم) آن را به شکل مهبانگ Big Bang دریافتش میکنیم.
➖ مدل جدید پیشنهادی در مورد پیدایش عالم که نقطه آغازینش از نظر ما مهبانگ است در اثر فرو ریزش و رمبش collapse یک ستاره در یک بعد بالاتری اتفاق افتاده است. به نظر میرسد که رمبش ستاره ای دارد جایگزین مدل عادی مهبانگ میشود.
➖ با به دست آوردن خواص ریاضی مشخص شد که تکینگی singularity در فضای سه بعدی وجود نداشته ولی ممکن است در آینده در فضای سه بعدی به وجود بیاید.
🔹 منظور از بعد اضافی چیست؟
➖ ابعادی که ما با آنها آشنا هستیم طول و عرض و ارتفاع است. اینها سه بعد طبیعی قابل شناخته برای ما هستند. اما شواهدی وجود دارد که فیزیکدانان فیزیک را در ابعاد بیشتر از سه بعد فرمول بندی کنند.
➖ یکی از بقایای مهبانگ (اگر مهبانگی در کار بوده) یا چیزی شبیه مهبانگ اگر اتفاق افتاده تابشی است به نام تابش زمینه کیهانیCosmic Microwave Background (CMB). این تابش زمینه کیهانی تمامی اتفاقات موجود در عالم را در خودش دارد. بنابراین، هر تئوری که درباره پیدایش عالم داده بشود بهترین جایی که میشود آن را به محک آزمون گذاشت، آزمایش کردن روی تابش زمینه کیهانی است. تمامی اطلاعات مربوط به عالم در این تابش زمینه کیهانی وجود دارد.
➖ 14-13 سال پیش عده ای از فیزیکدانانها با گرفتن انگیزه از نظریه ریسمانها تصمیم گرفتند ابعاد دیگر را بررسی کنند که چه اتفاقی میافتد اگر در عالم ابعاد دیگری وجود داشته باشد. یعنی، اگر ما قبلأ در فضای 4 بعدی زندگی میکردیم (بعد چهارمش زمان بود) اگر در فضای 5 یا 6 یا 7 بعدی (البته این ابعاد اضافی از نوع فضایی هستند) زندگی میکردیم، عالم چگونه عالمی میبود.
☑️ ابر نواختر supernova درواقع ستارههایی هستند که یک دفعه و ناگهانی آنها را در آسمان میبینیم و خیلی زیاد اتفاق نمیافتند شاید هر 100 یا 200 سال یک بار اتفاق بیافتند. اینها یک دفعه به قدری پرنور میشوند که در طول روز هم میشود آنها را دید. نمونههای بسیاری از این ابر نواخترها در تاریخ مکتوب شده اند. درواقع، این پرنوری ناگهانی که به وجود میآید نشان از آخرین لحظههای این ستارگان پر جرم هستند.
➖ ستارههایی که جرمشان خیلی زیاد و سنگین باشند در آخر عمرشان هیچ چاره ای ندارند به غیر از اینکه تبدیل به سیاه چاله بشوند. این ستارهها حتی بسیار پر جرمتر از خورشید ما هستند. مثلأ اگر ستاره ای جرمش 10 برابر جرم خورشید باشد هیچ چاره ای ندارد که پا برجا بماند و هیچ نیرویی وجود ندارد که این ستاره را در برابر گرانش اش نگه دارد. در واقع مرگ دلخراش یک ستاره از آن سیاه چاله میسازد.
🔸 سیاه چالهها چه خاصیتی دارند؟
➖ آنقدر جرمشان سنگین است که نیروی گرانش آنها بر هر نیروی دیگری میچربد و هیچ چیزی نمیتواند از دست آنها فرار کند. حتی هر چقدر هم سریع از درون این سیاه چاله به بیرون پرتاب شود باز نمیتواند بر نیروی جاذبه غلبه کند. حتی نور هم نمیتواند از جاذبه این سیاه چالهها خارج بشود.
➖ وقتی راجع به گرانش فکر میکنید باید درواقع راجع به انحنای فضا و زمان فکر بکنید. گرانش یک نیرو نیست که به اجرام وارد میشود بلکه انحنای فضا و زمان است. جایی که گرانش بیشتر باشد مانند این است که انحنای فضا بیشتر باشد. چیزهایی که در فضا بیشترین انحنا را دارند سیاه چاله ها هستند و به دلیل انحنای زیاد هیچ چیز نمیتواند از سیاه چالهها خارج بشود.
✅ جاذبه انحنای فضا و زمان است.
⚛ @dr_nayeri✍
✅مهمان این برنامه “مِهبانگ” دكتر نيايش افشردى (Niayesh Afshordi) اخترفيزيكدان نظرى هستند.
تئوری ایشان در مورد مبحث رمبش گرانشى يك سياهچالهى چهار بعدى در يك فضازمان پنج بعدى است که در این برنامه به شرح آن خواهند پرداخت.
و نیز به امید آزدای امید کوکبی از بند، و دریافت جایزه آندره ساخاروف 2014 انجمن فیزیک آمریکا توسط خود ایشان.
آنچه در این برنامه خواهید شنید:
➖ گزیده ای از اخبار هفته.
➖ بررسی نظریه رمبش گرانشی.
➖ نقطه آبی از دوست جوان مرتضى انصارى.
➖ بخش پرسش و پاسخ.
گزیدهها:
🔅 فرض بر این است که عالم ما در یک غشایی با ابعادی قرار دارد. به عنوان مثال، سطح کره ای را در نظر بگیرید که ما در روی سطح آن زندگی میکنیم و در درون آن فضای دیگری وجود دارد که اصطلاحأ به آن Bulk کپۀ موجود میگویند.
➖ در این عالم ممکن است ابعاد اضافه تری وجود داشته باشد؛ درآن صورت میشود گفت که مهبانگ اثر collapse یا رمبش یکی از این ستارههایی با ابعاد اضافهتری بوده که ما در این غشای فعلی (که در آن قرار داریم) آن را به شکل مهبانگ Big Bang دریافتش میکنیم.
➖ مدل جدید پیشنهادی در مورد پیدایش عالم که نقطه آغازینش از نظر ما مهبانگ است در اثر فرو ریزش و رمبش collapse یک ستاره در یک بعد بالاتری اتفاق افتاده است. به نظر میرسد که رمبش ستاره ای دارد جایگزین مدل عادی مهبانگ میشود.
➖ با به دست آوردن خواص ریاضی مشخص شد که تکینگی singularity در فضای سه بعدی وجود نداشته ولی ممکن است در آینده در فضای سه بعدی به وجود بیاید.
🔹 منظور از بعد اضافی چیست؟
➖ ابعادی که ما با آنها آشنا هستیم طول و عرض و ارتفاع است. اینها سه بعد طبیعی قابل شناخته برای ما هستند. اما شواهدی وجود دارد که فیزیکدانان فیزیک را در ابعاد بیشتر از سه بعد فرمول بندی کنند.
➖ یکی از بقایای مهبانگ (اگر مهبانگی در کار بوده) یا چیزی شبیه مهبانگ اگر اتفاق افتاده تابشی است به نام تابش زمینه کیهانیCosmic Microwave Background (CMB). این تابش زمینه کیهانی تمامی اتفاقات موجود در عالم را در خودش دارد. بنابراین، هر تئوری که درباره پیدایش عالم داده بشود بهترین جایی که میشود آن را به محک آزمون گذاشت، آزمایش کردن روی تابش زمینه کیهانی است. تمامی اطلاعات مربوط به عالم در این تابش زمینه کیهانی وجود دارد.
➖ 14-13 سال پیش عده ای از فیزیکدانانها با گرفتن انگیزه از نظریه ریسمانها تصمیم گرفتند ابعاد دیگر را بررسی کنند که چه اتفاقی میافتد اگر در عالم ابعاد دیگری وجود داشته باشد. یعنی، اگر ما قبلأ در فضای 4 بعدی زندگی میکردیم (بعد چهارمش زمان بود) اگر در فضای 5 یا 6 یا 7 بعدی (البته این ابعاد اضافی از نوع فضایی هستند) زندگی میکردیم، عالم چگونه عالمی میبود.
☑️ ابر نواختر supernova درواقع ستارههایی هستند که یک دفعه و ناگهانی آنها را در آسمان میبینیم و خیلی زیاد اتفاق نمیافتند شاید هر 100 یا 200 سال یک بار اتفاق بیافتند. اینها یک دفعه به قدری پرنور میشوند که در طول روز هم میشود آنها را دید. نمونههای بسیاری از این ابر نواخترها در تاریخ مکتوب شده اند. درواقع، این پرنوری ناگهانی که به وجود میآید نشان از آخرین لحظههای این ستارگان پر جرم هستند.
➖ ستارههایی که جرمشان خیلی زیاد و سنگین باشند در آخر عمرشان هیچ چاره ای ندارند به غیر از اینکه تبدیل به سیاه چاله بشوند. این ستارهها حتی بسیار پر جرمتر از خورشید ما هستند. مثلأ اگر ستاره ای جرمش 10 برابر جرم خورشید باشد هیچ چاره ای ندارد که پا برجا بماند و هیچ نیرویی وجود ندارد که این ستاره را در برابر گرانش اش نگه دارد. در واقع مرگ دلخراش یک ستاره از آن سیاه چاله میسازد.
🔸 سیاه چالهها چه خاصیتی دارند؟
➖ آنقدر جرمشان سنگین است که نیروی گرانش آنها بر هر نیروی دیگری میچربد و هیچ چیزی نمیتواند از دست آنها فرار کند. حتی هر چقدر هم سریع از درون این سیاه چاله به بیرون پرتاب شود باز نمیتواند بر نیروی جاذبه غلبه کند. حتی نور هم نمیتواند از جاذبه این سیاه چالهها خارج بشود.
➖ وقتی راجع به گرانش فکر میکنید باید درواقع راجع به انحنای فضا و زمان فکر بکنید. گرانش یک نیرو نیست که به اجرام وارد میشود بلکه انحنای فضا و زمان است. جایی که گرانش بیشتر باشد مانند این است که انحنای فضا بیشتر باشد. چیزهایی که در فضا بیشترین انحنا را دارند سیاه چاله ها هستند و به دلیل انحنای زیاد هیچ چیز نمیتواند از سیاه چالهها خارج بشود.
✅ جاذبه انحنای فضا و زمان است.
⚛ @dr_nayeri✍
👆👆👆👆👆👆
نُه ستارهی غولپیکر که بیش از ۱۰۰برابر خورشیدِ ما جرم دارند توسط تلسکوپ فضایی هابل و با استفاده از تواناییهای تشخیص فرابنفش آن شناسایی شد. این خوشه شامل صدها ستارهی جوان آبیرنگ است و در میان آنها عظیمترین (پُرجرمترین) ستارهایست که تا کنون در کیهان شناسایی شده است.
برگرفته از فیسبوک ناسا
⚛ @dr_nayeri✍
نُه ستارهی غولپیکر که بیش از ۱۰۰برابر خورشیدِ ما جرم دارند توسط تلسکوپ فضایی هابل و با استفاده از تواناییهای تشخیص فرابنفش آن شناسایی شد. این خوشه شامل صدها ستارهی جوان آبیرنگ است و در میان آنها عظیمترین (پُرجرمترین) ستارهایست که تا کنون در کیهان شناسایی شده است.
برگرفته از فیسبوک ناسا
⚛ @dr_nayeri✍
💥مهبانگ 04
✅1⃣ ➖بخش آغازین این برنامه به بررسی برترین جایزه علمی سال یعنی “نوبل” و همچنین بزرگترین کشف سالهای اخیر اختصاص دارد.
2⃣➖ بخش دوم جناب “دکتر سعید ابطحی” از مفاخر علمی اقتصاد مهمان ویژه برنامه هستند.
3⃣➖ موضوع اصلی بخش سوم خرافه هایِ مدرن عصر ماست. چگونگی و دلیل پیدایش خرافه هایی از جمله “عرفان کوانتومی” و “پیشبينىهاى منتسب به جلالالدين بلخى” و نیز “تغییر شکل مولکول های آب” و خرافه های عامه پسند دیگر. قصه پردازی های شبه علمی که سودجویانی در ایران و سایر نقاط جهان افراد بسیاری را دانسته و ندانسته به خود مشغول کرده اند.
4⃣➖ در بخش چهارم جناب “دکتر امیر کرمانی” ریاضی زیست شناس مهمان این هفته “مِهبانگ” هستند که مباحثی از تئوری دگرگونش داروین و ژنتیک را به شیوائی شرح خواهند داد.
گزیدهها:
✅ عرفان کوانتومی Quantum Mysticism با شخصی به نام دکتر دیپاک چوپرا شروع شد.
➖ آقای چوپرا اساسأ تحصیلاتشان در زمینه پزشکی بود.
➖ بعد از آمدن به امریکا با توجه به آموختهها و باورهایی که از پدر و مادر و آئین هندو Hinduism و کمی هم عرفان اسلامی از نوع مولانایی گرفته بود و اندکی آشنایی با فیزیک کوانتومی، عرفان کوانتومی را به وجود آورد.
🔘 عرفان کوانتومی بی معنیترین بحثی است که این روزها در همه جا متداول شده است و در هیچ مرکز معتبر علمی در ارتباط با عرفان کوانتومی نمیتوانید مقاله ای را پیدا کنید.
🔹اساسأ در عرفان کوانتومی باور بر این است که اشیا هم یک نوع هوشمندی و هوشیاری consciousness دارند؛
⬅️ از آن بدتر اینکه باور دارند که کل عالم universe یک نوع هوشمندی و آگاهی دارد و بر این تصورند که این نوع هوشمندی و آگاهی همان چیزی است که در فیزیک کوانتومی وجود دارد.
🔸واقعیت این است که آگاهی consciousness مسئله ای بسیار پیچیده است که تا به امروز کسی چه به عنوان متخصصان علوم اعصاب neuroscientists و روانپزشکان psychiatrists و روان شناسان معتبر در دانشگاههای معتبر مشغول تحقیق در این زمینه هستند ولی هیچ کدامشان این ادعا را ندارند که بدانند آگاهی consciousness چیست.
✅ در ابتدای قرن بیستم مکس پلانک کارهایی انجام داد و مفهوم کوانتوم را معرفی کرد. هایزنبرگ و پاؤلی و شرودینگر معادله تحول فیزیک کوانتومی را فرمول بندی کردند.
➖ بعد از آن توانستیم یک درک نسبی از فیزیک کوانتومی پیدا کنیم. از این نظر درک نسبی میگوییم چون تا به امروز کسی نیست که دقیقأ به فیزیک کوانتومی اشراف کامل داشته باشد.
🔅 آلبرت انیشتین یکی از کسانی بود که در پیشرفت فیزیک کوانتوم سهم عمده ای داشت ولی بعدها خودش یکی از منتقدین بسیار بزرگ فیزیک کوانتومی شد چون اعتقاد داشت از علمی استفاده میکنیم که همۀ جوانبش را نمیشناسیم.
➖ واقعیت این است که فیزیک کوانتومی تنها بخشی از علم مدرن فیزیک است که ما به آن اشراف کامل نداریم و یک علم و تئوری کاملأ ناقص است و هنوز نقاط پیچیده و نهفته ای دارد.
☑️ احتمالأ مدعیان فقط کسانی هستند که یک بار هم در زندگی یک معادله از فیزیک کوانتومی حل نکرده اند.
🔘 ولی فیزیکدانی که در فرهنگ فیزیک تربیت شده و تخصصی گرفته میداند که در فیزیک کوانتومی مسائل بسیار زیادی وجود دارد که هنوز ما آنها را نمیدانیم.
✅ ما هنور نمیدانیم تابع موج یعنی چه؟
➖ فیزیک کوانتومی تنها بخشی از علم است که متأسفانه مجبوریم از تعبیرهای متفاوت استفاده کنیم برای اینکه حتی یک تعبیر یکسانی در موردش وجود ندارد.
➖ چون ما شناخت کاملی در ارتباط با فیزک کوانتومی نداریم؛ در نتیجه، تعابیر بسیار متفاوتی هم برایش هست.
✅ به قول Richard Feynman یکی از فیزیکدانان قرن گذشته، فیزیک کوانتوم مانند کوچه بن بستی است که وقتی کسی داخل شدید نه راه پیش و نه راه پس دارید.
➖ البته برخی هم معتقد هستند که تا انتهای مسیر را باید رفت تا دید چه چیزی فرای فیزیک کوانتومی هست.
➖ شاید فیزیک کوانتومی قله یک کوه یخی باشد که یک تئوری بسیار جامعتر و پیچیدهتری ورای فیزیک کوانتومی باشد.
➖ بنابراین فیزیک کوانتومی را هیچ کس به طور دقیق نمیداند که چیست و تمام جوانب اش شناخته شده نیست.
🔹ما تنها بخش کوچکی از آن را میفهمیم و خیلی دیدگاه pragmatic عملگرایانه نسبت به فیزیک کوانتومی داریم.
➖ چون یاد گرفته ایم که این فیزیک را در وسایل الکترونیکی استفاده بکنیم بنابراین تا جایی که میتوانیم از آن استفاده ابزاری میکنیم و سعی میکنیم که به قسمت فلسفی و عمیقتر آن نپردازیم.
✅ مسئله این است که یک چیز پیچیده ای به نام consciousness داریم که نمیدانیم اصلأ وجود دارد یا نه. آیا این آگاهی که از آن صحبت میکنیم آیا بخشی از عملکرد مغز ماست یا اینکه چیزی است که فقط درباره اش حرف میزنیم بدون اینکه بدانیم آیا پشتوانه علمی برایش وجود دارد یا ندارد .
⚛ @dr_nayeri✍
✅1⃣ ➖بخش آغازین این برنامه به بررسی برترین جایزه علمی سال یعنی “نوبل” و همچنین بزرگترین کشف سالهای اخیر اختصاص دارد.
2⃣➖ بخش دوم جناب “دکتر سعید ابطحی” از مفاخر علمی اقتصاد مهمان ویژه برنامه هستند.
3⃣➖ موضوع اصلی بخش سوم خرافه هایِ مدرن عصر ماست. چگونگی و دلیل پیدایش خرافه هایی از جمله “عرفان کوانتومی” و “پیشبينىهاى منتسب به جلالالدين بلخى” و نیز “تغییر شکل مولکول های آب” و خرافه های عامه پسند دیگر. قصه پردازی های شبه علمی که سودجویانی در ایران و سایر نقاط جهان افراد بسیاری را دانسته و ندانسته به خود مشغول کرده اند.
4⃣➖ در بخش چهارم جناب “دکتر امیر کرمانی” ریاضی زیست شناس مهمان این هفته “مِهبانگ” هستند که مباحثی از تئوری دگرگونش داروین و ژنتیک را به شیوائی شرح خواهند داد.
گزیدهها:
✅ عرفان کوانتومی Quantum Mysticism با شخصی به نام دکتر دیپاک چوپرا شروع شد.
➖ آقای چوپرا اساسأ تحصیلاتشان در زمینه پزشکی بود.
➖ بعد از آمدن به امریکا با توجه به آموختهها و باورهایی که از پدر و مادر و آئین هندو Hinduism و کمی هم عرفان اسلامی از نوع مولانایی گرفته بود و اندکی آشنایی با فیزیک کوانتومی، عرفان کوانتومی را به وجود آورد.
🔘 عرفان کوانتومی بی معنیترین بحثی است که این روزها در همه جا متداول شده است و در هیچ مرکز معتبر علمی در ارتباط با عرفان کوانتومی نمیتوانید مقاله ای را پیدا کنید.
🔹اساسأ در عرفان کوانتومی باور بر این است که اشیا هم یک نوع هوشمندی و هوشیاری consciousness دارند؛
⬅️ از آن بدتر اینکه باور دارند که کل عالم universe یک نوع هوشمندی و آگاهی دارد و بر این تصورند که این نوع هوشمندی و آگاهی همان چیزی است که در فیزیک کوانتومی وجود دارد.
🔸واقعیت این است که آگاهی consciousness مسئله ای بسیار پیچیده است که تا به امروز کسی چه به عنوان متخصصان علوم اعصاب neuroscientists و روانپزشکان psychiatrists و روان شناسان معتبر در دانشگاههای معتبر مشغول تحقیق در این زمینه هستند ولی هیچ کدامشان این ادعا را ندارند که بدانند آگاهی consciousness چیست.
✅ در ابتدای قرن بیستم مکس پلانک کارهایی انجام داد و مفهوم کوانتوم را معرفی کرد. هایزنبرگ و پاؤلی و شرودینگر معادله تحول فیزیک کوانتومی را فرمول بندی کردند.
➖ بعد از آن توانستیم یک درک نسبی از فیزیک کوانتومی پیدا کنیم. از این نظر درک نسبی میگوییم چون تا به امروز کسی نیست که دقیقأ به فیزیک کوانتومی اشراف کامل داشته باشد.
🔅 آلبرت انیشتین یکی از کسانی بود که در پیشرفت فیزیک کوانتوم سهم عمده ای داشت ولی بعدها خودش یکی از منتقدین بسیار بزرگ فیزیک کوانتومی شد چون اعتقاد داشت از علمی استفاده میکنیم که همۀ جوانبش را نمیشناسیم.
➖ واقعیت این است که فیزیک کوانتومی تنها بخشی از علم مدرن فیزیک است که ما به آن اشراف کامل نداریم و یک علم و تئوری کاملأ ناقص است و هنوز نقاط پیچیده و نهفته ای دارد.
☑️ احتمالأ مدعیان فقط کسانی هستند که یک بار هم در زندگی یک معادله از فیزیک کوانتومی حل نکرده اند.
🔘 ولی فیزیکدانی که در فرهنگ فیزیک تربیت شده و تخصصی گرفته میداند که در فیزیک کوانتومی مسائل بسیار زیادی وجود دارد که هنوز ما آنها را نمیدانیم.
✅ ما هنور نمیدانیم تابع موج یعنی چه؟
➖ فیزیک کوانتومی تنها بخشی از علم است که متأسفانه مجبوریم از تعبیرهای متفاوت استفاده کنیم برای اینکه حتی یک تعبیر یکسانی در موردش وجود ندارد.
➖ چون ما شناخت کاملی در ارتباط با فیزک کوانتومی نداریم؛ در نتیجه، تعابیر بسیار متفاوتی هم برایش هست.
✅ به قول Richard Feynman یکی از فیزیکدانان قرن گذشته، فیزیک کوانتوم مانند کوچه بن بستی است که وقتی کسی داخل شدید نه راه پیش و نه راه پس دارید.
➖ البته برخی هم معتقد هستند که تا انتهای مسیر را باید رفت تا دید چه چیزی فرای فیزیک کوانتومی هست.
➖ شاید فیزیک کوانتومی قله یک کوه یخی باشد که یک تئوری بسیار جامعتر و پیچیدهتری ورای فیزیک کوانتومی باشد.
➖ بنابراین فیزیک کوانتومی را هیچ کس به طور دقیق نمیداند که چیست و تمام جوانب اش شناخته شده نیست.
🔹ما تنها بخش کوچکی از آن را میفهمیم و خیلی دیدگاه pragmatic عملگرایانه نسبت به فیزیک کوانتومی داریم.
➖ چون یاد گرفته ایم که این فیزیک را در وسایل الکترونیکی استفاده بکنیم بنابراین تا جایی که میتوانیم از آن استفاده ابزاری میکنیم و سعی میکنیم که به قسمت فلسفی و عمیقتر آن نپردازیم.
✅ مسئله این است که یک چیز پیچیده ای به نام consciousness داریم که نمیدانیم اصلأ وجود دارد یا نه. آیا این آگاهی که از آن صحبت میکنیم آیا بخشی از عملکرد مغز ماست یا اینکه چیزی است که فقط درباره اش حرف میزنیم بدون اینکه بدانیم آیا پشتوانه علمی برایش وجود دارد یا ندارد .
⚛ @dr_nayeri✍
⚛ در علم بشری چیزی به نام فیزیک کوانتومی وجود دارد.
👆 حال، این فیزیک کوانتومی را که تمام جوانب اش در علم شناخته نشده اند و عجیب و غریب است را سعی کنیم آن را به یک چیز عجیب و غریبی دیگری ربط دهیم و بگوییم که این دو یک چیز هستند.
➖بعد از درون آن مسائل عرفانی بسازیم و یک سری تعابیری که در مورد ذرات بسیار بسیار کوچکتر از اتم وجود دارد را بگوییم که این تعابیر نه تنها در مورد انسانها درست است بلکه در مورد کل عالم هم درست است و بعد به عالم نسبت هوشیاری بدهیم.
⬅️ مثلأ آب هوشیاری دارد و مولکولهای آب تغییر شکل میدهند.
👈 انجمن شیمی امریکا بیانیه ای منتشر کرد و اساسأ منکر تغییر شکل مولکولهای آب به وسیله کلمات شد.
🔅 عرفان کوانتومی یک چیز من درآوردی است.
🔘افرادی به قصد و آگاهانه با به کار بردن واژگان علمی برای خودشان یک تجارت و دکانی (مانند عرفان کوانتومی، عرفان حلقوی، عرفان خطی) را باز میکنند.
🔸 به دلیل تنبلی ذهنی و فکری میخواهیم وانمود کنیم که صدها سال پیش بزرگانی داشتیم که تمام مسائل امروز دنیا را حل کرده بودند و امروز لازم نیست که بیشتر از این بیاندیشیم.
✅هدف این نیست که مولانا به سخره کشیده شود و از درجه اش بکاهیم ولی کافی است که مثنوی را یک بار بدون تعصب بخوانیم و ببینیم که مولانا یکی از منتقدین جدی علم و فلسفه بوده است و اشعار ضد زن و ضد علمی فراوانی دارد.
☑️ واقعیت این است که مولانا به این دلیل بزرگ بوده که از زمانه خودش 100 یا 150 سال جلوتر بوده است.
➖اما مشکلات مولانا مشکلات امروز بشر نبوده هیچ یک از حرفهای عرفای ما راهگشای هیچ بخشی از علم مدرن نبوده.
⚛ از این پس اگر کسی در مورد مولانا و دیگر شعرا و عرفا پیشبینیهای عجیب و غریبی را در مورد علم انجام دادند از آنها بخواهیم که در 10 سال آینده فکر میکنند که مولانا یا سایر عرفا چی پیشبینیهایی را در مورد پیشرفتهای علمی کرده بودند.
👈این درست نیست که وقتی علم پیشرفت میکند ما برگردیم و بگوییم که اینها همان حرفهایی است که شعرا و عرفای ما گفته اند.
⚛ این روش علمی نیست. ⚛
✅ اگر شما واقعأ ادعایی دارید که میشود علم را از درون این اشعار یا هر کتب دیگر قدیمی بیرون آورد پیشبینی کنید که 20 سال دیگر علم در مورد زمینه خاصی به چه سمتی برود و چه پیشبینی کرده است.
🍂 با این صحبتها شخصیت مولانا زیر سؤال میرود.
✅ اجازه بدهید مولانا و تمام بزرگانمان را در آن سطحی که هستند و باید باشند مورد ستایش قرار بدهیم و از آنان بتی نسازیم که باعث مسخره خاص و عام در جامعه علمی بشویم.
🍃 مولانا و سایر بزرگان بدون اینکه پیشبینی و پیشبینیهای علمی بکنند بزرگ هستند و با این کارها آنان را کوچک نکنیم.
⚡️ هیچ یک از حرفهای عرفای ما راهگشای هیچ بخشی از علم مدرن نبوده است.
🔅اگر هاتف اصفهانی میگوید “دل هر ذره ای را که بشکافی … آفتابیش در میان بینی” و بگوییم که این همان انرژی اتمی است،
🔹من میگویم انرژی اتمی پیشکش آقای هاتف؛
⬅️ بگویید هاتف اصفهانی آیا به سادهترین قوانین نیوتن که براساس آن هواپیماها و راکتها و موشکها و اتومبیلها حرکت میکنند را آیا در آن هیچ اشاره ای داشته است؟!
generation time
👆انسان به طور متوسط 25 سال است ولی در موجوداتی مانند سوسک به دلیل سرعت تولید مثل سرعت evolution دگرگونش هم بیشتر است.
👈 یا generation time ویروسها هر ساله است چرا که هر سال واکسنهای آنفولانزا تجدید میشود.
🚫استفاده بیرویه آنتی بیوتیکها موجب میشود که باکتریها نسبت به آن دارو مقاوم میشوند.
🔹 به دلیل سرعت دگرگونش در ویروسها و باکتریها نبرد بین محیط و موجود Evolution always خیلی شدید است.
🔸 به همین دلیل موتاسیونهایی در بین اینها رخ میدهد و نسبت به داروی خاصی مقاوم میشوند.
✅ حتی به سرطان هم میشود به عنوان یک پدیده دگرگونشی نگاه کرد.
🔅 خیلی از تحقیقاتی که بر روی سرطان انجام میگیرد از دید evolutionary biology است به این دلیل که انسان به عنوان ارگانیسیم مجموعه جمعیتی از سلولهاست و به هریک از این سلول میتوان به عنوان یک تک سلولی نگاه کرد.
➖ سلول سرطانی سلولی است که تکثیر مییابد و مشابه خودش را میسازد و در نهایت منجر به از بین رفتن فرد میشود.
➖ اگر از این دید نگاه کنیم میبینیم که بدن انسان یک نوع اکوسیستم است.
🌱 اگر به درخت حیات نگاه کنیم میبینیم که انسان و شمپانزه و آران گوتان همه به یک قسمت درخت حیات تعلق داریم و با آنها نیاک مشترکی داریم.
🔹یا خرگوش و موش نیاک مشترک با هم دارند و ما هم با خرگوش و موش باز نیاک مشترک داریم.
👈خیلی از ژنهای ما با پستانداران مشترک هستند.
✅ به طور کلی انسانها به عنوان موجودات پیچیده و همچنین سایر موجودات از همان موجودات تک سلولی به وجود آمده اند.
⚛ @dr_nayeri
👆 حال، این فیزیک کوانتومی را که تمام جوانب اش در علم شناخته نشده اند و عجیب و غریب است را سعی کنیم آن را به یک چیز عجیب و غریبی دیگری ربط دهیم و بگوییم که این دو یک چیز هستند.
➖بعد از درون آن مسائل عرفانی بسازیم و یک سری تعابیری که در مورد ذرات بسیار بسیار کوچکتر از اتم وجود دارد را بگوییم که این تعابیر نه تنها در مورد انسانها درست است بلکه در مورد کل عالم هم درست است و بعد به عالم نسبت هوشیاری بدهیم.
⬅️ مثلأ آب هوشیاری دارد و مولکولهای آب تغییر شکل میدهند.
👈 انجمن شیمی امریکا بیانیه ای منتشر کرد و اساسأ منکر تغییر شکل مولکولهای آب به وسیله کلمات شد.
🔅 عرفان کوانتومی یک چیز من درآوردی است.
🔘افرادی به قصد و آگاهانه با به کار بردن واژگان علمی برای خودشان یک تجارت و دکانی (مانند عرفان کوانتومی، عرفان حلقوی، عرفان خطی) را باز میکنند.
🔸 به دلیل تنبلی ذهنی و فکری میخواهیم وانمود کنیم که صدها سال پیش بزرگانی داشتیم که تمام مسائل امروز دنیا را حل کرده بودند و امروز لازم نیست که بیشتر از این بیاندیشیم.
✅هدف این نیست که مولانا به سخره کشیده شود و از درجه اش بکاهیم ولی کافی است که مثنوی را یک بار بدون تعصب بخوانیم و ببینیم که مولانا یکی از منتقدین جدی علم و فلسفه بوده است و اشعار ضد زن و ضد علمی فراوانی دارد.
☑️ واقعیت این است که مولانا به این دلیل بزرگ بوده که از زمانه خودش 100 یا 150 سال جلوتر بوده است.
➖اما مشکلات مولانا مشکلات امروز بشر نبوده هیچ یک از حرفهای عرفای ما راهگشای هیچ بخشی از علم مدرن نبوده.
⚛ از این پس اگر کسی در مورد مولانا و دیگر شعرا و عرفا پیشبینیهای عجیب و غریبی را در مورد علم انجام دادند از آنها بخواهیم که در 10 سال آینده فکر میکنند که مولانا یا سایر عرفا چی پیشبینیهایی را در مورد پیشرفتهای علمی کرده بودند.
👈این درست نیست که وقتی علم پیشرفت میکند ما برگردیم و بگوییم که اینها همان حرفهایی است که شعرا و عرفای ما گفته اند.
⚛ این روش علمی نیست. ⚛
✅ اگر شما واقعأ ادعایی دارید که میشود علم را از درون این اشعار یا هر کتب دیگر قدیمی بیرون آورد پیشبینی کنید که 20 سال دیگر علم در مورد زمینه خاصی به چه سمتی برود و چه پیشبینی کرده است.
🍂 با این صحبتها شخصیت مولانا زیر سؤال میرود.
✅ اجازه بدهید مولانا و تمام بزرگانمان را در آن سطحی که هستند و باید باشند مورد ستایش قرار بدهیم و از آنان بتی نسازیم که باعث مسخره خاص و عام در جامعه علمی بشویم.
🍃 مولانا و سایر بزرگان بدون اینکه پیشبینی و پیشبینیهای علمی بکنند بزرگ هستند و با این کارها آنان را کوچک نکنیم.
⚡️ هیچ یک از حرفهای عرفای ما راهگشای هیچ بخشی از علم مدرن نبوده است.
🔅اگر هاتف اصفهانی میگوید “دل هر ذره ای را که بشکافی … آفتابیش در میان بینی” و بگوییم که این همان انرژی اتمی است،
🔹من میگویم انرژی اتمی پیشکش آقای هاتف؛
⬅️ بگویید هاتف اصفهانی آیا به سادهترین قوانین نیوتن که براساس آن هواپیماها و راکتها و موشکها و اتومبیلها حرکت میکنند را آیا در آن هیچ اشاره ای داشته است؟!
generation time
👆انسان به طور متوسط 25 سال است ولی در موجوداتی مانند سوسک به دلیل سرعت تولید مثل سرعت evolution دگرگونش هم بیشتر است.
👈 یا generation time ویروسها هر ساله است چرا که هر سال واکسنهای آنفولانزا تجدید میشود.
🚫استفاده بیرویه آنتی بیوتیکها موجب میشود که باکتریها نسبت به آن دارو مقاوم میشوند.
🔹 به دلیل سرعت دگرگونش در ویروسها و باکتریها نبرد بین محیط و موجود Evolution always خیلی شدید است.
🔸 به همین دلیل موتاسیونهایی در بین اینها رخ میدهد و نسبت به داروی خاصی مقاوم میشوند.
✅ حتی به سرطان هم میشود به عنوان یک پدیده دگرگونشی نگاه کرد.
🔅 خیلی از تحقیقاتی که بر روی سرطان انجام میگیرد از دید evolutionary biology است به این دلیل که انسان به عنوان ارگانیسیم مجموعه جمعیتی از سلولهاست و به هریک از این سلول میتوان به عنوان یک تک سلولی نگاه کرد.
➖ سلول سرطانی سلولی است که تکثیر مییابد و مشابه خودش را میسازد و در نهایت منجر به از بین رفتن فرد میشود.
➖ اگر از این دید نگاه کنیم میبینیم که بدن انسان یک نوع اکوسیستم است.
🌱 اگر به درخت حیات نگاه کنیم میبینیم که انسان و شمپانزه و آران گوتان همه به یک قسمت درخت حیات تعلق داریم و با آنها نیاک مشترکی داریم.
🔹یا خرگوش و موش نیاک مشترک با هم دارند و ما هم با خرگوش و موش باز نیاک مشترک داریم.
👈خیلی از ژنهای ما با پستانداران مشترک هستند.
✅ به طور کلی انسانها به عنوان موجودات پیچیده و همچنین سایر موجودات از همان موجودات تک سلولی به وجود آمده اند.
⚛ @dr_nayeri
⚛ گونهها چگونه پیدایش کرده اند؟
🔅 فرض کنید یک کوه بلندی در شرق و غرب به وجود بیاید و انسانهای این طرف کوه با انسانهای آن طرف کوه ارتباطشان کاملأ قطع شود. بعد از مدتی طولانی هر کدام به طور مستقل دگرگونشهایی خواهند داشت و این دگرگونشها گونههای مختلفی را به وجود خواهند آورد.
⬅️ این دگرگونشها در میکروبها و ویروسها سریعتر انجام میگیرد.
♻️ برای اینکه زمینی شکل بگیرد نیاز به 10 میلیارد سال احتیاج بود و یک بیلیون سال بعد از پیدایش زمین حیات به وجود آمد.
☑️ یعنی، یک بیلیون سال نیاز بوده تا آشپزخانه مواد اولیه را برای پیدایش حیات بپزد.
⚛ کوانتوم یعنی ذره یا بسته انرژی ای که دیگر قابل تقسیم نباشد. ⚛
➖ کار فیزیک با کمیتهاست و با مسائل مادی سر و کار دارد.
➖ چیزی که فرای مسائل مادی باشد نمی تواند در حوزه علوم طبیعی و فیزیکی قرار بگیرد که به عنوان “مادر” تمام علوم طبیعی است.
👆 حاضر نیستیم بپذیریم که از نظر علمی از دنیای غرب عقب مانده ایم و همواره تلاش میکنیم بگوییم بسیاری از کارهایی را که امروزه غربیها انجام داده اند بزرگان ما در هفتصد یا هزار یا 2500 سال پیش به آنها دست پیدا کرده بودند.
👈 این بدترین روش برای جبران عقب ماندگیهایمان است.
🔘 واقعیت تلخ این است که 3% کل تولیدات علمی دنیا از کشورهای خاورمیانه میآید.
🔹🔸بهترین راه این است که از خرد و عقل استفاده کنیم و سعی کنیم علم مدرن را یاد بگیریم.
🔅 هر سلولی را میشود به سلول دیگر تبدیل کرد.
⬅️ یعنی، سلول دست را میتوان به سلول بنیادی stem cell تبدیل کرد و سپس به سلول قلب تبدیل کرد.
👈 وقتی سلولی به سلول قلب تبدیل میشود و بخشی از بافتهای سلول قلب را زیر میکروسکوپ قرار دهید میبینید که میتپد.
💉 در خبرها آمده بود که در ژاپن از یک قطره خون موشی توانستنه بودند یک موش کاملی را بازسازی کنند.
✅ وقتی سلولها به سلول یک یاخته خاصی تبدیل میشوند سلولها تخصصی میشوند و یک سری ژنهایشان خاموش و یک سری از ژنهایشان روشن میشود.
♻️ اطلاعات DNA همه شان یکی است.
🍀 انقراض موجودات به طور تصادفی بالا رفته است و ما تنها موجودی هستیم که بسیار بر محیط خودمان تأثیر میگذاریم.
☑️ ما معلول عوامل محیطی هستیم
➖ یعنی بیولوژی ما با بیولوژی محیط تطابق پیدا کرده است.
➖ سرعت تغییری که ما در محیط ایجاد میکنیم خیلی بیشتر از تطبیقمان با محیط است که میتواند به انقراض انسان منجر بشود.
👆ولی این به آن معنی نیست که حیات از بین میرود بلکه حیات به گونههای مختلف دیگر ادامه پیدا خواهد کرد.
⚛ به قول داروین ماندگارترین موجودات در این کره نه باهوشترین است نه قویترین، بلکه آنهایی هستند که بیشترین تطابق را با طبیعت داشته باشند.
✅ رشد جمعیت ارتباط مستقیم با منابع خوراکی و طبیعی دارد.
🔅 هر چه تعداد بیشتر باشد به همان اندازه منابع کاهش مییابد و وقتی منابع کم شود نرخ رشد هم کم میشود.
⚛ @dr_nayeri✍
🔅 فرض کنید یک کوه بلندی در شرق و غرب به وجود بیاید و انسانهای این طرف کوه با انسانهای آن طرف کوه ارتباطشان کاملأ قطع شود. بعد از مدتی طولانی هر کدام به طور مستقل دگرگونشهایی خواهند داشت و این دگرگونشها گونههای مختلفی را به وجود خواهند آورد.
⬅️ این دگرگونشها در میکروبها و ویروسها سریعتر انجام میگیرد.
♻️ برای اینکه زمینی شکل بگیرد نیاز به 10 میلیارد سال احتیاج بود و یک بیلیون سال بعد از پیدایش زمین حیات به وجود آمد.
☑️ یعنی، یک بیلیون سال نیاز بوده تا آشپزخانه مواد اولیه را برای پیدایش حیات بپزد.
⚛ کوانتوم یعنی ذره یا بسته انرژی ای که دیگر قابل تقسیم نباشد. ⚛
➖ کار فیزیک با کمیتهاست و با مسائل مادی سر و کار دارد.
➖ چیزی که فرای مسائل مادی باشد نمی تواند در حوزه علوم طبیعی و فیزیکی قرار بگیرد که به عنوان “مادر” تمام علوم طبیعی است.
👆 حاضر نیستیم بپذیریم که از نظر علمی از دنیای غرب عقب مانده ایم و همواره تلاش میکنیم بگوییم بسیاری از کارهایی را که امروزه غربیها انجام داده اند بزرگان ما در هفتصد یا هزار یا 2500 سال پیش به آنها دست پیدا کرده بودند.
👈 این بدترین روش برای جبران عقب ماندگیهایمان است.
🔘 واقعیت تلخ این است که 3% کل تولیدات علمی دنیا از کشورهای خاورمیانه میآید.
🔹🔸بهترین راه این است که از خرد و عقل استفاده کنیم و سعی کنیم علم مدرن را یاد بگیریم.
🔅 هر سلولی را میشود به سلول دیگر تبدیل کرد.
⬅️ یعنی، سلول دست را میتوان به سلول بنیادی stem cell تبدیل کرد و سپس به سلول قلب تبدیل کرد.
👈 وقتی سلولی به سلول قلب تبدیل میشود و بخشی از بافتهای سلول قلب را زیر میکروسکوپ قرار دهید میبینید که میتپد.
💉 در خبرها آمده بود که در ژاپن از یک قطره خون موشی توانستنه بودند یک موش کاملی را بازسازی کنند.
✅ وقتی سلولها به سلول یک یاخته خاصی تبدیل میشوند سلولها تخصصی میشوند و یک سری ژنهایشان خاموش و یک سری از ژنهایشان روشن میشود.
♻️ اطلاعات DNA همه شان یکی است.
🍀 انقراض موجودات به طور تصادفی بالا رفته است و ما تنها موجودی هستیم که بسیار بر محیط خودمان تأثیر میگذاریم.
☑️ ما معلول عوامل محیطی هستیم
➖ یعنی بیولوژی ما با بیولوژی محیط تطابق پیدا کرده است.
➖ سرعت تغییری که ما در محیط ایجاد میکنیم خیلی بیشتر از تطبیقمان با محیط است که میتواند به انقراض انسان منجر بشود.
👆ولی این به آن معنی نیست که حیات از بین میرود بلکه حیات به گونههای مختلف دیگر ادامه پیدا خواهد کرد.
⚛ به قول داروین ماندگارترین موجودات در این کره نه باهوشترین است نه قویترین، بلکه آنهایی هستند که بیشترین تطابق را با طبیعت داشته باشند.
✅ رشد جمعیت ارتباط مستقیم با منابع خوراکی و طبیعی دارد.
🔅 هر چه تعداد بیشتر باشد به همان اندازه منابع کاهش مییابد و وقتی منابع کم شود نرخ رشد هم کم میشود.
⚛ @dr_nayeri✍
ایمان در علم یعنی اینکه هرچیز را بتوانید بارها بارها محاسبه کنید، بیازمایید و هربار نتیجهی یکسانی بگیرید. با ایمان به علم مىتوان جلوى گلوله با بدنى برهنه ايستاد.
فيزيكدانى كه جلوى گلوله مى ايستد را در ويدئو زیر ببينيد(البته به هیچوجه انجام این آزمون توصیه نمیشود).
⚛ @dr_nayeri✍
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
فيزيكدانى كه جلوى گلوله مى ايستد را در ويدئو زیر ببينيد(البته به هیچوجه انجام این آزمون توصیه نمیشود).
⚛ @dr_nayeri✍
👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
💥مهبانگ05
✅ آنچه در این برنامه خواهید شنید:
🔅 دراین برنامه دکتر محدثه عظیملو از مرکز اخترفیزیک هاروارد مباحث جالبی از چگونگی زایش و میرایش ستارگان و در قسمت بعد از “طالع بینی” و تاثیر آن بر زندگی افراد خواهند گفت و پاسخگوی پرسش شنودگان خواهند بود.
➖ آیا ستارگان واقعأ نقشی در زندگی ما دارند؟
➖ پدیده قمر در عقرب
➖ تاثیر امواج صورتهای فلکی در زندگی روزمره ما
گزیدهها:
👈 نیروی شناوری buoyant force خلاف جهت نیروی وزن عمل میکند به همین دلیل در آب وزن کمتری را حس میکنیم.
➖ بعضی از اجسامی که در آب فرو میروند یا در آب شناور میمانند مربوط به چگالی یا تراکم ماده شان است.
➖ شناور بودن چوب در آب به دلیل کمتر بودن چگالی اش نسبت به آب است.
➖ آهن به دلیل اینکه چگالی اش از آب سنگینتر است در درون آب فرو میرود.
✅ در اینجا منظور از آب، آب معمولی (چگالی اش یک گرم بر سانتی متر مکعب یا 1000 کیلوگرم بر مترمکعب) است نه آب دریا چرا که آب دریا با املاح مختلف در جاهای مختلف چگالیهای مختلف هم دارد.
♻️ چهار نیروی بنیادین طبیعت به ترتیب قدرتشان عبارتند از:
1⃣➖ نیروی قوی هسته ای. مانند چسب عمل میکند و ذرات با بار الکتریکی مثبت را در درون هسته اتم کنار همدیگر نگه میدارد (صد برابر قویتر از نیروی رانش یا دافعۀ الکترو مغناطیسی است که بین ذرات بار الکترونیکی وجود دارد)
2⃣➖ نیروی الکترو مغناطیسی. وقتی چیزی را هل میدهیم یا میکشیم، اصطکاکی که به وجود میآید، امواج رادیویی که به ما میرسد، نور چراغها، وسائل الکترونیکی و همه اینها منشأ شان نیروی الکترو مغناطیسی است.
3⃣➖ نیروی ضعیف هسته ای. واکنشهای هسته ای به علت این نیرو انجام میشود. در انرژیهای بسیار بالا دیگر تفاوتی بین نیروی الکترو مغناطیسی و ضعیف هسته ای دیده نمی شود.
4⃣➖ نیروی گرانش یا ثقل.
🔆 خورشید از ابرهای هیدروژنی درست شده است 🔆
🔹ستارهها بمبهای هیدروژنی بسیار عظیمی هستند که در هر ثانیه هزاران کیلو هیدروژن تبدیل به هلیوم میشود و انرژی آزاد میکنند.
👈لحظه ای که فرایند هسته ای آغاز میشود ستاره متولد میشود.
این فرایند متولد شدن ستاره به کندی صورت میگیرد و زمان آن بستگی به جرم ستاره دارد.
👆 نوع سرنوشت ستارهها با مقدار جرمی که دارند رقم میخورد.
🔅 ستاره ای مانند خورشید ما ستاره ای نسبتأ کم جرم است و وقتی سوخت هسته ای آن به پایان میرسد دیگر نمی تواند فرایندهای هسته ای را ادامه بدهد در نتیجه خورشید پف میکند.
➖ تبدیل به غول سرخ میشود و دمایش خیلی کمتر میشود چرا که آن انرژی در سطح وسیعتری پخش میشود.
➖ کم کم این گاز هیدروژنی ستاره را ترک میکند و برمی گردد به فضای میان ستاره ای.
🔘 در واقع یک سیستم بازیافت در عالم وجود دارد و گازی که تبدیل به ستاره شده بود دوباره برمی گردد تا برای تشکیل ستارههای بعد مورد استفاده قرار بگیرد ولی هسته ستاره تبدیل به جرمی با چگالی بالا و بسیار داغ.
➖ این هسته بسیار کوچک و با جرم زیاد همچنان به زندگی خودش ادامه میدهد ولی دیگر فرایند بیشتری در آن اتفاق نمی افتد، چون خیلی داغ است بعد از آنکه پوسته خارجی آن را ترک میکند آن را بسیار کوچک و سفید و خیلی داغ آن را میبینیم و به آن کوتوله سفید میگویند.
⚛ @dr_nayeri✍
✅ آنچه در این برنامه خواهید شنید:
🔅 دراین برنامه دکتر محدثه عظیملو از مرکز اخترفیزیک هاروارد مباحث جالبی از چگونگی زایش و میرایش ستارگان و در قسمت بعد از “طالع بینی” و تاثیر آن بر زندگی افراد خواهند گفت و پاسخگوی پرسش شنودگان خواهند بود.
➖ آیا ستارگان واقعأ نقشی در زندگی ما دارند؟
➖ پدیده قمر در عقرب
➖ تاثیر امواج صورتهای فلکی در زندگی روزمره ما
گزیدهها:
👈 نیروی شناوری buoyant force خلاف جهت نیروی وزن عمل میکند به همین دلیل در آب وزن کمتری را حس میکنیم.
➖ بعضی از اجسامی که در آب فرو میروند یا در آب شناور میمانند مربوط به چگالی یا تراکم ماده شان است.
➖ شناور بودن چوب در آب به دلیل کمتر بودن چگالی اش نسبت به آب است.
➖ آهن به دلیل اینکه چگالی اش از آب سنگینتر است در درون آب فرو میرود.
✅ در اینجا منظور از آب، آب معمولی (چگالی اش یک گرم بر سانتی متر مکعب یا 1000 کیلوگرم بر مترمکعب) است نه آب دریا چرا که آب دریا با املاح مختلف در جاهای مختلف چگالیهای مختلف هم دارد.
♻️ چهار نیروی بنیادین طبیعت به ترتیب قدرتشان عبارتند از:
1⃣➖ نیروی قوی هسته ای. مانند چسب عمل میکند و ذرات با بار الکتریکی مثبت را در درون هسته اتم کنار همدیگر نگه میدارد (صد برابر قویتر از نیروی رانش یا دافعۀ الکترو مغناطیسی است که بین ذرات بار الکترونیکی وجود دارد)
2⃣➖ نیروی الکترو مغناطیسی. وقتی چیزی را هل میدهیم یا میکشیم، اصطکاکی که به وجود میآید، امواج رادیویی که به ما میرسد، نور چراغها، وسائل الکترونیکی و همه اینها منشأ شان نیروی الکترو مغناطیسی است.
3⃣➖ نیروی ضعیف هسته ای. واکنشهای هسته ای به علت این نیرو انجام میشود. در انرژیهای بسیار بالا دیگر تفاوتی بین نیروی الکترو مغناطیسی و ضعیف هسته ای دیده نمی شود.
4⃣➖ نیروی گرانش یا ثقل.
🔆 خورشید از ابرهای هیدروژنی درست شده است 🔆
🔹ستارهها بمبهای هیدروژنی بسیار عظیمی هستند که در هر ثانیه هزاران کیلو هیدروژن تبدیل به هلیوم میشود و انرژی آزاد میکنند.
👈لحظه ای که فرایند هسته ای آغاز میشود ستاره متولد میشود.
این فرایند متولد شدن ستاره به کندی صورت میگیرد و زمان آن بستگی به جرم ستاره دارد.
👆 نوع سرنوشت ستارهها با مقدار جرمی که دارند رقم میخورد.
🔅 ستاره ای مانند خورشید ما ستاره ای نسبتأ کم جرم است و وقتی سوخت هسته ای آن به پایان میرسد دیگر نمی تواند فرایندهای هسته ای را ادامه بدهد در نتیجه خورشید پف میکند.
➖ تبدیل به غول سرخ میشود و دمایش خیلی کمتر میشود چرا که آن انرژی در سطح وسیعتری پخش میشود.
➖ کم کم این گاز هیدروژنی ستاره را ترک میکند و برمی گردد به فضای میان ستاره ای.
🔘 در واقع یک سیستم بازیافت در عالم وجود دارد و گازی که تبدیل به ستاره شده بود دوباره برمی گردد تا برای تشکیل ستارههای بعد مورد استفاده قرار بگیرد ولی هسته ستاره تبدیل به جرمی با چگالی بالا و بسیار داغ.
➖ این هسته بسیار کوچک و با جرم زیاد همچنان به زندگی خودش ادامه میدهد ولی دیگر فرایند بیشتری در آن اتفاق نمی افتد، چون خیلی داغ است بعد از آنکه پوسته خارجی آن را ترک میکند آن را بسیار کوچک و سفید و خیلی داغ آن را میبینیم و به آن کوتوله سفید میگویند.
⚛ @dr_nayeri✍
✳️ ستارگانی که جرم بیشتری دارند پایان زندگی شان پر سر و صدا است و با آتش بازی بزرگ یا انفجار اَبَر نو اختری supernova از بین میروند و ما میتوانیم این صحنه را ببینیم و مقدار زیادی از گازهای هیدروژنی که در لایههای بیرونی هست به صورت سحابی nebula به سمت بیرون پرتاب میشوند.
♻️ مدار تمام سیاراتی که به دور خورشید گردش میکنند در مدار دایره ای شکل و در یک صفحه هستند ولی مدار پلوتون زاویه دار است و خیلی کشیده هست و گاهی از نپتون هم به خورشید نزدیکتر میشود.
✅ اجرام دیگری هم کشف شدند که شاید از پلوتون هم بزرگتر بودند و اطراف خورشید گردش میکردند؛ با پیشرفت تکنولوژی تعداد بیشتری از سیارکها و سیاره خردها نمایان شدند.
⚛ در تعریف جدیدی که از سیارهها در منظومه شمسی ارائه شد این سه شرط در نظر گرفته شد:
1⃣➖ سیاره گرد باشد. یعنی، آنقدر جرم به دور خودش جمع کرده باشد و گرانش سیاره آنقدر زیاد باشد که دارای یک شکل کروی متناسب و متعادلی باشد. البته میدانیم که همه سیارات گرد کامل نیستند و حتی زمین هم شعاعش در استوا و قطبین فرق میکند ولی زمین با تقریب خیلی خوبی گرد در نظر گرفته شده است.
2⃣➖ در مدار باید به دور خورشید گردش بکند. پلوتون هم این کار را انجام میدهد. پلوتون هم گرد است وهم دور خورشید گردش میکند.
3⃣➖ سیاره باید آنقدر جرم داشته باشد تا تمام اجرام دیگری که در اطرافش هستند و در مداری که به دور خورشید گردش میکند بتواند جاروب کند.
✳️ سیارات فراخورشیدی exo solar planet or exo planetسیاراتی هستند که به دور ستارههایی غیر از خورشید گردش میکنند.
✳️ در شکل گیری ستارهها گاز هیدروژن همراه با عناصر سنگینتری مانند سیلیکات و آهن دخالت دارند.
🔹 به عناصر سنگین هم غبار میگویند.
➖ این عناصر سنگین در عالم اولیه به وجود نیامده اند یعنی بعد از مهبانگ عمده جرمی که درعالم وجود داشته هیدروژن و هلیم بوده.
➖ بنابراین هر عنصر دیگری را که در عالم میبینیم در ستارهها ساخته شده اند.
⬅️ یعنی، ستارهها بعد از اینکه به وجود آمدند و فعالیتهای هسته ای در آنها شکل گرفت و واکنشهای هسته ای آغاز شدند موجب پدید آمدن عناصر مختلف گردیدند.
🔘 عناصر سنگینتر از آهن هم در یک انفجار ابر نواختری super nova که پایان عمر ستارههای پر جرم بوده به وجود آمده اند.
👈 سیاراتی که مانند سیاره ما خاکی هستند حتمأ خاکش باید در جای دیگری ساخته شده باشد.
🔆 معمولأ گازهای اطراف سیارهها و ستارهها جرم خیلی زیادی دارند و ممکن است که چند هزار برابر جرم خورشید داشته باشند.
✳️ وقتی هسته اولیه ستاره ای شکل میگیرد به خاطر گردش و دینامیک و انرژی اولیه ای که آن ابر دارد مواد به طور مستقیم نمیتوانند درون مرکز ستاره یا پیش ستاره ای که دارد شکل میگیرد فرود بیایند در نتیجه دور ستاره گردش میکنند و کم کم دور آن ستاره دیسکی به وجود میآورند و از طریق آن دیسک مواد را به پیش ستاره فرو میریزند.
🔹🔸 همانطور که این دیسک شکل میگیرد ذرات غبار و سنگینتری که داخل این دیسک هستند میتوانند به همدیگر بچسبند و سیارهها را به وجود بیاورند.
➖ کم کم درون این دیسک حفرههای خالی به وجود میآید این حفرهها جاهایی هستند که سیارهها دارند شکل میگیرند.
🔘 وقتی که توده اولیه توانست به اندازه کافی جرم کسب کند و گرانش پیدا بکند تا بتواند دور و اطرافش را خالی بکند کم کم مدار خودش را خالی میکند و در مسیری که به دور سیاره ای که در حال شکل گیری است میچرخد و جرمش بیشتر و بیشتر میشود.
➖ در نهایت منظومه سیاره ای شبیه منظومه شمسی ما به وجود میآید که یک خورشید یا یک ستاره در مرکزش قرار دارد و سیارهها به دورش گردش میکنند و البته بازماندههایی هم دارد که معمولأ در لبههای خارجی باقی میمانند و به صورت دنباله دارها بعضی وقتها به سمت ستاره مرکزی میآیند.
⚛ @dr_nayeri✍
♻️ مدار تمام سیاراتی که به دور خورشید گردش میکنند در مدار دایره ای شکل و در یک صفحه هستند ولی مدار پلوتون زاویه دار است و خیلی کشیده هست و گاهی از نپتون هم به خورشید نزدیکتر میشود.
✅ اجرام دیگری هم کشف شدند که شاید از پلوتون هم بزرگتر بودند و اطراف خورشید گردش میکردند؛ با پیشرفت تکنولوژی تعداد بیشتری از سیارکها و سیاره خردها نمایان شدند.
⚛ در تعریف جدیدی که از سیارهها در منظومه شمسی ارائه شد این سه شرط در نظر گرفته شد:
1⃣➖ سیاره گرد باشد. یعنی، آنقدر جرم به دور خودش جمع کرده باشد و گرانش سیاره آنقدر زیاد باشد که دارای یک شکل کروی متناسب و متعادلی باشد. البته میدانیم که همه سیارات گرد کامل نیستند و حتی زمین هم شعاعش در استوا و قطبین فرق میکند ولی زمین با تقریب خیلی خوبی گرد در نظر گرفته شده است.
2⃣➖ در مدار باید به دور خورشید گردش بکند. پلوتون هم این کار را انجام میدهد. پلوتون هم گرد است وهم دور خورشید گردش میکند.
3⃣➖ سیاره باید آنقدر جرم داشته باشد تا تمام اجرام دیگری که در اطرافش هستند و در مداری که به دور خورشید گردش میکند بتواند جاروب کند.
✳️ سیارات فراخورشیدی exo solar planet or exo planetسیاراتی هستند که به دور ستارههایی غیر از خورشید گردش میکنند.
✳️ در شکل گیری ستارهها گاز هیدروژن همراه با عناصر سنگینتری مانند سیلیکات و آهن دخالت دارند.
🔹 به عناصر سنگین هم غبار میگویند.
➖ این عناصر سنگین در عالم اولیه به وجود نیامده اند یعنی بعد از مهبانگ عمده جرمی که درعالم وجود داشته هیدروژن و هلیم بوده.
➖ بنابراین هر عنصر دیگری را که در عالم میبینیم در ستارهها ساخته شده اند.
⬅️ یعنی، ستارهها بعد از اینکه به وجود آمدند و فعالیتهای هسته ای در آنها شکل گرفت و واکنشهای هسته ای آغاز شدند موجب پدید آمدن عناصر مختلف گردیدند.
🔘 عناصر سنگینتر از آهن هم در یک انفجار ابر نواختری super nova که پایان عمر ستارههای پر جرم بوده به وجود آمده اند.
👈 سیاراتی که مانند سیاره ما خاکی هستند حتمأ خاکش باید در جای دیگری ساخته شده باشد.
🔆 معمولأ گازهای اطراف سیارهها و ستارهها جرم خیلی زیادی دارند و ممکن است که چند هزار برابر جرم خورشید داشته باشند.
✳️ وقتی هسته اولیه ستاره ای شکل میگیرد به خاطر گردش و دینامیک و انرژی اولیه ای که آن ابر دارد مواد به طور مستقیم نمیتوانند درون مرکز ستاره یا پیش ستاره ای که دارد شکل میگیرد فرود بیایند در نتیجه دور ستاره گردش میکنند و کم کم دور آن ستاره دیسکی به وجود میآورند و از طریق آن دیسک مواد را به پیش ستاره فرو میریزند.
🔹🔸 همانطور که این دیسک شکل میگیرد ذرات غبار و سنگینتری که داخل این دیسک هستند میتوانند به همدیگر بچسبند و سیارهها را به وجود بیاورند.
➖ کم کم درون این دیسک حفرههای خالی به وجود میآید این حفرهها جاهایی هستند که سیارهها دارند شکل میگیرند.
🔘 وقتی که توده اولیه توانست به اندازه کافی جرم کسب کند و گرانش پیدا بکند تا بتواند دور و اطرافش را خالی بکند کم کم مدار خودش را خالی میکند و در مسیری که به دور سیاره ای که در حال شکل گیری است میچرخد و جرمش بیشتر و بیشتر میشود.
➖ در نهایت منظومه سیاره ای شبیه منظومه شمسی ما به وجود میآید که یک خورشید یا یک ستاره در مرکزش قرار دارد و سیارهها به دورش گردش میکنند و البته بازماندههایی هم دارد که معمولأ در لبههای خارجی باقی میمانند و به صورت دنباله دارها بعضی وقتها به سمت ستاره مرکزی میآیند.
⚛ @dr_nayeri✍
✅ منظور از اَبَر نو اختری supernova این است که جایی از آسمان خالی است و چیزی دیده نمی شود ولی در عرض چند روز یک ستاره پرنور ظاهر میشود مانند این است که ستاره ای جدید در آن نقطه متولد شده است.
🔆 برخلاف پایان عمر ستارههایی با جرم کوچک مانند خورشید که ممکن است چند صد هزار سال طول بکشد این فرایند اَبَر نو اختری ممکن است فقط در حد چند روز اتفاق بیافتد.
✅ چنین اتفاقات از نوع اَبَر نو اختری، شاید در سال سه بار بیافتد
آن هم نه در کهکشان ما بلکه در کهکشانهای همسایه.
➖ یکی از سحابیهایی که در تاریخ ثبت شده به صورت خرچنگ در آسمان دیده میشود.
⚡️ هر جرمی که به صورت گازی در آسمان دیده میشود به آن سحابی nebula گفته میشود.
🔅 سحابیها انواع مختلف دارند 🔅
➖ سحابی جبار great orion.
همان ابرهای اولیه که ستارهها در آن متولد میشوند.
➖ سحابی حلقوی یا سحابی سیاره ای.
ستاره ای مانند خورشید وقتی عمرش تمام میشود آن را به صورت حلقه پرتاب میکند.
➖سحاب خرچنگ.
بازمانده ستاره ای ناشی از انفجار اَبَر اختر. شکل مشخصی ندارد چون بازمانده یک انفجار میباشد.
✅ دکتر محدثه عظیم لو:
🔅 تئوری وجود دارد که میگوید ماه شباهت زیادی به زمین دارد.
👈 ظاهرأ ماه تکه ای از زمین بوده است و بر اثر برخورد یک سیارک دیگری از زمین جدا شده است و بعد به صورت قمر زمین دوباره جمع شده است.
☑️ شباهت خیلی زیاد عناصر درون ماه شواهد پشت این تئوری است؛
➖ درصورتی که، سیارههای دیگر لزومأ به این شکل نیستند. به نظر میرسد که سیاره مشتری قمرهایش را از جاهای مختلف منظومه شمسی حتی خارج از منظومه شمسی به دام میانداخته است.
🔘 سیاره مشتری چون جرم خیلی زیاد دارد و بر اثر گرانش خیلی زیادش قمرهایی را که از کنارش رد میشده اند را به دام میانداخته است و بعد به صورت قمر شروع به گشتن دور مشتری کرده اند.
➖ از چهار قمر مشتری هر کدام یک نوع ترکیب شیمیایی و شکل خاصی دارند و شباهتی هم به هم ندارند.
🌐 در حالیکه قمر زمین شباهت زیادی به زمین دارد.
✳️ آیا ستارگان واقعأ نقشی در زندگی ما دارند؟
👈 تنها ستاره ای که در زندگی ما نقش دارد خورشید است.
🔹 خیلی از داستانهایی که براساس اثر ستارگان بر زندگی ما ساخته میشود از روی شکل صورتهای فلکی است که ما آنها را در آسمانها میبینیم.
⬅️ مثلأ در شب قمر در عقرب قرار است که اتفاق بدی بیافتد.
🔸 پدیده قمر در عقرب یعنی، ماه در صورت فلکی عقرب است.
🔅 دوازده شکل مختلف از صورتهای فکلی در صفحه منظومه شمسی وجود دارند و به نظر میرسد که خورشید و ماه و سیارات دیگر از درون این صورتهای فلکی عبور میکنند.
⬅️ مثلأ اردیبهشت گاو، خرداد دو پیکر و … به این دلیل است که اگر ما از بیرون و بدون نور خورشید به آنها نگاه کنیم مثلأ در خرداد خورشید از صورت فلکی دو پیکر عبور میکند.
✅ شکلی که ما از صورتهای فلکی میبینیم فقط اشکال ظاهری هستند و هیچکدام از این ستارهها که این صورتهای فلکی را درست کرده اند هیچ رابطه منطقی و علمی با همدیگر ندارند.
🔘 در فرهنگهای مختلف هم این اشکال اسامی مختلفی دارند.
⬅️ صورتهای فلکی خرس کوچک و بزرگ ما، در فرهنگ دیگر به شکل ملاقه دیده شده اند یا صورت فلکی کمان یا قوس که براساس آن هم داستانهایی برایش ساخته ایم در فرهنگ دیگر به شکل قوری دیده شده است.
🔸 به دلیل فواصل زیادی که این ستارگان از هم دارند تصاویر ظاهری (همانند تصاویری که ما از ابرها میسازیم) از آنها ساخته میشود.
👈 جالب است بدانیم که این ستارهها در جاهای خودشان هم ثابت نیستند و دائم در حال حرکتند و اگر چند هزار سال بعد به این صحنهها نگاه کنیم میبینیم که این ستارهها جابجا شده اند و یک شکل دیگری را ساخته اند.
⚛ @dr_nayeri✍
🔆 برخلاف پایان عمر ستارههایی با جرم کوچک مانند خورشید که ممکن است چند صد هزار سال طول بکشد این فرایند اَبَر نو اختری ممکن است فقط در حد چند روز اتفاق بیافتد.
✅ چنین اتفاقات از نوع اَبَر نو اختری، شاید در سال سه بار بیافتد
آن هم نه در کهکشان ما بلکه در کهکشانهای همسایه.
➖ یکی از سحابیهایی که در تاریخ ثبت شده به صورت خرچنگ در آسمان دیده میشود.
⚡️ هر جرمی که به صورت گازی در آسمان دیده میشود به آن سحابی nebula گفته میشود.
🔅 سحابیها انواع مختلف دارند 🔅
➖ سحابی جبار great orion.
همان ابرهای اولیه که ستارهها در آن متولد میشوند.
➖ سحابی حلقوی یا سحابی سیاره ای.
ستاره ای مانند خورشید وقتی عمرش تمام میشود آن را به صورت حلقه پرتاب میکند.
➖سحاب خرچنگ.
بازمانده ستاره ای ناشی از انفجار اَبَر اختر. شکل مشخصی ندارد چون بازمانده یک انفجار میباشد.
✅ دکتر محدثه عظیم لو:
🔅 تئوری وجود دارد که میگوید ماه شباهت زیادی به زمین دارد.
👈 ظاهرأ ماه تکه ای از زمین بوده است و بر اثر برخورد یک سیارک دیگری از زمین جدا شده است و بعد به صورت قمر زمین دوباره جمع شده است.
☑️ شباهت خیلی زیاد عناصر درون ماه شواهد پشت این تئوری است؛
➖ درصورتی که، سیارههای دیگر لزومأ به این شکل نیستند. به نظر میرسد که سیاره مشتری قمرهایش را از جاهای مختلف منظومه شمسی حتی خارج از منظومه شمسی به دام میانداخته است.
🔘 سیاره مشتری چون جرم خیلی زیاد دارد و بر اثر گرانش خیلی زیادش قمرهایی را که از کنارش رد میشده اند را به دام میانداخته است و بعد به صورت قمر شروع به گشتن دور مشتری کرده اند.
➖ از چهار قمر مشتری هر کدام یک نوع ترکیب شیمیایی و شکل خاصی دارند و شباهتی هم به هم ندارند.
🌐 در حالیکه قمر زمین شباهت زیادی به زمین دارد.
✳️ آیا ستارگان واقعأ نقشی در زندگی ما دارند؟
👈 تنها ستاره ای که در زندگی ما نقش دارد خورشید است.
🔹 خیلی از داستانهایی که براساس اثر ستارگان بر زندگی ما ساخته میشود از روی شکل صورتهای فلکی است که ما آنها را در آسمانها میبینیم.
⬅️ مثلأ در شب قمر در عقرب قرار است که اتفاق بدی بیافتد.
🔸 پدیده قمر در عقرب یعنی، ماه در صورت فلکی عقرب است.
🔅 دوازده شکل مختلف از صورتهای فکلی در صفحه منظومه شمسی وجود دارند و به نظر میرسد که خورشید و ماه و سیارات دیگر از درون این صورتهای فلکی عبور میکنند.
⬅️ مثلأ اردیبهشت گاو، خرداد دو پیکر و … به این دلیل است که اگر ما از بیرون و بدون نور خورشید به آنها نگاه کنیم مثلأ در خرداد خورشید از صورت فلکی دو پیکر عبور میکند.
✅ شکلی که ما از صورتهای فلکی میبینیم فقط اشکال ظاهری هستند و هیچکدام از این ستارهها که این صورتهای فلکی را درست کرده اند هیچ رابطه منطقی و علمی با همدیگر ندارند.
🔘 در فرهنگهای مختلف هم این اشکال اسامی مختلفی دارند.
⬅️ صورتهای فلکی خرس کوچک و بزرگ ما، در فرهنگ دیگر به شکل ملاقه دیده شده اند یا صورت فلکی کمان یا قوس که براساس آن هم داستانهایی برایش ساخته ایم در فرهنگ دیگر به شکل قوری دیده شده است.
🔸 به دلیل فواصل زیادی که این ستارگان از هم دارند تصاویر ظاهری (همانند تصاویری که ما از ابرها میسازیم) از آنها ساخته میشود.
👈 جالب است بدانیم که این ستارهها در جاهای خودشان هم ثابت نیستند و دائم در حال حرکتند و اگر چند هزار سال بعد به این صحنهها نگاه کنیم میبینیم که این ستارهها جابجا شده اند و یک شکل دیگری را ساخته اند.
⚛ @dr_nayeri✍