#برنامه_ششم_توسعه_کجا_بودیم_کجا_رسیدیم

✍️عملکرد تولید دانه‌های روغنی در طی سالهای برنامه ششم توسعه : کلزا
بخش اول : اهداف برنامه و عملکرد تولید

📌کلزا (به انگلیسیRapeseed با نام علمیBrassica napus) از گیاهان دانه ‌روغنی مهم در مناطق معتدل بوده که امکان کشت آن در اقلیم‌های متفاوت آب و هوایی وجود دارد. این محصول دارای ۲۵ تا ۵۵ درصد روغن، ۱۸ تا ۲۴ درصد پروتئین است و به خاطر اسیدهای چرب اشباع نشده و فاقد کلسترول از کیفیت تغذیه‌ای بالایی برخوردار است. کنجاله کلزا نیز به عنوان خوراک دام وطیور استفاده شده و نیاز بخش صنعت دام و طیور را تامین می‌نماید. کلزا در تمامی استانهای کشور کشت می‌شود و در تناوب با گندم موجب تقویت خاک و پایداری تولید محصول می‌شود. از طرف دیگر هزینه تولید کم و درآمد بیشتر از دیگر مزایای توسعه کشت دانه روغنی کلزا عنوان می‌شود. همچنین کم بودن آب مورد نیاز این محصول از دیگر دلایل توجه به توسعه کشت دانه روغنی کلزاست.

با توجه به میزان ارز خروجی ناشی از واردات دانه‌های روغنی وکاهش وابستگی به واردات، توسعه تولید دانه‌های روغنی در برنامه ششم توسعه لحاظ شده تا به دنبال آن تامین امنیت غذایی نیز اتفاق بیفتد. با همین هدف در ماده 31 قانون برنامه ششم توسعه، دولت موظف شده است براي حصول اهداف بندهاي ششم و هفتم سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي در جهت تأمين امنيت غذايي و نيل به خودکفايي در محصولات اساسي زراعي، دامي و آبزي به ميزان نود و پنج درصد( ٩٥ %) درپايان اجراي قانون برنامه ششم توسعه برسد.

📌در جدول اهداف كمي راهبرد امنيت غذايي، سلامت و غني سازي محصولات كشاورزي (بخش زراعت) برنامه ششم توسعه آمده است که تولید کلزا از رقم 146 هزار تن در پایان سال1393(سال پایه) به 934 هزار تن در پایان سال پنجم (طی دوره 1396 تا 1400) رسیده که هدفگذاری انجام شده آن است که در پایان برنامه ششم توسعه، تولید کلزا در حدود 6.4 برابر نسبت به سال پایه شود. برای توسعه کشت دانه‌های روغنی در طول برنامه ششم سیاستهای حمایتی مختلفی از جمله یارانه بذر، یارانه بیمه، کمک به آموزش، انتقال تکنولوژی، خرید تضمینی و پرداخت به موقع مطالبات، پرداخت تسهیلات برای کشت، خرید ماشین‌آلات کشاورزی و نظارت بر کاشت، داشت و برداشت در نظر گرفته شده است.

❓میزان تولید کلزا در طی سالهای برنامه توسعه چه روندی داشته است ؟

📌بر اساس آخرین آمار منتشر شده توسط وزارت جهاد کشاورزی" نشریه آمارنامه کشاورزی " در سال زراعی 98-1397 میزان تولید کلزا 400 هزار تن بوده که از رقم برنامه ششم توسعه( 533 هزار تن) کمتر است و درصد تحقق برنامه در حدود 75 درصد است به طوری که 133 هزار تن در سال زراعی مورد نظر، تولید کلزا کمتر از میزان پیش‌بینی شده در برنامه ششم است. به منظور دستیابی به هدف برنامه تا سال 1400 بایستی 534 هزار تن تولید کلزا به رقم موجود اضافه شود یعنی 1.3 برابر تولید سال 1398 ، افزایش تولید اتفاق بیفتد که دستیابی به این رقم با توجه به نوسانات تولید در طی سالهای برنامه به نظر می‌رسد امکان پذیر نباشد(جدول 1 و نمودار 1).

📌نکته مهم در آمارهای موجود عملکرد کلزا است. عملکرد کلزا در سال 1398 در حدود 1869 کیلوگرم در هکتار بوده (عملكرد آبي 1916 كيلوگرم در هكتار و ديم 686 كيلوگرم درهكتار)که نسبت به سال قبل در حدود 8.2 درصد افزایش داشته است. ارقام نشان می‌دهد که در سال 1398 سطح زیر کشت کلزا 12 درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته که مجموع افزایش عملکرد و افزایش سطح زیر کشت باعث افزایش 21.2درصدی تولید کلزا شده است. در سال 1397 عملکرد کلزا نسبت به سال قبل 1.7 درصد منفی بوده و کاهش یافته است و افزایش تولید کلزا در این سال به میزان 82.3 درصد بابت افزایش سطح زیر کشت به میزان 85.4 درصد بوده است. به نظر می رسد یکی از اقدامات مهم برای افزایش تولید کلزا توجه به افزایش عملکرد است. بر اساس اطلاعات فائو در سال 2018 ميلادي میانگین عملکرد کلزا در جهان 1996 کیلوگرم در هکتار است که بیشترین عملکرد از آن شیلی با 3889 کیلوگرم در هکتار است. عملكرد كلزاي ايران در مقايسه با كشورهاي جهان حاكي از آن است كه 41 كشور جهان داراي عملكرد بيشتري نسبت به ايران بوده و افزايش عملكرد يكي از موضوعاتي است كه ضرورت دارد به آن در انتهاي برنامه ششم توجه شود.

🛎مساله : برای تدوین برنامه هفتم توسعه ضرورت دارد به سوالات زیر پاسخ داده شود :
1) دلایل تحقق نیافتن میزان تولید کلزا در برنامه ششم چیست؟
2)چرا سال پایه به جای سال 1395 ، سال 1393 در نظر گرفته شده است؟
3) آیا پیش‌بینی تولید کلزا در برنامه ششم توسعه بر اساس ظرفیت و پتانسیل بخش کشاورزی و منابع پایه و آمایش سرزمین بوده است(مدل پیش‌بینی چه بوده است ؟)

✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و سایت اقتصاد دان http://www.eqtesaddan.ir/?p=27270

✍️تغییر الگوی مصرف

📌تورم و افزایش قیمت‌ها که بخش اعظم آن در نتیجه اقدامات و سیاستگذاری دولت‌هاست بر متغیرهای بسیاری ازجمله سبد غذایی و امنیت غذایی مردم یک کشور تأثیر‌گذار است. در چنین شرایطی خانوارهای شهری و روستایی در مواجهه با پدیده تورم که در کوتاه‌مدت به‌وجود می‌آید، امکان افزایش میزان درآمد ندارند و با کاهش قدرت خرید واقعی مواجه می‌شوند و به‌ناچار اقدام به حذف برخی از اقلام مصرفی در سبد خرید یا تغییر الگوی مصرفی می‌کنند. درصورت امکان هم گزینه جایگزین را انتخاب می‌کنند و اقلام دیگری که قیمت کمتری دارند، جایگزین برخی کالاها می­‌کنند. تغییر الگوی مصرف ناشی از تورم و افزایش قیمت‌ها چون از قبل پیش­‌بینی و برنامه‌­ریزی نشده، خود ممکن است باعث شوک قیمتی در بازار و تورم شود؛ به‌عبارتی باز تولید تورم کند. به‌عنوان نمونه افزایش قیمت گوشت و ناتوانی قدرت مالی خانوارهای متوسط و کم‌درآمد به خرید آن و جایگزین‌کردن مصرف حبوبات و افزایش تقاضای حبوبات، اگر عرضه نتواند پاسخگوی تقاضا شود، باعث افزایش قیمت حبوبات خواهد شد. از این‌رو توجه به سبد مصرفی خانوار(خوراکی و غیرخوراکی) شهری و روستایی، هم از منظر امنیت غذایی، تغذیه سالم و رفاه و هم از منظر مدیریت و کنترل تورم حائز اهمیت است.

📌براساس سبد غذایی مطلوب وزارت بهداشت، هر فرد ایرانی باید روزانه ۳۱۰گرم نان، ۹۵گرم برنج، ۲۰گرم ماکارونی، ۲۶گرم حبوبات، ۷۰گرم سیب‌زمینی، ۳۰۰گرم سبزی، ۲۸۰گرم میوه، ۳۸گرم گوشت قرمز، ۶۴گرم گوشت سفید، ۳۵گرم تخم‌مرغ، ۲۵۰گرم لبنیات، ۳۵گرم روغن نباتی و ۴۰گرم قندوشکر مصرف کند. به‌طور یقین تغییر قیمت مواد غذایی و تورم که بعد از کرونا در بازار حاکم شده بر سبد مطلوب غذایی (هم میزان و هم تغییر اقلام جایگزین) اثرگذار است. براساس اطلاعات منتشر‌شده مر‌کز آمار ایران در اسفند‌ماه ۱۳۹۸همزمان با شیوع ویروس کووید- ۱۹نرخ تورم کشور نسبت به‌مدت مشابه سال قبل (تورم نقطه‌ای) ۲۲درصد بوده که روند افزایش تورم نقطه‌­ای در سال۱۳۹۹ ادامه داشته و تیرماه به ۲۶٫۹درصد و در آبان‌ماه به ۴۶٫۴درصد رسیده است که روند رو به‌رشد و فزاینده تورم را در سال۱۳۹۹ نسبت به سال قبل نشان می‌دهد. در مورد اقلام خوراکی و آشامیدنی مشاهده می‌شود که تورم نقطه‌ای در اسفند‌ماه سال۱۳۹۸ حدود ۱۴٫۶درصد بوده که در تیرماه سال ۱۳۹۹به ۲۱درصد و در آبان‌ماه امسال به ۵۶٫۶درصد بالغ شده است. آمار نشان می‌دهد که بعد از کرونا، تورم مواد غذایی و خوراکی به‌شدت اتفاق افتاده است. برخی اقلام غذایی به‌شدت در سال۱۳۹۹ نسبت به بهمن‌ماه ۱۳۹۸متورم شده است؛ به‌طوری که در آبان‌ماه ۹۹نسبت به بهمن‌ماه ۹۸بیشترین افزایش قیمت‌ها مربوط به برنج خارجی با ۱۳۹درصد، عدس با ۱۳۶درصد و گوشت مرغ با۹۲درصد است. بررسی افزایش قیمت برخی اقلام خوراکی که سبد مطلوب غذایی تعیین‌شده توسط وزارت بهداشت است، نشان می‌دهد که برخی اقلام به‌مرور از سبد خانوارها حذف، کاهش و یا جایگزین دیگر اقلام شدند که این موضوع سلامت تغذیه‌ای خانوارها را تهدید می‌کند. از طرف دیگر با افزایش قیمت گوشت، حبوبات جایگزین آن شده و به‌دلیل افزایش تقاضا، قیمت حبوبات هم به‌شدت افزایش یافته است. به خطر‌افتادن سلامت افراد جامعه، تغذیه ناسالم و کاهش ضریب هوشی کودکان، بیماری و افزایش هزینه درمان و فشار به بودجه خانوار و کاهش بهره‌وری ازجمله پیامدهای نامطلوب افزایش تورم و افزایش قیمت مواد غذایی و خوراکی است. از طرف دیگر، تورم نقطه‌­ای کالاهای غیرخوراکی و خدمات در اسفند‌ماه سال ۱۳۹۸ حدود ۲۵٫۷درصد بوده که در تیرماه سال۱۳۹۹ به ۲۹٫۸درصد و در آبان ‌ماه امسال به ۴۱٫۸درصد بالغ شده است. همانطور که مشاهده می‌شود تورم فزاینده در بخش کالاهای غیرخوراکی و خدمات وجود دارد و تورم آن در آبان‌ماه کمتر از تورم مواد خوراکی است. افزایش تورم کالا و خدمات بر قیمت تمام‌شده تولید، افزایش هزینه غیرخوراکی خانوار و فشار بر بودجه خانوار تأثیر‌گذار خواهد بود و کاهش پس‌انداز را به‌دنبال خواهد داشت که در نتیجه آن ما شاهد کاهش سرمایه‌گذاری و تولید و رشد اقتصادی خواهیم بود و در نهایت وضعیت رکود تورمی در کشور وخیم‌تر و رفاه جامعه تهدید خواهد شد و تمام این موارد گسترش فقر را به‌دنبال خواهد داشت. از آنجا که تورم در کشور ما به دلایل مختلفی چون مشکلات ساختاری اقتصاد (همانند وابستگی به درآمد نفتی)، کسری بودجه دولت، انتظارات قیمتی، تحریم و پیامدهای آن (همانند شوک شدید ارزی)، شیوع ویروس کووید- ۱۹و اختلالات و پیامدهای آن، تبعات نپیوستن به FATF (گروه اقدام مالی)، ناکارآمدی مدیریت تولید و بازار، ناکارآمدی سیاست‌های اتخاذ‌شده، کاهش سرمایه اجتماعی و بسیاری عوامل دیگر دارد...
✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و همشهری – هیجدهم آذر ماه ۱۳۹۹ 🇮🇷

http://newspaper.hamshahrionline.ir/id/118088/

🍏جدول 1: درصد تغییرات قیمت برخی اقلام خوراکی در مناطق شهری ماه های مختلف نسبت به بهمن ماه 98 (ماخذ: مرکز آمار ایران )🇮🇷

🔹نسخه شنیداری سخنرانی دکتر فرشاد مومنی و‌ دکتر فاطمه پاسبان تحت عنوان : لایحه بودجه ۱۴۰۰ بخش کشاورزی و منابع طبیعی: سهم برنامه ها و روندها

🔹 کانال موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🆔 @dinoeqtesad

🔹اینستاگرام موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🆔 din_o_eqtesad

🔹 تلگرام نشر نهادگرا
🆔 @nashr_nahadgara

🆔 @nahadgara_admin

🔹نسخه ویدیویی سخنرانی دکتر فرشاد مومنی و‌ دکتر فاطمه پاسبان تحت عنوان : لایحه بودجه ۱۴۰۰ بخش کشاورزی و منابع طبیعی: سهم برنامه ها و روندها

🔹 لایحه بودجه ۱۴۰۰ بخش کشاورزی و منابع طبیعی: سهم برنامه ها و روندها | دکتر فرشاد مومنی و دکتر فاطمه پاسبان

🟧https://www.aparat.com/v/7b5yv

🔹 کانال موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🆔 @dinoeqtesad

🔹اینستاگرام موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🆔 din_o_eqtesad

🔹 تلگرام نشر نهادگرا
🆔 @nashr_nahadgara

🆔 @nahadgara_admin

✍️فرصتی برای مدیریت منابع و حفاظت از محیط‌زیست

📌بازار دست‌اول و دوم، مکان‌هایی برای فروش کالا و محصول است که هر کدام مشتریان خودش را دارد. در بازار دست‌اول، کالای نو و استفاده‌نشده عرضه شده و در بازار دست‌دوم یا استوک کالاهایی عرضه می‌شود که حداقل یک‌بار استفاده شده باشد. در شرایط کنونی جهان، تجارت کالاهای دست‌دوم سرعت گرفته تا جایی که پیش‌بینی می‌شود تجارت این کالاها در آینده از دست اول پیشی بگیرد. خرید کالای دست‌دوم از نظر اقتصادی به سود خریدار است؛ چراکه هزینه کمتری می‌ پردازد. در کنار مزیت قیمت­‌گذاری ارزان، محصولات بسیار متنوعی از مارک‌ها و برندهای مختلف در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد. از مزایای دیگر بازار دست‌دوم می‌توان به مواردی همچون ایجاد درآمد برای فرد از طریق فروش کالای دست‌دوم به جای دور‌انداختن آن، کاهش تولید زباله، کاهش استفاده از نهاده‌ها، عوامل تولید و سرمایه و صرفه‌جویی آنها برای تولید کالای دست‌اول مشابه و تخصیص این منابع برای تولید کالاهای مورد نیاز دیگر، حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌­ای ناشی از فعالیت‌های مستقیم و غیرمستقیم تولید کالاهای دست‌اول، فراهم‌سازی‌ امکان پس‌انداز برای خانواده با صرفه­‌جویی در هزینه خرید و ایجاد شغل و درآمد برای فروشندگان کالای دست‌دوم اشاره کرد.

📌بازار دست‌دوم در جهان از رونق زیادی برخوردار است. معرفی شیوه‌های جدید تجاری و بازرگانی، رفتار مصرف‌کنندگان نسل­‌های جدید و توسعه رسانه‌های اجتماعی، اینترنت و حفاظت از محیط‌زیست منجر به افزایش تدریجی بازار کالاهای دست‌دوم به‌ویژه در 40سال گذشته شده است، به‌طوری که هم‌اکنون خرید کالا از بازارهای دست‌دوم به پدیده‌ای جهانی با ارزش میلیاردها دلار تبدیل شده است. به‌عنوان مثال، انتظار می‌رود فروش جهانی پوشاک، کفش و لوازم جانبی لباس دست‌دوم از 24میلیارد دلار در سال2018 به 51میلیارد دلار در سال2023 افزایش یابد. آمارها حاکی از آن است که بازار دست‌دوم رو به رشد است و وجود بازار دست‌دوم به‌معنای فقر و یا ناتوانی مالی برای خرید دست‌اول کالاها نیست بلکه توجه به مدیریت هزینه، پس‌انداز و سرمایه‌­گذاری، توجه به محیط‌زیست و صیانت از آن، خرید و فروش آنلاین و مجازی و کمک به دیگران است و این بازار در همه کشورها و به‌خصوص کشورهای پیشرفته رونق دارد. طبق آمار، 30درصد از مردم فرانسه یک لباس دست‌دوم در سال2018 و 32درصد در سال2019 خریداری کرده‌اند. 60درصد مردم فرانسه محصولات دست‌دوم را خریداری می‌کنند و بسیاری از کمک‌های انسان‌دوستانه و خیرخواهانه از طریق این بازارها تهیه شده است.

📌در ایران نیز بازار دست‌دوم از قدیم رواج داشته و قبل از شکل‌‌ریزی شیوه‌های نوین بازاریابی و فروش محصول به‌خصوص فروش‌های مجازی و اینترنتی به روش‌های مختلف انجام می­‌شد که یکی از آنها سمساری‌­هاست.به‌دلیل شرایط اقتصادی کشور همانند تحریم (کاهش واردات) و افزایش نرخ ارز(افزایش قیمت کالاهای وارداتی) و تورم شتابنده، مصرف‌کننده را برای تامین نیاز به سمت بازار دست‌دوم رهنمون ساخته تا هم با فروش کالای دست‌دوم درآمدی کسب کرده و هم خرید کالاهای مورد نیاز خودش را تامین کند. به‌نظر می‌رسد که در شرایط تحریم و افزایش نرخ ارز، رونق بازار دست‌دوم با توجه به قدرت خرید پایین مردم به‌خصوص هفت دهک درآمدی و افزایش مداوم قیمت‌ها اتفاق افتاده باشد و این رونق درخصوص کالاهای با‌دوام همانند لوازم خانگی و برقی، لباس و پوشاک که نیازهای اولیه یک زندگی معمولی را تامین می‌کند، بیشتر به‌چشم می‌خورد. در این میان شیوع ویروس کووید-19 هم باعث تغییر در روش و سبک زندگی و به‌خصوص آموزش و کار شده، رونق بازار دست‌دوم تبلت، موبایل، کامپیوتر، لپ­‌تاپ و لوازم جانبی مرتبط با آنها را شدت بخشیده است. به‌نظر می‌رسد که درصورت ادامه بیماری کووید-19 بازار دست‌دوم تجهیزات پزشکی (همانند کپسول اکسیژن) نیز رونق یابد. اما اینکه این رونق یک فرصت است یا تهدید بایستی به همه ابعاد اقتصادی و اجتماعی آن توجه کرد.
✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و همشهری – 22 دی ماه ۱۳۹۹ 🇮🇷
http://newspaper.hamshahrionline.ir/id/121530/

◽️افزایش قیمت محصولات کشاورزی در بازارهای جهانی

رشد قیمت محصولات کشاورزی و غلات در بازارهای جهانی و احتمال استمرار این روند صعودی، موجب شده تا این بازار در فاز هشدار قرار بگیرد. پاندمی کرونا، افت عرضه و رشد تقاضا مخصوصا برای خوراک دام موجب شده است تا کشورها به فکر کاهش صادرات بیفتند که همین نکته احتمالا دشواری خرید از بازارهای جهانی در روزهای سرد سال را موجب شده است.
هرچه می‌گذرد تامین محصولات کشاورزی مورد نیاز دشوارتر می‌شود و البته رشد هیجانی و انفجاری بهای خوراک دام و غلات در بازارهای جهانی ریسک مضاعفی است برای تغییر چارچوب‌های کلی در بازارها.
بهای گندم، ذرت (دامی) و سویا در بازارهای آتی به بالاترین میزان خود از سال ۲۰۱۴ تاکنون افزایش یافته است. این روند صعودی اما هنوز هم ادامه دارد و نمی‌توان گفت تا کجا میل به صعود داشته باشد، آن‌هم در شرایطی که سقف قیمت‌های مهمی را جابه‌جا کرده است.
دکتر فاطمه پاسبان در خصوص این روند افزایشی و مخاطرات و اثراتش بر بازار می‌گوید.


🔖 در سایت مشاهده کنید

📺 @ecoiran_webtv

✍️امنیت غذایی در معرض تهدید
📌کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ از سوی مجلس رد شد و نمایندگان معتقدند که دولت در بودجه ریخت و پاش داشته است. این در حالی است که وضعیت تخصصی بودجه به بخش کشاورزی بسیار اسفبار است. در حال حاضر وضعیت اقتصادی و اجتماعی حاکم بر کشور، از تورم افسار گسیخته، بیکاری بالا، کاهش شدید قدرت خرید مردم، ناتوانی بنگاه‌های اقتصادی از تاب‌آوری در شرایط تورمی و تحریم و کووید ۱۹ خبر می‌دهد.انباشت مشکلات در طول زمان، تصمیم‌سازی دشواری را برای برنامه‌ریزی مالی برای سال ۱۴۰۰ پیش روی دولت و مجلس قرار داده است. در این شرایط پیچیده و فضای نااطمینانی پیمودن مسیر توسعه پایدار بیش از گذشته دشوار و پرابهام شده است.

📌در این میان بخش کشاورزی حال و روز خوبی ندارد. اطلاعات منتشر شده گزارش فصلی اقتصاد ایران بهار ۱۳۹۹ مرکز آمار ایران حاکی از آن است که رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی به قیمت ثابت سال ۱۳۹۰ در فصل بهار ۱۳۹۹ در حدود ۰٫۱ درصد منفی بوده، سرمایه‌گذاری بخش کشاورزی در سال ۱۳۹۸ (۳۵ هزار میلیارد ریال)، کمتر از نصف آن در سال ۱۳۹۰ (۸۷ هزار میلیارد ریال) بوده است و بهای برخی اقلام غذایی به‌شدت در سال۱۳۹۹ نسبت به بهمن‌ماه ۱۳۹۸رشد داشته است.
به‌طوری که در آبان‌ماه ۹۹نسبت به بهمن‌ماه ۹۸ بیشترین افزایش قیمت‌ها مربوط به برنج خارجی با ۱۳۹درصد، عدس با ۱۳۶درصد و گوشت مرغ با ۹۲ درصد است، اطلاعات منتشر شده مرکز آمار ایران تحت عنوان ” قیمت فروش محصولات و هزینه خدمات کشاورزی در مناطق روستایی” حاکی از آن است که افزایش هزینه تولید محصولات کشاورزی اتفاق افتاده است.برای نمونه اطلاعات منتشر شده بهار سال ۱۳۹۹ نسبت به بهار سال ۱۳۹۸ حاکی از آن است که هزینه شخم با تراکتور یک هکتار زمین آبی در حدود ۱٫۹ برابر ، هزینه دیسک با تراکتور یک هکتار زمین آبی در حدود ۲٫۱ برابر ، متوسط هزینه دستمزد یک روز کارگر میوه چین مرد ۲٫۲ برابر و متوسط هزینه دستمزد یک روز دروگر غلات مرد ۲ برابر شده است.در سال ۱۳۹۷ تعداد ۴۴۲۸۹ مورد تغییر کاربری غیر مجاز به مساحت ۳۰۶۷ هکتار توسط سازمان امور اراضی کشور شناسایی شده است(آمارنامه تخصصی اراضی کشاورزی سال ۱۳۹۷)، بر اساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس از سه دهه گذشته تاکنون در اثر تخریب جنگل های کشور از حدود ۱۸٫۳ میلیون هکتار به حدود ۱۲٫۴ میلیون هکتار تقلیل یافته است.همچنین به گفته مدیرکل دفتر مهندسی و مطالعات سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری در طول سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ سالانه ۱۲ هزار هکتار جنگل در ایران تخریب شده است و میزان فرسایش خاک در ایران ۱۶.۷ تن در هکتار است که چهار برابر میانگین جهان است.بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور تا پایان مرداد سال آبی ۱۳۹۹، ۷۲٫۵ درصد از مساحت حوضه‌های آبریز اصلی کشور، دچار درجات مختلفی از خشکسالی بلندمدت (۱۰ ساله) بوده که حدود ۳۲٫۱ درصد از آن با خشکسالی شدید و بسیار شدید (شامل حوضه‌های آبریز خلیج‌ فارس و دریای عمان، فلات مرکزی و مرزی شرق) مواجه هستند.بنابراین می‌توان گفت همچنان ایران در شرایط تداوم خشکسالی خفیف تا بسیار شدید بلندمدت قرار دارد. در این میان ۳۹٫۳ درصد از مساحت کل کشور نیز در معرض خشکسالی کوتاه‌مدت (۱۲‌ماهه) قرار دارد.با این شرایط همه آمارها حاکی از آن است که حال بخش کشاورزی خوب نیست و با “انباشت مشکلات” روبرواست. این مشکلات در شرایط کنونی کشور بیش از گذشته نمایان و آشکار شده که خود می‌تواند زمینه ساز مشکلات جدی تر جدیدی برای بخش کشاورزی ، امنیت غذایی و معیشت ذینفعان آن باشد.

📌انتظار بر این است که برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت کشور به گونه‌ای تدوین و تنظیم شود که بتواند تاب‌آوری و پایداری سیستم بخش کشاورزی و غذایی کشور را به همراه داشته باشد و از هجمه مشکلات موجود بکاهد.برنامه یکساله بودجه کشور می‌تواند با تخصیص بهینه منابع که از دل مطالعه و تحقیقات میدانی و توجه به تجربیات جهانی حاصل می‌شود، بر یکی دو مورد از مشکلات بخش کشاورزی فایق آمده و اوضاع را بسامان‌تر کند.

📌مروری بر لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ هم امیدی را برای بهبود وضعیت موجود نوید نمی‌دهد . برآورد سال ۱۴۰۰ برای اعتبار طرح های تملک دارایی سرمایه ای فصل کشاورزی و منابع طبیعی در حدود ۲۸۶۸۶ میلیارد ریال است که نسبت به مصوب سال ۱۳۹۹ در حدود ۳۰ درصد افزایش نشان می‌دهد.اگر نرخ تورم در نظر گرفته نشود نمی‌توان تصویر درستی از ارقام واقعی بودجه پیشنهادی را ارائه داد . رشد ۳۰ درصدی اعتبار طرح‌های تملک دارایی سرمایه‌ای فصل کشاورزی و منابع طبیعی کمتر از نرخ تورم موجود است (یعنی کاهش قدرت مالی دولت) و دولت نخواهد توانست به نحو مطلوب به وظایف قانونی خود عمل کند.

✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و تجارت نیوز – 14 بهمن ماه ۱۳۹۹ 🇮🇷
https://tejaratnews.com/insight/510034

✍️در لايو دوشنبه ٢٠ بهمن ماه انجمن زنان كارآفرين از فرصتهای کرونا ؛ تجربه زنان کشاورز خواهيم گفت. مهمان اين برنامه دكتر فاطمه پاسبان و شيرين پارسى و ميزبان دكتر زهرا رهايى مى باشند. ✅فلسفه و رویکرد فرصت محور به کرونا با تاکید بر نقش میزان مسئولیت پذیری فردی؛ در همين راستا، نگاهى به تجربیات کشاورزان زن در ایران و جهان مى افكنيم .کسانی که توانسته اند، از این شرایط بهره برده و با تاکید بر مولفه های تاب آور کسب و کار خود را استمرار دهند. هم چنين نگاهي به بسترها و الزاماتی که وجود دارد و می‌تواند به صورت عامل تقویت کننده بدان توجه كرد. كه در اين بخش نقش نهادها در شكل گيري مطالبات اهميت دارد. منتظر شما هستيم.🙏
@ir_women_entrepreneurs

✍️امیدها در پس بحران

📌کووید-19 بدون شک با خودش آثار و پیامدهای منفی فراوانی به همراه داشته از مهمترین آنها یعنی جان باختن عده کثیری از مردم جهان تا تعطیلی کسب و کار و بیکاری و فقر . گزارشات و تجربیات جهانی مدام این پدیده جدید ناشناخته را رصد می کنند تا از یک سو بتوانند با علم پزشکی این ویروس را مهار و کنترل کنند و از سوی دیگر با بکارگیری علوم مختلف از جمله اقتصادی، اجتماعی و سیاسی استفاده نمایند تا آثار و پیامدهای منفی را به حداقل برسانند. پیامدهایی که گاهی بار اقتصادی، گاهی روانی (افسردگی، خشونت ، بی تفاوتی و .. ) گاهی بار اجتماعی و گاهی سیاسی به همراه دارد. اما در خلال همه این گزارشات، مردم جهان داستانهای زندگی خود را در برخورد با این پدیده به تصویر می کشانند " چه اتفاق افتاد " " ما چه کردیم " "چطور شد موفق شدیم " " از چه فرصتی استفاده کردیم " و ... این بیان داستانها ضمن اینکه نشان می دهد " ما تنها گرفتار نیستیم همه گرفتار شدن" " آموزش و ترویج " تجارب ماست و در میان همه بخش های ناراحت کننده پدیده کووید-19 ، روزنه های امیدی برای بودن و شدن هست ،تسلیم نباید شد و بایستی به دنبال تغییر و تحول بود نه از جنس مبارزه و جنگ بلکه از جنس حضور هوشمندانه ، مدبرانه ، نوآورانه و خلاقانه برای استفاده از فرصت هایی که برای تغییر و تحول بوجود آمده و همراه شد با این تغییر و تحول . همه اجزای حکمرانی خوب از حاکمیت و دولت و بخش غیردولتی و خصوصی ومردم همراهی و همدلی لازم است تا به سرانجام نیکو رسید که انسانها در آرامش و محیط زیست با طراوات باشد و کشورمان و جهان با همه تهدیدها با تغییر و تحول مسیر جدیدی را به سمت توسعه پایدار طی کنند .
📌در این میان بانوان روستایی و کشاورز که در سطح جهان 60 درصد در اقتصاد غیررسمی و یک سوم در کشاورزی کار می کنند، می توانند از فرصتهای پیش رو برای تغییر و اصلاح کسب و کار، زندگی اجتماعی و فردی خود بهره گیرند. در همه جای دنیا حتی در کشورهای اروپایی با رده بالای رفاه، هنوز برای بانوان روستایی و کشاورز تبعیض های مختلفی وجود دارد : تبعیض دستمزد، کسب مهارت ، کسب مدیریت ،کسب شغل ، نگاه نا برابر ، بی عدالتی و .. اما هیچگاه بانوان روستایی تسلیم این محدودیتها نشده و راهی برای عبور از آنها یافته اند و بدون شک همراهی و همدلی همه مردم ، سازمانهای غيردولتی در کنار آنان به همراه دولت و حاکمیت خواهد توانست که به بانوان کمک نمایند تا فعال و بهره ور در عرصه خانواده و اجتماع و کسب و کار فعال باشند . این را باور کنیم برابری جنسیتی یک ابلاغ یک دستور يک شعار نیست یک برنامه هست با یک اندیشه سالم و خلاق که تا نباشد عملیاتی نمی شود . این جمله را که "ما بایستی فرصت های کووید-19 را انتخاب کنیم و به اندازه تهدیدها فرصت وجود دارد." به نظر می رسد بایستی بیشتر توجه کنیم. "انتخاب" از شناسایی می آید و شناسایی فرصتها کلید موفقیت است. در این گفتگوی دوستانه به این موضوع پرداخته شد تا از پنجره دیگر به کووید-19 نگاه کنیم تا همه تغییرات و اصلاحاتی که تا حالا انجام ندادیم الان فرصت انجام آن فراهم شده است تا با مشارکت هم به سرانجام برسانیم و خود را مهیا کنیم که در برابر هر تهدیدی که پیش روی ماست تاب آورتر شویم.🙏

Telegram

✍️چشم‌انداز امنیت غذایی در ایران
📌دسترسی به غذا حاصل تولید داخلی و تجارت است. یعنی نیاز به مواد غذایی از طریق تولید داخلی یا واردات تامین می‌شود و دسترسی اقتصادی به توانایی و قدرت خرید واقعی مردم وابسته است. در این میان اگر تولید داخلی غذا به واردات برای تامین نهاده وابسته باشد، به‌طور یقین به هر دلیلی از جمله تغییر تعرفه‌ها، سیاست‌های تجاری کشور صادرکننده، هزینه‌های تجارت و مبادله، کاهش عرضه نهاده‌ها در بازار جهانی باعث افزایش قیمت نهاده‌های وارداتی شده و این افزایش قیمت به بازار داخلی سرایت کرده و قیمت نهاده موردنظر را افزایش می‌دهد. این موضوع هنگامی نمود بیشتری پیدا می‌کند که سهم بالایی از تقاضای داخلی نهاده مورد نظر از طریق بازار جهانی و واردات تامین شود. به‌عنوان نمونه می‌توان به ذرت به‌عنوان خوراک بخش دام و طیور اشاره کرد. براساس اطلاعات واردات ذرت و تولید داخلی آن در سال ۱۳۹۸ ضریب خودکفایی در حدود ۱۱ درصد است یعنی در حدود ۱۱ درصد تقاضای داخلی برای ذرت از محل تولید داخلی و ۸۹ درصد از طریق واردات تامین می‌شود و این وابستگی بالا به بازار جهانی به‌طور یقین نوسانات قیمت بازار جهانی و وارداتی را به داخل انتقال می‌دهد. روند قیمت ذرت داخلی و خارجی حاکی از آن است که تغییرات قیمت ذرت داخلی به قیمت ذرت وارداتی وابسته است به‌طوری که ضریب همبستگی بین قیمت ذرت داخلی و خارجی در حدود ۹۹ درصد است که حاکی از آن است که ارتباط مستقیم و بالایی بین این دو متغیر وجود دارد. تا قبل از آبان سال ۱۳۹۷ قیمت ذرت خارجی بیشتر از ذرت داخلی بوده و بعد از آن تقریبا قیمت ذرت داخلی و خارجی به هم نزدیک شده و دوباره از آبان ۱۳۹۸ قیمت ذرت خارجی، بیشتر از قیمت ذرت داخلی شده است. به‌طور متوسط طی دوره مورد بررسی در حدود ۵/ ۶ درصد قیمت ذرت خارجی بیشتر از قیمت ذرت داخلی است. از آنجا که ذرت داخلی و خارجی جانشین هم هستند، تغییرات قیمت هر یک بر دیگری تاثیر‌گذار خواهد بود. روند موجود حاکی از آن است که روند تغییرات قیمت ذرت داخلی و خارجی مشابه هم بوده و از این‌رو انتظار می‌رود هرگونه تغییر در قیمت ذرت خارجی (افزایش تعرفه وارداتی، افزایش نرخ دلار وارداتی، افزایش هزینه‌های انتقال ذرت از گمرک تا محل تولید، قیمت جهانی ذرت و…) بر قیمت ذرت داخلی در بازار تاثیرگذار باشد. از آنجا که ضریب خودکفایی ذرت داخلی ۱۱ درصد است و بخش اعظم عرضه داخلی ذرت از طریق واردات صورت می‌گیرد، بنابراین هر گونه تغییر در قیمت ذرت وارداتی، بر قیمت ذرت داخلی تاثیرگذار است. در همین رابطه نکته دیگر تفاوت قیمت ذرت خارجی در بازار با قیمت وارداتی آن در گمرک است. اطلاعات نشان می‌دهد تفاوت بین قیمت وارداتی ذرت در گمرک و قیمت ذرت خارجی در بازار وجود دارد و این شکاف قیمتی بعد از سال ۹۷ به شدت افزایش یافته است. به‌طوری‌که به‌طور متوسط طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ قیمت ذرت خارجی در بازار ۴/ ۱ برابر قیمت وارداتی آن در گمرک بوده که این رقم برای سال ۱۳۹۸ در حدود ۷/ ۱ برابر و سه ماه نخست سال ۱۳۹۹ در حدود ۳/ ۲ برابر شده است. افزایش قیمت ذرت وارداتی از گمرک تا بازار که به‌دلایل مختلف از جمله هزینه حمل‌ونقل، توزیع و ساختار بازارنهاده‌ها (انحصار، سیستم توزیع، نظارت و کنترل و…) به‌وجود می‌آید از جمله دلایل افزایش قیمت ذرت دامی در بازار است.

📌نکته حائز اهمیت دیگر آن است که با افزایش قیمت ذرت خارجی قیمت ذرت داخلی هم افزایش می‌یابد. اما در برخی دوره‌های زمانی، هنگامی که قیمت ذرت خارجی کاهش یافته همزمان قیمت ذرت داخلی کاهش نمی‌یابد. به‌طور نمونه در آبان ماه سال ۱۳۹۹ این الگوی رفتاری قیمت ذرت در بازار قابل ملاحظه است، قیمت ذرت خارجی کاهش داشته، اما قیمت ذرت داخلی به شدت افزایش داشته است. از منظر سیاست‌گذاری باید توجه داشت که با کاهش قیمت ذرت خارجی با اعمال هر سیاستی، کاهش قیمت در بازار داخلی به سرعت اتفاق نمی‌افتد. نااطمینانی، انتظارات قیمتی، رانت و انحصار، سیستم توزیع ناکارآمد، انبار محصول به‌منظور افزایش قیمت و بسیاری از متغیرهای دیگر که بر الگوی رفتاری قیمت ذرت در بازار تاثیرگذار بوده و نمی‌توان انتظار داشت با اعمال یک سیاست به‌صورت جزیره‌ای بدون توجه به همه بازیگران زنجیره ارزش (نگاه سیستمی) انتظار ثبات نسبی قیمت در بازار داشت. اعمال سیاست‌های هماهنگ با هدف کنترل و ثبات نسبی قیمت نهاده‌ها با ابزارهای سیاستی مختلف به همراه ایجاد فضای اطمینان و رقابت‌پذیر، حذف رانت و انحصار و پیاده‌سازی سیستم توزیع کارآمد و نظارت و کنترل موثر در طول زنجیره ارزش (برای همه بازیگران) خواهد توانست مدیریت بازار نهاده‌ها را کارآمد کند...

✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و دنیای اقتصاد – 25 بهمن ماه ۱۳۹۹ 🇮🇷
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3739909