✍️چشم‌انداز امنیت غذایی در ایران
📌دسترسی به غذا حاصل تولید داخلی و تجارت است. یعنی نیاز به مواد غذایی از طریق تولید داخلی یا واردات تامین می‌شود و دسترسی اقتصادی به توانایی و قدرت خرید واقعی مردم وابسته است. در این میان اگر تولید داخلی غذا به واردات برای تامین نهاده وابسته باشد، به‌طور یقین به هر دلیلی از جمله تغییر تعرفه‌ها، سیاست‌های تجاری کشور صادرکننده، هزینه‌های تجارت و مبادله، کاهش عرضه نهاده‌ها در بازار جهانی باعث افزایش قیمت نهاده‌های وارداتی شده و این افزایش قیمت به بازار داخلی سرایت کرده و قیمت نهاده موردنظر را افزایش می‌دهد. این موضوع هنگامی نمود بیشتری پیدا می‌کند که سهم بالایی از تقاضای داخلی نهاده مورد نظر از طریق بازار جهانی و واردات تامین شود. به‌عنوان نمونه می‌توان به ذرت به‌عنوان خوراک بخش دام و طیور اشاره کرد. براساس اطلاعات واردات ذرت و تولید داخلی آن در سال ۱۳۹۸ ضریب خودکفایی در حدود ۱۱ درصد است یعنی در حدود ۱۱ درصد تقاضای داخلی برای ذرت از محل تولید داخلی و ۸۹ درصد از طریق واردات تامین می‌شود و این وابستگی بالا به بازار جهانی به‌طور یقین نوسانات قیمت بازار جهانی و وارداتی را به داخل انتقال می‌دهد. روند قیمت ذرت داخلی و خارجی حاکی از آن است که تغییرات قیمت ذرت داخلی به قیمت ذرت وارداتی وابسته است به‌طوری که ضریب همبستگی بین قیمت ذرت داخلی و خارجی در حدود ۹۹ درصد است که حاکی از آن است که ارتباط مستقیم و بالایی بین این دو متغیر وجود دارد. تا قبل از آبان سال ۱۳۹۷ قیمت ذرت خارجی بیشتر از ذرت داخلی بوده و بعد از آن تقریبا قیمت ذرت داخلی و خارجی به هم نزدیک شده و دوباره از آبان ۱۳۹۸ قیمت ذرت خارجی، بیشتر از قیمت ذرت داخلی شده است. به‌طور متوسط طی دوره مورد بررسی در حدود ۵/ ۶ درصد قیمت ذرت خارجی بیشتر از قیمت ذرت داخلی است. از آنجا که ذرت داخلی و خارجی جانشین هم هستند، تغییرات قیمت هر یک بر دیگری تاثیر‌گذار خواهد بود. روند موجود حاکی از آن است که روند تغییرات قیمت ذرت داخلی و خارجی مشابه هم بوده و از این‌رو انتظار می‌رود هرگونه تغییر در قیمت ذرت خارجی (افزایش تعرفه وارداتی، افزایش نرخ دلار وارداتی، افزایش هزینه‌های انتقال ذرت از گمرک تا محل تولید، قیمت جهانی ذرت و…) بر قیمت ذرت داخلی در بازار تاثیرگذار باشد. از آنجا که ضریب خودکفایی ذرت داخلی ۱۱ درصد است و بخش اعظم عرضه داخلی ذرت از طریق واردات صورت می‌گیرد، بنابراین هر گونه تغییر در قیمت ذرت وارداتی، بر قیمت ذرت داخلی تاثیرگذار است. در همین رابطه نکته دیگر تفاوت قیمت ذرت خارجی در بازار با قیمت وارداتی آن در گمرک است. اطلاعات نشان می‌دهد تفاوت بین قیمت وارداتی ذرت در گمرک و قیمت ذرت خارجی در بازار وجود دارد و این شکاف قیمتی بعد از سال ۹۷ به شدت افزایش یافته است. به‌طوری‌که به‌طور متوسط طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ قیمت ذرت خارجی در بازار ۴/ ۱ برابر قیمت وارداتی آن در گمرک بوده که این رقم برای سال ۱۳۹۸ در حدود ۷/ ۱ برابر و سه ماه نخست سال ۱۳۹۹ در حدود ۳/ ۲ برابر شده است. افزایش قیمت ذرت وارداتی از گمرک تا بازار که به‌دلایل مختلف از جمله هزینه حمل‌ونقل، توزیع و ساختار بازارنهاده‌ها (انحصار، سیستم توزیع، نظارت و کنترل و…) به‌وجود می‌آید از جمله دلایل افزایش قیمت ذرت دامی در بازار است.

📌نکته حائز اهمیت دیگر آن است که با افزایش قیمت ذرت خارجی قیمت ذرت داخلی هم افزایش می‌یابد. اما در برخی دوره‌های زمانی، هنگامی که قیمت ذرت خارجی کاهش یافته همزمان قیمت ذرت داخلی کاهش نمی‌یابد. به‌طور نمونه در آبان ماه سال ۱۳۹۹ این الگوی رفتاری قیمت ذرت در بازار قابل ملاحظه است، قیمت ذرت خارجی کاهش داشته، اما قیمت ذرت داخلی به شدت افزایش داشته است. از منظر سیاست‌گذاری باید توجه داشت که با کاهش قیمت ذرت خارجی با اعمال هر سیاستی، کاهش قیمت در بازار داخلی به سرعت اتفاق نمی‌افتد. نااطمینانی، انتظارات قیمتی، رانت و انحصار، سیستم توزیع ناکارآمد، انبار محصول به‌منظور افزایش قیمت و بسیاری از متغیرهای دیگر که بر الگوی رفتاری قیمت ذرت در بازار تاثیرگذار بوده و نمی‌توان انتظار داشت با اعمال یک سیاست به‌صورت جزیره‌ای بدون توجه به همه بازیگران زنجیره ارزش (نگاه سیستمی) انتظار ثبات نسبی قیمت در بازار داشت. اعمال سیاست‌های هماهنگ با هدف کنترل و ثبات نسبی قیمت نهاده‌ها با ابزارهای سیاستی مختلف به همراه ایجاد فضای اطمینان و رقابت‌پذیر، حذف رانت و انحصار و پیاده‌سازی سیستم توزیع کارآمد و نظارت و کنترل موثر در طول زنجیره ارزش (برای همه بازیگران) خواهد توانست مدیریت بازار نهاده‌ها را کارآمد کند...

✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و دنیای اقتصاد – 25 بهمن ماه ۱۳۹۹ 🇮🇷
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3739909

📌سال 1399 گذشت اما به سختی و با درد و آلام های فراوانی که تک تک ما در پهنای سرزمین عزیزمان ایران آن را حس کردیم یکی کمتر یکی بیشتر اما همه در غصه‌ها و دردهای هم شریک بودیم . نه وضع اقتصادی خوب بود نه وضع اجتماعی نه وضع روحی و روانی‌مان که با آمدن ویروس کووید-19 با اعلام رسمی در انتهای بهمن ماه 1398 واهمه و ترس و پس از آن از دست دادن بسیاری از هموطنان عزیزمان که نشد با برگزاری مراسم و در آغوش گرفتن هم کمی این دردها آلام یابد و این چه درد جانکاهی بود و هست که به تجربه در اطرافیان خودمان که عزیزی را از دست داده‌اند می بینیم . یک غصه پرقصه ،غصه ای که آخر قصه معلوم نیست چه می شود و این خود مطالبه گری #واکسن_بخرید را شکل داد . مطالبه گری که خواست یک گروه یا قشر خاصی نیست، همه مردم برای آرامش خاطر و ندیدن رقم روزانه اعلام جان باختگان :امروز 90 نفر ، فردا 80 نفر و ... گاهی 200 نفر ... چنین مطالبه گری را می نمایند. چه سوزناک ودردناک است خواندن این ارقام .هیچگاه موقعی که ریاضی و آمار می آموختم تصورم نمی کردم روزی این اعداد قلب و روح مرا و ملتم را این قدر آزرده خاطر کند .هر گاه آلامی بر جان مردم کشورم وارد می شد همه با هم کمک می کردیم تا تسکینی بر دردهای هموطنانمون باشیم و مرهمی بر دل زحمی خودمان، سیل آمد قلبهایمان را روانه مناطق سیل زده کرد، زلزله آمد دلمان لرزید و همدرد ی کردیم با هموطنانمون و ... هر مصیبتی وارد آمد همدیگر را در آغوش گرفتیم حرفها را شنیدم ... شاید مرهمی بر دل غمدیده مردم عزیزمان بودیم شاید هم آن حس مسوولیت اجتماعی یا حس همدردی ... اونها ما را آرامتر می کرد تا بتوانیم در کنار هم باشیم .... اما در زمان شیوع ویروس کووید-19 همه این غصه ها انباشت شد نشد همدیگر را ببینم نشد همدیگر را در آغوش بگیریم و با هم بگریم نشد ... پروتکل ها اجازه نمی داد نگران همه اطرافیانمون بودیم که نکند ما باعث انتقال ویروس باشیم و یکی دوباره مبتلا شود .... همیشه نگرانیم چون فقط خودمون گرفتار نخواهیم شد اگر رعایت نکنیم عزیزترین عزیزانمون را به خطر می اندازیم و همه مردم را ... سخت بود و هست و برای همین امیدمان اول به خدا و بعد دانشمندان برای مهار و کنترل این ویروس و بعد هم حاکمیت برای تهیه واکسن از هر کجا برای همه مردم کشورمون هستیم برای هر ایرانی در هر جایی از این وطن زندگی می کند بدون تبعیض . این را هم می دانیم که در این مسیر اولویت بندی وجود دارد و همگان این اولویت بندی را پذیرفته اندو انتظار شفافیت اطلاعات است. چه کسی ؟ کجا ؟ به چه میزان این واکسن را دریافت نموده است . امیدوارم این اتفاق بیفتید و ته مانده امید مردم نا امید نشود . چرا که یادمان باشد برای مردم نوشتیم سال 1400 قرار است ایران و ایرانی را به جایگاه و مقامی برسانیم آیا هنوز یادمان هست ؟ جایگاه اول در منطقه از منظر توسعه و ارتقای جایگاه ایران . یادمان باشد قرار بود مردمی شاد و پرانرژی و پرامید داشته باشیم که کشور را به سرانجام توسعه یافتگی برساند قرار بود ... یادمان نرود وارد سال 1400 شدیم به مردم چه قولی دادیم چه سندی را تصویب کردیم و شد قانون . به نظرم سال 1400 را شروع کنیم با عذرخواهی از همه کاستی ها و کمبودها و رنج هایی که مردم در این مدت تحمل کردند از تورم افسارکسیخته ، از کاهش قدرت خرید مردم از بیکاری از ... و یکبار برگردیم به اینکه چه کنیم که دوباره روزنه امید ، اعتماد ، اطمینان بین مردم و حاکمیت برقرار شود و دوباره سرمایه اجتماعی بیایید و با قوت ، ایران وطنمان را در آغوش گیرد و نور امید و سرزندگی حاکم بر کشورمان شود . دغدغه مردم را ببینیم نه دغدغه های خودمان را . امیدورام سال 1400 سالی باشد که مطالبات مردم در اولویت اول قرار گیرد و سعی کنیم هر کدام ما هر جایی هر پست و مسوولیتی داریم و بر حسب مسوولیت اجتماعی خودمان به دنبال شنیدن صدای مردم و مطالبات آنان و گوش دادن موثر و بعد اقدام و عمل باشیم . هیچ راهی مار ا به سرانجام توسعه یافتگی و اقتدار کشورمون نمی رساند جز اینکه همه با هم باشیم و دیگه طبقه ممتاز و غیر ممتاز ؛ خودی و غیرخودی نداشته باشیم . انتظار هر ایرانی آن است که مسوولینش در بهترین شرایط رفاهی ظاهر شوند اما در کنار آن مردم هم در رفاه نسبی باشند ، در کنار مردم باشند بدون دوربین های یکهویی و ثبت لحظات ارتباط با مردم و نمایش آن ، با مردم باشند در کنار مردم رفیق و همراه مردم در جاده ای که پر از سنگلاخ و دست انداز و بالا و پایین دارد در این جاده با مردم قدم برنند و همراه شوند نه جاده آسفالته دو باند با ماشین بنز به سرعت از کنار مردم دور شوند و مردم فقط گرد و خاک آن را در گلو حس کنند و به سرفه بیفتند و راه نفسشان بند بیایید .🌺👇👇

📌هنوز فرصت داریم امیدوارم فرصت سوزی نکنیم و بدون خشونت مسیر با هم بودن را طی کنیم . اگر لازم باشد برای کودکانی که امروز هیچ نقشی در اتفاقات امروزه ندارند و نسل های آتی ببخشیم و بزرگوارانه در لوای قانون طی طریق کنیم . امیدوارم دستانمان همه با هم در مسیر سبز امید و سازندگی و اعتلای کشورمان به هم گروه خورد و همه یک دست شویم برای رفاه و آسایش و توسعه یافتگی خودمان و کشورمان . از صمیم قلب به همه هموطنان عزیزم که طی سال گذشته دغدار عزیزانشون هستند، تسلیت عرض می کنم چه افراد ارزشمندی را از دست دادیم از هنرمندان که استاد آواز ایران شجریان غمی بر دل ما گذاشت تا اساتید دانشگاه و پزشکان و پرستاران و پرسنل درمانی ، محقق و دانشمند و چه نیروهای کارآمد انسانی از کارگران حرفه ای تولید کننده ، خدمات رسان... اونهایی که در صف اول تولید و ارائه خدمات به مردم هستند ، همه این عزیزان برای کشورمان گوهرهای ناب بودند از دست دادیم ... از دست دادیم اما امیدوارم دوباره افراد توانمندی با حمایت حاکمیت و دولت و مردم در جامعه شکوفا شوند و ایران را به سرانجام مطلوب برسانند . امیدوارم سال جدید ، حال خوشی را برای مردم رقم بزند . به امید خدا و با حکمرانی خوب. به قول فردوسی عزیز:
جهان رابسازید همچون بهشت
مگوئیدهرگزسخن های زشت
همه یک به یک مهربانی کنید
جهان را همه پاسبانی کنید
بگوئیداین جمله درگوش باد
که یک تن به گیتی پریشان مباد.🙏🌺

‍ 🎁عیدی کودکان فراموش نشود

📌دوران کودکی در روزهای عید نوروز باستان با چه خاطراتی همراه بود، خاطراتی که برخی از آنان شاید تا الان که خودمان بزرگسال شده ایم به یادمان مانده است و چه شیرین و گواراست به یاد آوردن آن خاطرات . یکی از این خاطرات شیرین عیدی گرفتن بود . نوروز به‌ عنوان‌ پدیده‌ای‌ فرهنگی‌ در سرزمین‌ ما ویژگی هایی‌ دارد که‌ آن‌ را از دیگر مناسبتها متمایز و ممتاز می کند، از جمله این پدیده ها رسم و آداب عیدی دادن و عیدی گرفتن است. به‌ گفته‌ کارشناسان‌ فرهنگی‌، عیدی‌ دادن‌ و عیدی ‌گرفتن‌ ریشه‌ در فرهنگ‌ ایران‌ باستان‌ دارد، آن‌ زمان‌ که‌ مردم‌ در بامداد عید نوروز به‌ نشانه‌ بخشیدن‌ روشنایی‌ به‌ زندگی‌ یکدیگر برهم‌ آب‌ می‌ پاشیدند و برای‌ حفظ‌ صلح‌ و دوستی‌ به‌ یکدیگر هدیه‌ می‌ دادند. عیدی دادن یکی از رسم هایی است که از گذشته در فرهنگ ما وجود داشته است. در گذشته بزرگترهای فامیل، حتی ریش سفیدان محل به کوچکترها هدیه‌ای هر چند کوچک عیدی می‌دادند. در ایام نوروز کوچکترها برای دست بوسی به محضر بزرگترها می‌رفتند و مهم دریافت هدیه‌ایی تبرک یافته از سوی بزرگان بود. برای بعضی از افراد شگون عیدی و دشت کردن از دست عیدی دهنده اهمیت داشت .

📌شاید درآن روزگار که ما کودکی بیش نبودیم فلسفه عیدی دادن به کودکان را نمی دانستیم برای چیست ، چرا بزرگان: پدربزرگ، مادربزرگ، پدر و مادر و .. می گفتند قرآن را باز کن عید ایت را بردار یا با بوسه ای و نوازشی هدیه ای را به کودک می دادن . شاید آن زمان در عالم کودکی با خودمان می گفتیم چرا به بهار نامی یا آرش نامی بیشتر عیدی دادن . برایمان سوال باقی می ماند چون جواب قانع کننده ای دریافت نمی کردیم. شاید مادر و پدر ما را به جملاتی می خواستند قانع کنند: اشکالی نداره از تو کوچکتره یا بزرگتره و … الان که بزرگسالانی هستیم بهتر می فهمیم که این رسم دیرینه در عید نوروز چقدر درس اندیشه و رفتار نیکو دارد . کمک به یکدیگر با حفظ احترام و شان افراد در لوای یک الگوی رفتار عمومی که مختص به طبقه یا گروه خاصی نبوده و نیست همه عیدی می دهند و عیدی می گیرند. شاید این رسم نسل به نسل منتقل شد تا در شرایط سختی و بحران اقتصادی بتوان از این الگوی رفتاری برای تقسیم مهربانی سود جست .

📌به جرات می توان گفت در این برهه زمانی که مردم در شرایط سخت اقتصادی به دلایل مختلف و از جمله مشکلات ساختاری اقتصادی و مدیریت ناکارآمد ، تحریم و شیوع ویروس کووید-۱۹ این الگوی رفتاری در ایام نوروز می تواند مهربانی و کمک را به همدیگر هدیه دهد. می توان با عیدی دادن به کودکان پرچم مهربانی را با احترام و انسانیت به اهتزار در آورد. کافی است یادمان نرود عیدی دادن یک منش و الگوی رفتاری عمومی و همگانی و اخلاق مدارانه است آن را تغییر سبک و شیوه ندهیم .عیدی به کودکان به عنوان یک فرهنگ و سنت دیرینه باستانی می تواند رویکردی برای کمک به هموطنانمان باشد اگر اخلاق مدارانه باشد ، بدون نمایش و بیان میزان و نوع هدیه . به قول حافظ :

🌸ز کوی یار می‌آید نسیم باد نوروزی
از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی
چو گل گر خرده‌ای داری خدا را صرف عشرت کن
که قارون را غلط‌ها داد سودای زراندوزی🌸

✍️منتشرشده در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و پایگاه خبری اقتصاددان – 9 فروردین ماه ۱۳۹۹ 🇮🇷

http://www.eqtesaddan.ir/?p=40864

✍️بهره‌وری پایین آب کشاورزی در ایران

📌آب یک نهاده مهم برای تولید محصولات کشاورزی است و نقش مهمی در امنیت غذایی دارد. زراعت آبی20درصد از کل زمین‌های زیرکشت جهان را به‌خود اختصاص داده و 40درصد از کل مواد غذایی تولیدشده در جهان را تامین می‌کند. زراعت آبی به‌طور متوسط حداقل دوبرابر محصول دیم در واحد سطح تولید می‌کند و از این‌رو امکان افزایش تولید و تنوع‌بخشی به محصولات تولیدی بیشتر را فراهم می‌سازد. بنابراین آب لازم است تا غذا فراهم شود و نیاز تغذیه‌­ای جمعیتی که در طول زمان درحال افزایش است را فراهم کند. پیش‌بینی می‌شود که جمعیت جهان تا سال2050 به بیش از 10میلیارد نفر افزایش یابد. این جمعیت، چه شهری و چه روستایی، برای تأمین نیازهای اساسی خود به مواد غذایی نیاز دارد و تخمین زده می‌شود که تولیدات کشاورزی بایستی تا سال2050 در حدود 70درصد افزایش یابد و تولید بیشتر غذا یعنی افزایش مصرف آب. اکنون کشاورزی (به‌طور متوسط) 70درصد از کل برداشت آب‌های شیرین در جهان را به‌ خود اختصاص داده است.

📌با توجه به رشد جمعیت، شهرنشینی و تغییرات آب و هوایی، انتظار می‌رود رقابت برای منابع آب افزایش یابد. در این میان تولید کشاورزی به‌طور فزاینده‌ای در معرض خطرات آب قرار خواهد گرفت که تنها راه‌حل، بهبود مدیریت آب کشاورزی برای پایداری تولید مواد غذایی است. مدیریت بهینه پایدارمنابع آبی نیازمند سرمایه‌گذاری است. فائو تخمین می‌زند سرمایه‌گذاری خصوصی در بخش کشاورزی و ازجمله سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، باید تقریباً 50درصد (از حدود 142میلیارد دلار سالانه به 209میلیارد دلار) افزایش یابد تا بتوان برای جمعیت در حال رشد غذا تامین کرد. براساس طبقه‌بندی سیستم امنیت غذایی یکپارچه (IPC) از این تعداد 135میلیون نفر در شرایط بحرانی و اضطراری قرار دارند. برنامه جهانی غذا برآورد می‌کند که تا پایان سال2020 حدود 130میلیون نفر دیگر به این گروه اضافه خواهند شد. گزارش چشم‌انداز ده‌ساله کشاورزی(2020-2029) سازمان همکاری اقتصادی و توسعه(OECD) و سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد(FAO) اشاره می‌کند در ۱۰سال آینده حدود ۸۵درصد از رشد تولیدات جهانی محصولات کشاورزی به‌خاطر ارتقای راندمان و بازدهی تولیدات خواهد بود که درنتیجه به‌کارگیری فناوری‌های نوین و استفاده از نهاده‌های پربازده، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین تولید و روش‌های کشت بهتر اتفاق می‌­افتد.

📌در این میان اصول کلیدی سرمایه‌گذاری در آب کشاورزی و مدیریت بهینه منابع آبی متکی بر افزایش کارایی و بهره‌وری آب، بازیافت آب خاکستری و استفاده مجدد از آب‌های سطحی و افزایش تنوع در سیستم‌های زراعی است. در ایران سرمایه‌گذاری و مدیریت بهینه منابع آبی ضرورت بیشتری می‌­یابد چرا که خشکسالی­‌های طولانی‌مدت، حوادث شدید آب و هوایی مانند سیل، طوفان، سرمازدگی وتغییرات آب و هوایی، باعث افزایش نوسانات در میزان بارش و منابع آب سطحی، کاهش برف و باران شده که بر تولید بخش کشاورزی و غذا تأثیر منفی دارد.

📌در ایران براساس آخرین برآوردهای وزارت جهادکشاورزی، حدود 16درصد از محصولات زراعی و حدود 28درصد از تولیدات باغی در مراحل مختلف تولید تا مصرف از بین می‌رود. همچنین بهره‌وری آب کشاورزی در ایران بسیار پایین است؛ درحالی‌که به ازای هر مترمکعب آب در کشور، بین 0.9 تا 1.2 کیلوگرم محصول کشاورزی تولید می‌شود، در جهان به ازای هر مترمکعب آب 2 تا 2.5کیلوگرم محصول تولید می‌شود. براساس سرشماری کشاورزی سال1393 در حدود 75درصد بهره‌برداران کشاورزی کوچک‌مقیاس (کمتر از 5هکتار) بوده که تنها 19.5درصد زمین‌های کشاورزی را از آن خود کرده‌اند که به‌دلیل هزینه بالای فناوری و تعمیر و نگهداری زیرساخت‌های آبی توانایی مالی در افزایش بهره‌­وری آب را ندارند، ازجمله واقعیت‌هایی است که تولید محصولات کشاورزی و در دسترس‌بودن غذا را با مخاطره همراه می‌کند. حال چه باید کرد؟ تنها راه‌حل افزایش سرمایه‌گذاری (داخلی و خارجی) به‌منظور بهبود و ارتقای بهره‌­وری آب در بخش کشاورزی، ذخیره‌سازی‌ آب‌های روان و سطحی و استفاده مجدد از آب خاکستری است. در کنار آن توجه به آمایش سرزمین و تولید محصولات کشاورزی براساس الگوی کشت و قابلیت‌های اقلیم هرمنطقه نیز جزو ضروریات مدیریت بهینه منابع آبی در بخش کشاورزی است.

✍️محل انتشار مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و همشهری – 16 فروردین ماه 1400🇮🇷

https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/127236/

به یزدان که گر ما خرد داشتیم
کجا این سرانجام بد داشتیم

#مصطفی_سرخوش

‍ 📚سامانه سنا راه‌اندازی شد

📌سامانه سنا (سامانه نشریات ایران)، توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران راه‌اندازی و در دسترس قرار گرفته است.

📌در این سامانه متن کامل نشریات ایران از دوره قاجار تا کنون به صورت تمام متن در دسترس کاربران قرار دارد.

📌این پروژه بخشی از پروژه کتابخانه ملی تحت عنوان «حافظه ملی در خانه هر ایرانی» با هدف «توزیع عادلانه» و «دسترسی آزاد به اطلاعات» است. پژوهشگران، دانشجویان و هر ایرانی علاقمند به گذشته و تاریخ این سرزمین می‌تواند از متن کامل نشریات اسکن شده در این سامانه استفاده نماید.

✍️پایگاه‌های موجود در این سامانه عبارتند از:
نشريات دوره قاجاریه (۱۱۹۳ - ۱۳۰۴ ق.)
نشريات دوره پهلوی اول (۱۳۰۴ - ۱۳۲۰ ش.)
نشريات دوره پهلوی دوم (۱۳۲۰ - ۱۳۵۷ ش.)
نشریات دوره پس از انقلاب (۱۳۵۷ ش. - )
و نشریات لاتین
https://sana.nlai.ir

📹غائله خرید تضمینی گندم!

▫️خرید تضمینی گندم هر سال به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل می‌شود که در موعدی از سال، مصائب خاص و جدیدی را گریبانگیر سیاست‌گذار می‌کند.
یک سال قیمت بالاست و در بندرگاه‌ها، لنج لنج گندم وارد می‌شود، یک سال قیمت به نسبت کشورهای همسایه پایین است و قاچاق می‌شود.
امسال هم تا اینجای کار ابلاغ مصوبه قیمت ۵۰۰۰ تومانی گندم از سوی وزارت جهاد کشاورزی با واکنش کمیسیون کشاورزی مجلس مواجه شده است.
وزیر جهاد کشاورزی پیشبینی کرده امسال امسال ۱۲ میلیون تن گندم در کشور تولید شود.
در گفتگویی با فاطمه پاسبان، کارشناس اقتصاد کشاورزی به قیمتگذاری امسال خرید تضمینی گندم پرداخته‌ایم و اینکه چرا کشاورزان ناراضی هستند؟

📺 @ecoiran_webtv

✍️چه کسی مسئول تهدید امنیت غذایی و معیشت مردم است؟

📌گندم یکی از محصولات عمده زراعی کشور ایران بوده که منبع تغذیه انسان و دام و منبع درآمدی و تامین زندگی و معیشت بخشی از روستاییان کشورمان است. برخلاف سایر غلات، گندم را می‌توان از طرق مختلف از جمله در تهیه نان، بیسکویت، شیرینی، کیک، اسپاگتی، ماکارونی مورد مصرف قرار داد. از گندم در صنایع کاغذ سازی، چسب سازی و همچنین در تهیه پودرهای لباسشویی نیز استفاده می­شود. از سبوس و کاه آن نیز به عنوان خوراک دام استفاده می­شود و انواع مختلف گندم برای مصارف گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد.کاربردهای متنوع گندم در تولید غذا و نهاده تولید سایر کسب و کارها، این محصول را به محصولی راهبردی تبدیل کرده است که کشورهای مختلف جهان به اشکال مختلف از زنجیره ارزش گندم حمایت می کنند.
📌گندم در بخش تولیدات زراعی ایران جایگاه مهمی دارد. سال زراعی ۹۸-۱۳۹۷، سطح زیرکشت کل محصولات زراعی کشور تقریبا برابر ۱۱.۸ میلیون هکتار بوده است که محصول گندم به تنهایی نیمی از زمین‏های زراعی کشور را به خود اختصاص داده است. سطح زیرکشت گندم در سال زراعی ۹۸-۱۳۹۷ برابر با ۵.۴ میلیون هکتار بوده است. این موضوع نشان‏دهنده آن است که کشاورزان و خانوارهای روستایی زیادی به کشت گندم مشغول بوده و معیشت آنان به تولید گندم گره خورده است (بر اساس سرشماری کشاورزی سال ۱۳۹۳ در حدود ۱.۳ میلیون بهره‌بردار گند‌م‌کار در کشور وجود دارد). از سوی دیگر تامین امنیت غذایی کشور (نان، ماکارونی و …) منوط به دسترسی فیزیکی و اقتصادی به این محصول است.
📌در شرایط کنونی، دسترسی فیزیکی و اقتصادی گندم با تهدید تغییرات آب و هوایی و به ویژه خشکسالی مواجه است. این نکته را در نظر بگیریم که حدود ۴۰ درصد گندم تولیدی کشت دیم است که خشکسالی و تغییرات آب و هوای بر میزان تولید اثرگذار است. مطالعات فائو (تأثیر بلایا و بحران ها بر بخش کشاورزی و امنیت غذایی، ۲۰۲۱) نشان می­دهد که طی سال­های ۱۹۸۳ تا ۲۰۰۹ به دلیل خشکسالی عملکرد گندم ۸ درصد کاهش یافته است (حدود ۰.۲۹ تن در هکتار). به همین ترتیب، حوادث مکرر و شدید مرتبط با تغییرات آب و هوایی همراه با اثرات خشکسالی و گرما در جدیدترین خشکسالی (۲۰۰۷-۲۰۰۵) به طور متوسط ۱۳.۷ درصد باعث کاهش تولید غلات شده و زیان ارزش تولید ناشی از آن حدود ۱۳.۶ میلیارد دلار برای گندم برآورد شده است. (لیزیوم و همکاران، ۲۰۱۸). مطالعات داخلی نیز حاکی از آن است که خشکسالی تأثیر مستقیمی بر کاهش عملکرد محصولات کشاورزی دارد؛ به طوری که با کاهش هر واحد بارندگی (میلی متر) تولید ۲.۷۲ کیلوگرم گندم در واحد هکتار کاهش می یابد. (بستانی، ۱۳۹۰)
📌در این شرایط که بحران­های مختلفی از جمله تغییرات آب و هوایی (کاهش بارش، خشکسالی، افزایش گرما، افزایش آفات و بیماریهای گیاهان و …) نشست زمین، کووید-۱۹، امنیت غذایی کشور را با تهدید روبه رو کرده است، ضرورت ایجاب می­کند که حمایت­های هوشمند سبز دوستدار طبیعت بر حسب آمایش سرزمین از گندم به عمل آید. در این میان، توجه به ارقام مقاوم در برابر کم آبی و خشکسالی و آفات، تنوع زیستی، افزایش عملکرد در واحد سطح، تغییر الگوی مصرف به سمت جایگزین «غذاهای دیگر» به جای گندم و نان از جمله سیاست­هایی خواهد بود که می تواند امنیت غذایی و معیشت بازیگران زنجیره ارزش گندم را تقویت کند. نکته مهم در اتخاذ سیاست­های حمایتی دستیابی به کارایی و بهره­وری است که قیمت تمام شده پایین و کاهش ضایعات رابه همراه داشته باشد و در کنار آن، کمترین هزینه بیرونی (از جمله هزینه زیست محیطی، منابع پایه (آب خاک) و.) را به دنبال داشته باشد؛ به طوری که شاخص­های توسعه پایدار پیاده سازی شود. به عبارتی «حمایت» به «ضد توسعه پایدار» تبدیل نشود. دیگر دوران آزمون و خطا و بلندپروازی بدون توجه به واقعیت­های موجود تمام شده و تامین امنیت غذایی و معیشت ذی­نفعان نیازمند علم و آگاهی و مدیریت دانش است.در حال حاضر سیاست‌های حمایتی از گندم در کشور ما که بیشتر بر حول‌وحوش قیمت تضمینی است؛ با توجه به شرایط تورمی فزاینده کشور به‌تنهایی نمی‌تواند مخاطراتی که گندم را تهدید می‌کند، پوشش دهد. قیمت تضمینی ۵۰۰۰ تومان برای هر کیلو با تورم شدید تولیدی آیا می‌تواند انگیزه تولید را به همراه داشته باشد؟ آیا قیمت ۵ هزار تومان می‌تواند پاسخگوی هزینه تولید و سود تولیدکننده بر حسب اندازه زمین و عملکرد محصول باشد؟

✍️محل انتشار مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و نگاشته – ششم تیر ماه ۱۴۰۰ 🇮🇷

http://negashteh-magazine.com/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C

✍️با این فرمان نمی شود تورم را کنترل کرد

📌از نظر علم اقتصاد تورم به معنی افزایش سطح عمومی قیمت‌ها در طول یک زمان مشخص است. نرخ تورم با تغییر در یک شاخص قیمت که معمولاً شاخص قیمت مصرف‌کننده است، در نظر گرفته می‌شود. به سخن دیگر، تورم، روند فزاینده و نامنظم افزایش قیمت‌ها در اقتصاد است. تورم در ایران به دلایل مختلف اتفاق می افتد : تأمین کسری بودجه دولت از طریق استقراض از بانک مرکزی و به تبع آن افزایش حجم نقدینگی، افزایش قیمت حامل‌های انرژی و حذف یارانه‌های تولیدی پس از اجرای سیاست‌های تعدیل، افزایش ریسک مربوط به فعالیت‌های مولد اقتصادی، ضعف در مدیریت مخصوصاً مدیریت ارز و کاهش ارزش پول، افزایش قیمت‌های جهانی، نااطمینانی و شکل­گیری انتظارات تورمی، کاهش انگیزه تولیدی و تقویت انگیزه سوداگری، تحریم ها و کاهش سرمایه اجتماعی از جمله این عوامل می باشند.

📌اطلاعات مرکز آمار نشان از آن دارد که تورم (شاخص قیمت مصرف کننده کل کشور به قیمت سال پایه ۱۳۹۵) طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹روند افزیشی شدید داشته به طوری که شاخص کل از رقم ۴۲٫۸ در سال ۱۳۹۰ به رقم ۲۵۲٫۶ در سال ۱۳۹۹ رسیده که در حدود ۶ برابر شده است. تورم خوراکی­ها و آشامیدنی­ها(در سال ۹۹ در حدود ۸٫۳ برابر نسبت به سال ۹۰) بیشتر از تورم غیرخوارکی­ها و خدمات(۵٫۱ برابر سال ۹۹ نسبت به سال ۹۰ ) بوده است و سبزیجات و حبوبات بیشترین تورم را داشته است (سال ۹۹ در حدود ۱۳٫۷ برابر سال ۹۰) .

📌درسال ۱۳۹۹ کشور، نرخ تورم ۳۶٫۴ درصد ، نرخ تورم خوراکی ها و آشامیدنی ها (۳۹ درصد ) و نرخ تورم غیرخوراکی ها و خدمات(۳۵ درصد) را تجربه کرده است. در این میان بیشترین تورم خوراکی­ها مربوط به میوه و خشکبار با ۵۰ درصد تورم و در میان غیر خوراکی ها بیشترین تورم با ۶۵٫۶ درصد مربوط به حمل و نقل بوده است. همه ارقام حاکی از افزایش شدید تورم در کشور است .

بر اساس آخرین ره بندی جهانی در خصوص شاخص فلاکت(جمع نرخ بیکاری و تورم) مشاهده می شود که در سال ۲۰۲۰ میلادی در بین ۱۵۶ کشور رتبه بندی شده، ایران در رده هشتم قرار می گیرد. بالاترین میزان فلاکت اقتصادی مربوط به کشورهای ونزوئلا، لبنان، زیمباوه، سودان، سوریه، آرژانتین و ترکیه است. آرتور اکان که برای اولین بار این شاخص را تبیین کرد، معتقد بود که بالا رفتن نرخ تورم در کنار نرخ بیکاری می‌تواند هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی برای کشورها داشته باشد. در این میان تورم بالا اصلی ترین دلیل بالا بودن شاخص فلاکت اقتصادی در ایران و کاهش ارزش ریال ، مهم ترین عامل بالا بودن تورم است. از ابتدای سال ۲۰۲۰ تاکنون ارزش ریال مقابل دلار ۴۴ درصد کاهش یافته و نرخ تورم سالانه ایران نیز در حال حاضر ۴۰ درصد است.

📌زمانی که تورم در یک اقتصاد رشد می‌کند، قیمت‌ها افزایش پیداکرده و این افزایش قیمت‌ها در ابعاد مختلف زندگی افراد تاثیر گذرا خواهد بود. افراد قدرت خرید خود را از دست می‌دهند(به دلیل عدم افزایش درآمدها حداقل به اندازه تورم) و فقیرتر می‌شوند. این فقر می‌تواند هم در ذهن افراد شکل‌ بگیرد و هم توانایی خرید نیازهای ضروری زندگی را تضعیف نماید و پس انداز را غیرممکن سازد و برای تامین نیازهای زندگی پس انداز منفی (بدهی ) شکل بگیرد. افزایش تورم در جامعه نشان از کاهش میزان رضایت و رفاه و امنیت غذایی و سلامت افراد را داشته و سرمایه اجتماعی به خصوص اعتماد به حاکمیت را تضعیف می کند . کاهش پس انداز که به دنبال خود کاهش سرمایه گذاری را به همراه داشته همراه با کاهش سرمایه اجتماعی و کاهش سلامت تغذیه ای و بهداشت خانوارها (افزایش ناامنی غذایی و کاهش بهره وری و افزایش هزینه درمان بیماری که فشار بر بودجه خانوار وارد می کند ) تهدیدهای جدی برای اقتصاد ایران است.

📌از طرف دیگر تورم تولیدی یکی دیگر از چالش های اساسی تولید پایدار و مزیت رقابتی اقتصاد ایران است. بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران تورم تولیدی بر مبنای سال پایه ۱۳۹۰ روند افزایشی داشته است به طوری که شاخص کل در سال ۹۸ نسبت به سال ۹۰ در حدود ۴٫۸ برابر شده که این رقم برای فعالیتهای کشاورزی ۴٫۹ برابر ، معدن ۵٫۱ برابر ، صنعت (ساخت) ۵٫۴ برابر و خدمات ۳٫۸ برابر شده است . افزایش تورم تولیدی به معنای افزایش قیمت تمام شده و از دست دادن مزیت رقابتی در مقابل تولیدات جهانی و کاهش تقاضا و فروش است که پایداری تولید را با تهدید مواجه می سازد و کاهش تولید خود به باز تولید تورم کمک می نماید.

📌اگر با همین فرمان اقتصاد کشور به جلو برود و شاهد تورم بیشتر باشیم نارضایتی اجتماعی به اوج خود رسیده که هزینه های سرسام آوری برای کشور به همراه خواهد داشت. بنابراین لازم است با تدبیر و هوشمندی و بکار گیری علم اقتصاد باشناسایی علل اصلی تورم ، جهت حرکت را تغییر داد.

✍️محل انتشار مطلب آینده نگر- شماره صد ونه ، تیر ماه ۱۴۰۰ 🇮🇷
http://chawosh.org/8284/