📌‍ روستا بعنوان بخش مهمی از نظام اجتماعی،اقتصادی، سیاسی و فرهنگی کشور محسوب می شود چرا که عوامل و منابع ارزشمندی اعم از عوامل انسانی، منابع طبیعی، فرهنگی و اقتصادی بعنوان ذخایر استراتژیک کشور وجود دارد که در پیشرفت جامعه نقش مهمی ایفا می‌کنند. نقش و اهمیت فرآورده ها و تولیدات روستایی در رفع نیازهای رو به رشد جامعه و امنیت غذایی درخور توجه می باشد و از طرفی روستا محل تامین معیشت و درآمدی بخشی از جمعیت کشورماست و نقش آفرینی در اقتصاد کلان از جمله ایجاد فرصتهای اشتغال ، درآمد، تامین نهاده های کسب و کارهای دیگر (روابط داده و ستانده) و صادرات(رهایی از وابستگی به نفت) را به عهده دارد.
📌با همه اینها در حال حاضر، حال "روستاها" و "روستائیان" خوب نیست چون بر خلاف تئوریهای توسعه نه تنها انباشت انواع سرمایه (فیزیکی ، مادی ، اجتماعی ، انسانی ، فرهنگی و نمادین) صورت نگرفته بلکه انباشت مشکلات و چالش ها در طول زمان بر چهره روستا و روستایی سایه افکنده است که بی آبی و خشکسالی، بیکاری و درآمد پایین سه چالش مهمی است که گریبانگیر روستاهای کشور شده و جایگاه و نقش آفرینی روستاها را تضعیف نموده است.
📌اما با همه این شرایط سخت و پردغدغه هنوز روستایی در روستا هست و به دنبال تولید غذا و فعالیتی است تا مصرف کننده نباشد و خلق ثروت و درآمد نماید . این سوال پیش می آید روستا و روستایی شایسته چه جایگاهی در فرآیند توسعه پایدار کشور است؟ آیا سهم آنان از توسعه پرداخت شده است ؟
نشست پیش رو نگاهی است به جایگاه و سهم روستا در توسعه پایدار کشور و ارائه راهکارهایی برای تقویت جایگاه روستا در فرآیند توسعه پایدار .

روزجهانی معلم بر همه معلمان دلسوز و فرهیخته گرامی باد 🌹 در روزگاری که در آن به سر می بریم نیازمند انسانهای مهربان، عاشق و دوست داشتنی هستیم تا بر جهان صلح برقرار شود و حیوانات و گیاهان و همه جانداران در امنیت باشند. لطفا به فکر تربیت این گونه انسانها باشیم به معنای واقعی انسانهای توسعه یافته 💚

با شیوع ویروس کووید19، آموزش با چالش‌های زیادی روبه‌رو شده است و شعار امسال این است:
«معلمان در قلب بهبود آموزش و پرورش»🦋

✍️طرح «تقویت امنیت غذایی کشور و رفع موانع تولیدات کشاورزی»

📌طرح «تقویت امنیت غذایی کشور و رفع موانع تولیدات کشاورزی» به رغم نقض صریح در خصوص جلوگیری از زمین‌خواری و دست‌درازی به منابع طبیعی و تغییرکاربری اراضی کشاورزی در تاریخ 1400/6/21 در صحن علنی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و به منظور بررسی از جهت تعارض با شرع و عقل و قانون اساسی کشور و رد یا تایید نهایی، به شورای نگهبان ارجاع شده است.با توجه به آثار و تبعات جبران‌ناپذیر ناشی از این طرح ضرورت دارد بازنگری شود چراکه این مصوبه نه تنها موجب تقویت امنیت غذایی نخواهد شد، بلکه برعکس، با اضمحلال منابع طبیعی، آب و کشاورزی کشور، امنیت ملی را تهدید خواهد نمود . متاسفانه این طرح بر خلاف عنوان آن، نه تنها بندهای متعددی دایر برای تشویق مالکان اراضی کشاورزی به تغییرکاربری و تخریب آنها وجود دارد، بلکه برخی انواع تصرفات در اراضی ملی و منابع طبیعی را تشویق و تحریک نموده است.

📌تبعات زیانبار این طرح به زعم اهل فن و کارشناسان مختلف در دستگاه های حاکمیتی و نهاد مدنی عبارتند از: اختلاف فاحش با سیاست‌های کلی نظام، تزلزل حاکمیت بر منابع ملی و طبیعی، واگذاری اختیارات حاکمیتی و صدور مجوز به موسسات خصوصی از قبیل سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، انتقال قطعی مالکیت انفال به اشخاص حقیقی و حقوقی، انتزاع بخش اعظم اراضی ملی و عرصه های طبیعی و تبدیل آنها به طرح‌های کشاورزی تحت مالکیت شرکت های خصوصی از یک سو، و از سوی دیگر تشویق تغییر طرح‌های کشاورزی موجود و واگذار شده به ویلا و بنا به بهانه مستحدثات مجاز در بندهای این طرح، یکسان تلقی نمودن منابع طبیعی با کشاورزی، نسخ تعداد بسیار زیادی از قوانین حفاظتی کشور در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی و ... ایرادهای متعدد دیگر می‌باشد که جای دارد کارشناسان مرتبط با موضوع به این مهم ورود نمایند و نقد کنند .

📌در برنامه رادیویی کافه خبر روز یکشنبه 11 مهرماه با توجه به فرصت اندک سعی شد به مخاطره تغییر کاربری اراضی و امنیت غذایی توجه شود.

Telegram

‍ ‍ 📚 مقالات و نوشته‌های تحلیلی وب سایت چاوش : فروردین تا شهریورماه 1400

(برای دیدن هر مقاله، لینک مربوطه را لمس نمایید.)

http://chawosh.org

📌فروردین 1400

عیدی کودکان فراموش نشود
http://chawosh.org/8212
راه نجات منابع آبی کشور مدیریت صحیح منابع و سرمایه گذاری است
http://chawosh.org/8217
بهره‌وری بسیار پایین آب کشاورزی در ایران
http://chawosh.org/8222

📌اردیبهشت 1400

غائله خرید تضمینی گندم!
http://chawosh.org/8236
کمبود آب، مواد غذایی را گران می‌کند؟
http://chawosh.org/8245/8245/

📌خرداد 1400

ضرورت همسان‌سازی‌ حقوق بازنشستگان
http://chawosh.org/8256
82 درصد کل تأثیر خشکسالی جذب بخش کشاورزی می‌شود/ آیا کسب و کار کشاورزان در خطر است؟
http://chawosh.org/8262/۸۲

📌تیر 1400

چه کسی مسئول تهدید امنیت غذایی و معیشت مردم است؟
http://chawosh.org/8266
با این فرمان نمی شود تورم را کنترل کرد
http://chawosh.org/8284
سرایت فقر از روستا به شهر
http://chawosh.org/8294

📌مرداد 1400

گرفتاری‌های بزرگ وزیر کشاورزی رئیسی
http://chawosh.org/8291
اثر خشکسالی برفقر
http://chawosh.org/8299
از دست نامریی آدام اسمیت تا دست نامرئی آلوده و پلشت
http://chawosh.org/8302
پایان دولت آقای دکترروحانی
http://chawosh.org/8306
انقلاب استارت آپ‌ها در کشاورزی
http://chawosh.org/8324
فقر و خشکسالی
http://chawosh.org/8328
تشکل‌های کشاورزی و حمايت از وزیر پیشنهادی دولت
http://chawosh.org/8331/
رئیسی کشاورزی را متحول می‌کند؟
http://chawosh.org/8334/

📌شهریور1400
مرغ گران‌تر است یا تخم‌مرغ؟
http://chawosh.org/8342
هدف۴۶میلیارد دلاری صادرات؛ واقعیت چه می‌گوید؟
http://chawosh.org/8347
تولید در چهار سال آینده با چه تهدیدهایی مواجه است؟
http://chawosh.org/8350
خشکسالی ، فقر و استارت آپها
http://chawosh.org/8353

گزارش از تهیه مستند 104
در نیمه دوم شهریور ماه امسال (1400) جناب آقای حسین خودکار خبرنگار جوان و پر انرژی خبرگزاری رکنا (که دعای ننه خدابیامرز بنده همیشه برای جوانان این بود:ننه انشاالله که خیر جوانیت ببینی)تماس گرفت و اعلام آمادگی کرد که خبرگزاری رکنا برای تهیه یک مستند از 104 سالگی بانو پیشکسوت محیط زیست سر زمین ایران، سرکار خانم دکتر "مه لقا ملاح" آمادگی دارد، با توجه به شرایط کرونای بنده با سرکار خانم کاشفی تماس گرفتم که ایشون زحمت هماهنگی های بعد تهیه این مستند در منزل خانم ملاح را قبول کردند.لذا روز چهارشنبه 31 شهریور که روز تولد خانم دکتر ملاح هم بود به منزل ایشون رفتیم و در خدمتشون بودیم تا این مستند تهیه شد.
لازم بذکر است ، با توجه به شرایط بیماری کرونا، همه کسانیکه که در این روز به منزل خانم دکتر ملاح آمدند هم نسبت به ویروس کرونا واکسیناسیون شده بودند و در هنگام ورود به منزل نیز توسط خانم دکتر ملاح که با الکل ضد عفونی کننده به استقبال میهمانان می آمدند و ازشون می خواست دستها و حتی جورابهایشون توسط الکل ضدعفونی بشد و بعد وارد منزل بشند. و با تشکر از زحمات خانم رحمانی فیلمبردار خبرگزاری رکنا

زنده و پایدار باشند🙏 کاشکی تلاشهای این بانوی سبز سرمشقی برای ما بانوان ایرانی باشد که سازنده باشیم و ردپایی از خودمان به جا بگذاریم 💚🙏🌹

✍️صدای تشنگی روستا را بشنویم!
کلمه ” روستا” ذهن و خیال انسان را به سرزمینی سبز با درختان بسیار و انواع حیوانات و جوی‌هایی که آب را پرخروش می‌کشاند تا به مزرعه برساند، مزرعه‌ای سرسبز که شاخه­ های درختان در وزش باد رقصانند و گل‌های آفتابگردان ایستاده رو به نور خورشید، پرندگان نغمه‌خوان و زنبورهای کوچکی که شادمانه ازگلی بر روی گل دیگر در پرواز هستند همه باهم هستند تا با دستان مهربان کشاورز و روستایی سفره ما را رنگارنگ و خوشمزه سازند . انتظار شیرینی که در مسیر رفتن از شهر به روستا ذهن تو را به خود مشغول ساخته و تصور شور و شوق و خنده کودکانی که فضای روستا را پرکرده و بانوان روستایی با لباس‌های سنتی رنگارنگ زیبا، لبخند به لب تو را دعوت به نوشیدن لیوانی آب‌ونانی دست‌پخت خودنمایند. انتظار شیرینی است که تو را از هیاهوهای خسته‌کننده و ملال‌آور شهر آزاد کند و چندساعتی در فضای زیبای روستا بر عمر خود بیفزایی چون شادی و نشاط عمر را پایدارتر می‌کند .با خیالاتی زیبا در مسیر شهرستان رشتخوار به دهستان شَعبه نزدیک می‌شوی و به‌یک‌باره گویی از جهانی دیگر که زیبا و سرسبز بود تو را در جهان برهوت پرتاب کردند . به هر طرف نگاه می‌کنی نشانه‌ای از آبادانی نمی‌بینی با خود می‌گویی مگر می‌شود آبادی ، آبادانی نداشته باشد . نکند مسیر را اشتباهی آمده‌باشیم اما به ناگاه تابلوی راهنمای شَعبه تو را از تردید رها می‌کند همین‌جاست روستاهایی خشک و بدون علف و گیاه و سرزندگی پس کودکان و بانوان کجا هستند ؟ چرا روستاها شادمانه نیست؟ خانه‌ها که سرپاست چرا درختان سرپا نیستند؟ از دهیار روستا سؤال می‌کنیم فقط یک جمله ” آب نیست ، خشک‌سالی توانی برایمان نگذاشته است ” روستاهایی که به خوابگاه تبدیل‌شده و برخی روستاها درب‌های خانه‌ها قفل‌شده و مهاجرت کردند به اطراف شهرهایی که کار باشد تا بتوانند زندگی را بچرخانند . نشاط روستا خاموش شده است کودکان و بانوان ساعت ۴ صبح سوار بر وانتی که بیش از ۴۰ نفر را سوار می‌کند راهی مناطقی می‌روند که کارگر کشاورزی لازم دارند آن‌هم کارگری فصلی نه دائمی . چه بلایی بر سر “خانواده” رکن اصلی جامعه می‌آید وقتی مادر و پدری در خانه حضور ندارند تا به خانه برسند غروب شده و دیگر توانی برای بودن با کودکان ندارند، بخوابند تا صبح ساعت۴ بتوانند بیدار شوند تا به سرکار بروند . چه بسیار کودکانی که به دلیل کم درآمدی خانواده مجبور هستند از تحصیل محروم شوند و مشغول کار سخت شوند و یا برایشان همسر گزینند همان کودک همسری و چه خانواده‌هایی مجبور به طلاق شوند به دلیل کم درآمدی و اعتیاد و فقر و ….چه ناامنی غذایی به خاطر نبود درآمد به وجود آمده و چه حوادثی که در مسیر رفت‌وآمد کارگری، روستاها را غم‌زده و عزادار کرده است تصادف و جان باختن عده‌ای در مسیر کار و …. “آب نیست “، ” خشک‌سالی ” ،”احداث سد غیراصولی و غیر کارشناسی در منطقه” بنیان خانواده ، روستا ، رفاه روستایی و امنیت غذایی کشور را بحران‌زده نموده است ، پیامدهایی که اثر آن از بمب اتم بیشتر است نه‌تنها نسل فعلی بلکه نسل‌های آتی را هم از این سرنوشت شوم بی‌بهره نمی‌گذارد ...
✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده https://chawosh.org و اقتصاددان، آبان ماه ۱۴۰۰ 🇮🇷

http://www.eqtesaddan.ir/?p=65226

✍️گزارش بازدید میدانی

‍ 📌بیست و پنجم مهرماه سفری با همکاران سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی به شهرستان رشتخوار داشتیم. طرح پیشرفت و آبادانی شهرستان رشتخوار با مشارکت دولت و نهادهای مردمی در حال اجراست. دهستان شَعبه نه تا از روستاهای آن کم آب و بدون آب هستند زمین کشاورزی دارند اما به دلیل خشکسالی و نبود آب زراعتی صورت نمی گیرد و تنها دامداری است و برای دامها هم مجبورند از آب شرب روستا که خودش هزینه زیادی دارد، استفاده کنند. با گرانی خوراک دام و خشکسالی و نبود علف و سایر گیاهان خودرو برای تغذیه دام این عزیزان روستایی را بی نهایت گرفتار نموده است و شرایط دردناکی است. وقتی به این روستاها مراجعه می کنیم، صداها فقط یک جمله را می گویند " فقط آب داشته باشیم ما به زندگی ساده قانع هستیم چیزی نمی خواهیم " . این نه روستاهای دهستان شَعبه در وضعیتی بسیار بحرانی قرار دارند که نیازمند مشارکت همه ما برای تامین معیشت و زندگی کشاورزان و روستائیان است. باید یک کاری بکنیم . مردم روستا به سختی در تلاشند تا زندگی را ادامه دهند و مهاجرت نکنند . هر کدام ما یک کاری از دستمان بر می آید کوتاهی نکنیم حاکمیت و دولت هم که جای خود دارد . تجربه بشری نشان داده است تا همه ما احساس مسوولیت اجتماعی نسبت به یکدیگر نداشته باشیم عدالت اجتماعی تحقق نمی یابد.

📌با همه اندوه و غصه‌ای که دلمان را به درد می آورد صحنه هایی از تلاش کشاورزان برای تولید غذا ما را شرمنده می‌کند . مزرعه پرورش شترمرغ و بز را بازدید کردیم چقدر شترمرغ ها مهربون و اجتماعی بودن بسیار زیبا لبخند هم داشتند و بزها هم شیطون و خواستنی . تو دلم گفتن خدایا می شود دفعه بعد اومدیم دیگه غصه‌ای تو دل این تولید کنندگان برای تولید نباشد. هزینه‌های سرسام آورخوراک دام فلجشون کرده امیدوارم راهی برای حل این مشکل پیدا کنیم مثلا خوراک های جایگزین ، ساماندهی زنجیره های ارزش، حذف انحصار و رانت و ...🇮🇷

◾️▪️همه از اوییم و روان به سوی او▪️◾️

⚫️ با اندوه بسیار، درگذشت بانوی همیشه سبز، استاد مه‌لقا ملاح را که عمر پربار خود را در خدمت به طبیعت، محیط زیست، سبک زندگی سالم و ترویج آموزه‌های محیط زیستی گذراند، خدمت خانواده محترم، دوستداران ایشان و عموم فعالان محیط زیستی کشور، تسلیت عرض می‌کنیم؛
▪️ بی‌تردید، تلاشهای بی‌وقفه ایشان که تا آخرین روزهای حیات پرثمرشان ادامه داشت، نقشی بی‌بدیل و تاریخی در جلب توجه و علاقه مردم به حفظ محیط زیست و منابع طبیعی کشور داشت و راهنمایی‌های ایشان به دوستداران و علاقمندان، زمینه‌ساز فعالیت‌های بیشماری در جای جای کشور بوده است؛

✳️ روح‌شان شاد، یادشان سبز و راهشان پر رهرو باد🙌

✳️ شورای هماهنگی شبکه تشکلهای مردم‌نهاد محیط زیست و منابع طبیعی کشور - ۱۷ آبان ۱۴۰۰

🆔 @IranENGOs

‍ 🍀🖤مادر مهربان محیط زیست ایران، بانو مه‌لقا ملاح
#سعدی : نام نیکو گر بماند ز آدمی
به کزو ماند سرای زرنگار

🌴شاید هر کدام از ماها که عاشق طبیعت و محیط زیست باشیم ، تلاشهای بانو مه‌لقا را یا دیده باشیم یا شنیده باشیم برای من شرح تلاشهای این بانوی سبز دوستدار ایران، درسهای بسیاری داشت و دارد: صبوری و حوصله برای تغییر ، تسلیم نشدن و ادامه راه برای نجات طبیعت و محیط زیست کشور، عاشق بودن و درعمل عشق را نشان دادن ، نقشه راه داشتن و از پای ننشستن با همه ناملایمات و موانع و به یک معنا بودن و کمال انسانی را در رعایت اخلاق، ادب، تلاش صادقانه، عشق و مهربانی نشان دادن ،یعنی همان انسان توسعه یافته .

🌴در اولین و آخرین دیداری که سعادت داشتم در فرودین ماه سال 1398 دیدمشان، چهره ای مهربان و دوست داشتنی با قلبی مملو از عشق به ایران را دیدم و هنوز دغدغه مند محیط زیست و مشکلات آن و خواهان به کارگرفتن راهکارهایی که محیط زیست محافظت شود تا ما انسانها بهتر بدون دغدغه(خطر سیل، خشکسالی و ...) به زندگی ادامه دهیم .

🌴کهنسال ترین فعال محیط زیست ایران، بانویی شیردل و گمنام که مردم ایران همه او را نمی شناسند!!! انصافا باید پیش عظمت و بزرگی این چنین انسانهایی سر خَم کرد و به احترامشان کلاه از سر برداشت.جامعه ما به چنین بانوانی نیاز جدی دارد.

🌴مادر مهربان محیط زیست ایران، بانو مه لقا ملاح بنیانگذار جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست، اولین سازمان فعال مردمی در حوزه محیط زیست، ۱۷ آبان ۱۴۰۰ در آغوش طبیعت آرامیدند . مهربانویی که بیش از یک قرن برای آب و خاک و پایداری توسعه مرز و بوم ایران تلاش کرد و به یقین راهشان ادامه خواهد داشت و رهروانشان بسیار .


🌴نامشان تا ابد جاودان🌴🙏🇮🇷

‍ 🎨🖤«ایران درودی» مادر نقاشی معاصر

🎨به تاریخ کشورمان ایران ، نگاه می کنیم چقدر بانوانی داریم و هستند که هر کدام چهره های ماندگار هستند.در این میان ستاره های درخشان آسمان ایران زمین همچون :
«سیمین دانشور» مادر داستان‌نویسی ایران
«کیمیا علیزاده» نخستین زن دارنده مدال المپیک
«زهرا نعمتی» نخستین زن برنده مدال طلای پاراالمپیک
«آلنوش طریان» مادر نجوم ایران
«شهلا ریاحی» اولین زن کارگردان ایران
«مریم میرزاخانی» نابغه ریاضی
« مه‌لقا ملاح»مادر محیط زیست ایران
«توران میرهادی» مادر ادبیات کودک و نوجوان ایران
«فخرالدوله» بنیانگذار اولین موسسه تاکسیرانی در ایران
و ...
«ایران درودی» مادر نقاشی معاصر است که هیچگاه فراموش نخواهند شد. بانو ایران درودی علاوه بر نقاشی های زیبایش روح زیبایی داشت و نوشته هایش مملو از عشق و مهربانی و درس زندگی است ،سطر سطر نوشته هایش مملو از حس خوب است .بانویی که ایستاد و نشان داد که بانوان با هر شکل و رنگی می توانند موفق باشند و نامدار .
مهربانو درودی می گوید : "سهم انسان از خوشبختى به
اندازه ى عشقى است كه ايثار مى كند."
من هميشه عاشق بوده
و تا آخرين لحظه ى حياتم،
عاشق خواهم ماند.
عاشق اين سرزمين و مردمانش،
عاشق ذره ذره ى خاك وطنم
و عاشق تاريخ باستانش.
گرچه آزمون هاى بسيار سختى را
تجربه كرده ام
ولى از كسى چيزى به دل ندارم.
من سپاس زخم هايم را دارم
چرا كه از زخم هايم بسيار آموخته ام.
از نوجوانى انسانى بسيار ماجراجو بوده
و هستم و با اشتياق عجيب،
با يكايك مشكلات
و سختى هاى زندگى ام مواجه شده ام
و از دل آن ها شادى
و لذت ها را براى خود ساخته ام،
وگرنه به اين آرامش درونى نمى رسيدم.
يكى از مهم ترين نكته ها در مورد من،
مبارزه ام با مرگ بود كه برايتان گفتم...

عاشقانه زندگی کرد و به ما آموخت که می توان تخصص و مهارت داشت و عاشق زندگی کرد . ایشان در 7 آبان ماه 1400 چشم از جهان فروبستند و آسمان ایران یکی دیگر از ستارگان فروزان خود را از دست داد .

🎨نامشان تا ابد جاودان🎨🙏🇮🇷

نام تابلو: جاودانه خلیج فارس
نقاش: ایران درودی
تاریخ اثر: 1985 🇮🇷

✍️مشاغل و معیشت در معرض خطر ناشی از کووید-19 در سیستم غذایی

📌سیستم های غذایی به طور مستقیم بیش از یک میلیارد نفر را مشغول به کار کرده است. اقدامات کاهش و کنترل کووید-19و رکود اقتصادی در حال ظهور، تأثیرات اقتصادی عمیقی بر جای می گذارد و مشاغل و معیشت ده ها میلیون نفر را در معرض خطر قرار می‌دهد، به ویژه مشاغل مربوط به تولید ، فرآوری، خدمات و توزیع مواد اولیه غذایی.

📌بسیاری از افراد شاغل و درگیر در تولید غذا یا سیستم های غذایی خود آسیب‌پذیر بوده و برای تأمین دسترسی خود به غذا تلاش کنند. این افراد عبارتند از:

🔺بیش از 2 میلیارد تولید کننده کوچک، کارگران مزرعه ، کارگران روستایی و خانواده های آنها ، که بخش بزرگی از جمعیت درگیر با ناامنی متوسط و شدید غذایی را تشکیل می‌دهند که ممکن است به طور نامتناسب تحت تأثیر شوک اقتصادی کووید-19 قرار گیرند.

🔺زنان به طور متوسط 43 درصد از نیروی کار کشاورزی در کشورهای در حال توسعه را تشکیل می دهند و تقریباً دو سوم 600 میلیون دامدار فقیر جهان را تشکیل می‌دهند. از میان آن دسته از زنان در کم توسعه ترین کشورها که از نظر اقتصادی فعال هستند ، 79 درصد کشاورزی را منبع اصلی معیشت خود می دانند (48 درصد از زنان فعال اقتصادی در سراسر جهان). این گروه هم در معرض آسیب پذیری از شوک کووید-19 قرار دارند. 🇮🇷

Telegram

✍️کشاورزی قراردادی، راه‌حل اقتصاد ایران است؟

📌اقتصاد کشاورزی رشته‌ای است که مفاهیم علمی اقتصاد در آن کاربردی شده تا موضوعات اقتصادی بخش کشاورزی در چارچوب نظریه و مبانی اندیشه‌ای علم اقتصاد نظم و قاعده پذیرد و در کنار مباحث دیگری مانند موضوعات فنی، اقلیمی، سلامت و بهداشتی در پیوند و تعامل با یکدیگر به توسعه پایدار بخش کشاورزی کمک کند. پایداری توسعه در بخش کشاورزی زمانی اتفاق می‌افتد که همه بازیگران زنجیره ارزش از تأمین‌کننده نهاده تا تولیدکننده، فرآوری‌کننده، عمده‌فروش، خرده‌فروش، تاجر و مصرف‌کننده تا بازیگران درگیر با جریان مالی و اطلاعات، دانش، ترویج و تحقیق همه در تعامل سازنده با یکدیگر باشند. کارآمدی و بهره‌­وری زمانی صورت می‌گیرد که در سیستم و الگوی زنجیره ارزش نتیجه و پیامد هر تصمیم‌سازی و سیاستگذاری بر همه بازیگران سنجیده شده و هدف، حداکثرسازی منافع باشد.تعامل بازیگران با یکدیگر یعنی همان حکمرانی خوب زمانی شکل می‌گیرد که این حلقه‌ها و بازیگران برای هدف یا اهداف مشخص با گفتمان سازنده، تعهدآور و مسئولیت‌پذیر نقشه‌ راه مشخص و مشترک داشته باشند وگرنه بدون این نظم و اندیشه گروهی اخلاق‌مدارانه، نمی‌توان با به کار گرفتن یک ابزار سیاستی آن هم بدون توجه داشتن به پیامدهایش بر بازیگران زنجیره ارزش انتظار معجزه داشت.

📌با این حال گاهی اوقات این تصور وجود دارد که اقتصاد کشاورزی، کمد آقای ووپی است، می‌توانیم در آن را باز کنیم و کوهی از سیاست‌ها و ابزارهای سیاستی بخش کشاورزی آماده به بیرون پرتاب می‌شود و ما یک مورد را که در دسترس‌تر است، بیشتر از آن خوشمان می‌آید و می‌توانیم با انتخاب آن سر زبان‌ها بیفتیم بدون مطالعه‌ و تحقیق درباره اثرسنجی یا تحلیلی درباره کارآمدی آن برگزینیم.برخی از این ابزارهای سیاستی، خرید تضمینی، خرید توافقی و قراردادی هستد. این ابزارهای سیاستی در ادبیات موضوع، با مفروضات مشخص و برای دستیابی به اهداف مشخصی مطرح شده‌اند که هر کدام جایگاه و نقش خود را ایفا می‌کنند.

📌خرید تضمینی، یک نوع سیاست حمایتی دولت است که طبق قانون تضمین خرید محصولات اساسی کشور به این صورت تعریف شده است: «به منظور حمایت از تولید محصولات اساسی کشاورزی و ایجاد تعادل در نظام تولید و جلوگیری از ضایعات محصولات کشاورزی و ضرر و زیان کشاورزان، دولت موظف است هر سال خرید محصولات اساسی کشاورزی را تضمین کرده و حداقل قیمت خرید تضمینی را اعلام و نسبت به خرید آن‌ها از طریق واحدهای ذی‌ربط اقدام کند.» .خرید توافقی در کنار خرید تضمینی، برای سایر محصولات و برای حمایت از کشاورزان و جلوگیری از ضرر و زیان وارده به کشاورزان و به تبع ایجاد تعادل در بازار انجام می‌شود. در کشور ما، هیات وزیران به شورای قیمت‌گذاری اجازه می‌­دهد از محل تسهیلات بانکی برای خرید توافقی و حمایتی محصولات کشاورزی در سال زراعی مشخص، تصمیم‌گیری کند؛ یعنی در زمانی که محصول روی دست کشاورز می‌ماند و قیمت‌ها در بازار به پایین‌ترین میزان خود می‌رسد، خرید توافقی انجام می‌شود. در این میان کشاورزی قراردادی یک روش سیستمی مبتنی بر عوامل متعددی است که منجر به قرارداد بر اساس اصول مشخص و نظام‌مند بین کشاورز و غالباً یک شخصیت حقوقی متخصص موضوع می‌شود.

📌از این سه نوع روش خرید محصولات از کشاورزان کدام متناسب با وضعیت اقتصاد کشاورزی ایران است؟ با توجه به تجربه‌های جهانی، توسعه کشاورزی قراردادی بهترین شیوه و روش برای برقراری ارتباطات بین بازیگران زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و غذایی است، اما توسعه این نوع قراردادها نیازمند وجود الزامات بیان شده و وجود شرکت‌های تخصصی کارآمد و توانمند در بخش کشاورزی است.نکته قابل توجه در مدیریت بازار محصولات کشاورزی و غذایی این است که فقط کشاورزی قراردادی نیست که می‌تواند در بازار ثبات نسبی را برقرار کند. بلکه ضرورت دارد سیاست‌های دیگر بخش‌های کشاورزی و نیز سیاست‌های کلان اقتصادی یعنی سیاست‌های تجاری، پولی، بانکی، ارزی و سیاسی کشور هماهنگ و در راستای تعادل‌بخشی نسبی به بازار محصولات کشاورزی باشد، نه در تناقض با یکدیگر.از طرف دیگر شرایط و ساختار اقتصادی، اقلیمی و سیاسی کشور به گونه‌ای است که شوک­‌های فراوانی تعادل نسبی بازار محصولات کشاورزی و غذایی را بر هم می‌زند و ضرورت دارد مدیریت این شوک‌ها در هر سه مرحله پیشگیری، درمان و آینده‌نگری در نقشه راه توسعه پایدار کشاورزی دیده شود.

📌تا زمانی که بخش کشاورزی ایران نقشه راه و الگوی سیستمی برای توسعه پایدار نداشته باشد، حرف از توسعه کشاورزی قراردادی فقط یک شعار زیباست که از «در کمد» تقلا می‌کند جلوتر از بقیه دیده شود و همانند سایر مفاهیم علمی اجرا شده در ایران مانند تعاونی، مورد ظلم واقع شود.

✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده و خبرگزاری جمهوری اسلامی، آبان ماه ۱۴۰۰ 🇮🇷
http://plus.irna.ir/news/84500771/