🍃🌳🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🌳🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🌳گزارش سفر به شهرستان سر پل ذهاب : 19 مهرماه 1379
✳️دوستان و همراهان گرامی
در تاریخ 19 مهرماه ماه سال 1397 اینجانب به عنوان نماینده گروه مردمی یاری رسانان سبز همراه با نماینده خانه زر، خانم دکتر مافی به شهرستان سرپل ذهاب مراجعه نمودیم. در این سفر یک روزه اقدامات ذیل پیگیری شد :
✳️ پی گیری و نظارت بر روند پرداخت اولین وام دو صندوق اعتبارات خرد روستای بازگیر . پس از جمع آوری 4 ماه پس انداز اعضای عزیز دو صندوق اعتبارات خرد ، دو وام 30 میلیون تومانی به هر صندوق توسط صندوق کارآفرینی امید اعطا شد .
✳️ جلسه و گفتگو با اهالی روستای بازگیر عضو دو صندوق اعتبارات خرد در خصوص چگونگی اعطای وام (میزان و افراد) . در این جلسه اعضای هر صندوق با مشورت هم و خصوصا با توجه به توان درآمدی و پرداخت اقساط ماهیانه ،تعداد افراد وام گیرنده و میزان وام پرداختی را مشخص کردند . قرار شد تمامی اعضای وام گیرنده در صندوق کارآفرینی امید حسابی باز کرده و وام پرداختی به حساب آنان واریز شود .
✳️وام پرداختی از 2 تا 4 میلیون بود . مدت بازپرداخت هم 18 ماهه است . از آنجایی که صندوق اعتبارات خرد برای درآمدزایی و اشتغال است هر فرد گیرنده وام اعلام نمود وام را برای چه فعالیتی می خواهد و نظارت بر عملیاتی شدن طرح های درآمدزایی و اشتغالزایی اعضای صندوق توسط هیات مدیره و ما انجام می شود . بیشتر وامها در مرحله اول به مباحث دامداری و کشاورزی و کارهای هنری اختصاص یافت .
✳️ قرارشد آموزشهای کاربردی برای اعضای صندوق با توجه به قابلیت های توسعه ای روستا به منظور اشتغال زایی و درآمد زایی برگزار شود که این کار نیازمند بررسی علمی و تامین مالی برای آن است . با برخی داوطلبان و سازمانهای غیردولتی برای آموزش کاربردی در روستا در حال رایزنی می باشیم.
✳️ مراجعه به روستای پاطاق و سرکشی به روند اجرایی صندوق اعتبارات خرد روستا و صحبت با اعضای صندوق در خصوص فعالیتهایی که ضروری است انجام دهند همانند پیشنهاد طرحهای درآمدزا و اشتغالزایی که در روستا و روستاهای مجاور می توانند انجام دهند.
راوی: #فاطمه_پاسبان
#توسعه_برای_همه_با_هم 🍀🍀
🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🌳🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🌳🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🌳گزارش سفر به شهرستان سر پل ذهاب : 19 مهرماه 1379
✳️دوستان و همراهان گرامی
در تاریخ 19 مهرماه ماه سال 1397 اینجانب به عنوان نماینده گروه مردمی یاری رسانان سبز همراه با نماینده خانه زر، خانم دکتر مافی به شهرستان سرپل ذهاب مراجعه نمودیم. در این سفر یک روزه اقدامات ذیل پیگیری شد :
✳️ پی گیری و نظارت بر روند پرداخت اولین وام دو صندوق اعتبارات خرد روستای بازگیر . پس از جمع آوری 4 ماه پس انداز اعضای عزیز دو صندوق اعتبارات خرد ، دو وام 30 میلیون تومانی به هر صندوق توسط صندوق کارآفرینی امید اعطا شد .
✳️ جلسه و گفتگو با اهالی روستای بازگیر عضو دو صندوق اعتبارات خرد در خصوص چگونگی اعطای وام (میزان و افراد) . در این جلسه اعضای هر صندوق با مشورت هم و خصوصا با توجه به توان درآمدی و پرداخت اقساط ماهیانه ،تعداد افراد وام گیرنده و میزان وام پرداختی را مشخص کردند . قرار شد تمامی اعضای وام گیرنده در صندوق کارآفرینی امید حسابی باز کرده و وام پرداختی به حساب آنان واریز شود .
✳️وام پرداختی از 2 تا 4 میلیون بود . مدت بازپرداخت هم 18 ماهه است . از آنجایی که صندوق اعتبارات خرد برای درآمدزایی و اشتغال است هر فرد گیرنده وام اعلام نمود وام را برای چه فعالیتی می خواهد و نظارت بر عملیاتی شدن طرح های درآمدزایی و اشتغالزایی اعضای صندوق توسط هیات مدیره و ما انجام می شود . بیشتر وامها در مرحله اول به مباحث دامداری و کشاورزی و کارهای هنری اختصاص یافت .
✳️ قرارشد آموزشهای کاربردی برای اعضای صندوق با توجه به قابلیت های توسعه ای روستا به منظور اشتغال زایی و درآمد زایی برگزار شود که این کار نیازمند بررسی علمی و تامین مالی برای آن است . با برخی داوطلبان و سازمانهای غیردولتی برای آموزش کاربردی در روستا در حال رایزنی می باشیم.
✳️ مراجعه به روستای پاطاق و سرکشی به روند اجرایی صندوق اعتبارات خرد روستا و صحبت با اعضای صندوق در خصوص فعالیتهایی که ضروری است انجام دهند همانند پیشنهاد طرحهای درآمدزا و اشتغالزایی که در روستا و روستاهای مجاور می توانند انجام دهند.
راوی: #فاطمه_پاسبان
#توسعه_برای_همه_با_هم 🍀🍀
🍃🌳🍃🌳🍃🌳
🌳🍃🌳🍃🌳🍃🌳
💠🌸💠🌸💠🌸💠
🌸💠🌸💠🌸💠
💠🌸💠🌸💠
💠بازار محصولات کشاورزی: قیمت گوشت گوسفند با استخوان قبل و بعد تلاطم قیمت دلار در بازار
🔔از ابتدای سال 1397 آهنگ رشد نرخ برابری دلار در مقابل ریال در بازار آزاد رقم خورد به طوری که قیمت هر دلار در بازار آزاد از رقم 46434 ریال اسفند ماه 1396 به رقم 500083 ریال در فروردین ماه 1397 رقم خودر و این افزایش با نرخ صعودی ادامه داشت به طوری که افزایش جهشی قیمت دلار در بازارآزاد درسال 97 (تا 8 مهرماه) حدود 126 درصد افزایش نسبت به سال قبل رقم خورد. شوک ارزی ایجاد شده تولید و بازار محصولات و کالاهای مختلف را تحت تاثیر قرارداد که از جمله می توان به نوسانات قیمت محصولات کشاورزی در بازار خرده فروشی اشاره کرد .
🔔این نکته قابل تامل است که قیمت محصول کشاورزی تولید داخلی در بازار خرده فروشی حاصل هزینه وقیمت تمام شده محصول، سود تولید کننده، هزینه خدمات و سود عوامل عمده فروشی و خرده فروشی است. در این میان با افزایش قیمت دلار و شوک ارزی وارد شده به طور مستقیم و غیر مستقیم بر قیمت بازار محصول مورد مطالعه تاثیر گذار خواهد بود. نکته قابل توجه در این خصوص اگر محصول مورد مطالعه، واردات داشته باشد با افزایش قیمت دلار، کالای وارداتی افزایش قیمت داشته و قیمت بازار محصول مورد نظر را با افزایش مواجه خواهد ساخت. به طوری کلی مطالعات داخلی نشان می دهد که عدم تقارن در مکانیزم انتقال قیمت از قیمت وارداتی به بازار خرده فروشی وجود دارد. به این معنا که الگوی انتقال قیمت از واردات به قیمت داخلی با توجه به تغییرات قیمت واردات (افزایشی، کاهشی ، کوچک و بزرگ بودن میزان) واکنش متفاوت نشان می دهد. در بازار خرده فروشی ایران معمولا با افزایش قیمت وارداتی محصول کشاورزی، قیمت داخلی افزایش یافته اما با کاهش قیمت وارداتی، کاهش قیمت داخلی مشاهده نمی شود. در شرایطی که عدم تقارن قیمت وجود داشته باشد، عوامل بازاریابی (عمده فروش و خرده فروش ) حاشیه ي خود را افزایش می دهند و سود بیشتري کسب می کنند. از سوی دیگر با افزایش قیمت دلار و افزایش تورم، هزینه های تولید،توزیع و فروش افزایش خواهد یافت که می توان از جمله به افزایش هزینه تامین نهاده های تولیدی، هزینه حمل و نقل، هزینه دستمزد، هزینه مواد بسته بندی، هزینه انبادرای و ذخیره سازی و هزینه فرصت اشاره نمود که همراه با خود افزایش قیمت در بازار خرده فروشی را باعث می شود.
🔔اطلاعات بانک مرکزی نشان می دهد که قیمت هر کیلو گوشت گوسفند با استخوان دربازار تهران در اسفند ماه 1396 در حدود 47 هزار و 272 تومان برای هر کیلو بوده که در فروردین ماه به رقم 48 هزار و 904 هزار تومان بالغ شده و در بیستم مهرماه سال 97 رقم 62 هزار و 875 هزار تومان برای هر کیلو ثبت شده است . اطلاعات نشان می دهد تا بیستم مهرماه سال 1397، قیمت گوشت گوسفند با استخوان در حدود 33 درصد نسبت به اسفند ماه سال 1396 افزایش قیمت داشته است . روند قیمت حاکی از آن است که در سال 1397 قیمت گوشت گوسفند با استخوان با نوسانات قیمت (افزایشی و کاهشی ) روبرو بوده است و بیشترین افزایش در 23 شهریور ماه اتفاق افتاده که در حدود 6.7 درصد نسبت به هفته قبل افزایش قیمت داشته است .
از سوی دیگر اطلاعات نشان می دهد که قیمت دلار در بازار آزاد تا انتهای شهریورماه 1397 نسبت به اسفند سال 1396 در حدود 169 درصد افزایش داشته است . مقایسه درصد تغییرات قیمت دلار و قیمت گوشت گوسفند با استخوان حاکی از آن است که با افزایش قیمت دلار در بازار آزاد ، قیمت گوشت گوسفند روند افزایشی داشته به طوری که در تیرماه 1.3 درصد ، مرداد ماه 4.3 درصد و شهریورماه 7 درصد افزایش در قیمت گوشت گوسفند با استخوان ملاحظه شده که روند صعودی داشته است.
✍️نکته: آیا این میزان افزایش قیمت در بازار خرده فروشی گوشت گوسفند با استخوان در سال 97 ، یعنی به طور میانگین 15 هزار و 603 تومان به قیمت هر کیلو اضافه شده است (33 درصد ) ، با توجه به آثار مستقیم و غیر مستقیم تضعیف ارزش پول ملی منطقی است؟ چه میزان از این افزایش قیمت به خاطر تضعیف ارزش پول ملی و چه میزان حاصل متغیرهای دیگر است ؟ آیا دولت نبایستی هزینه سیاستها و مدیریت نادرست ارزی را بر دوش مردم نیاندازد و جبران نماید(اصل جبران) ؟
#مدیریت_هوشمند_بازار_محصولات_کشاورزی_لازمه_توسعه_پایدار🇮🇷
💠🌸💠🌸💠
🌸💠🌸💠🌸💠
🌸💠🌸💠🌸💠
💠🌸💠🌸💠
💠بازار محصولات کشاورزی: قیمت گوشت گوسفند با استخوان قبل و بعد تلاطم قیمت دلار در بازار
🔔از ابتدای سال 1397 آهنگ رشد نرخ برابری دلار در مقابل ریال در بازار آزاد رقم خورد به طوری که قیمت هر دلار در بازار آزاد از رقم 46434 ریال اسفند ماه 1396 به رقم 500083 ریال در فروردین ماه 1397 رقم خودر و این افزایش با نرخ صعودی ادامه داشت به طوری که افزایش جهشی قیمت دلار در بازارآزاد درسال 97 (تا 8 مهرماه) حدود 126 درصد افزایش نسبت به سال قبل رقم خورد. شوک ارزی ایجاد شده تولید و بازار محصولات و کالاهای مختلف را تحت تاثیر قرارداد که از جمله می توان به نوسانات قیمت محصولات کشاورزی در بازار خرده فروشی اشاره کرد .
🔔این نکته قابل تامل است که قیمت محصول کشاورزی تولید داخلی در بازار خرده فروشی حاصل هزینه وقیمت تمام شده محصول، سود تولید کننده، هزینه خدمات و سود عوامل عمده فروشی و خرده فروشی است. در این میان با افزایش قیمت دلار و شوک ارزی وارد شده به طور مستقیم و غیر مستقیم بر قیمت بازار محصول مورد مطالعه تاثیر گذار خواهد بود. نکته قابل توجه در این خصوص اگر محصول مورد مطالعه، واردات داشته باشد با افزایش قیمت دلار، کالای وارداتی افزایش قیمت داشته و قیمت بازار محصول مورد نظر را با افزایش مواجه خواهد ساخت. به طوری کلی مطالعات داخلی نشان می دهد که عدم تقارن در مکانیزم انتقال قیمت از قیمت وارداتی به بازار خرده فروشی وجود دارد. به این معنا که الگوی انتقال قیمت از واردات به قیمت داخلی با توجه به تغییرات قیمت واردات (افزایشی، کاهشی ، کوچک و بزرگ بودن میزان) واکنش متفاوت نشان می دهد. در بازار خرده فروشی ایران معمولا با افزایش قیمت وارداتی محصول کشاورزی، قیمت داخلی افزایش یافته اما با کاهش قیمت وارداتی، کاهش قیمت داخلی مشاهده نمی شود. در شرایطی که عدم تقارن قیمت وجود داشته باشد، عوامل بازاریابی (عمده فروش و خرده فروش ) حاشیه ي خود را افزایش می دهند و سود بیشتري کسب می کنند. از سوی دیگر با افزایش قیمت دلار و افزایش تورم، هزینه های تولید،توزیع و فروش افزایش خواهد یافت که می توان از جمله به افزایش هزینه تامین نهاده های تولیدی، هزینه حمل و نقل، هزینه دستمزد، هزینه مواد بسته بندی، هزینه انبادرای و ذخیره سازی و هزینه فرصت اشاره نمود که همراه با خود افزایش قیمت در بازار خرده فروشی را باعث می شود.
🔔اطلاعات بانک مرکزی نشان می دهد که قیمت هر کیلو گوشت گوسفند با استخوان دربازار تهران در اسفند ماه 1396 در حدود 47 هزار و 272 تومان برای هر کیلو بوده که در فروردین ماه به رقم 48 هزار و 904 هزار تومان بالغ شده و در بیستم مهرماه سال 97 رقم 62 هزار و 875 هزار تومان برای هر کیلو ثبت شده است . اطلاعات نشان می دهد تا بیستم مهرماه سال 1397، قیمت گوشت گوسفند با استخوان در حدود 33 درصد نسبت به اسفند ماه سال 1396 افزایش قیمت داشته است . روند قیمت حاکی از آن است که در سال 1397 قیمت گوشت گوسفند با استخوان با نوسانات قیمت (افزایشی و کاهشی ) روبرو بوده است و بیشترین افزایش در 23 شهریور ماه اتفاق افتاده که در حدود 6.7 درصد نسبت به هفته قبل افزایش قیمت داشته است .
از سوی دیگر اطلاعات نشان می دهد که قیمت دلار در بازار آزاد تا انتهای شهریورماه 1397 نسبت به اسفند سال 1396 در حدود 169 درصد افزایش داشته است . مقایسه درصد تغییرات قیمت دلار و قیمت گوشت گوسفند با استخوان حاکی از آن است که با افزایش قیمت دلار در بازار آزاد ، قیمت گوشت گوسفند روند افزایشی داشته به طوری که در تیرماه 1.3 درصد ، مرداد ماه 4.3 درصد و شهریورماه 7 درصد افزایش در قیمت گوشت گوسفند با استخوان ملاحظه شده که روند صعودی داشته است.
✍️نکته: آیا این میزان افزایش قیمت در بازار خرده فروشی گوشت گوسفند با استخوان در سال 97 ، یعنی به طور میانگین 15 هزار و 603 تومان به قیمت هر کیلو اضافه شده است (33 درصد ) ، با توجه به آثار مستقیم و غیر مستقیم تضعیف ارزش پول ملی منطقی است؟ چه میزان از این افزایش قیمت به خاطر تضعیف ارزش پول ملی و چه میزان حاصل متغیرهای دیگر است ؟ آیا دولت نبایستی هزینه سیاستها و مدیریت نادرست ارزی را بر دوش مردم نیاندازد و جبران نماید(اصل جبران) ؟
#مدیریت_هوشمند_بازار_محصولات_کشاورزی_لازمه_توسعه_پایدار🇮🇷
💠🌸💠🌸💠
🌸💠🌸💠🌸💠
💠🌺💠🌺💠🌺💠
🌺💠🌺💠🌺💠
💠چماق ممنوعیت صادرات
از ابتدای سال 1397 آهنگ رشد نرخ برابری دلار در مقابل ریال در بازار آزاد رقم خورد به طوری که قیمت هر دلار در بازار آزاد که از رقم 46434 ریال در اسفند ماه 1396 به رقم 50083 ریال در فروردین ماه 1397 بالغ شده بود با جهش ناگهانی در سال 97 (تا 8 مهر ماه) حدود 126 درصد افزایش را در این سال ثبت کرد.شوک ارزی ایجاد شده ؛ تولید و بازار محصولات و کالاهای مختلف را تحت تاثیر قرار داده که تولید ؛ بازار و تجارت بخش کشاورزی را نیز متاثر ساخته است . نگاهی به گذشته و آسیب شناسی شوک های ارزی گذشته به ما درس های آموزنده ای خواهد داد که می تواند راهنمای مناسبی برای مدیریت هوشمند وضعیت جدید شوک ارزی باشد .
🌸 لطفا ادامه مقاله را در وب سایت نویسنده مطالعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
🌺💠🌺💠🌺💠
💠چماق ممنوعیت صادرات
از ابتدای سال 1397 آهنگ رشد نرخ برابری دلار در مقابل ریال در بازار آزاد رقم خورد به طوری که قیمت هر دلار در بازار آزاد که از رقم 46434 ریال در اسفند ماه 1396 به رقم 50083 ریال در فروردین ماه 1397 بالغ شده بود با جهش ناگهانی در سال 97 (تا 8 مهر ماه) حدود 126 درصد افزایش را در این سال ثبت کرد.شوک ارزی ایجاد شده ؛ تولید و بازار محصولات و کالاهای مختلف را تحت تاثیر قرار داده که تولید ؛ بازار و تجارت بخش کشاورزی را نیز متاثر ساخته است . نگاهی به گذشته و آسیب شناسی شوک های ارزی گذشته به ما درس های آموزنده ای خواهد داد که می تواند راهنمای مناسبی برای مدیریت هوشمند وضعیت جدید شوک ارزی باشد .
🌸 لطفا ادامه مقاله را در وب سایت نویسنده مطالعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
💠🌺💠🌺💠🌺💠
💠چشم انداز صادرات غیر نفتی در شش ماهه دوم سال 1397
در ادبیات توسعه، حکمرانی خوب موضوع مهم واساسی تلقی میشود. حکمرانی مجموعه ای از اقدامات فردی و نهادی، عمومی و خصوصی برای برنامه ریزی و اداره مشترک امور است و فرآیند مستمری از ایجاد تفاهم میان منافع متفاوت و متضاد است که در قالب اقدامات مشارکتی و سازگار حرکت می کند و شامل نهادهای رسمی و ترتیبات غیررسمی و سرمایه اجتماعی شهروندان است (UN-HABITAT,2002,p5). هنگامی که واژه حکمرانی به کار برده میشود باید به دو نکته توجه شود: نخست اینکه، حکمرانی، حکومت نیست. حکمرانی به عنوان یک مفهوم، مشخص میسازد که قدرت در داخل و خارج از اقتدار رسمی و نهادهای حکومت وجود دارد. غالباً، حکمرانی سه گروه اصلی از بازیگران را شامل می شود: حکومت، بخش خصوصی و جامعه مدنی. دوم اینکه، حکمرانی بر «فرآیند» تأکید دارد و مشخص میسازد که تصمیمات با توجه به روابط پیچیده بین تعدادی از بازیگران با اولویتها و سلایق متفاوت گرفته میشوند. حکمرانی، توافقی را بین اولویتها و سلایق رقیب و متضاد برقرار می کند و این، اساس و شالوده مفهوم حکمرانی است (UN-HABITAT,2002,p6).
برای اداره امور عمومی دو پارادایم وجود دارد:در پارادایم نخست که حکومت نام دارد مسئولیت تمام امور را برعهده دارد. حکومت موظف است که تمام خدمات را برای جامعه مدنی و یا شهروندان فراهم کند. در پارادایم دوم که حکمرانی نام دارد مسئولیت اداره عمومی میان سه نهاد حکومت، جامعه مدنی و بخش خصوصی تقسیم شده است، ضمن آنکه هر سه بخش مذکور در تعامل با یکدیگر قرار دارند به گونه ای که ضعف و قدرت بیش از حد یکی از آنها تعادل اجتماعی را بر هم خواهد زد. لذا ایجاد ارتباط و تعادل لازم و تفکیک وظایف هر یک از این سه بخش امکان بهتر زیستن را در یک جامعه مطلوب فراهم خواهد کرد(ایمانی جاجرمی و دیگران،۱۳۸۱،ص ۹). از منظر دیگر، دولتها همواره سعی میکنند از تکرار اشتباهاتی که محبوبیت و کارآمدی دولت را زیر سوال میبرند پرهیز نمایند . به عبارت دیگر هر نوع رفتار و سیاستگذاری دولت، انتظارات و ترجیحات مردم را تغییر میدهد که لزوم سیاستگذاری عقلایی دولت را ایجاب میکند تا سیاستهایی تدوین نماید که انتظارات مردم از دولت را نه در مداخله بلکه در هدایت و راهبری دیده و کار مردم را به خود مردم بسپارد. در این فرآیند، مردم و نهادهای مردمی در سایه هدایت، نظارت و حمایت دولت، خود امور مملکت را به سرانجام مطلوب برسانده که منافع آن همراهی مردم با دولت و احساس رضایت از مشارکت در طرحهای ملی که منافع ملی را به همراه دارد، می باشد.
موضوع صادرات غیرنفتی یکی از موضوعاتی است که تعامل و همکاری هر سه نهاد حکومت، جامعه مدنی و بخش خصوصی را در قالب مفهوم حکمرانی ایجاب می¬نماید. تعداد بازیگران متفاوت در بازار و زنجیره عرضه و ارزش هر محصول ، اولویتها، منافع و سلایق متفاوت و گاها متضاد با هم و پیچیده در میان آنان طلب می کند فرآیندی برای توافق و بازی بردبرد میان بازیگران مختلف زنجیره، طراحی و اجرا گردد یعنی همان حکمرانی خوب تا به اهداف پیش بینی شده نایل گردد. بررسی و توجه به تاریخ توسعه اقتصادی کشور نشان از آن دارد که همواره به دنبال کلید طلایی برای رهایی از وابستگی به درآمدهای نفتی بوده و خواهیم بود و آن چیزی جز توسعه صادرات غیر نفتی محصولات با ارزش افزوده بالا و دارای مزیت نبوده است به طوری که در برنامه های توسعه کشور همواره توسعه صادرات غیر نفتی یکی از مواد قانونی بوده و برای دستیابی به این هدف سیاستگذاری مختلفی شده است .
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
💠چشم انداز صادرات غیر نفتی در شش ماهه دوم سال 1397
در ادبیات توسعه، حکمرانی خوب موضوع مهم واساسی تلقی میشود. حکمرانی مجموعه ای از اقدامات فردی و نهادی، عمومی و خصوصی برای برنامه ریزی و اداره مشترک امور است و فرآیند مستمری از ایجاد تفاهم میان منافع متفاوت و متضاد است که در قالب اقدامات مشارکتی و سازگار حرکت می کند و شامل نهادهای رسمی و ترتیبات غیررسمی و سرمایه اجتماعی شهروندان است (UN-HABITAT,2002,p5). هنگامی که واژه حکمرانی به کار برده میشود باید به دو نکته توجه شود: نخست اینکه، حکمرانی، حکومت نیست. حکمرانی به عنوان یک مفهوم، مشخص میسازد که قدرت در داخل و خارج از اقتدار رسمی و نهادهای حکومت وجود دارد. غالباً، حکمرانی سه گروه اصلی از بازیگران را شامل می شود: حکومت، بخش خصوصی و جامعه مدنی. دوم اینکه، حکمرانی بر «فرآیند» تأکید دارد و مشخص میسازد که تصمیمات با توجه به روابط پیچیده بین تعدادی از بازیگران با اولویتها و سلایق متفاوت گرفته میشوند. حکمرانی، توافقی را بین اولویتها و سلایق رقیب و متضاد برقرار می کند و این، اساس و شالوده مفهوم حکمرانی است (UN-HABITAT,2002,p6).
برای اداره امور عمومی دو پارادایم وجود دارد:در پارادایم نخست که حکومت نام دارد مسئولیت تمام امور را برعهده دارد. حکومت موظف است که تمام خدمات را برای جامعه مدنی و یا شهروندان فراهم کند. در پارادایم دوم که حکمرانی نام دارد مسئولیت اداره عمومی میان سه نهاد حکومت، جامعه مدنی و بخش خصوصی تقسیم شده است، ضمن آنکه هر سه بخش مذکور در تعامل با یکدیگر قرار دارند به گونه ای که ضعف و قدرت بیش از حد یکی از آنها تعادل اجتماعی را بر هم خواهد زد. لذا ایجاد ارتباط و تعادل لازم و تفکیک وظایف هر یک از این سه بخش امکان بهتر زیستن را در یک جامعه مطلوب فراهم خواهد کرد(ایمانی جاجرمی و دیگران،۱۳۸۱،ص ۹). از منظر دیگر، دولتها همواره سعی میکنند از تکرار اشتباهاتی که محبوبیت و کارآمدی دولت را زیر سوال میبرند پرهیز نمایند . به عبارت دیگر هر نوع رفتار و سیاستگذاری دولت، انتظارات و ترجیحات مردم را تغییر میدهد که لزوم سیاستگذاری عقلایی دولت را ایجاب میکند تا سیاستهایی تدوین نماید که انتظارات مردم از دولت را نه در مداخله بلکه در هدایت و راهبری دیده و کار مردم را به خود مردم بسپارد. در این فرآیند، مردم و نهادهای مردمی در سایه هدایت، نظارت و حمایت دولت، خود امور مملکت را به سرانجام مطلوب برسانده که منافع آن همراهی مردم با دولت و احساس رضایت از مشارکت در طرحهای ملی که منافع ملی را به همراه دارد، می باشد.
موضوع صادرات غیرنفتی یکی از موضوعاتی است که تعامل و همکاری هر سه نهاد حکومت، جامعه مدنی و بخش خصوصی را در قالب مفهوم حکمرانی ایجاب می¬نماید. تعداد بازیگران متفاوت در بازار و زنجیره عرضه و ارزش هر محصول ، اولویتها، منافع و سلایق متفاوت و گاها متضاد با هم و پیچیده در میان آنان طلب می کند فرآیندی برای توافق و بازی بردبرد میان بازیگران مختلف زنجیره، طراحی و اجرا گردد یعنی همان حکمرانی خوب تا به اهداف پیش بینی شده نایل گردد. بررسی و توجه به تاریخ توسعه اقتصادی کشور نشان از آن دارد که همواره به دنبال کلید طلایی برای رهایی از وابستگی به درآمدهای نفتی بوده و خواهیم بود و آن چیزی جز توسعه صادرات غیر نفتی محصولات با ارزش افزوده بالا و دارای مزیت نبوده است به طوری که در برنامه های توسعه کشور همواره توسعه صادرات غیر نفتی یکی از مواد قانونی بوده و برای دستیابی به این هدف سیاستگذاری مختلفی شده است .
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
دکتر فاطمه پاسبان
💠🌺💠🌺💠🌺💠 💠چشم انداز صادرات غیر نفتی در شش ماهه دوم سال 1397 در ادبیات توسعه، حکمرانی خوب موضوع مهم واساسی تلقی میشود. حکمرانی مجموعه ای از اقدامات فردی و نهادی، عمومی و خصوصی برای برنامه ریزی و اداره مشترک امور است و فرآیند مستمری از ایجاد تفاهم میان منافع…
📚این نوشته در ویژه نامه روز ملی صادرات، مهرماه 1397، دنیای اقتصاد با عنوان "شرط های خروج از بحران؟ چشم انداز صادرات در نیمه دوم سال چگونه است ؟" چاپ شده است .📚
💠🎀💠🎀💠🎀💠
💠وابستگی 82 درصدی تولید دانه های روغنی به خارج از کشور
تامین نهاده های با کیفیت و مناسب برای تغذیه دام و طیور یکی از موضوعات مهم در پرورش دام و طیور است. باید نهاده های دامی با کمترین قیمت تمام شده همراه با کیفیت و استاندارد لازم برای سالم ماندن دام و طیور در نهایت غذای سالم در اختیار تولیدکنندگان قرار بگیرد. لذا بدون تغذیه مناسب، امکان پرورش دام و طیور ممکن در کشور ممکن نخواهد بود.
کنجاله سویا ، ذرت و جو از اقلام مهم در خوراک دام و طیور هستند ،تولید داخلی ذرت ، جو و کنجاله، کفاف بخش دام و طیور کشور را ندارد و از این رو بخش اعظمی از خوراک دام و طیورکشوراز طریق واردات تامین می شود . لذا این وابستگی سبب شده تا با کوچکترین افزایش در نرخ ارز و یا افزایش قیمت جهانی خوراک دام، قیمت بازار داخلی افزایش یابد و قیمت تمام شده محصولات مرتبط با دام و طیور را به تبع افزایش دهد.
وابستگی صنعت دام و طیور ، بهویژه طیور کشور در تامین کنجاله سویا و ذرت منجر شده است تا باهر نوسان قیمت دغدغهها و نگرانیهای جدی در خصوص وضعیت تامیناین محصولات و قیمت بازار به وجود آید.بر اساس اطلاعات منتشر شده بانک مرکزی ضریب خوداتکایی جو در کشور ( ضریب خوداتکایی نسبت تولید داخلی محصول به مصرف آن محصول است. مصرف محصول هم برابر است با تولید بعلاوه واردات منهای صادرات آن محصول می باشد) در سال ۱۳۹۵ در حدود 73.6 درصد بوده که به طور میانگین طی دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ این ضریب برابر با 68.6درصد است .
در حدود ۷۴ درصد تقاضای داخلی از طریق تولید داخلی تامین شده و باقی اقلام مورد نیاز از طریق وارادات تامین می شود . البته در مورد محصول ذرت ضریب خوداتکایی در سال ۱۳۹۵ برابر با 15.2درصد بوده که میانگین دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ برابر با ۲۶ درصد است . برای کنجاله هم که عمدتا وارداتی است، نیازمند مدیریت مناسب برای خرید خوراک دام و طیور از خارج کشور در زمان مناسب هستیم .
بر اساس گزارش مرکزآمار ایران مقدار مصرف خوراک گاو وگوساله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری (۲۴ تیر ماه الی ۲۲ مردادماه ۱۳۹۶) ۲۰۸۸۸هزار تن شامل ۳/۲۴ درصد کاه ،۲/۱۹ درصد ذرت سیلو شده ، 17.5درصد یونجه، شبدر و اسپرس خشک، 12.5 درصد کنسانتره آماده، ۹ درصد سبوس، 7.4 درصد جو و 10.1درصد سایر انواع خوراک دام بوده است. همچنین مقدار مصرف خوراک گوسفند و بره و بز و بزغاله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری، ۱۵۶۷۷ هزار تن شامل 34.3درصد کاه، 22.3درصد یونجه، ابدر و اسپرس خشک، 22.2 درصد جو، 4.7 درصد سبوس، ۳،3.8 درصد کنسانتره آماده، 2.8درصد ذرت سیلو شده و ۹/۹ درصد سایر انواع خوراک دام است .
در خصوص دانه های روغنی جمعا در چهار ماهه نخست سال ۱۳۹۷ در حدود ۲۱ هزار تن آفتابگردان ، ۹۹۹ هزار تن سویا ، ۲۱هزار تن کنجد ،۲۰۳ تن پنبه دانه ،۱۴ هزار تن کلزا و۲۷۸ تن گلرنگ وارد کشور شده است. بر اساس اظهار نظر مجری دانه های روغنی در وزارت جهاد کشاورزی امسال قرار است ضریب خوداتکایی دانه های روغنی به ۱۸ درصد برسد یعنی در حدود ۸۲ درصد وابستگی به خارج وجود دارد .
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
💠وابستگی 82 درصدی تولید دانه های روغنی به خارج از کشور
تامین نهاده های با کیفیت و مناسب برای تغذیه دام و طیور یکی از موضوعات مهم در پرورش دام و طیور است. باید نهاده های دامی با کمترین قیمت تمام شده همراه با کیفیت و استاندارد لازم برای سالم ماندن دام و طیور در نهایت غذای سالم در اختیار تولیدکنندگان قرار بگیرد. لذا بدون تغذیه مناسب، امکان پرورش دام و طیور ممکن در کشور ممکن نخواهد بود.
کنجاله سویا ، ذرت و جو از اقلام مهم در خوراک دام و طیور هستند ،تولید داخلی ذرت ، جو و کنجاله، کفاف بخش دام و طیور کشور را ندارد و از این رو بخش اعظمی از خوراک دام و طیورکشوراز طریق واردات تامین می شود . لذا این وابستگی سبب شده تا با کوچکترین افزایش در نرخ ارز و یا افزایش قیمت جهانی خوراک دام، قیمت بازار داخلی افزایش یابد و قیمت تمام شده محصولات مرتبط با دام و طیور را به تبع افزایش دهد.
وابستگی صنعت دام و طیور ، بهویژه طیور کشور در تامین کنجاله سویا و ذرت منجر شده است تا باهر نوسان قیمت دغدغهها و نگرانیهای جدی در خصوص وضعیت تامیناین محصولات و قیمت بازار به وجود آید.بر اساس اطلاعات منتشر شده بانک مرکزی ضریب خوداتکایی جو در کشور ( ضریب خوداتکایی نسبت تولید داخلی محصول به مصرف آن محصول است. مصرف محصول هم برابر است با تولید بعلاوه واردات منهای صادرات آن محصول می باشد) در سال ۱۳۹۵ در حدود 73.6 درصد بوده که به طور میانگین طی دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ این ضریب برابر با 68.6درصد است .
در حدود ۷۴ درصد تقاضای داخلی از طریق تولید داخلی تامین شده و باقی اقلام مورد نیاز از طریق وارادات تامین می شود . البته در مورد محصول ذرت ضریب خوداتکایی در سال ۱۳۹۵ برابر با 15.2درصد بوده که میانگین دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ برابر با ۲۶ درصد است . برای کنجاله هم که عمدتا وارداتی است، نیازمند مدیریت مناسب برای خرید خوراک دام و طیور از خارج کشور در زمان مناسب هستیم .
بر اساس گزارش مرکزآمار ایران مقدار مصرف خوراک گاو وگوساله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری (۲۴ تیر ماه الی ۲۲ مردادماه ۱۳۹۶) ۲۰۸۸۸هزار تن شامل ۳/۲۴ درصد کاه ،۲/۱۹ درصد ذرت سیلو شده ، 17.5درصد یونجه، شبدر و اسپرس خشک، 12.5 درصد کنسانتره آماده، ۹ درصد سبوس، 7.4 درصد جو و 10.1درصد سایر انواع خوراک دام بوده است. همچنین مقدار مصرف خوراک گوسفند و بره و بز و بزغاله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری، ۱۵۶۷۷ هزار تن شامل 34.3درصد کاه، 22.3درصد یونجه، ابدر و اسپرس خشک، 22.2 درصد جو، 4.7 درصد سبوس، ۳،3.8 درصد کنسانتره آماده، 2.8درصد ذرت سیلو شده و ۹/۹ درصد سایر انواع خوراک دام است .
در خصوص دانه های روغنی جمعا در چهار ماهه نخست سال ۱۳۹۷ در حدود ۲۱ هزار تن آفتابگردان ، ۹۹۹ هزار تن سویا ، ۲۱هزار تن کنجد ،۲۰۳ تن پنبه دانه ،۱۴ هزار تن کلزا و۲۷۸ تن گلرنگ وارد کشور شده است. بر اساس اظهار نظر مجری دانه های روغنی در وزارت جهاد کشاورزی امسال قرار است ضریب خوداتکایی دانه های روغنی به ۱۸ درصد برسد یعنی در حدود ۸۲ درصد وابستگی به خارج وجود دارد .
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
💠🎀💠🎀💠🎀💠
💠خزان کشاورزی در بهار ۹۷
✍️بخش کشاورزی شامل مجموعه فعالیتهای مرتبط با زراعت، باغداری، شیلات، ماهیگیری، دام و طیور، جنگل و مرتع است که حاصل ارزش اقتصادی آنها را می توان در ارزشافزده ایجاد شده هر سال ملاحظه نمود. هرچه قدرت خلق ارزش توسط فعالیتهای این بخش بیشتر باشد، رشد ارزشافزوده اتفاق خواهد افتاد.
✍️برآیند همه عوامل موثر بر ارزشافزوده بخش کشاورزی براساس اطلاعات نماگرهای اقتصادی سه ماهه اول سال ۱۳۹۷ حاکی از آن است که براساس قیمت جاری، نسبت مدت مشابه سال قبل(بهار ۹۶) این بخش در حدود ۱۲٫۴ درصد رشد داشته است که در میان فعالیتهای مختلف اقتصادی کشور بیشترین رشد مربوط به ساختمان است و بخش کشاورزی در رتبه آخر فعالیتهای اقتصادی قرار دارد.
✍️افزایش تورم برای همه بخشهای اقتصادی اتفاق افتاده است. به طوری که باعث شده ارزشافزوده بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی، صنایع و معدن و ساختمان بدون تغییر و برای صنعت و معدن با ۱٫۵ درصد تغییر منفی همراه باشد. تنها بخشی که رشد واقعی داشته بخش خدمات با ۱٫۱ درصد تغییر مثبت بوده است.نگاهی به شاخص ضمنی تعدیلکننده فعالیتهای مختلف اقتصادی (ارزش جاری تقسیم بر ارزشافزوده به قیمت ثابت) کشور حاکی از آن است که نرخ تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی ۴٫۱۲ درصد بوده است. یعنی دقیقا معادل رشد ارزشافزوده جاری در مدت مشابه بوده است.
✍️بیشترین تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل بر حسب شاخص ضمنی تعدیلکننده مربوط به ساختمان با ۲۲٫۳ درصد و بعد آن صنعت و معدن با ۱۹٫۶ درصد و صنایع و معدن با ۱۵٫۵ درصد قرار دارد. کمترین نرخ تورم مربوط به خدمات با ۱۲ درصد است.آمار منتشر شده بیانکننده آن است که در بهار سال ۱۳۹۷ تولید واقعی کشور به جز بخش خدمات تغییری نداشته و برای صنعت و معدن حتی منفی شده که به معنای تعمیق رکود است. در شرایط موجود کشور که همراه با افزایش نرخ دلار و تورم همراه است، افزایش تولید واقعی قابل تصور نیست.
✍️عموما برای بخش کشاورزی اطلاعات ارزشافزوده فصلی سال ۹۶ حکایت از آن دارد که فصل بهار و پاییز تقریبا مشابه هم بوده (حددود ۴۴ تا ۵۱ درصد ارزشافزوده تابستان) و فصل تابستان بیشترین ارزشافزوده را داشته و فصل زمستان به کمترین حد خود (۷ درصد ارزش افزوده تابستان ) رسیده است.با توجه به افزایش تورم در تابستان، انتظار میرود که تغییری در ارزشافزوده ثابت این بخش بهوجود نیاید و در صورتی که حمایتهای هوشمندانه از تولید و بازار محصول و نهاده و کنترل قیمتهای نهادهها صورت نگیرد، چه بسا با رشد منفی هم مواجه شود.
✍️این نکته ضروری است که باید توجه شود همواره در بخش کشاورزی محصولات اساسی با سرکوب قیمت جهت حمایت از مصرفکننده روبرو بوده است. یعنی دولت سعی میکند رفاه مصرفکننده را تامین نماید.اما از آن طرف براساس اصل جبران هزینهای که از سرکوب قیمت به تولیدکننده و بازیگران زنجیره ارزش محصول وارد میشود را به موقع، به اندازه بهینه با سیاست درست برای بازیگران اصلی زنجیره همراه با مسوولیتپذیری انجام نمیدهد. این نوع رویکرد باعث کاهش انگیزه تولید در بخش کشاورزی خواهد شد و نمیتوان انتظار رشد تولید و ارزشافزوده را داشت.
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
💠خزان کشاورزی در بهار ۹۷
✍️بخش کشاورزی شامل مجموعه فعالیتهای مرتبط با زراعت، باغداری، شیلات، ماهیگیری، دام و طیور، جنگل و مرتع است که حاصل ارزش اقتصادی آنها را می توان در ارزشافزده ایجاد شده هر سال ملاحظه نمود. هرچه قدرت خلق ارزش توسط فعالیتهای این بخش بیشتر باشد، رشد ارزشافزوده اتفاق خواهد افتاد.
✍️برآیند همه عوامل موثر بر ارزشافزوده بخش کشاورزی براساس اطلاعات نماگرهای اقتصادی سه ماهه اول سال ۱۳۹۷ حاکی از آن است که براساس قیمت جاری، نسبت مدت مشابه سال قبل(بهار ۹۶) این بخش در حدود ۱۲٫۴ درصد رشد داشته است که در میان فعالیتهای مختلف اقتصادی کشور بیشترین رشد مربوط به ساختمان است و بخش کشاورزی در رتبه آخر فعالیتهای اقتصادی قرار دارد.
✍️افزایش تورم برای همه بخشهای اقتصادی اتفاق افتاده است. به طوری که باعث شده ارزشافزوده بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی، صنایع و معدن و ساختمان بدون تغییر و برای صنعت و معدن با ۱٫۵ درصد تغییر منفی همراه باشد. تنها بخشی که رشد واقعی داشته بخش خدمات با ۱٫۱ درصد تغییر مثبت بوده است.نگاهی به شاخص ضمنی تعدیلکننده فعالیتهای مختلف اقتصادی (ارزش جاری تقسیم بر ارزشافزوده به قیمت ثابت) کشور حاکی از آن است که نرخ تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی ۴٫۱۲ درصد بوده است. یعنی دقیقا معادل رشد ارزشافزوده جاری در مدت مشابه بوده است.
✍️بیشترین تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل بر حسب شاخص ضمنی تعدیلکننده مربوط به ساختمان با ۲۲٫۳ درصد و بعد آن صنعت و معدن با ۱۹٫۶ درصد و صنایع و معدن با ۱۵٫۵ درصد قرار دارد. کمترین نرخ تورم مربوط به خدمات با ۱۲ درصد است.آمار منتشر شده بیانکننده آن است که در بهار سال ۱۳۹۷ تولید واقعی کشور به جز بخش خدمات تغییری نداشته و برای صنعت و معدن حتی منفی شده که به معنای تعمیق رکود است. در شرایط موجود کشور که همراه با افزایش نرخ دلار و تورم همراه است، افزایش تولید واقعی قابل تصور نیست.
✍️عموما برای بخش کشاورزی اطلاعات ارزشافزوده فصلی سال ۹۶ حکایت از آن دارد که فصل بهار و پاییز تقریبا مشابه هم بوده (حددود ۴۴ تا ۵۱ درصد ارزشافزوده تابستان) و فصل تابستان بیشترین ارزشافزوده را داشته و فصل زمستان به کمترین حد خود (۷ درصد ارزش افزوده تابستان ) رسیده است.با توجه به افزایش تورم در تابستان، انتظار میرود که تغییری در ارزشافزوده ثابت این بخش بهوجود نیاید و در صورتی که حمایتهای هوشمندانه از تولید و بازار محصول و نهاده و کنترل قیمتهای نهادهها صورت نگیرد، چه بسا با رشد منفی هم مواجه شود.
✍️این نکته ضروری است که باید توجه شود همواره در بخش کشاورزی محصولات اساسی با سرکوب قیمت جهت حمایت از مصرفکننده روبرو بوده است. یعنی دولت سعی میکند رفاه مصرفکننده را تامین نماید.اما از آن طرف براساس اصل جبران هزینهای که از سرکوب قیمت به تولیدکننده و بازیگران زنجیره ارزش محصول وارد میشود را به موقع، به اندازه بهینه با سیاست درست برای بازیگران اصلی زنجیره همراه با مسوولیتپذیری انجام نمیدهد. این نوع رویکرد باعث کاهش انگیزه تولید در بخش کشاورزی خواهد شد و نمیتوان انتظار رشد تولید و ارزشافزوده را داشت.
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
سکوت ملی - امید ملی
(محسن رنانی)
اصولا من آدم بسیار امیدواری هستم. کمتر کسی را در اطرافیان خود، در همکارانم، در دانشجویانم و حتی در روشنفکران میبینم که سطح امیدش به اندازه من باشد. نشانهاش چیست؟ این که هر کاری را شروع میکنم اگر به نتیجه نرسد ناامید نمیشوم و دست از کنشگری نمیکشم، بلکه می روم سراغ اقدام بعدی. اگر تعامل رودررو با مقامات برای اصلاح سیاستهای کشور، بیثمر بود می روم سراغ روشنگری در فضای عمومی؛ اگر از فضای عمومی نتیجهای نگرفتم، می روم سراغ گفتوگو با روشنفکران و نخبگان بیرون از حکومت؛ اگر این جا نتیجه ای نگرفتم می روم سراغ کار با سمنها و نهادهای مدنی؛ اگر آنجا، نتیجه نداد، خودم دست بهکار تاسیس یک نهاد مدنی میشوم؛ اگر این نشد دوباره بازمیگردم به نوشتن کتاب و مقاله آکادمیک؛ اگر دیدم بیثمر است می روم سراغ حوزه تربیت و تلاش برای اصلاح الگوهای تربیت کودکان در خانواده و مهدکودکها؛ اگر آن را هم ناممکن یافتم می روم سراغ این که خودم یک مهدکودک بزنم و روشهای نوین تربیتی را بهکار بگیرم؛ و اگر در این مورد هم هیچ تغییری نتوانم بدهم می روم سراغ خودم، که چشمهایم را بشویم و دوباره کتاب بخوانم و دوباره بیندیشم و دنیا را جور دیگری ببینم.
من در این عالم هیچ خطایی را بزرگتر از ناامیدی نمیدانم. انسان، جامعه و هستی، زنده و پویاست و بن بست ندارد. اگرهم مثلا کسی مثل من اقتصادخوانده یا یک جامعهشناس مدعی شود که ما به بنبست رسیدهایم یا در بحران قرار داریم، این نگاه از دریچه دانش محدود تخصصی ماست که البته به عنوان یک کارشناس وظیفه داریم به سیاستگذار هشدار بدهیم و گاهی هم برای این که هشدارمان اثر کند سعی میکنیم جوری حرف بزنیم که آنها را بترسانیم. بنابراین نه تنها در مواجهه با جامعه و انسان و هستی، ناامیدی خطاست که در فرهنگ دینی هم ناامیدی از رحمت الهی بزرگترین گناه است؛ و رحمت الهی وقتی به زبان سیستمی ترجمه شود همان قواعد کلان و بالاسری حاکم بر نظام خلقت است. پس اگر ناامیدی از رحمتالهی گناه است، ناامیدی از اصلاح پذیری جامعه به عنوان عالیترین سیستم زنده مخلوق الهی، نیز گناه است.
امید، ایمان و عشق، ستونهای اصلی وجود روانی آدمی را تشکیل میدهند. هر سه اینها افعال یا رفتار یا اوصافی غیر ارادی هستند. شما میتوانید بگویید از فردا صبح دیگر دروغ نمیگویم ولی نمیتوانید بگویید از فردا صبح امیدوار خواهم شد یا ایمان خواهم آورد یا عاشق خواهم شد. امید و ایمان و عشق خودشان میآیند، ناگهان ظاهر میشوند و بدون آن که بدانی یکباره به دامشان میافتی. ولی البته برای آن که به دامشان بیفتی باید تا نزدیک دامگاه آنان بروی، باید خود را در معرضشان قرار دهی یا باید از آنچه زمینههای حضور و وقوع آنان را از بین میبرد دوری گزینی.
یک چشم زدن غافل از آن ماه نباشید
شاید که نگاهی کند آگاه نباشید
یعنی وقتی سربه هوایی، تیر نگاهِ کدام محبوب میتواند دل تو را نشانه برود؟
اما ایمان و عشق نیز خود متکی بر امیدند. آنکه ایمان میآورد و آنکه عاشق میشود پیشاپیش باید سرشار از امید باشد. آن که ناامید است نه ایمانی و نه عشقی دل او را نمیرباید. پس امید، اصلیترین ستون ساختار روانی آدمی است.
در سطح اجتماعی نیز چنین است. اگر ارکان هر جامعه ای با شش سرمایه اقتصادی، انسانی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نمادین قوام میگیرد و میبالد، بدون امید اجتماعی، همه آن سرمایهها از کار میافتند. درواقع امید، نه «سر- مایه» که «مادر- مایه» است. اگر امید نباشد بقیه سرمایهها هم گویا نیستند. یک فرد ثروتمند وقتی سرمایه اقتصادی خود را به کسبوکار میزند که امیدوار باشد. یک مهندس متخصص وقتی سرمایه انسانی خود را در مسیر کارآفرینی به کار میگیرد که امیدوار باشد. وقتی افراد با هم برای راه اندازی یک نهاد مدنی یا حزب یا خیریه یا پویش نیکوکاری، دست به همکاری می زنند، یعنی دست به تولید سرمایه اجتماعی میزنند، که امیدوار باشند. وقتی یک سرمایه سیاسی دست به کنشگری برای اصلاح امور کشورش میزند که امیدوار باشد. وقتی یک شخصیت نمادین، در هر حوزهای، دست به تحول میزند که امیدوار باشد. پس در یک کلام، کشوری که در آن امید اجتماعی پایین است، هر چه از انواع سرمایهها نیز داشته باشد، به کارش نمیآید. آن سرمایهها خاک خواهند خورد و فرسوده خواهند شد چون سوخت اجتماعی مهمی همچون «امید» موتور آن سرمایهها را روشن نخواهد کرد.
(محسن رنانی)
اصولا من آدم بسیار امیدواری هستم. کمتر کسی را در اطرافیان خود، در همکارانم، در دانشجویانم و حتی در روشنفکران میبینم که سطح امیدش به اندازه من باشد. نشانهاش چیست؟ این که هر کاری را شروع میکنم اگر به نتیجه نرسد ناامید نمیشوم و دست از کنشگری نمیکشم، بلکه می روم سراغ اقدام بعدی. اگر تعامل رودررو با مقامات برای اصلاح سیاستهای کشور، بیثمر بود می روم سراغ روشنگری در فضای عمومی؛ اگر از فضای عمومی نتیجهای نگرفتم، می روم سراغ گفتوگو با روشنفکران و نخبگان بیرون از حکومت؛ اگر این جا نتیجه ای نگرفتم می روم سراغ کار با سمنها و نهادهای مدنی؛ اگر آنجا، نتیجه نداد، خودم دست بهکار تاسیس یک نهاد مدنی میشوم؛ اگر این نشد دوباره بازمیگردم به نوشتن کتاب و مقاله آکادمیک؛ اگر دیدم بیثمر است می روم سراغ حوزه تربیت و تلاش برای اصلاح الگوهای تربیت کودکان در خانواده و مهدکودکها؛ اگر آن را هم ناممکن یافتم می روم سراغ این که خودم یک مهدکودک بزنم و روشهای نوین تربیتی را بهکار بگیرم؛ و اگر در این مورد هم هیچ تغییری نتوانم بدهم می روم سراغ خودم، که چشمهایم را بشویم و دوباره کتاب بخوانم و دوباره بیندیشم و دنیا را جور دیگری ببینم.
من در این عالم هیچ خطایی را بزرگتر از ناامیدی نمیدانم. انسان، جامعه و هستی، زنده و پویاست و بن بست ندارد. اگرهم مثلا کسی مثل من اقتصادخوانده یا یک جامعهشناس مدعی شود که ما به بنبست رسیدهایم یا در بحران قرار داریم، این نگاه از دریچه دانش محدود تخصصی ماست که البته به عنوان یک کارشناس وظیفه داریم به سیاستگذار هشدار بدهیم و گاهی هم برای این که هشدارمان اثر کند سعی میکنیم جوری حرف بزنیم که آنها را بترسانیم. بنابراین نه تنها در مواجهه با جامعه و انسان و هستی، ناامیدی خطاست که در فرهنگ دینی هم ناامیدی از رحمت الهی بزرگترین گناه است؛ و رحمت الهی وقتی به زبان سیستمی ترجمه شود همان قواعد کلان و بالاسری حاکم بر نظام خلقت است. پس اگر ناامیدی از رحمتالهی گناه است، ناامیدی از اصلاح پذیری جامعه به عنوان عالیترین سیستم زنده مخلوق الهی، نیز گناه است.
امید، ایمان و عشق، ستونهای اصلی وجود روانی آدمی را تشکیل میدهند. هر سه اینها افعال یا رفتار یا اوصافی غیر ارادی هستند. شما میتوانید بگویید از فردا صبح دیگر دروغ نمیگویم ولی نمیتوانید بگویید از فردا صبح امیدوار خواهم شد یا ایمان خواهم آورد یا عاشق خواهم شد. امید و ایمان و عشق خودشان میآیند، ناگهان ظاهر میشوند و بدون آن که بدانی یکباره به دامشان میافتی. ولی البته برای آن که به دامشان بیفتی باید تا نزدیک دامگاه آنان بروی، باید خود را در معرضشان قرار دهی یا باید از آنچه زمینههای حضور و وقوع آنان را از بین میبرد دوری گزینی.
یک چشم زدن غافل از آن ماه نباشید
شاید که نگاهی کند آگاه نباشید
یعنی وقتی سربه هوایی، تیر نگاهِ کدام محبوب میتواند دل تو را نشانه برود؟
اما ایمان و عشق نیز خود متکی بر امیدند. آنکه ایمان میآورد و آنکه عاشق میشود پیشاپیش باید سرشار از امید باشد. آن که ناامید است نه ایمانی و نه عشقی دل او را نمیرباید. پس امید، اصلیترین ستون ساختار روانی آدمی است.
در سطح اجتماعی نیز چنین است. اگر ارکان هر جامعه ای با شش سرمایه اقتصادی، انسانی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نمادین قوام میگیرد و میبالد، بدون امید اجتماعی، همه آن سرمایهها از کار میافتند. درواقع امید، نه «سر- مایه» که «مادر- مایه» است. اگر امید نباشد بقیه سرمایهها هم گویا نیستند. یک فرد ثروتمند وقتی سرمایه اقتصادی خود را به کسبوکار میزند که امیدوار باشد. یک مهندس متخصص وقتی سرمایه انسانی خود را در مسیر کارآفرینی به کار میگیرد که امیدوار باشد. وقتی افراد با هم برای راه اندازی یک نهاد مدنی یا حزب یا خیریه یا پویش نیکوکاری، دست به همکاری می زنند، یعنی دست به تولید سرمایه اجتماعی میزنند، که امیدوار باشند. وقتی یک سرمایه سیاسی دست به کنشگری برای اصلاح امور کشورش میزند که امیدوار باشد. وقتی یک شخصیت نمادین، در هر حوزهای، دست به تحول میزند که امیدوار باشد. پس در یک کلام، کشوری که در آن امید اجتماعی پایین است، هر چه از انواع سرمایهها نیز داشته باشد، به کارش نمیآید. آن سرمایهها خاک خواهند خورد و فرسوده خواهند شد چون سوخت اجتماعی مهمی همچون «امید» موتور آن سرمایهها را روشن نخواهد کرد.
همین امروز صبح دوستی مرا به دیدن یک خانه تاریخی بازسازی شده در اصفهان دعوت کرده بود. صاحباش در طول ۵ سال با عشق و امید چند میلیارد تومان برای بازسازی آن خرج کرده بود. آن خانه گوشهای از یک بهشت زمینی بود که مالکش آن را به حراج گذاشته است و می خواهد با نصف قیمت بفروشد و پولش را بردارد و از کشور برود و طرفه آن که خریداری نیز پیدا نمیکند. آخر خریدار نیز ناامید است از این که بتواند این خانه را به یک مکان توریستی تبدیل کند، و از آن کسب درآمد کند، پس چرا بخرد؟
پس وقتی امید تخریب میشود همه چیز تخریب میشود و همه سرمایهها از کار میافتند. خواه یک شخص امیدش را از دست بدهد خواه یک جامعه. و امید تنها سرمایهای است که از «هیچ» هم قابل زاده شدن است. همه سرمایهها برای انباشت شدن نیاز به سرمایه گذاری دارند ولی امید بدون سرمایه گذاری هم قابل تولید است. گاهی یک تغییر سیاست در حکومت، یک انتخابات آزاد، یک سخنرانی، یک اطلاعیه، یک دیدار، حتی یک لبخند میتواند موجی از امید در دل یک جامعه ایجاد کند. و البته عکس آن هم صادق است.
در اوایل مهرماه امسال یکی از دانشجویان دکتری جامعه شناسی دانشگاه اصفهان (خانم زهرا امیری اسفرجانی) آمده بود تا درباره رسالهاش گفتوگو کنیم و اگر نکات اصلاحی یا تکمیلی دارم بیان کنم. اما این من بودم که از کار او بهره فراوانی بردم. عنوان رسالهاش این بود «تبيين و تفسير اميد اجتماعي و تعهد عملي به ارزش هاي مردمسالارانه در بين شهروندان اصفهاني». من آنچه از گفتوگو با خانم امیری درباره امید اجتماعی برداشت کردم را این جا به طور خیلی خلاصه و به زبان خودم و با آوردن مثالهایی از خودم برای شما میگویم. و برای اینکار البته از ایشان اجازه گرفتهام.
در وجود هر فرد، دو سطح امید وجود دارد: سطح فردی و سطح اجتماعی. امید در سطح فردی، ریشه روانشناختی دارد و از جنس «احتمال» است ولی میزان احتمالش مهم نیست. یعنی فرد یک احساس روانشناختی مطلوب دارد که به او القاء میکند که در آینده یک «اتفاق خوب» میافتد. مثلا امید یک کشاورز به بارش باران در تابستان یک مساله روانشناختی است و بستگی دارد که شخصیت روانی آن کشاورز چگونه باشد. ممکن است با احتمال یک درصد بارش در تابستان او همچنان امید جدی به بارش داشته باشد. امید یک پدر و مادر به بازگشت فرزند سرباز مفقودشان از جنگ حتی تا سالها پس از پایان جنگ نیز از این جنس است. این امید به زندگی معنا میدهد و انرژی روانی برای زنده ماندن را فراهم میآورد. حتی وقتی هیچکاری نمیشود کرد. یعنی در امید روانشناختی ما «احتمال» وقوع پدیده را نمیتوانیم تغییر دهیم. البته ممکن است گاهی یک امید روانشناختی حتی با احتمال پایین هم موجب انگیزه و تحرک و اقدامی از سوی ما بشود (مثل دعا کردن کشاورز برای باران یا نذر کردن پدرومادر سرباز مفقود).
اما امید اجتماعی، از جنس «امکان» است. یعنی وقتی امید اجتماعی ایجاد میشود، یک امکان، یک فرصت و یک حرکت سازنده و رو به جلو از دل آن برای جامعه خلق میشود؛ و هرچه این نوع امید بیشتر باشد این «امکان» و «فرصت» جدیتر می شود تا جایی که عملا به وقوع میپیوندد. تشکیل نهادهای مدنی، شکلگیری احزاب، شکلگیری مشارکتها و همکاریهای بزرگ اقتصادی، شکل گیری سازمانهای مردم نهاد برای حل و فصل مشکلات مختلف اجتماعی و زیست محیطی، مشارکت مردم در گردهماییهای عمومی محلی، شهری و ملی که برای حل معضلات تشکیل میشود، شرکت درفراخوانهای اجتماعی برای نقد و اعتراضهای عقلانی و اخلاقی به برخی عمکردها و ... همه و همه از جنس امید اجتماعی است.
خیلی ساده، امید روانشناختی یک «حس» است ولی امید اجتماعی یک «کنش» است. مثلا ممکن است مردم اصفهان از نظر روانشناختی خیلی امیدوار باشند که زاینده رود احیا شود، اما این که هیچ حرکت جمعی جدی فراگیر برای احیای این رود، برای کاهش برداشت آب از این رودخانه، برای کاهش مصرف آب خانگی و صنعتی و کشاورزی، یا برای مقابله با اضافه برداشت مناطق بالادست انجام نمیشود به منزله پایین بودن امید اجتماعی آنان است. روستائیانی که حمله میکنند و لوله انتقال آب به یزد را میشکنند از فرط ناامیدی است که چنین میکنند اگر امید اجتماعی در آنان بالا بود دست به کنشگری جمعی وعقلانی برای اصلاح وضعیت میزدند.
پس وقتی امید تخریب میشود همه چیز تخریب میشود و همه سرمایهها از کار میافتند. خواه یک شخص امیدش را از دست بدهد خواه یک جامعه. و امید تنها سرمایهای است که از «هیچ» هم قابل زاده شدن است. همه سرمایهها برای انباشت شدن نیاز به سرمایه گذاری دارند ولی امید بدون سرمایه گذاری هم قابل تولید است. گاهی یک تغییر سیاست در حکومت، یک انتخابات آزاد، یک سخنرانی، یک اطلاعیه، یک دیدار، حتی یک لبخند میتواند موجی از امید در دل یک جامعه ایجاد کند. و البته عکس آن هم صادق است.
در اوایل مهرماه امسال یکی از دانشجویان دکتری جامعه شناسی دانشگاه اصفهان (خانم زهرا امیری اسفرجانی) آمده بود تا درباره رسالهاش گفتوگو کنیم و اگر نکات اصلاحی یا تکمیلی دارم بیان کنم. اما این من بودم که از کار او بهره فراوانی بردم. عنوان رسالهاش این بود «تبيين و تفسير اميد اجتماعي و تعهد عملي به ارزش هاي مردمسالارانه در بين شهروندان اصفهاني». من آنچه از گفتوگو با خانم امیری درباره امید اجتماعی برداشت کردم را این جا به طور خیلی خلاصه و به زبان خودم و با آوردن مثالهایی از خودم برای شما میگویم. و برای اینکار البته از ایشان اجازه گرفتهام.
در وجود هر فرد، دو سطح امید وجود دارد: سطح فردی و سطح اجتماعی. امید در سطح فردی، ریشه روانشناختی دارد و از جنس «احتمال» است ولی میزان احتمالش مهم نیست. یعنی فرد یک احساس روانشناختی مطلوب دارد که به او القاء میکند که در آینده یک «اتفاق خوب» میافتد. مثلا امید یک کشاورز به بارش باران در تابستان یک مساله روانشناختی است و بستگی دارد که شخصیت روانی آن کشاورز چگونه باشد. ممکن است با احتمال یک درصد بارش در تابستان او همچنان امید جدی به بارش داشته باشد. امید یک پدر و مادر به بازگشت فرزند سرباز مفقودشان از جنگ حتی تا سالها پس از پایان جنگ نیز از این جنس است. این امید به زندگی معنا میدهد و انرژی روانی برای زنده ماندن را فراهم میآورد. حتی وقتی هیچکاری نمیشود کرد. یعنی در امید روانشناختی ما «احتمال» وقوع پدیده را نمیتوانیم تغییر دهیم. البته ممکن است گاهی یک امید روانشناختی حتی با احتمال پایین هم موجب انگیزه و تحرک و اقدامی از سوی ما بشود (مثل دعا کردن کشاورز برای باران یا نذر کردن پدرومادر سرباز مفقود).
اما امید اجتماعی، از جنس «امکان» است. یعنی وقتی امید اجتماعی ایجاد میشود، یک امکان، یک فرصت و یک حرکت سازنده و رو به جلو از دل آن برای جامعه خلق میشود؛ و هرچه این نوع امید بیشتر باشد این «امکان» و «فرصت» جدیتر می شود تا جایی که عملا به وقوع میپیوندد. تشکیل نهادهای مدنی، شکلگیری احزاب، شکلگیری مشارکتها و همکاریهای بزرگ اقتصادی، شکل گیری سازمانهای مردم نهاد برای حل و فصل مشکلات مختلف اجتماعی و زیست محیطی، مشارکت مردم در گردهماییهای عمومی محلی، شهری و ملی که برای حل معضلات تشکیل میشود، شرکت درفراخوانهای اجتماعی برای نقد و اعتراضهای عقلانی و اخلاقی به برخی عمکردها و ... همه و همه از جنس امید اجتماعی است.
خیلی ساده، امید روانشناختی یک «حس» است ولی امید اجتماعی یک «کنش» است. مثلا ممکن است مردم اصفهان از نظر روانشناختی خیلی امیدوار باشند که زاینده رود احیا شود، اما این که هیچ حرکت جمعی جدی فراگیر برای احیای این رود، برای کاهش برداشت آب از این رودخانه، برای کاهش مصرف آب خانگی و صنعتی و کشاورزی، یا برای مقابله با اضافه برداشت مناطق بالادست انجام نمیشود به منزله پایین بودن امید اجتماعی آنان است. روستائیانی که حمله میکنند و لوله انتقال آب به یزد را میشکنند از فرط ناامیدی است که چنین میکنند اگر امید اجتماعی در آنان بالا بود دست به کنشگری جمعی وعقلانی برای اصلاح وضعیت میزدند.