💠🎀💠🎀💠🎀💠
💠وابستگی 82 درصدی تولید دانه های روغنی به خارج از کشور
تامین نهاده های با کیفیت و مناسب برای تغذیه دام و طیور یکی از موضوعات مهم در پرورش دام و طیور است. باید نهاده های دامی با کمترین قیمت تمام شده همراه با کیفیت و استاندارد لازم برای سالم ماندن دام و طیور در نهایت غذای سالم در اختیار تولیدکنندگان قرار بگیرد. لذا بدون تغذیه مناسب، امکان پرورش دام و طیور ممکن در کشور ممکن نخواهد بود.
کنجاله سویا ، ذرت و جو از اقلام مهم در خوراک دام و طیور هستند ،تولید داخلی ذرت ، جو و کنجاله، کفاف بخش دام و طیور کشور را ندارد و از این رو بخش اعظمی از خوراک دام و طیورکشوراز طریق واردات تامین می شود . لذا این وابستگی سبب شده تا با کوچکترین افزایش در نرخ ارز و یا افزایش قیمت جهانی خوراک دام، قیمت بازار داخلی افزایش یابد و قیمت تمام شده محصولات مرتبط با دام و طیور را به تبع افزایش دهد.
وابستگی صنعت دام و طیور ، بهویژه طیور کشور در تامین کنجاله سویا و ذرت منجر شده است تا باهر نوسان قیمت دغدغهها و نگرانیهای جدی در خصوص وضعیت تامیناین محصولات و قیمت بازار به وجود آید.بر اساس اطلاعات منتشر شده بانک مرکزی ضریب خوداتکایی جو در کشور ( ضریب خوداتکایی نسبت تولید داخلی محصول به مصرف آن محصول است. مصرف محصول هم برابر است با تولید بعلاوه واردات منهای صادرات آن محصول می باشد) در سال ۱۳۹۵ در حدود 73.6 درصد بوده که به طور میانگین طی دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ این ضریب برابر با 68.6درصد است .
در حدود ۷۴ درصد تقاضای داخلی از طریق تولید داخلی تامین شده و باقی اقلام مورد نیاز از طریق وارادات تامین می شود . البته در مورد محصول ذرت ضریب خوداتکایی در سال ۱۳۹۵ برابر با 15.2درصد بوده که میانگین دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ برابر با ۲۶ درصد است . برای کنجاله هم که عمدتا وارداتی است، نیازمند مدیریت مناسب برای خرید خوراک دام و طیور از خارج کشور در زمان مناسب هستیم .
بر اساس گزارش مرکزآمار ایران مقدار مصرف خوراک گاو وگوساله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری (۲۴ تیر ماه الی ۲۲ مردادماه ۱۳۹۶) ۲۰۸۸۸هزار تن شامل ۳/۲۴ درصد کاه ،۲/۱۹ درصد ذرت سیلو شده ، 17.5درصد یونجه، شبدر و اسپرس خشک، 12.5 درصد کنسانتره آماده، ۹ درصد سبوس، 7.4 درصد جو و 10.1درصد سایر انواع خوراک دام بوده است. همچنین مقدار مصرف خوراک گوسفند و بره و بز و بزغاله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری، ۱۵۶۷۷ هزار تن شامل 34.3درصد کاه، 22.3درصد یونجه، ابدر و اسپرس خشک، 22.2 درصد جو، 4.7 درصد سبوس، ۳،3.8 درصد کنسانتره آماده، 2.8درصد ذرت سیلو شده و ۹/۹ درصد سایر انواع خوراک دام است .
در خصوص دانه های روغنی جمعا در چهار ماهه نخست سال ۱۳۹۷ در حدود ۲۱ هزار تن آفتابگردان ، ۹۹۹ هزار تن سویا ، ۲۱هزار تن کنجد ،۲۰۳ تن پنبه دانه ،۱۴ هزار تن کلزا و۲۷۸ تن گلرنگ وارد کشور شده است. بر اساس اظهار نظر مجری دانه های روغنی در وزارت جهاد کشاورزی امسال قرار است ضریب خوداتکایی دانه های روغنی به ۱۸ درصد برسد یعنی در حدود ۸۲ درصد وابستگی به خارج وجود دارد .
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
💠وابستگی 82 درصدی تولید دانه های روغنی به خارج از کشور
تامین نهاده های با کیفیت و مناسب برای تغذیه دام و طیور یکی از موضوعات مهم در پرورش دام و طیور است. باید نهاده های دامی با کمترین قیمت تمام شده همراه با کیفیت و استاندارد لازم برای سالم ماندن دام و طیور در نهایت غذای سالم در اختیار تولیدکنندگان قرار بگیرد. لذا بدون تغذیه مناسب، امکان پرورش دام و طیور ممکن در کشور ممکن نخواهد بود.
کنجاله سویا ، ذرت و جو از اقلام مهم در خوراک دام و طیور هستند ،تولید داخلی ذرت ، جو و کنجاله، کفاف بخش دام و طیور کشور را ندارد و از این رو بخش اعظمی از خوراک دام و طیورکشوراز طریق واردات تامین می شود . لذا این وابستگی سبب شده تا با کوچکترین افزایش در نرخ ارز و یا افزایش قیمت جهانی خوراک دام، قیمت بازار داخلی افزایش یابد و قیمت تمام شده محصولات مرتبط با دام و طیور را به تبع افزایش دهد.
وابستگی صنعت دام و طیور ، بهویژه طیور کشور در تامین کنجاله سویا و ذرت منجر شده است تا باهر نوسان قیمت دغدغهها و نگرانیهای جدی در خصوص وضعیت تامیناین محصولات و قیمت بازار به وجود آید.بر اساس اطلاعات منتشر شده بانک مرکزی ضریب خوداتکایی جو در کشور ( ضریب خوداتکایی نسبت تولید داخلی محصول به مصرف آن محصول است. مصرف محصول هم برابر است با تولید بعلاوه واردات منهای صادرات آن محصول می باشد) در سال ۱۳۹۵ در حدود 73.6 درصد بوده که به طور میانگین طی دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ این ضریب برابر با 68.6درصد است .
در حدود ۷۴ درصد تقاضای داخلی از طریق تولید داخلی تامین شده و باقی اقلام مورد نیاز از طریق وارادات تامین می شود . البته در مورد محصول ذرت ضریب خوداتکایی در سال ۱۳۹۵ برابر با 15.2درصد بوده که میانگین دوره ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵ برابر با ۲۶ درصد است . برای کنجاله هم که عمدتا وارداتی است، نیازمند مدیریت مناسب برای خرید خوراک دام و طیور از خارج کشور در زمان مناسب هستیم .
بر اساس گزارش مرکزآمار ایران مقدار مصرف خوراک گاو وگوساله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری (۲۴ تیر ماه الی ۲۲ مردادماه ۱۳۹۶) ۲۰۸۸۸هزار تن شامل ۳/۲۴ درصد کاه ،۲/۱۹ درصد ذرت سیلو شده ، 17.5درصد یونجه، شبدر و اسپرس خشک، 12.5 درصد کنسانتره آماده، ۹ درصد سبوس، 7.4 درصد جو و 10.1درصد سایر انواع خوراک دام بوده است. همچنین مقدار مصرف خوراک گوسفند و بره و بز و بزغاله در ۳۶۵ روز منتهی به روز آمارگیری، ۱۵۶۷۷ هزار تن شامل 34.3درصد کاه، 22.3درصد یونجه، ابدر و اسپرس خشک، 22.2 درصد جو، 4.7 درصد سبوس، ۳،3.8 درصد کنسانتره آماده، 2.8درصد ذرت سیلو شده و ۹/۹ درصد سایر انواع خوراک دام است .
در خصوص دانه های روغنی جمعا در چهار ماهه نخست سال ۱۳۹۷ در حدود ۲۱ هزار تن آفتابگردان ، ۹۹۹ هزار تن سویا ، ۲۱هزار تن کنجد ،۲۰۳ تن پنبه دانه ،۱۴ هزار تن کلزا و۲۷۸ تن گلرنگ وارد کشور شده است. بر اساس اظهار نظر مجری دانه های روغنی در وزارت جهاد کشاورزی امسال قرار است ضریب خوداتکایی دانه های روغنی به ۱۸ درصد برسد یعنی در حدود ۸۲ درصد وابستگی به خارج وجود دارد .
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
💠🎀💠🎀💠🎀💠
💠خزان کشاورزی در بهار ۹۷
✍️بخش کشاورزی شامل مجموعه فعالیتهای مرتبط با زراعت، باغداری، شیلات، ماهیگیری، دام و طیور، جنگل و مرتع است که حاصل ارزش اقتصادی آنها را می توان در ارزشافزده ایجاد شده هر سال ملاحظه نمود. هرچه قدرت خلق ارزش توسط فعالیتهای این بخش بیشتر باشد، رشد ارزشافزوده اتفاق خواهد افتاد.
✍️برآیند همه عوامل موثر بر ارزشافزوده بخش کشاورزی براساس اطلاعات نماگرهای اقتصادی سه ماهه اول سال ۱۳۹۷ حاکی از آن است که براساس قیمت جاری، نسبت مدت مشابه سال قبل(بهار ۹۶) این بخش در حدود ۱۲٫۴ درصد رشد داشته است که در میان فعالیتهای مختلف اقتصادی کشور بیشترین رشد مربوط به ساختمان است و بخش کشاورزی در رتبه آخر فعالیتهای اقتصادی قرار دارد.
✍️افزایش تورم برای همه بخشهای اقتصادی اتفاق افتاده است. به طوری که باعث شده ارزشافزوده بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی، صنایع و معدن و ساختمان بدون تغییر و برای صنعت و معدن با ۱٫۵ درصد تغییر منفی همراه باشد. تنها بخشی که رشد واقعی داشته بخش خدمات با ۱٫۱ درصد تغییر مثبت بوده است.نگاهی به شاخص ضمنی تعدیلکننده فعالیتهای مختلف اقتصادی (ارزش جاری تقسیم بر ارزشافزوده به قیمت ثابت) کشور حاکی از آن است که نرخ تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی ۴٫۱۲ درصد بوده است. یعنی دقیقا معادل رشد ارزشافزوده جاری در مدت مشابه بوده است.
✍️بیشترین تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل بر حسب شاخص ضمنی تعدیلکننده مربوط به ساختمان با ۲۲٫۳ درصد و بعد آن صنعت و معدن با ۱۹٫۶ درصد و صنایع و معدن با ۱۵٫۵ درصد قرار دارد. کمترین نرخ تورم مربوط به خدمات با ۱۲ درصد است.آمار منتشر شده بیانکننده آن است که در بهار سال ۱۳۹۷ تولید واقعی کشور به جز بخش خدمات تغییری نداشته و برای صنعت و معدن حتی منفی شده که به معنای تعمیق رکود است. در شرایط موجود کشور که همراه با افزایش نرخ دلار و تورم همراه است، افزایش تولید واقعی قابل تصور نیست.
✍️عموما برای بخش کشاورزی اطلاعات ارزشافزوده فصلی سال ۹۶ حکایت از آن دارد که فصل بهار و پاییز تقریبا مشابه هم بوده (حددود ۴۴ تا ۵۱ درصد ارزشافزوده تابستان) و فصل تابستان بیشترین ارزشافزوده را داشته و فصل زمستان به کمترین حد خود (۷ درصد ارزش افزوده تابستان ) رسیده است.با توجه به افزایش تورم در تابستان، انتظار میرود که تغییری در ارزشافزوده ثابت این بخش بهوجود نیاید و در صورتی که حمایتهای هوشمندانه از تولید و بازار محصول و نهاده و کنترل قیمتهای نهادهها صورت نگیرد، چه بسا با رشد منفی هم مواجه شود.
✍️این نکته ضروری است که باید توجه شود همواره در بخش کشاورزی محصولات اساسی با سرکوب قیمت جهت حمایت از مصرفکننده روبرو بوده است. یعنی دولت سعی میکند رفاه مصرفکننده را تامین نماید.اما از آن طرف براساس اصل جبران هزینهای که از سرکوب قیمت به تولیدکننده و بازیگران زنجیره ارزش محصول وارد میشود را به موقع، به اندازه بهینه با سیاست درست برای بازیگران اصلی زنجیره همراه با مسوولیتپذیری انجام نمیدهد. این نوع رویکرد باعث کاهش انگیزه تولید در بخش کشاورزی خواهد شد و نمیتوان انتظار رشد تولید و ارزشافزوده را داشت.
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
💠خزان کشاورزی در بهار ۹۷
✍️بخش کشاورزی شامل مجموعه فعالیتهای مرتبط با زراعت، باغداری، شیلات، ماهیگیری، دام و طیور، جنگل و مرتع است که حاصل ارزش اقتصادی آنها را می توان در ارزشافزده ایجاد شده هر سال ملاحظه نمود. هرچه قدرت خلق ارزش توسط فعالیتهای این بخش بیشتر باشد، رشد ارزشافزوده اتفاق خواهد افتاد.
✍️برآیند همه عوامل موثر بر ارزشافزوده بخش کشاورزی براساس اطلاعات نماگرهای اقتصادی سه ماهه اول سال ۱۳۹۷ حاکی از آن است که براساس قیمت جاری، نسبت مدت مشابه سال قبل(بهار ۹۶) این بخش در حدود ۱۲٫۴ درصد رشد داشته است که در میان فعالیتهای مختلف اقتصادی کشور بیشترین رشد مربوط به ساختمان است و بخش کشاورزی در رتبه آخر فعالیتهای اقتصادی قرار دارد.
✍️افزایش تورم برای همه بخشهای اقتصادی اتفاق افتاده است. به طوری که باعث شده ارزشافزوده بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی، صنایع و معدن و ساختمان بدون تغییر و برای صنعت و معدن با ۱٫۵ درصد تغییر منفی همراه باشد. تنها بخشی که رشد واقعی داشته بخش خدمات با ۱٫۱ درصد تغییر مثبت بوده است.نگاهی به شاخص ضمنی تعدیلکننده فعالیتهای مختلف اقتصادی (ارزش جاری تقسیم بر ارزشافزوده به قیمت ثابت) کشور حاکی از آن است که نرخ تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل برای بخش کشاورزی ۴٫۱۲ درصد بوده است. یعنی دقیقا معادل رشد ارزشافزوده جاری در مدت مشابه بوده است.
✍️بیشترین تورم در بهار سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال قبل بر حسب شاخص ضمنی تعدیلکننده مربوط به ساختمان با ۲۲٫۳ درصد و بعد آن صنعت و معدن با ۱۹٫۶ درصد و صنایع و معدن با ۱۵٫۵ درصد قرار دارد. کمترین نرخ تورم مربوط به خدمات با ۱۲ درصد است.آمار منتشر شده بیانکننده آن است که در بهار سال ۱۳۹۷ تولید واقعی کشور به جز بخش خدمات تغییری نداشته و برای صنعت و معدن حتی منفی شده که به معنای تعمیق رکود است. در شرایط موجود کشور که همراه با افزایش نرخ دلار و تورم همراه است، افزایش تولید واقعی قابل تصور نیست.
✍️عموما برای بخش کشاورزی اطلاعات ارزشافزوده فصلی سال ۹۶ حکایت از آن دارد که فصل بهار و پاییز تقریبا مشابه هم بوده (حددود ۴۴ تا ۵۱ درصد ارزشافزوده تابستان) و فصل تابستان بیشترین ارزشافزوده را داشته و فصل زمستان به کمترین حد خود (۷ درصد ارزش افزوده تابستان ) رسیده است.با توجه به افزایش تورم در تابستان، انتظار میرود که تغییری در ارزشافزوده ثابت این بخش بهوجود نیاید و در صورتی که حمایتهای هوشمندانه از تولید و بازار محصول و نهاده و کنترل قیمتهای نهادهها صورت نگیرد، چه بسا با رشد منفی هم مواجه شود.
✍️این نکته ضروری است که باید توجه شود همواره در بخش کشاورزی محصولات اساسی با سرکوب قیمت جهت حمایت از مصرفکننده روبرو بوده است. یعنی دولت سعی میکند رفاه مصرفکننده را تامین نماید.اما از آن طرف براساس اصل جبران هزینهای که از سرکوب قیمت به تولیدکننده و بازیگران زنجیره ارزش محصول وارد میشود را به موقع، به اندازه بهینه با سیاست درست برای بازیگران اصلی زنجیره همراه با مسوولیتپذیری انجام نمیدهد. این نوع رویکرد باعث کاهش انگیزه تولید در بخش کشاورزی خواهد شد و نمیتوان انتظار رشد تولید و ارزشافزوده را داشت.
🌸 برای مطالعه نوشتار لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🎀💠🎀💠
سکوت ملی - امید ملی
(محسن رنانی)
اصولا من آدم بسیار امیدواری هستم. کمتر کسی را در اطرافیان خود، در همکارانم، در دانشجویانم و حتی در روشنفکران میبینم که سطح امیدش به اندازه من باشد. نشانهاش چیست؟ این که هر کاری را شروع میکنم اگر به نتیجه نرسد ناامید نمیشوم و دست از کنشگری نمیکشم، بلکه می روم سراغ اقدام بعدی. اگر تعامل رودررو با مقامات برای اصلاح سیاستهای کشور، بیثمر بود می روم سراغ روشنگری در فضای عمومی؛ اگر از فضای عمومی نتیجهای نگرفتم، می روم سراغ گفتوگو با روشنفکران و نخبگان بیرون از حکومت؛ اگر این جا نتیجه ای نگرفتم می روم سراغ کار با سمنها و نهادهای مدنی؛ اگر آنجا، نتیجه نداد، خودم دست بهکار تاسیس یک نهاد مدنی میشوم؛ اگر این نشد دوباره بازمیگردم به نوشتن کتاب و مقاله آکادمیک؛ اگر دیدم بیثمر است می روم سراغ حوزه تربیت و تلاش برای اصلاح الگوهای تربیت کودکان در خانواده و مهدکودکها؛ اگر آن را هم ناممکن یافتم می روم سراغ این که خودم یک مهدکودک بزنم و روشهای نوین تربیتی را بهکار بگیرم؛ و اگر در این مورد هم هیچ تغییری نتوانم بدهم می روم سراغ خودم، که چشمهایم را بشویم و دوباره کتاب بخوانم و دوباره بیندیشم و دنیا را جور دیگری ببینم.
من در این عالم هیچ خطایی را بزرگتر از ناامیدی نمیدانم. انسان، جامعه و هستی، زنده و پویاست و بن بست ندارد. اگرهم مثلا کسی مثل من اقتصادخوانده یا یک جامعهشناس مدعی شود که ما به بنبست رسیدهایم یا در بحران قرار داریم، این نگاه از دریچه دانش محدود تخصصی ماست که البته به عنوان یک کارشناس وظیفه داریم به سیاستگذار هشدار بدهیم و گاهی هم برای این که هشدارمان اثر کند سعی میکنیم جوری حرف بزنیم که آنها را بترسانیم. بنابراین نه تنها در مواجهه با جامعه و انسان و هستی، ناامیدی خطاست که در فرهنگ دینی هم ناامیدی از رحمت الهی بزرگترین گناه است؛ و رحمت الهی وقتی به زبان سیستمی ترجمه شود همان قواعد کلان و بالاسری حاکم بر نظام خلقت است. پس اگر ناامیدی از رحمتالهی گناه است، ناامیدی از اصلاح پذیری جامعه به عنوان عالیترین سیستم زنده مخلوق الهی، نیز گناه است.
امید، ایمان و عشق، ستونهای اصلی وجود روانی آدمی را تشکیل میدهند. هر سه اینها افعال یا رفتار یا اوصافی غیر ارادی هستند. شما میتوانید بگویید از فردا صبح دیگر دروغ نمیگویم ولی نمیتوانید بگویید از فردا صبح امیدوار خواهم شد یا ایمان خواهم آورد یا عاشق خواهم شد. امید و ایمان و عشق خودشان میآیند، ناگهان ظاهر میشوند و بدون آن که بدانی یکباره به دامشان میافتی. ولی البته برای آن که به دامشان بیفتی باید تا نزدیک دامگاه آنان بروی، باید خود را در معرضشان قرار دهی یا باید از آنچه زمینههای حضور و وقوع آنان را از بین میبرد دوری گزینی.
یک چشم زدن غافل از آن ماه نباشید
شاید که نگاهی کند آگاه نباشید
یعنی وقتی سربه هوایی، تیر نگاهِ کدام محبوب میتواند دل تو را نشانه برود؟
اما ایمان و عشق نیز خود متکی بر امیدند. آنکه ایمان میآورد و آنکه عاشق میشود پیشاپیش باید سرشار از امید باشد. آن که ناامید است نه ایمانی و نه عشقی دل او را نمیرباید. پس امید، اصلیترین ستون ساختار روانی آدمی است.
در سطح اجتماعی نیز چنین است. اگر ارکان هر جامعه ای با شش سرمایه اقتصادی، انسانی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نمادین قوام میگیرد و میبالد، بدون امید اجتماعی، همه آن سرمایهها از کار میافتند. درواقع امید، نه «سر- مایه» که «مادر- مایه» است. اگر امید نباشد بقیه سرمایهها هم گویا نیستند. یک فرد ثروتمند وقتی سرمایه اقتصادی خود را به کسبوکار میزند که امیدوار باشد. یک مهندس متخصص وقتی سرمایه انسانی خود را در مسیر کارآفرینی به کار میگیرد که امیدوار باشد. وقتی افراد با هم برای راه اندازی یک نهاد مدنی یا حزب یا خیریه یا پویش نیکوکاری، دست به همکاری می زنند، یعنی دست به تولید سرمایه اجتماعی میزنند، که امیدوار باشند. وقتی یک سرمایه سیاسی دست به کنشگری برای اصلاح امور کشورش میزند که امیدوار باشد. وقتی یک شخصیت نمادین، در هر حوزهای، دست به تحول میزند که امیدوار باشد. پس در یک کلام، کشوری که در آن امید اجتماعی پایین است، هر چه از انواع سرمایهها نیز داشته باشد، به کارش نمیآید. آن سرمایهها خاک خواهند خورد و فرسوده خواهند شد چون سوخت اجتماعی مهمی همچون «امید» موتور آن سرمایهها را روشن نخواهد کرد.
(محسن رنانی)
اصولا من آدم بسیار امیدواری هستم. کمتر کسی را در اطرافیان خود، در همکارانم، در دانشجویانم و حتی در روشنفکران میبینم که سطح امیدش به اندازه من باشد. نشانهاش چیست؟ این که هر کاری را شروع میکنم اگر به نتیجه نرسد ناامید نمیشوم و دست از کنشگری نمیکشم، بلکه می روم سراغ اقدام بعدی. اگر تعامل رودررو با مقامات برای اصلاح سیاستهای کشور، بیثمر بود می روم سراغ روشنگری در فضای عمومی؛ اگر از فضای عمومی نتیجهای نگرفتم، می روم سراغ گفتوگو با روشنفکران و نخبگان بیرون از حکومت؛ اگر این جا نتیجه ای نگرفتم می روم سراغ کار با سمنها و نهادهای مدنی؛ اگر آنجا، نتیجه نداد، خودم دست بهکار تاسیس یک نهاد مدنی میشوم؛ اگر این نشد دوباره بازمیگردم به نوشتن کتاب و مقاله آکادمیک؛ اگر دیدم بیثمر است می روم سراغ حوزه تربیت و تلاش برای اصلاح الگوهای تربیت کودکان در خانواده و مهدکودکها؛ اگر آن را هم ناممکن یافتم می روم سراغ این که خودم یک مهدکودک بزنم و روشهای نوین تربیتی را بهکار بگیرم؛ و اگر در این مورد هم هیچ تغییری نتوانم بدهم می روم سراغ خودم، که چشمهایم را بشویم و دوباره کتاب بخوانم و دوباره بیندیشم و دنیا را جور دیگری ببینم.
من در این عالم هیچ خطایی را بزرگتر از ناامیدی نمیدانم. انسان، جامعه و هستی، زنده و پویاست و بن بست ندارد. اگرهم مثلا کسی مثل من اقتصادخوانده یا یک جامعهشناس مدعی شود که ما به بنبست رسیدهایم یا در بحران قرار داریم، این نگاه از دریچه دانش محدود تخصصی ماست که البته به عنوان یک کارشناس وظیفه داریم به سیاستگذار هشدار بدهیم و گاهی هم برای این که هشدارمان اثر کند سعی میکنیم جوری حرف بزنیم که آنها را بترسانیم. بنابراین نه تنها در مواجهه با جامعه و انسان و هستی، ناامیدی خطاست که در فرهنگ دینی هم ناامیدی از رحمت الهی بزرگترین گناه است؛ و رحمت الهی وقتی به زبان سیستمی ترجمه شود همان قواعد کلان و بالاسری حاکم بر نظام خلقت است. پس اگر ناامیدی از رحمتالهی گناه است، ناامیدی از اصلاح پذیری جامعه به عنوان عالیترین سیستم زنده مخلوق الهی، نیز گناه است.
امید، ایمان و عشق، ستونهای اصلی وجود روانی آدمی را تشکیل میدهند. هر سه اینها افعال یا رفتار یا اوصافی غیر ارادی هستند. شما میتوانید بگویید از فردا صبح دیگر دروغ نمیگویم ولی نمیتوانید بگویید از فردا صبح امیدوار خواهم شد یا ایمان خواهم آورد یا عاشق خواهم شد. امید و ایمان و عشق خودشان میآیند، ناگهان ظاهر میشوند و بدون آن که بدانی یکباره به دامشان میافتی. ولی البته برای آن که به دامشان بیفتی باید تا نزدیک دامگاه آنان بروی، باید خود را در معرضشان قرار دهی یا باید از آنچه زمینههای حضور و وقوع آنان را از بین میبرد دوری گزینی.
یک چشم زدن غافل از آن ماه نباشید
شاید که نگاهی کند آگاه نباشید
یعنی وقتی سربه هوایی، تیر نگاهِ کدام محبوب میتواند دل تو را نشانه برود؟
اما ایمان و عشق نیز خود متکی بر امیدند. آنکه ایمان میآورد و آنکه عاشق میشود پیشاپیش باید سرشار از امید باشد. آن که ناامید است نه ایمانی و نه عشقی دل او را نمیرباید. پس امید، اصلیترین ستون ساختار روانی آدمی است.
در سطح اجتماعی نیز چنین است. اگر ارکان هر جامعه ای با شش سرمایه اقتصادی، انسانی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و نمادین قوام میگیرد و میبالد، بدون امید اجتماعی، همه آن سرمایهها از کار میافتند. درواقع امید، نه «سر- مایه» که «مادر- مایه» است. اگر امید نباشد بقیه سرمایهها هم گویا نیستند. یک فرد ثروتمند وقتی سرمایه اقتصادی خود را به کسبوکار میزند که امیدوار باشد. یک مهندس متخصص وقتی سرمایه انسانی خود را در مسیر کارآفرینی به کار میگیرد که امیدوار باشد. وقتی افراد با هم برای راه اندازی یک نهاد مدنی یا حزب یا خیریه یا پویش نیکوکاری، دست به همکاری می زنند، یعنی دست به تولید سرمایه اجتماعی میزنند، که امیدوار باشند. وقتی یک سرمایه سیاسی دست به کنشگری برای اصلاح امور کشورش میزند که امیدوار باشد. وقتی یک شخصیت نمادین، در هر حوزهای، دست به تحول میزند که امیدوار باشد. پس در یک کلام، کشوری که در آن امید اجتماعی پایین است، هر چه از انواع سرمایهها نیز داشته باشد، به کارش نمیآید. آن سرمایهها خاک خواهند خورد و فرسوده خواهند شد چون سوخت اجتماعی مهمی همچون «امید» موتور آن سرمایهها را روشن نخواهد کرد.
همین امروز صبح دوستی مرا به دیدن یک خانه تاریخی بازسازی شده در اصفهان دعوت کرده بود. صاحباش در طول ۵ سال با عشق و امید چند میلیارد تومان برای بازسازی آن خرج کرده بود. آن خانه گوشهای از یک بهشت زمینی بود که مالکش آن را به حراج گذاشته است و می خواهد با نصف قیمت بفروشد و پولش را بردارد و از کشور برود و طرفه آن که خریداری نیز پیدا نمیکند. آخر خریدار نیز ناامید است از این که بتواند این خانه را به یک مکان توریستی تبدیل کند، و از آن کسب درآمد کند، پس چرا بخرد؟
پس وقتی امید تخریب میشود همه چیز تخریب میشود و همه سرمایهها از کار میافتند. خواه یک شخص امیدش را از دست بدهد خواه یک جامعه. و امید تنها سرمایهای است که از «هیچ» هم قابل زاده شدن است. همه سرمایهها برای انباشت شدن نیاز به سرمایه گذاری دارند ولی امید بدون سرمایه گذاری هم قابل تولید است. گاهی یک تغییر سیاست در حکومت، یک انتخابات آزاد، یک سخنرانی، یک اطلاعیه، یک دیدار، حتی یک لبخند میتواند موجی از امید در دل یک جامعه ایجاد کند. و البته عکس آن هم صادق است.
در اوایل مهرماه امسال یکی از دانشجویان دکتری جامعه شناسی دانشگاه اصفهان (خانم زهرا امیری اسفرجانی) آمده بود تا درباره رسالهاش گفتوگو کنیم و اگر نکات اصلاحی یا تکمیلی دارم بیان کنم. اما این من بودم که از کار او بهره فراوانی بردم. عنوان رسالهاش این بود «تبيين و تفسير اميد اجتماعي و تعهد عملي به ارزش هاي مردمسالارانه در بين شهروندان اصفهاني». من آنچه از گفتوگو با خانم امیری درباره امید اجتماعی برداشت کردم را این جا به طور خیلی خلاصه و به زبان خودم و با آوردن مثالهایی از خودم برای شما میگویم. و برای اینکار البته از ایشان اجازه گرفتهام.
در وجود هر فرد، دو سطح امید وجود دارد: سطح فردی و سطح اجتماعی. امید در سطح فردی، ریشه روانشناختی دارد و از جنس «احتمال» است ولی میزان احتمالش مهم نیست. یعنی فرد یک احساس روانشناختی مطلوب دارد که به او القاء میکند که در آینده یک «اتفاق خوب» میافتد. مثلا امید یک کشاورز به بارش باران در تابستان یک مساله روانشناختی است و بستگی دارد که شخصیت روانی آن کشاورز چگونه باشد. ممکن است با احتمال یک درصد بارش در تابستان او همچنان امید جدی به بارش داشته باشد. امید یک پدر و مادر به بازگشت فرزند سرباز مفقودشان از جنگ حتی تا سالها پس از پایان جنگ نیز از این جنس است. این امید به زندگی معنا میدهد و انرژی روانی برای زنده ماندن را فراهم میآورد. حتی وقتی هیچکاری نمیشود کرد. یعنی در امید روانشناختی ما «احتمال» وقوع پدیده را نمیتوانیم تغییر دهیم. البته ممکن است گاهی یک امید روانشناختی حتی با احتمال پایین هم موجب انگیزه و تحرک و اقدامی از سوی ما بشود (مثل دعا کردن کشاورز برای باران یا نذر کردن پدرومادر سرباز مفقود).
اما امید اجتماعی، از جنس «امکان» است. یعنی وقتی امید اجتماعی ایجاد میشود، یک امکان، یک فرصت و یک حرکت سازنده و رو به جلو از دل آن برای جامعه خلق میشود؛ و هرچه این نوع امید بیشتر باشد این «امکان» و «فرصت» جدیتر می شود تا جایی که عملا به وقوع میپیوندد. تشکیل نهادهای مدنی، شکلگیری احزاب، شکلگیری مشارکتها و همکاریهای بزرگ اقتصادی، شکل گیری سازمانهای مردم نهاد برای حل و فصل مشکلات مختلف اجتماعی و زیست محیطی، مشارکت مردم در گردهماییهای عمومی محلی، شهری و ملی که برای حل معضلات تشکیل میشود، شرکت درفراخوانهای اجتماعی برای نقد و اعتراضهای عقلانی و اخلاقی به برخی عمکردها و ... همه و همه از جنس امید اجتماعی است.
خیلی ساده، امید روانشناختی یک «حس» است ولی امید اجتماعی یک «کنش» است. مثلا ممکن است مردم اصفهان از نظر روانشناختی خیلی امیدوار باشند که زاینده رود احیا شود، اما این که هیچ حرکت جمعی جدی فراگیر برای احیای این رود، برای کاهش برداشت آب از این رودخانه، برای کاهش مصرف آب خانگی و صنعتی و کشاورزی، یا برای مقابله با اضافه برداشت مناطق بالادست انجام نمیشود به منزله پایین بودن امید اجتماعی آنان است. روستائیانی که حمله میکنند و لوله انتقال آب به یزد را میشکنند از فرط ناامیدی است که چنین میکنند اگر امید اجتماعی در آنان بالا بود دست به کنشگری جمعی وعقلانی برای اصلاح وضعیت میزدند.
پس وقتی امید تخریب میشود همه چیز تخریب میشود و همه سرمایهها از کار میافتند. خواه یک شخص امیدش را از دست بدهد خواه یک جامعه. و امید تنها سرمایهای است که از «هیچ» هم قابل زاده شدن است. همه سرمایهها برای انباشت شدن نیاز به سرمایه گذاری دارند ولی امید بدون سرمایه گذاری هم قابل تولید است. گاهی یک تغییر سیاست در حکومت، یک انتخابات آزاد، یک سخنرانی، یک اطلاعیه، یک دیدار، حتی یک لبخند میتواند موجی از امید در دل یک جامعه ایجاد کند. و البته عکس آن هم صادق است.
در اوایل مهرماه امسال یکی از دانشجویان دکتری جامعه شناسی دانشگاه اصفهان (خانم زهرا امیری اسفرجانی) آمده بود تا درباره رسالهاش گفتوگو کنیم و اگر نکات اصلاحی یا تکمیلی دارم بیان کنم. اما این من بودم که از کار او بهره فراوانی بردم. عنوان رسالهاش این بود «تبيين و تفسير اميد اجتماعي و تعهد عملي به ارزش هاي مردمسالارانه در بين شهروندان اصفهاني». من آنچه از گفتوگو با خانم امیری درباره امید اجتماعی برداشت کردم را این جا به طور خیلی خلاصه و به زبان خودم و با آوردن مثالهایی از خودم برای شما میگویم. و برای اینکار البته از ایشان اجازه گرفتهام.
در وجود هر فرد، دو سطح امید وجود دارد: سطح فردی و سطح اجتماعی. امید در سطح فردی، ریشه روانشناختی دارد و از جنس «احتمال» است ولی میزان احتمالش مهم نیست. یعنی فرد یک احساس روانشناختی مطلوب دارد که به او القاء میکند که در آینده یک «اتفاق خوب» میافتد. مثلا امید یک کشاورز به بارش باران در تابستان یک مساله روانشناختی است و بستگی دارد که شخصیت روانی آن کشاورز چگونه باشد. ممکن است با احتمال یک درصد بارش در تابستان او همچنان امید جدی به بارش داشته باشد. امید یک پدر و مادر به بازگشت فرزند سرباز مفقودشان از جنگ حتی تا سالها پس از پایان جنگ نیز از این جنس است. این امید به زندگی معنا میدهد و انرژی روانی برای زنده ماندن را فراهم میآورد. حتی وقتی هیچکاری نمیشود کرد. یعنی در امید روانشناختی ما «احتمال» وقوع پدیده را نمیتوانیم تغییر دهیم. البته ممکن است گاهی یک امید روانشناختی حتی با احتمال پایین هم موجب انگیزه و تحرک و اقدامی از سوی ما بشود (مثل دعا کردن کشاورز برای باران یا نذر کردن پدرومادر سرباز مفقود).
اما امید اجتماعی، از جنس «امکان» است. یعنی وقتی امید اجتماعی ایجاد میشود، یک امکان، یک فرصت و یک حرکت سازنده و رو به جلو از دل آن برای جامعه خلق میشود؛ و هرچه این نوع امید بیشتر باشد این «امکان» و «فرصت» جدیتر می شود تا جایی که عملا به وقوع میپیوندد. تشکیل نهادهای مدنی، شکلگیری احزاب، شکلگیری مشارکتها و همکاریهای بزرگ اقتصادی، شکل گیری سازمانهای مردم نهاد برای حل و فصل مشکلات مختلف اجتماعی و زیست محیطی، مشارکت مردم در گردهماییهای عمومی محلی، شهری و ملی که برای حل معضلات تشکیل میشود، شرکت درفراخوانهای اجتماعی برای نقد و اعتراضهای عقلانی و اخلاقی به برخی عمکردها و ... همه و همه از جنس امید اجتماعی است.
خیلی ساده، امید روانشناختی یک «حس» است ولی امید اجتماعی یک «کنش» است. مثلا ممکن است مردم اصفهان از نظر روانشناختی خیلی امیدوار باشند که زاینده رود احیا شود، اما این که هیچ حرکت جمعی جدی فراگیر برای احیای این رود، برای کاهش برداشت آب از این رودخانه، برای کاهش مصرف آب خانگی و صنعتی و کشاورزی، یا برای مقابله با اضافه برداشت مناطق بالادست انجام نمیشود به منزله پایین بودن امید اجتماعی آنان است. روستائیانی که حمله میکنند و لوله انتقال آب به یزد را میشکنند از فرط ناامیدی است که چنین میکنند اگر امید اجتماعی در آنان بالا بود دست به کنشگری جمعی وعقلانی برای اصلاح وضعیت میزدند.
با هر کس صحبت می کنیم از مقامات شهری تا دانشگاهیان ومردم عادی، معتقدند که چمنکاری در شهرهای ما خطای راهبردی است و این گیاه برای اقلیم ایران مناسب نیست و موجب هدردادن منابع کمیاب آب است و همه هم البته امیدوارند که روزی چمنکاری در شهرهای ما پایان یابد. این یک امید روانشناختی است. اما برای توقف چمنکاری در شهرهای ایران (که نماد بزرگ هرز دهی یک منبع ملی کمیاب، و نماد عدم عقلانیت مدیریت شهری، و نماد انفعال نظام سیاسی در مورد آسیب به منافع ملی است) هیچکس در ایران اقدامی نمی کند و این به معنی این است که امید اجتماعی همه کنشگران و ذینفعان پایین است.
هجوم مردم برای رای دادن در انتخابات سالهای ۷۶ و ۸۸ و ۹۲ از نوع امید روانشناختی بود، یعنی آنها از نظر روانشناختی روزنهای از امید برای تغییر وضع موجود را در درون خود احساس میکردند، پس به اتکای همان امید هجوم بردند تا رای بدهند. اما فقط بعد از انتخابات ۱۳۷۶ بود که آن امید روانشناختی به امید اجتماعی تبدیل شد یعنی پس از انتخابات جامعه به سمت تحرک و تحزب و انسجام و همکاری و تاسیس نهادهای مدنی و کنشگری فعال رفت.
امید روانشناختی یک دستاورد فردی است ولی امید اجتماعی یک دستاورد اجتماعی است که وقتی شکل میگیرد که میل به تغییر در جهت بهبود و پیشرفت در درون بخش بزرگی از جامعه شکل گرفته باشد. و البته هیچ کس تا امید روانشناختی نداشته باشد نمی تواند امید اجتماعی را هم در خودش ایجاد کند. و برای آن که امید روانشناختی فردی به امید اجتماعی تبدیل شود فرد باید از این مراحل عبور کند: نخست گرفتار آرزومندی خویش باشد. کسی که در درونش «آرزومندی» شعله نمیکشد هیچ کنش موثری نخواهد داشت. سپس این آرزومندی ذهنی باید تبدیل به اشتیاق و «میل عملی به تغییر» شود. این میل عملی به تغییر باید به «هدفگذاری» بینجامد. یعنی آن میل به یک هدف معین ترجمه شود. آنگاه آن «هدف» به یک «برنامه» برای تغییر بینجامد. پس از برنامه ریزی، باید «تلاشگری» رخ بدهد و البته هر تلاشگری، مستلزم «مسئولیت پذیری» است.
این فرایندی است که باید طی شود تا در درون هر فرد، امید روانشناختی فردی به امید اجتماعی تبدیل شود؛ و خیلی شرایط باید مهیا باشد تا این زنجیره به طور کامل در فرد شکل بگیرد. هر عاملی که این زنجیره را بگسلد، مانع شکل گیری امید اجتماعی می شود. ممکن است عاملی مانع شکل گیری آرزومندی در افراد شود، یا عامل دیگری مانع شکلگیری میل عملی به تغییر در فرد شود، یا عاملی مانع برنامهریزی فرد شود، یا عاملی مانع تلاشگری او شود. همه اینها تبدیل امید روانشناختی به امید اجتماعی را به شکست میکشانند. آن مانع ممکن است در درون روان فرد، یا در درون افکار او، یا در خانواده، یا در جامعه، یا در فرهنگ، و یا در سیاست باشد. فرقی نمیکند از هر جایی میشود مانع شکل گیری امید اجتماعی شد.
ممکن است معلمی امید اجتماعی شاگردانش را تخریب کند یا پدری امید اجتماعی فرزندش را یا سیاستمداری امید اجتماعی شهروندانش را. مثلا وقتی چند کنشگر فعال محیط زیست با اتهام های سنگین مواجه میشوند، میتواند امید اجتماعی را در بخشی از جامعه تخریب کند. یا وقتی یک امام جمعه بر علیه احزاب یا نهادهای مدنی سخن می گوید و آنها عامل دشمن مینامد یا وقتی روشنفکران و ناقدان اوضاع را چنان تیره و تار و بحرانی نشان می دهند که گویا دیگر هیچ راهی برای عبور از این بحران ها در پیش نیست، همه آنها امید اجتماعی را نشانه رفته اند و همه آنها در پروژه تخریب امید اجتماعی مشارکت دارند.
در سالهای اخیر فضای مجازی هم به عاملی برای تخریب امید اجتماعی تبدیل شده است. فضای مجازی گرچه سرمایه بزرگی برای انسجام اجتماعی و گسترش آگاهیها و بلوغ اجتماعی است اما متاسفانه وقتی به دست بی خردان و مسئولیت ناشناسانی میافتد که فقط برای شهرت یا قدرت، هر خبر و تحلیلی را در آن منتشر می کنند بدون آن که دقت کنند که چه آسیبی به امید اجتماعی می زنند، می تواند ضد امید و ضد توسعه عمل کند. بسترهای فضای مجازی مانند توئیتر، اینستاگرام و تلگرام، امروز میتوانند به عنوان بزرگترین بسترهای ارتباط اجتماعی، عامل مهم انسجام بخش اجتماعی باشند؛ اما متاسفانه نابخردی خیلی از ماها این بستر را به سوی کارکردی دوگانه برده است که در عین حال که آگاهی بخش است اما ضد امید و گاه ضد سرمایه اجتماعی عمل می کند.
هجوم مردم برای رای دادن در انتخابات سالهای ۷۶ و ۸۸ و ۹۲ از نوع امید روانشناختی بود، یعنی آنها از نظر روانشناختی روزنهای از امید برای تغییر وضع موجود را در درون خود احساس میکردند، پس به اتکای همان امید هجوم بردند تا رای بدهند. اما فقط بعد از انتخابات ۱۳۷۶ بود که آن امید روانشناختی به امید اجتماعی تبدیل شد یعنی پس از انتخابات جامعه به سمت تحرک و تحزب و انسجام و همکاری و تاسیس نهادهای مدنی و کنشگری فعال رفت.
امید روانشناختی یک دستاورد فردی است ولی امید اجتماعی یک دستاورد اجتماعی است که وقتی شکل میگیرد که میل به تغییر در جهت بهبود و پیشرفت در درون بخش بزرگی از جامعه شکل گرفته باشد. و البته هیچ کس تا امید روانشناختی نداشته باشد نمی تواند امید اجتماعی را هم در خودش ایجاد کند. و برای آن که امید روانشناختی فردی به امید اجتماعی تبدیل شود فرد باید از این مراحل عبور کند: نخست گرفتار آرزومندی خویش باشد. کسی که در درونش «آرزومندی» شعله نمیکشد هیچ کنش موثری نخواهد داشت. سپس این آرزومندی ذهنی باید تبدیل به اشتیاق و «میل عملی به تغییر» شود. این میل عملی به تغییر باید به «هدفگذاری» بینجامد. یعنی آن میل به یک هدف معین ترجمه شود. آنگاه آن «هدف» به یک «برنامه» برای تغییر بینجامد. پس از برنامه ریزی، باید «تلاشگری» رخ بدهد و البته هر تلاشگری، مستلزم «مسئولیت پذیری» است.
این فرایندی است که باید طی شود تا در درون هر فرد، امید روانشناختی فردی به امید اجتماعی تبدیل شود؛ و خیلی شرایط باید مهیا باشد تا این زنجیره به طور کامل در فرد شکل بگیرد. هر عاملی که این زنجیره را بگسلد، مانع شکل گیری امید اجتماعی می شود. ممکن است عاملی مانع شکل گیری آرزومندی در افراد شود، یا عامل دیگری مانع شکلگیری میل عملی به تغییر در فرد شود، یا عاملی مانع برنامهریزی فرد شود، یا عاملی مانع تلاشگری او شود. همه اینها تبدیل امید روانشناختی به امید اجتماعی را به شکست میکشانند. آن مانع ممکن است در درون روان فرد، یا در درون افکار او، یا در خانواده، یا در جامعه، یا در فرهنگ، و یا در سیاست باشد. فرقی نمیکند از هر جایی میشود مانع شکل گیری امید اجتماعی شد.
ممکن است معلمی امید اجتماعی شاگردانش را تخریب کند یا پدری امید اجتماعی فرزندش را یا سیاستمداری امید اجتماعی شهروندانش را. مثلا وقتی چند کنشگر فعال محیط زیست با اتهام های سنگین مواجه میشوند، میتواند امید اجتماعی را در بخشی از جامعه تخریب کند. یا وقتی یک امام جمعه بر علیه احزاب یا نهادهای مدنی سخن می گوید و آنها عامل دشمن مینامد یا وقتی روشنفکران و ناقدان اوضاع را چنان تیره و تار و بحرانی نشان می دهند که گویا دیگر هیچ راهی برای عبور از این بحران ها در پیش نیست، همه آنها امید اجتماعی را نشانه رفته اند و همه آنها در پروژه تخریب امید اجتماعی مشارکت دارند.
در سالهای اخیر فضای مجازی هم به عاملی برای تخریب امید اجتماعی تبدیل شده است. فضای مجازی گرچه سرمایه بزرگی برای انسجام اجتماعی و گسترش آگاهیها و بلوغ اجتماعی است اما متاسفانه وقتی به دست بی خردان و مسئولیت ناشناسانی میافتد که فقط برای شهرت یا قدرت، هر خبر و تحلیلی را در آن منتشر می کنند بدون آن که دقت کنند که چه آسیبی به امید اجتماعی می زنند، می تواند ضد امید و ضد توسعه عمل کند. بسترهای فضای مجازی مانند توئیتر، اینستاگرام و تلگرام، امروز میتوانند به عنوان بزرگترین بسترهای ارتباط اجتماعی، عامل مهم انسجام بخش اجتماعی باشند؛ اما متاسفانه نابخردی خیلی از ماها این بستر را به سوی کارکردی دوگانه برده است که در عین حال که آگاهی بخش است اما ضد امید و گاه ضد سرمایه اجتماعی عمل می کند.
اطلاعات فقط وقتی ارزشمند است که فرد برای استفاده از آنها به یک تئوری یا دستگاه تحلیلی مجهز باشد. اگر چنین نباشد، دادهها و اطلاعات اضافی، برای فرد سرگردانی و پریشانی و ناتوانی در تصمیم به بار میآورد. دقیقا مانند معده ای که اگر هر روز از انواع هلههوله در آن بریزیم به هم میریزد، ذهن ما نیز وقتی در معرض هجوم دادههای متضاد قرار می گیرد ما را گرفتار پریشانی و سرگردانی و بی اعتمادی می کند. فقط در جوامعی که گروههای مرجع اجتماعی حضور جدی دارند و اطلاعات سره از ناسره را بازشناسی می کنند و به مردم آگاهی می دهند، انبوه اطلاعات میتواند به رشد آگاهی اجتماعی کمک کند. در غیر اینصورت انبوه اطلاعات منجر به پریشانی می شود و همین پریشانی هاست که به بداخلاقیهایی نیز منجر می شود.
از این گذشته، متخصصان علوم مغزی نشان دادهاند که هرچه مغز در معرض اطلاعات زیادتر قرار گیرد ظرفیتش برای تحلیل کاهش می یابد. چون با ورود هر اطلاع جدید به مغز، مغز یک بار باید همه داده های قبلی را با این داده جدید هماهنگ کند و این، هم زمان بر و هم انرژی بر است و به همین خاطر مغز مجبور است بیشتر ظرفیت و انرژی خود را برای این دادهآمایی به کار بگیرد و بنابراین فرصتی برای تحلیل و تعلیل و تعمیق داده ها پیدا نمی کند. بنابراین ما ایرانیانی که هر روز با هجوم خرد کننده اطلاعات و اخبار نگرانیآور درست و نادرست روبهرو هستیم، نه تنها امید اجتماعیمان ذره ذره آب میشود بلکه فرصتی برای آن که دانش خود و توانایی تحلیلی خود برای شناخت دقیقتر اوضاع را بالا ببریم پیدا نمیکنیم. به همین خاطر است که فضای مجازی ما انباشته از دعوا و تخاصم است. چون کسی تحلیل ندارد، همه اخبار و اطلاعات دارند و میخواهند با زور همان اخبار، طرف مقابل را مجاب یا محکوم کنند.
متاسفانه جدای از این که بسیاری از افراد یا گروهها، خبرهای وحشتزا و نگرانی آور از فساد و بی اخلاقی و ظلم را به راحتی در فضای مجازی منتشر می کنند، خیلی از روشنفکران و نخبگان نیز بدون توجه به این ضعف فضای مجازی، انواع تحلیلهای بدبینانه خود را نیز به سادگی در فضای مجازی منتشر می کنند. و باز متاسفانه از آنجا که ضدیت با حکومت یا دولت و نقد ساختار سیاسی، هویت آفرین شده است، بسیاری از روشنفکران و نویسندگان ما برای کسب آن هویت، چنان در ضدیت و نقد پیش میروند و چنان سیاه نمایی میکنند که نتیجه طبیعی آن تخریب امید اجتماعی خواهد بود. هر خبرنادرست یا نامناسب یا هر تحلیل ناامیدی آور، هر بار که در فضای مجازی رد و بدل می شود می تواند به سان یک تیر زهرآلود، آگاهی و امید اجتماعی را نشانه رود و تخریب کند.
راستی ما کدام خبر را در چه حوزه ای تا کنون منتشر نکرده ایم؟ و راستی ما کدام تحلیل از کدام بخش از ضعف یا فساد نظام تدبیر را علنی نکرده ایم و از آنها که منتشر کرده ایم کدام یک بر روی بهبود واقعی وبلندمدت (نه اقدمات تسکینی) موثر بوده است؟ فکر نمیکنیم ما داریم با این حجم انبوه تولید و انتشار اطلاعات، هم جامعه را به سوی کرختی روانی سوق می دهیم و هم مسئولان را مصونیت می بخشیم؟ چون عملا همه مسئولان می بینند در تمام حوزه های دیگر اوضاع چنان بد است که اگر روزگاری خطاکاری آنها نیز آشکار شود مشکلی ایجاد نمی شود. یعنی از یک سو داریم جامعه را کرخت می کنیم و حساسیت های آن را نسبت به مشکلات و خطاها کاهش میدهیم و از سوی دیگر هم مصونیت برای مقامات دستگاههای مختلف ایجاد میکنیم.
به گمان من جامعه ما تقریبا همه آنچه را باید از فساد و ناکارآمدی و بیعدالتی نظام تدبیر کنونی بداند، می داند و همه آنچه نویسندگان و روشنفکران و صاحب نظران باید بگویند گفته شده است. گفتن بیش از این، تنها به فرسودگی ما میانجامد. اکنون زمان عمل است باید منتظر بمانیم و به نظام تدبیر فرصت بدهیم تا خودش را باز یابد شاید تصمیم بگیرد خود را اصلاح یا متحول کند. نظام تدبیر ما لجوم است. هر بخشی را که جامعه و بویژه روشنفکران روی ان دست بگذارند و بخواهند اصلاح شود همان جا را محکم میچسبد و نمی گذارد اصلاح شود. ما با نقد زیاد و فشار زیاد و هجوم اخبار، حکومتیان را به آتش نشانانی تبدیل کرده ایم که هر روز باید آتش یک جایی را خاموش کنند. اندکی به آنها فرصت بدهیم شاید به خود آمدند و تصمیم به اصلاح گرفتند. می دانم که عزیزانی خواهند گفت تا فشار اجتماعی نباشد حکومت اصلاح نمی شود اما این جنس از فشار اجتماعی که ما در فضای مجازی داریم، ظرفیت اصلاحش بر روی حکومت بیش از این نیست، اما ظرفیت تخریبش برای امید اجتماعی خیلی زیاد است و یادمان نرود که وقتی ذخیره امید اجتماعی کاملا پایان یافت فقط یک انتخاب می ماند: نابود کردن و درهمریزی همه چیز. و البته این «همه چیز» فقط شامل چیزهای بد نمیشود بلکه خوبیها و داشتهها و سرمایهها هم در این درهمریزی و تخریب، نابود می شوند.
از این گذشته، متخصصان علوم مغزی نشان دادهاند که هرچه مغز در معرض اطلاعات زیادتر قرار گیرد ظرفیتش برای تحلیل کاهش می یابد. چون با ورود هر اطلاع جدید به مغز، مغز یک بار باید همه داده های قبلی را با این داده جدید هماهنگ کند و این، هم زمان بر و هم انرژی بر است و به همین خاطر مغز مجبور است بیشتر ظرفیت و انرژی خود را برای این دادهآمایی به کار بگیرد و بنابراین فرصتی برای تحلیل و تعلیل و تعمیق داده ها پیدا نمی کند. بنابراین ما ایرانیانی که هر روز با هجوم خرد کننده اطلاعات و اخبار نگرانیآور درست و نادرست روبهرو هستیم، نه تنها امید اجتماعیمان ذره ذره آب میشود بلکه فرصتی برای آن که دانش خود و توانایی تحلیلی خود برای شناخت دقیقتر اوضاع را بالا ببریم پیدا نمیکنیم. به همین خاطر است که فضای مجازی ما انباشته از دعوا و تخاصم است. چون کسی تحلیل ندارد، همه اخبار و اطلاعات دارند و میخواهند با زور همان اخبار، طرف مقابل را مجاب یا محکوم کنند.
متاسفانه جدای از این که بسیاری از افراد یا گروهها، خبرهای وحشتزا و نگرانی آور از فساد و بی اخلاقی و ظلم را به راحتی در فضای مجازی منتشر می کنند، خیلی از روشنفکران و نخبگان نیز بدون توجه به این ضعف فضای مجازی، انواع تحلیلهای بدبینانه خود را نیز به سادگی در فضای مجازی منتشر می کنند. و باز متاسفانه از آنجا که ضدیت با حکومت یا دولت و نقد ساختار سیاسی، هویت آفرین شده است، بسیاری از روشنفکران و نویسندگان ما برای کسب آن هویت، چنان در ضدیت و نقد پیش میروند و چنان سیاه نمایی میکنند که نتیجه طبیعی آن تخریب امید اجتماعی خواهد بود. هر خبرنادرست یا نامناسب یا هر تحلیل ناامیدی آور، هر بار که در فضای مجازی رد و بدل می شود می تواند به سان یک تیر زهرآلود، آگاهی و امید اجتماعی را نشانه رود و تخریب کند.
راستی ما کدام خبر را در چه حوزه ای تا کنون منتشر نکرده ایم؟ و راستی ما کدام تحلیل از کدام بخش از ضعف یا فساد نظام تدبیر را علنی نکرده ایم و از آنها که منتشر کرده ایم کدام یک بر روی بهبود واقعی وبلندمدت (نه اقدمات تسکینی) موثر بوده است؟ فکر نمیکنیم ما داریم با این حجم انبوه تولید و انتشار اطلاعات، هم جامعه را به سوی کرختی روانی سوق می دهیم و هم مسئولان را مصونیت می بخشیم؟ چون عملا همه مسئولان می بینند در تمام حوزه های دیگر اوضاع چنان بد است که اگر روزگاری خطاکاری آنها نیز آشکار شود مشکلی ایجاد نمی شود. یعنی از یک سو داریم جامعه را کرخت می کنیم و حساسیت های آن را نسبت به مشکلات و خطاها کاهش میدهیم و از سوی دیگر هم مصونیت برای مقامات دستگاههای مختلف ایجاد میکنیم.
به گمان من جامعه ما تقریبا همه آنچه را باید از فساد و ناکارآمدی و بیعدالتی نظام تدبیر کنونی بداند، می داند و همه آنچه نویسندگان و روشنفکران و صاحب نظران باید بگویند گفته شده است. گفتن بیش از این، تنها به فرسودگی ما میانجامد. اکنون زمان عمل است باید منتظر بمانیم و به نظام تدبیر فرصت بدهیم تا خودش را باز یابد شاید تصمیم بگیرد خود را اصلاح یا متحول کند. نظام تدبیر ما لجوم است. هر بخشی را که جامعه و بویژه روشنفکران روی ان دست بگذارند و بخواهند اصلاح شود همان جا را محکم میچسبد و نمی گذارد اصلاح شود. ما با نقد زیاد و فشار زیاد و هجوم اخبار، حکومتیان را به آتش نشانانی تبدیل کرده ایم که هر روز باید آتش یک جایی را خاموش کنند. اندکی به آنها فرصت بدهیم شاید به خود آمدند و تصمیم به اصلاح گرفتند. می دانم که عزیزانی خواهند گفت تا فشار اجتماعی نباشد حکومت اصلاح نمی شود اما این جنس از فشار اجتماعی که ما در فضای مجازی داریم، ظرفیت اصلاحش بر روی حکومت بیش از این نیست، اما ظرفیت تخریبش برای امید اجتماعی خیلی زیاد است و یادمان نرود که وقتی ذخیره امید اجتماعی کاملا پایان یافت فقط یک انتخاب می ماند: نابود کردن و درهمریزی همه چیز. و البته این «همه چیز» فقط شامل چیزهای بد نمیشود بلکه خوبیها و داشتهها و سرمایهها هم در این درهمریزی و تخریب، نابود می شوند.
خلاصهی سخنم این است که برای این که «امید ملی» بازسازی شود نیازمند آنیم که دستکم برای مدتی دست به «سکوت ملی» بزنیم. با سکوت ما هیچ چیزی از دست نمی رود و هیچ خبری نمیشود. جامعه ما بیش از نیاز به دانستن اخبار، نیازمند فرصت تفکر است، نیازمند فرصت گفتوگو و نیازمند فرصت برای آرامش است. ما جامعهای ناصبور، ناآرام و نگران را داریم با انبوه خبرها و تحلیلهای یأسآور بمباران میکنیم. فرصت بدهیم مردم تنفس کنند، فرصت بدهیم مردم آرامش بگیرند. در آرامش عقلها هم بهتر کار میکنند.
بنابراین، این آخرین نوشته ای است که از من مستقیما در این کانال منتشر می شود. و البته این کانال و صفحههای فیسبوک و اینستاگرام را نمیبندم برای این که به سرعت کانالها و صفحههای جعلی به نام من درست خواهد شد و حرفهایی که از من نیست را از زبان من منتشر می کنند. براین اساس، از این پس اگر سخنی به نام من منتشر شد که منشاء آن یکی از سایتها یا رسانههای رسمی یا کانالهای تلگرامی هویتدار نیست، بدانید که از من نیست. و البته شما هم عضویت خودتان را در این کانال لغو نکنید چون در «پویش فکری توسعه» داریم با تعدادی از دانشجویان و محققان علاقهمند روی مسائل فکری توسعه ایران کار میکنیم و شاید در آینده نیاز باشد که محتواهای ارزشمند مربوط به مسائل توسعه ایران که در «پویش فکری توسعه» تولید می شود را در این کانال نیز بازپخش کنیم. فعلا تا آن روز خدانگهدار. اما یادمان نرود: همه جا و در همه فعالیتها، مراقب امید اجتماعی باشیم.
محسن رنانی / ۹ آذر ۱۳۹۷
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پینوشت: برخود لازم میدانم از خانم الهام درویشی برای طرح زیبای سکوت ملی که ویژه این یادداشت طراحی کردهاند سپاسگزاری کنم .
بنابراین، این آخرین نوشته ای است که از من مستقیما در این کانال منتشر می شود. و البته این کانال و صفحههای فیسبوک و اینستاگرام را نمیبندم برای این که به سرعت کانالها و صفحههای جعلی به نام من درست خواهد شد و حرفهایی که از من نیست را از زبان من منتشر می کنند. براین اساس، از این پس اگر سخنی به نام من منتشر شد که منشاء آن یکی از سایتها یا رسانههای رسمی یا کانالهای تلگرامی هویتدار نیست، بدانید که از من نیست. و البته شما هم عضویت خودتان را در این کانال لغو نکنید چون در «پویش فکری توسعه» داریم با تعدادی از دانشجویان و محققان علاقهمند روی مسائل فکری توسعه ایران کار میکنیم و شاید در آینده نیاز باشد که محتواهای ارزشمند مربوط به مسائل توسعه ایران که در «پویش فکری توسعه» تولید می شود را در این کانال نیز بازپخش کنیم. فعلا تا آن روز خدانگهدار. اما یادمان نرود: همه جا و در همه فعالیتها، مراقب امید اجتماعی باشیم.
محسن رنانی / ۹ آذر ۱۳۹۷
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پینوشت: برخود لازم میدانم از خانم الهام درویشی برای طرح زیبای سکوت ملی که ویژه این یادداشت طراحی کردهاند سپاسگزاری کنم .
همان گونه که در آغاز این نوشته گفتم، ظرفیت امید از هر دو جنس روانشناختی و اجتماعیاش در من خیلی بالاست. اما تأمل در مورد نقش امید در زندگی اجتماعی، و تذکرات و نکاتی که در ماههای اخیر برخی دوستان یا حتی غریبهها در مورد نوشتههای من بیان کردند، باعث شد تا من به یک خطای راهبردی در کار خود پی ببرم؛ و آن این که نوشتههای من گرچه به پشتوانه امید روانشناختی و اجتماعی بالایی که در خود من وجود دارد نوشته میشوند، اما اغلب آنها در ذات خود منجربه ناامیدی اجتماعی می شود.
نزدیک به ده سال پیش دکتر احمدی میدری (اقتصاددان) در نشستی گفت «رنانی یأس را تئوریزه میکند». من آنروز این سخن را جدی نگرفتم. در سالهای گذشته بارها از دوستان مختلف نکاتی در این مورد شنیدم اما از کنارش گذشتم تا این که در یک سال اخیر علائم جدی در این مورد دریافت کردم. هم دکتر حمیدرضا و هم دکتر محمدرضا جلایی پور (جامعهشناس) گفتهاند تحلیلهای رنانی، ضد امید و سیاه نمایانه است. وقتی نوشته «فردا اول خلقت است» را در نقد نظام آموزشی کنونی نوشتم، معلمی برایم نوشت که این نوشته تو نه تنها ما معلمان را تخریب میکند بلکه خانواده ها را هم ناامید میکند. پدر و مادر متوجه میشوند که این نظام آموزشی چقدر مخرب است در حالی که هیچ گزینه جایگزینی در دسترس آنها نیست و این، امید آنها را تخریب می کند. وقتی یادداشت «وستا قادر، یا روح سرگردان ملی» را نوشتم عزیزی نوشت تو در این نوشته یاد وستا قادر را زنده کردی اما عمق وحشتناک یک جامعه غفلت زده و ناسپاس را هم عریان کردی و نشان دادی که هیچ امیدی نباید داشت که اگر برای جامعه خودت هزینه دادی و فداکاری کردی این جامعه قدر تو را بداند و سپاسگزار باشد. وقتی «نجیبی در اسارت نانجیبی» را منتشر کردم کسی نوشت رنانی برای استیفای حقوق از دست رفته یک نخبه مهاجر، تمام حیثیت ملی ایرانیان را زیر سوال برده است و آنها را نژادپرست و پایمالگر حقوق ضعیفان نشان داده است و این، امید جوانان به این کشور را تخریب میکند. و البته از این دست نقدها بسیار داشتهام. مدتی پیش نیز دوستی گفت استاد مصطفی ملکیان (فیلسوف اخلاق) نیز نوشتههای مرا ناامید کننده دانسته اند. و البته دوستان مشفق دیگری نیز نوشتههای مرا از منظرهای دیگر علمی و اخلاقی نقد کرده اند که از همه آنها عمیقاً سپاسگزارم.
تقریبا حجت بر من تمام شده است که این آدمی که برای خودش مخزن امید است، کارکرد اجتماعیاش پراکندن ناامیدی است و این البته خطایی بزرگ است. بشکند قلمی که امیدکش باشد. هیچ اقدامی ضد توسعهتر از تخریب امید یک جامعه نیست؛ و این گناه از من که تمامی کنشگریهای فکری و اجتماعیام را حول مساله توسعه ساماندهی می کنم، و رسالت روشنفکران را علاوه بر آسیبشناسی وضع موجود، افقگشایی و امیدآفرینی نسبت به آینده میدانم، خطایی نابخشودنی است.
بنابراین تصمیم گرفتم تا زمانی که این بیماری از قلمم بیرون نرفته است فعالیت شخصی ام را در فضای مجازی (شامل کانال تلگرامی و صفحات فیسبوک و اینستاگرام) متوقف کنم. البته فعالیتهای علمی و اجتماعیام را در حوزه توسعه ادامه خواهم داد و اطلاعات مربوط به آنها به طرق معمول در دسترس عموم قرار میگیرد، اما این که به طور منظم در شبکههای اجتماعی درباب مسائل و مشکلات روزانهای که اطراف ما می گذرد نظر بدهم و تحلیل کنم را متوقف می کنم.
و البته معتقدم نه تنها رنانی بلکه بخش بزرگی از نویسندگان و تلاشگران عرصههای روشنفکری و مدنی و سیاسی باید شیوه خود را اصلاح کنند و حتی برای مدتی دست به سکوت بزنند. من حتی توصیه میکنم که هر کس نگران آینده این کشور است از پخش کردن اخبار نگرانی آور و امیدکش درباره فسادها و تباهیها و ظلمها و نارواییها خودداری کند. این اخبار به اندازه کافی توسط رسانههای رسمی پوشش داده می شود و مراجع ذیربط از آنها مطلع می شوند تا به آنها رسیدگی کنند و دست به دست شدن آنها در فضای مجازی کمکی به بهبود اوضاع نمی کند. نمی گویم انتشار اخبار خرابی ها هیچ کمکی به اصلاح امور نمی کند اما دستکم میتوانم بگویم حجم تخریب امیدی که از دست به دست شدن این اخبار ناشی میشود از حجم دستاورهای مثبت ناشی از انتشار آنها بیشتر است. والبته این ها همه درباره اخبار درست است. انتشار اخبار غلط و جعلی که نوعی جنایت عمومی است یعنی به منزله پاشیدن اسید نااطمینانی و ناامیدی به صورت جامعه است. پس تصمیم بگیریم که هر خبری که منشأ آن را نمیدانیم و احساس می کنیم ممکن است نادرست باشد را بازپخش نکنیم. خوب است فعالان فضای مجازی کانالها و سایتهایی را برای راستی آزمايی اخباری که در شبکهها می گردد ایجاد کنند که مردم صحت اخبار گردشی را از طریق آنها کنترل کنند.
نزدیک به ده سال پیش دکتر احمدی میدری (اقتصاددان) در نشستی گفت «رنانی یأس را تئوریزه میکند». من آنروز این سخن را جدی نگرفتم. در سالهای گذشته بارها از دوستان مختلف نکاتی در این مورد شنیدم اما از کنارش گذشتم تا این که در یک سال اخیر علائم جدی در این مورد دریافت کردم. هم دکتر حمیدرضا و هم دکتر محمدرضا جلایی پور (جامعهشناس) گفتهاند تحلیلهای رنانی، ضد امید و سیاه نمایانه است. وقتی نوشته «فردا اول خلقت است» را در نقد نظام آموزشی کنونی نوشتم، معلمی برایم نوشت که این نوشته تو نه تنها ما معلمان را تخریب میکند بلکه خانواده ها را هم ناامید میکند. پدر و مادر متوجه میشوند که این نظام آموزشی چقدر مخرب است در حالی که هیچ گزینه جایگزینی در دسترس آنها نیست و این، امید آنها را تخریب می کند. وقتی یادداشت «وستا قادر، یا روح سرگردان ملی» را نوشتم عزیزی نوشت تو در این نوشته یاد وستا قادر را زنده کردی اما عمق وحشتناک یک جامعه غفلت زده و ناسپاس را هم عریان کردی و نشان دادی که هیچ امیدی نباید داشت که اگر برای جامعه خودت هزینه دادی و فداکاری کردی این جامعه قدر تو را بداند و سپاسگزار باشد. وقتی «نجیبی در اسارت نانجیبی» را منتشر کردم کسی نوشت رنانی برای استیفای حقوق از دست رفته یک نخبه مهاجر، تمام حیثیت ملی ایرانیان را زیر سوال برده است و آنها را نژادپرست و پایمالگر حقوق ضعیفان نشان داده است و این، امید جوانان به این کشور را تخریب میکند. و البته از این دست نقدها بسیار داشتهام. مدتی پیش نیز دوستی گفت استاد مصطفی ملکیان (فیلسوف اخلاق) نیز نوشتههای مرا ناامید کننده دانسته اند. و البته دوستان مشفق دیگری نیز نوشتههای مرا از منظرهای دیگر علمی و اخلاقی نقد کرده اند که از همه آنها عمیقاً سپاسگزارم.
تقریبا حجت بر من تمام شده است که این آدمی که برای خودش مخزن امید است، کارکرد اجتماعیاش پراکندن ناامیدی است و این البته خطایی بزرگ است. بشکند قلمی که امیدکش باشد. هیچ اقدامی ضد توسعهتر از تخریب امید یک جامعه نیست؛ و این گناه از من که تمامی کنشگریهای فکری و اجتماعیام را حول مساله توسعه ساماندهی می کنم، و رسالت روشنفکران را علاوه بر آسیبشناسی وضع موجود، افقگشایی و امیدآفرینی نسبت به آینده میدانم، خطایی نابخشودنی است.
بنابراین تصمیم گرفتم تا زمانی که این بیماری از قلمم بیرون نرفته است فعالیت شخصی ام را در فضای مجازی (شامل کانال تلگرامی و صفحات فیسبوک و اینستاگرام) متوقف کنم. البته فعالیتهای علمی و اجتماعیام را در حوزه توسعه ادامه خواهم داد و اطلاعات مربوط به آنها به طرق معمول در دسترس عموم قرار میگیرد، اما این که به طور منظم در شبکههای اجتماعی درباب مسائل و مشکلات روزانهای که اطراف ما می گذرد نظر بدهم و تحلیل کنم را متوقف می کنم.
و البته معتقدم نه تنها رنانی بلکه بخش بزرگی از نویسندگان و تلاشگران عرصههای روشنفکری و مدنی و سیاسی باید شیوه خود را اصلاح کنند و حتی برای مدتی دست به سکوت بزنند. من حتی توصیه میکنم که هر کس نگران آینده این کشور است از پخش کردن اخبار نگرانی آور و امیدکش درباره فسادها و تباهیها و ظلمها و نارواییها خودداری کند. این اخبار به اندازه کافی توسط رسانههای رسمی پوشش داده می شود و مراجع ذیربط از آنها مطلع می شوند تا به آنها رسیدگی کنند و دست به دست شدن آنها در فضای مجازی کمکی به بهبود اوضاع نمی کند. نمی گویم انتشار اخبار خرابی ها هیچ کمکی به اصلاح امور نمی کند اما دستکم میتوانم بگویم حجم تخریب امیدی که از دست به دست شدن این اخبار ناشی میشود از حجم دستاورهای مثبت ناشی از انتشار آنها بیشتر است. والبته این ها همه درباره اخبار درست است. انتشار اخبار غلط و جعلی که نوعی جنایت عمومی است یعنی به منزله پاشیدن اسید نااطمینانی و ناامیدی به صورت جامعه است. پس تصمیم بگیریم که هر خبری که منشأ آن را نمیدانیم و احساس می کنیم ممکن است نادرست باشد را بازپخش نکنیم. خوب است فعالان فضای مجازی کانالها و سایتهایی را برای راستی آزمايی اخباری که در شبکهها می گردد ایجاد کنند که مردم صحت اخبار گردشی را از طریق آنها کنترل کنند.
☘️☘️☘️☘️💚💚اما یادمان نرود: همه جا و در همه فعالیتها، مراقب امید اجتماعی باشیم.☘️☘️☘️☘️💚💚 پاینده ایران🇮🇷🇮🇷🇮🇷
💠🌺💠🌺💠🌺💠
💠قیمت تضمینی گندم و زنگ خطر امنیت غذایی
🔹 در آغاز نوروز شعاری برای سال در نظر گرفته میشود که به واقعیت رساندن آن شعار، مستلزم رویکردی واقعی و دانشی به موضوع است، اینکه چقدر این شعار تا واقعیت فاصله دارد و برای رسیدن به این شعار چه الزاماتی نیاز است. به عبارتی آسیبشناسی موضوع لازم است تا نقاط ضعف و قوت، تهدید و فرصت استخراج و در جهت تقویت نقاط قوت و کاهش نقاط ضعف و استفاده از فرصتهای موجود و تبدیل تهدیدها به فرصت، برنامهریزی و راهکارهای مناسب طراحی و عملیاتی شود.
🔹شعار سال ۹۷ «حمایت از کالای ایرانی» است که مخاطب آن نه تنها مصرفکننده بلکه تولیدکننده، صادرکننده و واردکننده (تاجر)، سرمایهگذار، بازاریاب و توزیعکننده، طراحان و تبلیغکنندگان، نهادهای مالی و پولی (بازار سرمایه)، دولت و سیاستهای دولت (مالی، پولی، ارزی، تجاری، توزیع مجدد درآمد و…)، مجلس، شورای نگهبان، قوه قضائیه، مجمع تشخیص مصلحت نظام، ارگانهای نظامی، نهادهای مردمی و خصوصی، سازمانها و ارگانهای عمومی و نیمهدولتی و تمامی آحاد مردم جامعه را شامل میشود.
🔹در این میان شورای اقتصاد در کنار ماهیت اصلی خود که همان ارائه نظرات مشورتی است، بر اساس ابلاغ شورای انقلاب در سال ۱۳۵۹، در قانون سازمان حمایت هر کالایی که به آن یارانه داده میشد یا از آن مابهالتفاوت قیمت میگرفتند، باید در شورای اقتصاد مطرح میشد. از آن به بعد مصوبات قیمتگذاری سازمان حمایت برای تایید به شورای اقتصاد میآید. در حقیقت این شورا، نظر تخصصی خود را به گونه¬ای ارائه داده تا ضمن تخصیص بهینه منابع، اصل مهم عدالت را در خصوص ذینفعان هر موضوع رعایت نماید، چرا که توسعه اقتصادی بدون توجه به پایداری آن یعنی توجه همزمان به محصول و ذینفعان آن غیرممکن است، موضوعاتی همانند کاهش فقر، افزایش رفاه، زندگی سالم و کاهش نابرابری از جمله موارد مورد توجه در کنار موضوعات دیگر است.
🔹در این میان ظهور عینی شعار سال ۹۷ در لابهلای تصمیم¬گیریهای شورای اقتصاد حاکی از رعایت رفتار مشابه و عدالتمحور نبوده است و نوع و رویکرد بر حسب فعالیت و نوع کالا متفاوت است و جالبتر اینکه حتی در زمانهای بحرانی که برخی از موضوعات برای تمامیت اراضی و استقلال و امنیت خاطر مردم حیاتی و ضروری است و نیازمند نگاه و رویکرد هوشمندانه سیستمی است، نادیده گرفته می شود.
🔹پس از بحران ارزی به وجود آمده در سال جدید که از ابتدای سال به صورت آرام قیمت دلار در حال افزایش بوده و جهش ناگهانی، قیمت آن را تا بالای مرز ۱۵ هزار تومان افزایش داد، به دلیل تورم ایجاد شده یا انتظارات تورمی و فضای نااطمینانی، قیمت بسیاری از کالاها و خدمات افزایش یافت، پراید از مرز ۴۰ میلیون گذشت، در خصوص مسکن نیز بر اساس دادههای بانک مرکزی در آبان امسال متوسط قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در تهران نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۹۱ درصد افزایش یافت.
🔹بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران در آبان ماه ۱۳۹۷ عدد شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی خانوار شهری به (۱۰۰=۱۳۹۵) به ۱۴۷٫۸ رسید که نسبت به ماه مشابه سال قبل ۳۴٫۹ درصد تورم داشته، یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین ۳۴٫۹ درصد بیشتر از آبان ۱۳۹۶ برای خرید یک «مجموعه کالا و خدمات یکسان» هزینه کردهاند که به معنای تورم بیشتر است.
✅ منتشر شده: سایت تجارت نیوز، هشتم آذرماه 1397
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
💠قیمت تضمینی گندم و زنگ خطر امنیت غذایی
🔹 در آغاز نوروز شعاری برای سال در نظر گرفته میشود که به واقعیت رساندن آن شعار، مستلزم رویکردی واقعی و دانشی به موضوع است، اینکه چقدر این شعار تا واقعیت فاصله دارد و برای رسیدن به این شعار چه الزاماتی نیاز است. به عبارتی آسیبشناسی موضوع لازم است تا نقاط ضعف و قوت، تهدید و فرصت استخراج و در جهت تقویت نقاط قوت و کاهش نقاط ضعف و استفاده از فرصتهای موجود و تبدیل تهدیدها به فرصت، برنامهریزی و راهکارهای مناسب طراحی و عملیاتی شود.
🔹شعار سال ۹۷ «حمایت از کالای ایرانی» است که مخاطب آن نه تنها مصرفکننده بلکه تولیدکننده، صادرکننده و واردکننده (تاجر)، سرمایهگذار، بازاریاب و توزیعکننده، طراحان و تبلیغکنندگان، نهادهای مالی و پولی (بازار سرمایه)، دولت و سیاستهای دولت (مالی، پولی، ارزی، تجاری، توزیع مجدد درآمد و…)، مجلس، شورای نگهبان، قوه قضائیه، مجمع تشخیص مصلحت نظام، ارگانهای نظامی، نهادهای مردمی و خصوصی، سازمانها و ارگانهای عمومی و نیمهدولتی و تمامی آحاد مردم جامعه را شامل میشود.
🔹در این میان شورای اقتصاد در کنار ماهیت اصلی خود که همان ارائه نظرات مشورتی است، بر اساس ابلاغ شورای انقلاب در سال ۱۳۵۹، در قانون سازمان حمایت هر کالایی که به آن یارانه داده میشد یا از آن مابهالتفاوت قیمت میگرفتند، باید در شورای اقتصاد مطرح میشد. از آن به بعد مصوبات قیمتگذاری سازمان حمایت برای تایید به شورای اقتصاد میآید. در حقیقت این شورا، نظر تخصصی خود را به گونه¬ای ارائه داده تا ضمن تخصیص بهینه منابع، اصل مهم عدالت را در خصوص ذینفعان هر موضوع رعایت نماید، چرا که توسعه اقتصادی بدون توجه به پایداری آن یعنی توجه همزمان به محصول و ذینفعان آن غیرممکن است، موضوعاتی همانند کاهش فقر، افزایش رفاه، زندگی سالم و کاهش نابرابری از جمله موارد مورد توجه در کنار موضوعات دیگر است.
🔹در این میان ظهور عینی شعار سال ۹۷ در لابهلای تصمیم¬گیریهای شورای اقتصاد حاکی از رعایت رفتار مشابه و عدالتمحور نبوده است و نوع و رویکرد بر حسب فعالیت و نوع کالا متفاوت است و جالبتر اینکه حتی در زمانهای بحرانی که برخی از موضوعات برای تمامیت اراضی و استقلال و امنیت خاطر مردم حیاتی و ضروری است و نیازمند نگاه و رویکرد هوشمندانه سیستمی است، نادیده گرفته می شود.
🔹پس از بحران ارزی به وجود آمده در سال جدید که از ابتدای سال به صورت آرام قیمت دلار در حال افزایش بوده و جهش ناگهانی، قیمت آن را تا بالای مرز ۱۵ هزار تومان افزایش داد، به دلیل تورم ایجاد شده یا انتظارات تورمی و فضای نااطمینانی، قیمت بسیاری از کالاها و خدمات افزایش یافت، پراید از مرز ۴۰ میلیون گذشت، در خصوص مسکن نیز بر اساس دادههای بانک مرکزی در آبان امسال متوسط قیمت هر متر مربع واحد مسکونی در تهران نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۹۱ درصد افزایش یافت.
🔹بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران در آبان ماه ۱۳۹۷ عدد شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی خانوار شهری به (۱۰۰=۱۳۹۵) به ۱۴۷٫۸ رسید که نسبت به ماه مشابه سال قبل ۳۴٫۹ درصد تورم داشته، یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین ۳۴٫۹ درصد بیشتر از آبان ۱۳۹۶ برای خرید یک «مجموعه کالا و خدمات یکسان» هزینه کردهاند که به معنای تورم بیشتر است.
✅ منتشر شده: سایت تجارت نیوز، هشتم آذرماه 1397
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید :
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
✅ روز جهانی داوطلب
✅ 14 آذرماه، از سوی سازمان ملل متحد با هدف توسعه اجتماعی- اقتصادی جوامع به کمک فعالیتهای داوطلبانه، روز جهانی #داوطلب نامگذاری شده است. این روز بر انسانهای توسعه یافته شادباش🌺
✅ 14 آذرماه، از سوی سازمان ملل متحد با هدف توسعه اجتماعی- اقتصادی جوامع به کمک فعالیتهای داوطلبانه، روز جهانی #داوطلب نامگذاری شده است. این روز بر انسانهای توسعه یافته شادباش🌺
💠🌺💠🌺💠🌺💠
💠آزمون فرضیهها
اقتصاد از جمله علومی است که با رفتار انسانها سروکار دارد. علم اقتصاد، علم تخصیص بهینه منابع کمیاب است. به عبارتی انسانها نیازهای نامحدودی دارند اما منابع و امکاناتی که در اختیار دارند محدود است. منابع یا نهادهایی که میتوانند در یک زمان معین یا یک مکان معین در دسترس افراد قرار بگیرند، تا برای ارضای خواستهها و نیازها استفاده شوند، محدود هستند و از این رو ناگزیر به انتخاب هستند.انتخاب درخصوص اینکه چه تولید شود و به چه میزان؟ چه کالا و خدماتی مصرف شود و به چه میزان؟ در چه فعالیتهایی سرمایهگذاری شود؟ چقدر از درآمد پس انداز شود؟ و هزاران سوال دیگر که هر انسانی در انتخابهای خود با آن روبهرو است. انتخابهای ما، رفتارهای ما را در زمینه تولید، مصرف، سرمایهگذاری، پسانداز و... مشخص میکند. در حقیقت علم اقتصاد، رفتارانسانها را در مواجهه با موضوعات مختلف مورد تحلیل و ارزیابی قرار میدهد و پیشبینی میکند که چه رفتاری با چه فروض و پیش شرطهایی در افقهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت اتفاق میافتد. بسیاری از رفتارهای اقتصادی در قالب تئوری و نظریه اقتصادی روابط میان متغیرها را به تصویر کشیده است. در تئوریهای اقتصادی روابط بین متغیرهای کمی و کیفی برای بیان یک واقعیت اقتصادی بیان و تفسیر میشود.
ینکه چرا افراد در شرایط برابر رفتارهای گوناگونی از خود نشان میدهند و چگونه رفتارها در طول زمان شکل میگیرد و تغییر مییابد و چگونه در این میان انتظارات، رفتارهای افراد را تحت تاثیر قرار میدهد و چرا شدت و میزان اثرگذاری هر عاملی بر رفتار افراد با هم متفاوت است و چگونه میتوان رفتار بهینه و مطلوب داشت و این بهینگی و مطلوب بودن چگونه تعریف میشود و همه و همه در تئوری اقتصادی هرموضوع و پدیدهای آورده میشود. در طول تاریخ علم اقتصاد تئوریها با واقعیت آزموده شده و تئوریهای جدید که بتوانند واقعیتهای موجود را ترسیم کرده پا به عرصه حضور گذاشتهاند. در واقع اقتصاددانان با تئوریهای مختلف درصدد آن هستند تا وضعیت موجود را تحلیل و ارزیابی کرده و چرایی آن را توضیح و تفسیر کنند تا در مرحله بعد بتوانند توصیههایی برای بهبود وضعیت موجود یا دستیابی به اهداف مشخص را بیان کرده و در نهایت رفتارهای آتی را پیشبینی نموده و برای مدیریت رفتارهای آینده، ارائه راهحل کنند. این تئوریهای اقتصادی را میتوان با ریاضیات فرموله کرد و مورد آزمون قرار داد. به عبارتی اقتصاد ریاضی یک زبان و یک ابزار برای بیان روابط دقیق بین متغیرهای اقتصادی است. به عبارت دیگر، اقتصاد ریاضی ابزاری است که به وسیله آن میتوان یک نظریه اقتصادی را در قالب روابط ریاضی بیان کرد. اما باید توجه داشت که روابط بین متغیرها در اقتصاد ریاضی، یک رابطه دقیق است. در یک رابطه اقتصاد ریاضی، نوع روابط وعلامت مورد انتظار پارامترها تعیین میشود. اما برآورد مقدار عددی پارامترها در حوزه مباحث اقتصادسنجی قرار میگیرد. بنابراین مدلهای اقتصادسنجی، بر اساس مدلهای ریاضی شکل میگیرند که مبنای آنها نظریههای اقتصادی هستند. گرچه نشان دادن تئوریها و نظریههای اقتصادی در قالب مدلهای ریاضی برای احاطه بر موضوع و تفسیر واقعیت با مفروضاتی برای سادهسازی و امکانپذیری انجام میشود، اما به نظر میرسد تحلیل و تفسیر و چرایی وضعیت موجود پدیدههای اقتصادی تنها با مدلسازی ریاضی امکان پذیر نیست.
منتشر شده :دنیای اقتصاد -1397/9/17
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠
💠آزمون فرضیهها
اقتصاد از جمله علومی است که با رفتار انسانها سروکار دارد. علم اقتصاد، علم تخصیص بهینه منابع کمیاب است. به عبارتی انسانها نیازهای نامحدودی دارند اما منابع و امکاناتی که در اختیار دارند محدود است. منابع یا نهادهایی که میتوانند در یک زمان معین یا یک مکان معین در دسترس افراد قرار بگیرند، تا برای ارضای خواستهها و نیازها استفاده شوند، محدود هستند و از این رو ناگزیر به انتخاب هستند.انتخاب درخصوص اینکه چه تولید شود و به چه میزان؟ چه کالا و خدماتی مصرف شود و به چه میزان؟ در چه فعالیتهایی سرمایهگذاری شود؟ چقدر از درآمد پس انداز شود؟ و هزاران سوال دیگر که هر انسانی در انتخابهای خود با آن روبهرو است. انتخابهای ما، رفتارهای ما را در زمینه تولید، مصرف، سرمایهگذاری، پسانداز و... مشخص میکند. در حقیقت علم اقتصاد، رفتارانسانها را در مواجهه با موضوعات مختلف مورد تحلیل و ارزیابی قرار میدهد و پیشبینی میکند که چه رفتاری با چه فروض و پیش شرطهایی در افقهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت اتفاق میافتد. بسیاری از رفتارهای اقتصادی در قالب تئوری و نظریه اقتصادی روابط میان متغیرها را به تصویر کشیده است. در تئوریهای اقتصادی روابط بین متغیرهای کمی و کیفی برای بیان یک واقعیت اقتصادی بیان و تفسیر میشود.
ینکه چرا افراد در شرایط برابر رفتارهای گوناگونی از خود نشان میدهند و چگونه رفتارها در طول زمان شکل میگیرد و تغییر مییابد و چگونه در این میان انتظارات، رفتارهای افراد را تحت تاثیر قرار میدهد و چرا شدت و میزان اثرگذاری هر عاملی بر رفتار افراد با هم متفاوت است و چگونه میتوان رفتار بهینه و مطلوب داشت و این بهینگی و مطلوب بودن چگونه تعریف میشود و همه و همه در تئوری اقتصادی هرموضوع و پدیدهای آورده میشود. در طول تاریخ علم اقتصاد تئوریها با واقعیت آزموده شده و تئوریهای جدید که بتوانند واقعیتهای موجود را ترسیم کرده پا به عرصه حضور گذاشتهاند. در واقع اقتصاددانان با تئوریهای مختلف درصدد آن هستند تا وضعیت موجود را تحلیل و ارزیابی کرده و چرایی آن را توضیح و تفسیر کنند تا در مرحله بعد بتوانند توصیههایی برای بهبود وضعیت موجود یا دستیابی به اهداف مشخص را بیان کرده و در نهایت رفتارهای آتی را پیشبینی نموده و برای مدیریت رفتارهای آینده، ارائه راهحل کنند. این تئوریهای اقتصادی را میتوان با ریاضیات فرموله کرد و مورد آزمون قرار داد. به عبارتی اقتصاد ریاضی یک زبان و یک ابزار برای بیان روابط دقیق بین متغیرهای اقتصادی است. به عبارت دیگر، اقتصاد ریاضی ابزاری است که به وسیله آن میتوان یک نظریه اقتصادی را در قالب روابط ریاضی بیان کرد. اما باید توجه داشت که روابط بین متغیرها در اقتصاد ریاضی، یک رابطه دقیق است. در یک رابطه اقتصاد ریاضی، نوع روابط وعلامت مورد انتظار پارامترها تعیین میشود. اما برآورد مقدار عددی پارامترها در حوزه مباحث اقتصادسنجی قرار میگیرد. بنابراین مدلهای اقتصادسنجی، بر اساس مدلهای ریاضی شکل میگیرند که مبنای آنها نظریههای اقتصادی هستند. گرچه نشان دادن تئوریها و نظریههای اقتصادی در قالب مدلهای ریاضی برای احاطه بر موضوع و تفسیر واقعیت با مفروضاتی برای سادهسازی و امکانپذیری انجام میشود، اما به نظر میرسد تحلیل و تفسیر و چرایی وضعیت موجود پدیدههای اقتصادی تنها با مدلسازی ریاضی امکان پذیر نیست.
منتشر شده :دنیای اقتصاد -1397/9/17
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org
💠🌺💠🌺💠