🔶 مقام اسرائیلی: دور جدیدی از درگیری‌ با ایران در پیش است

به گزارش "تایمز اسرائیل" امیر بارام، مدیر کل وزارت دفاع اسرائیل روز دوشنبه ۱۵ سپتامبر (۲۴ شهریور) در یک سخنرانی گفته است، جنگ ۱۲ روزه میان این کشور و جمهوری اسلامی "با پیروزی آشکار اسرائیل به پایان رسید اما دورهای دیگری علیه ایران در پیش خواهد بود."

به گفته او "ایرانی‌ها احساس تحقیر می‌کنند و به همین دلیل مبالغ هنگفتی در دفاع و تقویت نیروهای خود سرمایه‌گذاری می‌کنند."

او در کنفرانسی که توسط وزارت دارایی اسرائیل برگزار شد، همچنین هزینه حملات اسرائیل علیه حوثی‌ها در یمن و رهگیری موشک‌های گروه‌های تحت حمایت ایران را اعلام کرد و افزود این وزارتخانه در حال ایجاد "شورای عالی تسلیحات" است که به اسرائیل امکان می‌دهد آمادگی خود برای جنگ با ایران و دشمنان دوردست دیگر را "به‌طور قابل‌توجهی تسریع کند".
@dw_farsi

🎥 چهار روایت از یک عصیان؛ این یک نمایش نیست

نمایش "چهار روایت از یک عصیان" شرح زندگی چهار زنی است که به خاطر زن بودن‌شان، سرکوب، شکنجه و ممنوع‌الکار شدند. کوثر افتخاری، آسیب‌دیده چشمی جنبش مهسا، هانا کامکار، خواننده و شبنم فرشادجو، بازیگر ممنوع‌الکارشده و رها آجودانی، زن ترنسی که در بازداشت سپاه مورد آزار جنسی قرار گرفت، داستان‌شان را به کارگردانی نیلوفر بیضایی بر روی صحنه روایت کرده‌اند.
@dw_farsi

🔶 مهدی محمودیان آزاد شد

مهدی محمودیان، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی پس از گذراندن هشت ماه حبس و با پایان دوره محکومیتش از زندان اوین آزاد شد.

محمودیان به دلیل واکنش به تکذیبیه قوه قضائیه درباره وجود ساس در زندان، به اتهام "تبلیغ علیه نظام" به ۸ ماه حبس محکوم شده بود و این حکم از اواسط بهمن سال گذشته به اجرا درآمد.

آزادی این روزنامه‌نگار امروز با برگزاری یکی دیگر از جلسات بازپرسی ابوالفضل قدیانی، فعال سیاسی هم‌زمان شد که البته او با ارسال نامه‌ای به دادسرا در آن حضور پیدا نکرد.

قدیانی با اعلام اینکه "اساسا دادگاه‌ها و دادسراهای انقلاب طبق قانون اساسی غیرقانونی می‌باشند" در این نامه آورده است: «این دادگاه‌ها و دادسراها تحت فرمان نیروهای امنیتی و اطلاعاتی هستند و تمامی آن‌ها فرمانبر مستبد قدرت‌پرست ایران، علی خامنه‌ای می‌باشند. بنابراین در این جلسه حاضر نخواهم شد.»

همچنین روز دوشنبه، شهاب الدین حائری شیرازی روحانی منتقد حکومت امروز ۲۴ شهریور برای اجرای حکم ۳ سال زندان خود را به زندان شیراز معرفی کرد.
@dw_farsi

🔶 آکسیوس: ترامپ از قبل در جریان حمله اسرائیل به قطر بود

در حالی که مقامات ایالات متحده تاکنون اعلام کرده بودند، از حملات هوایی اسرائیل به رهبران حماس در دوحه پس از وقوع یا در جریان انجام آن باخبر شدند، حالا چند تن از مقامات اسرائیلی می‌گویند، رئیس جمهوری آمریکا از قبل در جریان این حملات بوده است.

کاخ سفید پیش‌تر اعلام کرده بود، "پس از شلیک موشک‌های اسرائیل به قطر بود که از این حملات مطلع شده و بنابراین دونالد ترامپ، رئیس جمهوری این کشور هیچ فرصتی برای مخالفت با حمله نداشته است."

اما وب‌سایت خبری آکسیوس حالا به نقل از هفت مقام اسرائیلی اعلام کرده است: «کاخ سفید از قبل، از این موضوع آگاه بود، حتی اگر فرصت برای متوقف‌کردن حمله بسیار محدود بوده باشد.»

این وب سایت خبری همچنین با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده است، "بنیامین نتانیاهو پیش از بمباران قطر با ترامپ صحبت کرده است."

هنوز مقامات دو کشور واکنش رسمی به این خبر نشان نداده‌اند.
@dw_farsi

🔶 حمله اسرائیل به قطر؛ "هدف جلوگیری از قطع جنگ غزه بود"

سران ۶۰ کشور عربی و اسلامی در بیانیه پایانی خود در گردهمایی دوحه، حمله اسرائيل به رهبران حماس در پایتخت این کشور را محکوم کردند. آنها این حمله را اقدامی علیه یک کشور "بی‌‌طرف" دانستند که "نقش میانجی‌گری در بحران غزه را ایفا می‌کرد". بیانیه این حمله را "نه‌تنها نقض آشکار قوانین بین‌المللی"، بلکه مانعی جدی در برابر "روند تلاش‌های جهانی برای تحقق صلح" قلمداد کردند.

بیانیه هم‌چنین تهدیدهای اسرائيل مبنی بر احتمال حمله مجدد به قطر را محکوم کرد. شرکت‌کنندگان در نشست دوحه هشدار دادند که هدف این حملات، "تضعیف نقش میانجی‌گری و جلوگیری از توقف تجاوزات به غزه است."

آنها همچنین بر لزوم مقابله با طرح‌های اسرائیل "برای تحمیل واقعیت‌های جدید در منطقه و تهدید امنیت جمعی کشورهای عربی و اسلامی" تاکید کردند.
@dw_farsi

🔶 سقز؛ یک کشتە و چهار زخمی در آستانه سومین سالگرد مهسا

بر ا‌ساس گزارش شبکه حقوق بشر کردستان، بە نقل از منابع محلی، عصر روز دوشنبه ۲۴ شهریور (۱۵ سپتامبر)، در حالی کە کشاورزان روستای پیرعمران شهرستان سقز، در اعتراض مسالمت‌آمیز به ساخت جاده بدون مجوز از میان زمین‌های کشاورزی‌شان برای دسترسی به معدن، تجمع کرده بودند، با تیراندازی مستقیم نیروهای مسلح مستقر در معدن مواجه شدند.

بە گفتە این شبکە حقوق‌بشری، "محمد رشیدی" جوان ۲۲ ساله در پی این تیراندازی جان باخت و چهار شهروند دیگر به نام‌های "هیمن رشیدی"، "عادل رشیدی"، "محمد امین رشیدی" و "رامیار رشیدی" به شدت زخمی و به بیمارستان صلاح‌الدین ایوبی بانه منتقل شدند.
@dw_farsi

🎥 "زن، زندگی، آزادی": صدای زنان سینماگر

وقتی فریاد "زن، زندگی، آزادی" در خیابان‌های شهرها و روستاهای ایران طنین‌انداز شد، زنان تئاتر، سینما و تلویزیون ایران هم سکوت نکردند… .

@dw_farsi

🔶 فاکس‌نیوز: در عملیات "چکش‌نیمه‌شب" ۴ هزار نفر مشارکت داشتند

شبکه خبری آمریکایی فاکس‌نیوز با انتشار گزارشی درباره جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، جزییات بیشتری را از حمله هفت فروند بمب‌افکن بی-۲ به تاسیسات اتمی ایران منتشر کرده است.

این هواپیماها در عملیات موسوم به "چکش نیمه‌شب" (Operation Midnight Hammer)، از پایگاه وایتمن آمریکا به سمت ایران به پرواز درآمدند و به کمک بمب‌افکن‌های رادارگریز بی-۲ اسپیریت در مجموع ۱۴ بمب GBU-57/B را به اهداف خود پرتاب کردند که از این میان ۱۲ بمب به تاسیسات غنی‌سازی در فردو و دو بمب دیگر به تاسیسات نطنز پرتاب شدند.

کارشناسان می‌گویند که این نخستین استفاده عملیاتی از بمب عظیم ۱۳ تنی سنگرشکن GBU-57/B موسوم به "نفوذگر با مهمات انبوه" (MOP) توسط نیروی هوایی ایالات متحده بود.

بمب GBU-57/B یک بمب هدایت‌شونده با دقت بالا است که از یک کلاهک نفوذگر، سامانه ناوبری اینرسی مبتنی بر جی‌پی‌اس و چاشنی‌های ویژه تشکیل شده است و مواد منفجره تنها حدود ۲۰ درصد از وزن کلی آن را تشکیل می‌دهد. بمب‌های MOP کنونی می‌توانند دست‌کم تا عمق ۶۰ متر در موادی با سختی متوسط مانند بتن نفوذ کنند.

@dw_farsi

🔶 نگرانی شدید خانواده‌های گروگان‌ها از پیشروی ارتش اسرائیل در غزه

گروگان‌های اسرائیلی اکنون بیش از ۷۱۰ شبانه‌روز در اسارت گروه تروریستی حماس به سر می‌برند. خانواده‌های آنها از گزارش‌های پیشروی ارتش اسرائیل به سمت شهر غزه خبر ابراز نگرانی کرده و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را متهم کرده‌اند، فرزندانشان را "به دلایل و برای اهداف سیاسی قربانی می‌کند".

انجمن خانواده‌های گروگان‌های حماس در بیانیه‌ای رسمی ضمن ابراز نگرانی شدید از تحولات اعلام کرد که با توجه به گزارش‌های آغاز عملیات نفوذ ارتش اسرائیل به شهر غزه در شب گذشته، وضعیت گروگان‌ها به شدت وخیم شده است. در این بیانیە آمده کە نتانیاهو با نادیده گرفتن ارزیابی‌های رئیس ستاد کل ارتش و نهادهای امنیتی اسرائیل آگاهانه گروگان‌ها را به عنوان قربانی فدا می‌کند.

رسانه‌های اسرائیلی به نقل از منابع فلسطینی گزارش داده‌اند که حماس گروگان‌ها را از تونل‌های زیرزمینی خارج کرده و به خانه‌ها و چادرهای داخل شهر غزه منتقل کرده تا ارتش اسرائیل را از عملیات در مناطق خاص بازدارد.

مادر یکی از گروگان‌ها به رسانه‌ها گفته است که فرزندش در غزه به عنوان "سپر انسانی" مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. این خانواده‌ها از مقامات اسرائیلی می‌خواهند فوراً مذاکرات برای آزادی گروگان‌ها را از سر بگیرند.

@dw_farsi

🔶 بسنت: آمریکا بدون پیشقدم شدن اروپا، تعرفه بر چین برای قطع نفت روسیه وضع نمی‌کند

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده اعلام کرد که دولت ترامپ تعرفه‌های اضافی بر کالاهای چینی برای واداشتن پکن به منظور توقف خرید نفت روسیه اعمال نخواهد کرد، مگر اینکه کشورهای اروپایی ابتدا با تعرفه‌های سنگین بر چین و هند ضربه بزنند. او تأکید کرد که اروپا باید سهم خود را در قطع درآمدهای نفتی مسکو ایفا کند تا جنگ اوکراین پایان یابد.

بسنت روز دوشنبه ۲۴ شهریور (۱۵ سپتامبر) در مصاحبه‌ای مشترک با خبرگزاری‌های رویترز و بلومبرگ در مادرید، از کشورهای اروپایی خواست نقش قوی‌تری در قطع درآمدهای نفتی روسیه و پایان دادن به جنگ این کشور در اوکراین ایفا کنند.

او در پاسخ به سؤالی درباره اعمال تعرفه‌های مرتبط با خرید نفت روسیه بر کالاهای چینی – پس از وضع تعرفه اضافی ۲۵ درصدی بر واردات هند توسط ترامپ – گفت: «ما انتظار داریم اروپایی‌ها اکنون سهم خود را انجام دهند و ما بدون اروپایی‌ها پیشقدم نمی‌شویم.»

بسنت افزود، "اگر اروپا تعرفه‌های ثانویه قابل توجهی بر خریداران نفت روسیه اعمال کند، جنگ ظرف ۶۰ یا ۹۰ روز پایان می‌یابد، زیرا این اقدام منبع اصلی درآمد مسکو را قطع خواهد کرد".

او از آمادگی واشنگتن برای همکاری با اروپا در بررسی تحریم‌های شدیدتر علیه شرکت‌های روسی مانند روس‌نفت و لوک‌اویل خبر داد و پیشنهاد استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه (حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از سال ۲۰۲۲) را مطرح کرد. او گفت این می‌تواند با توقیف بخش‌های کوچک و استفاده از آن‌ها به عنوان وثیقه برای وام به اوکراین آغاز شود.

از زمان حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، غرب تحریم‌های گسترده‌ای علیه صادرات نفت مسکو وضع کرده است. با این حال چین و هند به بزرگ‌ترین خریداران نفت روسیه با تخفیف تبدیل شده‌اند؛ چین ۴۷ درصد و هند ۳۸ درصد از صادرات نفت خام روسیه را در ماه اوت سال جاری به خود اختصاص داده‌اند.

@dw_farsi

🔶 ترامپ از طرح شکایت ۱۵ میلیارد دلاری علیه نیویورک تایمز خبر داد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از قصد خود برای طرح شکایت ۱۵ میلیارد دلاری علیه روزنامه نیویورک تایمز خبر داد و این روزنامه را تریبون "حزب دموکرات چپ‌گرای افراطی" خواند.

ترامپ در پستی که در شبکه اجتماعی خود "تروث سوشیال" منتشر کرد، دلیل این شکایت را "تبدیل شدن روزنامه به ابزاری برای پخش اطلاعات نادرست در مورد خود، خانواده‌اش، جنبش‌های جمهوری‌خواه و ایالات متحده به طور کلی" عنوان کرد.

این اقدام پس از تهدید ترامپ در هفته گذشته مبنی بر شکایت از نیویورک تایمز به دلیل "گزارش‌هایی درباره ارتباطات ادعایی او با جفری اپستین، مجرم جنسی" صورت گرفته است.

تاکنون، روزنامه نیویورک تایمز واکنشی به این خبر نشان نداده است. ترامپ در گذشته نیز علیه رسانه‌های مختلف از جمله شبکه‌های CBS و ABC شکایت‌هایی مطرح کرده که در هر دو مورد به توافق‌های مالی به مبلغ میلیون‌ها دلار منجر شده است. منتقدان این اقدامات را حمله‌ای به آزادی مطبوعات می‌دانند.

@dw_farsi

🔶 ایران پس از ۱۲ سال قهرمان کشتی آزاد جهان شد

تیم ملی کشتی آزاد ایران در رقابت‌های قهرمانی جهان ۲۰۲۵ در زاگرب کرواسی با کسب یک مدال طلا، یک نقره و سه برنز به عنوان قهرمانی جهان دست یافت و پس از ۱۲ سال این عنوان را برای ششمین بار در تاریخ خود کسب کرد.

تیم ملی کشتی آزاد ایران در پایان رقابت‌های هشت وزن قهرمانی جهان ۲۰۲۵ که در زاگرب کرواسی برگزار شد، موفق به کسب عنوان قهرمانی زودهنگام شد. امیرحسین زارع در وزن ۱۲۵ کیلوگرم مدال طلا را برای ایران به ارمغان آورد. احمد محمدنژاد جوان در وزن ۶۱ کیلوگرم به مدال نقره دست یافت و محمد نخودی در وزن ۷۹ کیلوگرم، کامران قاسمپور در وزن ۸۶ کیلوگرم و امیرحسین فیروزپور در وزن ۹۲ کیلوگرم هر یک مدال برنز کسب کردند.

ایران همچنین در دو وزن پایانی این رقابت‌ها دو فینالیست دارد. رحمان عموزاد در وزن ۶۵ کیلوگرم و امیرعلی آذرپیرا در وزن ۹۷ کیلوگرم شامگاه سه‌شنبه (۱۶ سپتامبر / ۲۵ شهریور) برای کسب مدال طلا به مصاف حریفان خود خواهند رفت.

این ششمین قهرمانی ایران در تاریخ رقابت‌های کشتی آزاد جهان است. ایران پیش از این در سال‌های ۱۹۶۱، ۱۹۶۵، ۱۹۹۸، ۲۰۰۲ و ۲۰۱۳ این عنوان را کسب کرده بود.

کشتی آزاد ایران با شش قهرمانی، پس از روسیه که با ۳۵ عنوان قهرمانی پرافتخارترین تیم تاریخ این رقابت‌هاست، در جایگاه دوم قرار دارد. تیم‌های آمریکا و ترکیه هر یک با پنج قهرمانی در رده‌های بعدی جای دارند. ایران همچنین ۹ بار نایب قهرمان جهان شده و ۱۴ بار در جایگاه سوم قرار گرفته است.

@dw_farsi

🔶 آغاز حمله زمینی ارتش اسرائیل برای تصرف شهر غزه

منابع مختلف خبری گزارش می‌دهند که ارتش اسرائیل از شب گذشته (۱۵ سپتامبر / ۲۴ شهریور) حملات سنگین خود به شهر غزه را آغاز کرده است. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل با انتشار پیامی در اکس نوشت: «غزه در حال سوختن است.»

کاتس در ادامه پیام خود آورده است که ارتش اسرائیل "با مشت آهنین" علیه "زیرساخت ترور" در نوار غزه وارد عمل شده است.

نیروهای امدادی مستقر در غزه می‌گویند در جریان حمله‌ای به یک خانه در غرب شهر غزه، پنج نفر از جمله دو کودک کشته شده‌اند. بنا بر گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا، جنگنده‌های اسرائیلی در طول شب تقریبا بدون وقفه حملات سنگینی به این شهر واقع در شمال نوار غزه انجام دادند که با گلوله‌باران توپخانه همراه بود. طبق گزارش وفا، در این حملات در مجموع دست‌کم ۳۸ نفر کشته شدند.

بر اساس گزارش‌های تاییدنشده رسانه‌های فلسطینی، تانک‌های اسرائیلی در ادامه به داخل شهر نفوذ کردند. وب‌سایت خبری آمریکایی اکسیوس به نقل از مقام‌های اسرائیلی گزارش داده است که این اقدام به‌منزله "آغاز عملیات زمینی" است. بنا بر گزارش رسانه‌های اسرائیلی انفجارهای شدید در شمال نوار غزه حتی در اسرائیل هم شنیده شده است.

@dw_farsi

🔶 سالگرد مهسا؛ دیده‌بان حقوق بشر: عاملان سرکوب همچنان مصون‌اند

سازمان دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید مقام‌های جمهوری اسلامی درباره نقض‌های گسترده و جرایم مشمول حقوق بین‌الملل در جریان و پس از اعتراضات ۱۴۰۱ تحقیق "مؤثر، بی‌طرفانه و مستقل" انجام نداده‌اند. این نهاد، سالگرد اعتراضات را فرصتی برای دولت‌های نگران حقوق بشر دانست تا مسیرهای پیگرد کیفری و تحقق عدالت برای قربانیان و خانواده‌ها را دنبال کنند.

بر پایه نخستین گزارش هیأت حقیقت‌یاب سازمان ملل در مارس ۲۰۲۴، سرکوب مرگبار اعتراضات ۱۴۰۱ با "قتل، شکنجه و تجاوز جنسی" همراه بوده و مصداق "جنایت علیه بشریت" است. گزارش دوم هیأت در مارس ۲۰۲۵ نیز از تداوم آزار و اذیت علیه زنان و دختران، اقلیت‌ها و خانواده‌های قربانیان خبر می‌دهد.

بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیده‌بان حقوق بشر، گفت: «قربانیان و خانواده‌هایی که با خشونت بی‌رحمانه روبرو شده‌اند چشم‌انداز روشنی برای عدالت ندارند، زیرا کسانی که باید عدالت را تضمین کنند خود در نقض‌ها دخیل‌اند و از آمران و عاملان حفاظت می‌کنند.» او از کشورهایی که از صلاحیت برای رسیدگی کیفری برخوردارند خواست "از هر فرصت ممکن" برای پیگرد استفاده کنند.

دیده‌بان حقوق بشر به اعدام دست‌کم دو مرد در ماه‌های اخیر در ارتباط با اعتراضات اشاره می‌کند: مجاهد کورکوری (۲۱ خرداد) و مهران بهرامیان (۱۵ شهریور)؛ بهرامیان دوازدهمین فرد اعدام‌شده مرتبط با این پرونده‌ها عنوان شده است. عفو بین‌الملل و "گروه حقوق بشر ایران" (مستقر در اسلو) گفته‌اند این افراد زیر شکنجه و در روندهای "به‌غایت ناعادلانه" محکوم شده‌اند.

@dw_farsi

🔶 زنگ خطر در ارومیه؛ فروپاشی اکوسیستم با خشک‌شدن ۹۸درصدی دریاچه

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با استناد به تصاویر ماهواره‌ای گفت در نیمه سال ۱۴۰۴ روند خشک‌شدن دریاچه ارومیه به "نقطه فروپاشی و خشکی کامل" رسیده و بخش‌های جنوبی و شمالی تقریباً به‌طور کامل خشک شده‌اند.

به گفته او، حجم آب نسبت به سطح سال ۱۳۷۴ بیش از ۹۸ درصد کاهش یافته و پهنه‌های گسترده‌ای از بستر دریاچه به نمکزارهای عریان بدل شده است؛ وضعیتی که خطر فروپاشی برگشت‌ناپذیر محیط‌زیستی و پیامدهای جدی برای سلامت انسان را به همراه دارد.

زارع علت اصلی این بحران را "ساخت بیش از ۴۰ سد بر رودخانه‌های تغذیه‌کننده دریاچه و کاهش شدید ورودی" عنوان کرد و افزود گسترش اراضی آبی برای محصولات پرمصرفی مانند سیب و چغندر قند، جریان‌های سطحی را پیش از رسیدن به دریاچه خشک کرده است. به گفته او خشکسالی‌های پیاپی در دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ خورشیدی نیز روند زوال را شتاب داده‌اند.

او همچنین ساخت میان‌گذر دریاچه و گذرگاه شهید کلانتری را عاملی تشدیدکننده دانست که با برهم‌زدن گردش آب، پمپاژ آب‌های زیرزمینی و آلودگی را افزایش داده است. زارع تأکید کرد هرچند این گذرگاه علت اصلی زوال نیست، اما به‌عنوان مانع فیزیکی، سایر تنش‌ها را تقویت کرده و به "نمادی از انتخاب‌های نادرست در مدیریت حوضه آبریز" تبدیل شده است.

@dw_farsi

🔶 دلایل افزایش نرخ بلیط هواپیما در تابستان ۲۰۲۵

تنش‌های ژئوپولیتیکی، تعرفه‌های سنگین آمریکا، انسداد زنجیره‌های تأمین قطعات و کاهش گردشگران بین‌المللی، تابستان امسال را به یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های صنعت هوانوردی تبدیل کرد.

@dw_farsi

🔶 خیزش زن، زندگی، آزادی؛ انقلابی اجتماعی که ایران را تغییر داد

🔻گزارشی از امید برین

سه سال پیش در چنین روزی، قتل حکومتی مهسا ژینا امینی جرقه‌ای زد که به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اعتراضی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. خیزش "زن، زندگی، آزادی" که از کردستان آغاز شد و به سرعت سراسر کشور را فرا گرفت، نه تنها نمادی از مقاومت زنان در برابر قوانین تبعیض‌آمیز حجاب اجباری بود، بلکه به چالشی اساسی علیه ساختارهای پدرسالارانه، ایدئولوژیک و سرکوبگر حکومت تبدیل گردید.

این جنبش با شعار محوری خود که ریشه در جنبش زنان کرد دارد، مرزهای جنسیتی، اتنیکی و طبقاتی را درنوردید و میلیون‌ها ایرانی را در خیابان‌ها و فضاهای عمومی متحد کرد. امروز در سومین سالگرد این رویداد تاریخی علی‌رغم سرکوب‌های شدید، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن همچنان پویا و زنده است. زنان ایرانی با مقاومت روزانه خود، از عدم رعایت حجاب اجباری تا حضور پررنگ در عرصه‌های عمومی نشان داده‌اند که این خیزش نه یک اعتراض موقتی، بلکه یک انقلاب اجتماعی با نتایج پایدار است.

با وجود عدم تغییر در قوانین ضدزن جمهوری اسلامی این جنبش توانسته هزینه سرکوب را برای حکومت افزایش دهد و گفتمانی نوین از آزادی و عدالت را در جامعه ایران نهادینه کند.

دویچه وله برای بررسی عمیق‌تر ماهیت خیزش زن، زندگی، آزادی و تأثیرات آن بر جامعه ایران، با سه کارشناس گفت‌وگو کرده است. مهدیه گلرو، فعال سیاسی و حقوق زنان، هاوژین بقالی، پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسی و فعال فمینیست کُرد و کسری قره‌داغی، دانشجوی دکترای علوم سیاسی در دانشگاه سنترال فلوریدا. این کارشناسان تصویری جامع از این خیزش ارائه می‌دهند که فراتر از اعتراضات خیابانی، به تحولات اجتماعی عمیق اشاره دارد.

@dw_farsi

🔶 قدیانی: "زن، زندگی، آزادی" تکامل‌یافته جنبش‌های پیشین است

ابوالفضل قدیانی ، زندانی سیاسی در متنی که به مناسبت سومین سالگرد مرگ مهسا (ژینا) امینی، از بند هفت زندان اوین منتشر کرد، جنبش "زن، زندگی، آزادی" را تکامل‌یافته‌ی جنبش‌های پیشین خواند و با "اصلاح‌ناپذیر" توصیف‌کردن ساختار جمهوری اسلامی، عالی‌ترین مقام کشور را "مسئول اصلی سرکوب‌ها" دانست. او خواستار گذار به نظامی جمهوریِ دموکراتیکِ سکولار از طریق همه‌پرسی شد.

قدیانی نوشت، «"زن، زندگی، آزادی" ادامه طبیعی جنبش‌های آزادی‌خواهانه از مشروطه تا امروز است اما با جهشی مهم همراه شده: پذیرش این گزاره که جمهوری اسلامی اصلاح‌پذیر نیست و نظریه ولایت فقیه، جزء جدایی‌ناپذیرِ ساختار اقتدارگراست.» به‌گفته او، همین نگاه سبب شده که جنبش مستقیماً کلیت نظام و رهبر جمهوری اسلامی را هدف نقد قرار دهد.

در این متن، قدیانی مدعی است در جریان سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ صدها نفر جان باختند، هزاران نفر مجروح شدند و صدها نفر با شلیک مستقیم بینایی خود را از دست دادند. او تمام نهادهای امنیتی، قضایی و انتظامی را در قبال این وقایع پاسخ‌گو خوانده و مسئولیت اصلی را متوجه رهبر جمهوری اسلامی دانسته است. نهادهای رسمی اقدامات صورت‌گرفته را "قانونی" توصیف کرده‌اند.

قدیانی با تأکید بر تداوم اجتماعیِ جنبش، هشدار می‌دهد سقوط نظام به‌دست نیروهای بیگانه می‌تواند راه را برای حاکمیت دست‌نشانده باز کند. به باور او باید تغییر به‌دست مردم و با همه‌پرسی برای تعیین نظام آینده انجام شود؛ نظامی که او آن را "جمهوری دموکراتیک سکولا"ر مبتنی بر حقوق بشر می‌خواند.

او "استعفای رهبر، عذرخواهی از مردم و کناره‌گیری مسالمت‌آمیز" را کم‌هزینه‌ترین سناریو برای گذار معرفی کرد، اما تحقق آن را با توجه به سابقه و رویکرد حاکمیت بعید دانست.

@dw_farsi