🔹 سرمقاله امروز «دنیای اقتصاد»:

بازیابی مسیر توسعه

👤 نیکلا گرجستانی؛ مقام ارشد سابق بانک جهانی

✍️ شوکی که جنگ تحمیلی ۱۲ روزه به زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی کشور و امنیت ذهنی مردم ایران وارد آورده فرصت تلخ اما میمونی است برای بازنگری مسیر سیاستی پیش رو.

✍️ در آغاز دولت چهاردهم مقاله‌ای در همین روزنامه منتشر و در آن استدلال کرده بودم که احتمال واقعی تغییر «پارادایم حکمرانی» در ایران وجود دارد.

✍️ دولت دکتر پزشکیان تلاش کرده تا در منطقه تحولی در نحوه حکمرانی به وجود آورد. با امید به هوشمندی حاکمیت در پیروی از سیاست عقلانی، در شرایط اضطراری موجود می‌توان تجدید مذاکرات و امکان توافق اولیه و ادامه تحولات سیاسی اخیر دولت چهاردهم را متصور شد.

✍️ همبستگی و انسجام مردم ایران در شرایط جنگی اخیر می‌تواند بنیان دگردیسی در مسیر حکومت توسعه محور را رقم بزند مشروط بر این‌که نهادهای حکومتی و مدنی هرچه زودتر وارد گفتگو و تکاپوی جدی برای ترسیم راهکارهای معقول و کارآمد مورد نیاز شوند.

✍️ جامعه ایران بسیار تحول یافته و استفاده از اهرم‌های نامعقول را قبول نمی‌کند. پس از آتش بس باید به «بس»‌های دیگر نیز پرداخت از جمله «تبعیض بس»، «رانت بس» و «فساد بس».

✍️ در آغاز ترسیم ابعاد دگردیسی مورد نیاز می‌توان یک چارچوب اصولی در قالب آرمان‌های کلیدی برابری، آزادی و استقلال در عرصه‌های مختلف را این چنین متصور شد.

✍️ در سپهر اجتماعی: برابری بدون تبعیض، چه جنسیتی، دینی، یا قومی؛ آزادی پندار، گفتار، کردار و نحوه زیستن و لباس پوشیدن.

✍️ در سپهر سیاسی: برابری همه شهروندان در مقابل قانون و نفی هرگونه تبعیض بین شهروندان.

✍️ در سپهر اقتصادی: برابری فرصت‌ها برای همه شهروندان و بخصوص بانوان و کارآفرینان بخش خصوصی برای رفاه بیشتر همه اقشار در جامعه؛ آزادی اینترنت و خلاقیت برای شکوفایی پتانسیل ژرف نهفته در جامعه؛ استقلال کارآفرینی برای پویایی بخش خصوصی و ایجاد شغل.

✍️ در عرصه سیاسی، باز کردن فضای رسانه‌ها، آزادی زندانیان سیاسی-مدنی، تلاش در راستای تقویت حکومت قانون، رفع تبعیض در برخورد با شهروندان و تحقق مفهوم واقعی شهروندی باید از اولویت‌های مهم مورد نظر باشد.

✍️ مهمترین اولویت راهبردی-سیاستی در فاز نخست (کوتاه مدت) تلاش برای برقراری ثبات در اقتصاد کلان، ثبات سیاسی، ثبات اجتماعی و ظرفیت اجرایی کارآمد است.

✍️ در این راستا رسیدن به حداقل یک توافق اولیه با اتحادیه اروپا و ایالات متحده در مورد برنامه هسته‌ای و برداشتن تحریم‌ها برای حل و فصل ناکارآمدی اقتصادی ایران بیشترین اهمیت را دارد.

✍️ قبول FATF، می تواند کمک بزرگی بکند. با حذف بالفعل تحریم ثانویه آمریکا در مورد فروش نفت ایران به چین هم، امید بازگیری سریع صادرات نفت می‌رود. همچنین نیاز به تنظیم طرح‌های‌کارآمد برای هدفمندی یارانه‌ها، یکسان‌سازی نرخ ارز و مهار رشد نقدینگی داریم.

✍️ در فاز بعدی (میان مدت)، مهم‌ترین اهداف باید کاهش فقر و نابرابری درآمدها باشد. بازنگری مدل رشد اقتصادی ایران نیز باید در دستور کار قرار گیرد. دوران بازی با نفت به عنوان اهرم قدرت اقتصادی در جهان سپری شده است.

✍️ در فاز سوم (بلند مدت) می‌توان برای اولویت‌های زیر طرح‌های مشخصی را آماده کرد.

✍️ یکم، افزایش قابل ملاحظه مشارکت مردم در نیروی کار.

✍️ دوم، تقویت حاکمیت قانون؛ بهبودی فضای کسب وکار وسرمایه‌گذاری؛ تشویق بیشتر سرمایه‌گذاری خارجی؛ سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی گسترده در دیجیتالی‌تر شدن عملیات اقتصادی، در توسعه سیستم‌های هوش‌مصنوعی.

✍️ سوم رسیدگی جدی به مسائل زیست محیطی، به خصوص چالش کمبود آب.

✍️ چهارم، گذار اقتصاد به انتشار کربن خالص صفر تا سال ۲۰۵۰.

✍️ در این فرآیند، هم‌چنین نیاز به بررسی مجدد اولویت‌ها و برنامه‌ها از لابلای یک لنز توسعه وجود دارد. در انجام این کار، تمرکز باید بر خردمندی، دانش و روش علمی‌باشد.

✍️ ممکن است برنامه‌های از پیش تصویب ‌شده نیز نیاز به بازنگری داشته باشند.

✍️ نهادهای حکومتی باید مردم را وارد فرایند دگرگونی‌های ساختاری کنند. برای رسیدن به ذهنیت‌های لازم برای کنش گری کارآمد در یک جامعه مدرن نیاز داریم تا به جای شور از علم، به جای شعر از راهبرد، و به جای شعار از برنامه پیروی کنیم.

✍️ بازگشایی فضای سیاسی- اجتماعی و نیز فضای مجازی از اولویت‌های مسیر پیش رو است.

✍️ در مسیر تحول لازم برای نجات ایران از ابر بحران‌های جاری عزم ملی باید بر تمایلات ایدئولوژیک برخی از جناح‌ها ارجحیت داشته باشد.

✍️ حاکمیت نقش کلیدی را در چنین فرایندهایی ایفا می‌کند از جمله حمایت از اهداف تحول و نیز برداشتن موانع احتمالی در مسیر مورد نظر.

#دنیای_اقتصاد #تغییر_پارادایم_حکمرانی #توسعه

✅ کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد👇
@den_ir