اکوایران

⭕️ پول بی‌برکت

واکاوی پدیده بی‌برکت‌شدن پول در مشاوره با دکتر کامران ندری

✍🏻 صبا نوبری /نویسنده نشریه

🔹وقتی مردم می‌گویند پول دیگر برکت ندارد، در واقع از کاهش قدرت خرید سخن می‌گویند. یعنی پولی که روزی می‌توانست بخش مهمی از نیازهای زندگی را تامین کند، امروز توان گذشته را ندارد. در ادبیات اقتصادی، این همان کاهش ارزش پول است. پول زمانی ارزشمند است که بتواند در برابر کالاها و خدمات، قدرت مبادله خود را حفظ کند. اما وقتی تورم افزایش پیدا می‌کند، قیمت کالاها بالا می‌رود و ارزش واقعی پول کاهش می‌یابد. به بیان ساده، مشکل فقط کم بودن پول نیست، بلکه مسئله این است که همان مقدار پول، دیگر توان خرید گذشته را ندارد. به همین دلیل، مفهوم بی‌برکتی پول را می‌توان ترجمه اجتماعی و فرهنگی پدیده تورم دانست. مردم شاید از اصطلاحات تخصصی اقتصاد مانند کاهش ارزش واقعی پول یا افت قدرت خرید استفاده نکنند، اما تجربه روزمره آنها دقیقاً همین واقعیت را بازتاب می‌دهد.

🔹تحلیل پدیده‌های اقتصادی از منظر تجربه زیسته جامعه، بستری برای درک عمیق‌تر اثرات سیاست‌گذاری‌ها فراهم می‌کند. عبارت «بی‌برکت شدن پول» که وجهی سنتی و فرهنگی در جامعه ایران دارد، در واقع دقیق‌ترین توصیف عموم مردم از فرآیند نزولی ارزش اسمی دارایی‌ها در برابر شتاب قیمت‌هاست. از منظر اقتصاد کلان، این پدیده ساختار و سازوکار روشنی دارد که ریشه آن را باید در شیوه نگهداری دارایی‌ها و عدم توازن میان درآمدهای اسمی و نرخ تورم جست‌وجو کرد.

🔹هنگامی که دولت هزینه‌های خود را از مسیر درآمدهای پایدار نظیر مالیات یا روش‌های غیرتورمی تامین نمی‌کند، ناگزیر به سمت منابع پولی و خلق پول از طریق شبکه بانکی یا به‌طور مستقیم از طریق بانک مرکزی گام برمی‌دارد. در این شرایط، عرضه پول در اقتصاد افزایش می‌یابد، درحالی‌که سرعت رشد تولید واقعی هم‌پای سرعت رشد پول نیست. برای نمونه، در وضعیت رشد نقدینگی 40درصدی، تولید واقعی فقط یک یا دو درصد رشد می‌کند و این شکاف خود را در قالب تورم نشان می‌دهد. این روند که در ادبیات اقتصادی از آن به‌عنوان پولی‌سازی کسری بودجه یاد می‌شود، ریشه اصلی افت مستمر ارزش ریال است.

🔹یکی از کلیدی‌ترین مفاهیمی که در سال‌های اخیر برای تبیین شتاب‌گیری قیمت‌ها و پیش‌خور شدن تورم در بازارها مورد توجه قرار گرفته، مفهوم «انتظارات تورمی» است. انتظارات به این معناست که آحاد اقتصادی بر اساس برداشت‌های خود از آینده، رفتارهای مالی امروزشان را تنظیم می‌کنند؛ اگر جامعه انتظار داشته باشد قیمت‌ها در ماه‌های آینده افزایش یابد، تقاضای خود را به زمان حال منتقل می‌کند و همین امر موجب جهش زودهنگام قیمت‌ها می‌شود. انتظارات تورمی متغیری بسیار تعیین‌کننده است، اما شکل‌گیری انتظارات منفی خود معلول حکمرانی اقتصادی ضعیف و عدم اداره مطلوب کشور است. زمانی که جامعه به عملکرد دولت اعتماد داشته باشد و کیفیت مدیریت را مثبت ارزیابی کند، انتظارات نسبت به آینده اصلاح می‌شود؛ بنابراین ناامیدی و انتظارات منفی جاری نیز اساساً برخاسته از ریشه‌های حکمرانی است.

#تجارت_فردا
@tejaratefarda

متن کامل گزارش را اینجا و متن گفت‌و گو با دکتر تیمور رحمانی درباره ساز و کار کاهش قدرت خرید خانوار را اینجا مطالعه کنید.

هفته نامه تجارت فردا

پول بی‌برکت

صبا نوبری /نویسنده نشریه

افرادی که در زمره دهک‌های کم‌درآمد قرار می‌گیرند، اغلب می‌گویند: «برکت از پول رفته

❤2👍2

2.58K views05:29