🔵 این‌گونه از #هوش_مصنوعی بپرسید / ۷ اصل طلایی برای گرفتن پاسخ بهتر
بسیاری از کاربران در درجه اول با مشکل «پاسخ‌های عمومی» مواجه می‌شوند. دلیل اصلی؟ پرسش‌های «غیردقیق» یا «مبهم».
در دنیای مدرن که هوش مصنوعی بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیندهای شغلی، تحصیلی و حتی شخصی شده است، چت‌روبات‌های پیشرفته مانند چت‌جی‌پی‌تی، دیپ‌سیک، جمینای، کوپایلت و ... نه تنها ابزارهای کمکی هستند، بلکه به یک همکار دائمی و قابل اعتماد تبدیل شده‌اند.
به گزارش همشهری آنلاین، با این حال استفاده موثر از این ابزارها مستلزم دانستن «قواعد بازی» است. نوشتن یک پرسش عادی ممکن است پاسخی سطحی به‌دنبال داشته باشد، ولی پرسیدن درست و برنامه‌ریزی شده، می‌تواند دروازه‌ای به سوی اطلاعات عمیق، دقیق و منسجم باشد.
اصل اول: واضح و مشخص بنویسید
بسیاری از کاربران در درجه اول با مشکل «پاسخ‌های عمومی» مواجه می‌شوند. دلیل اصلی؟ پرسش‌های «غیردقیق» یا «مبهم».
روش علمی: از ساختار SMART برای طراحی سؤالات استفاده کنید. این رویکرد در مدیریت پروژه‌ها کاربرد دارد، اما در تعامل با هوش مصنوعی نیز فوق‌العاده موثر است.
این عبارت مخفف 5کلمه مشخص، قابل اندازه‌گیری، قابل واگذاری، واقع‌گرایانه و زمان‌مند است.
اصل دوم: نقش یا شخصیت مشخص کنید
هوش مصنوعی می‌تواند به‌صورت یک دانش‌آموز، دانشمند، نویسنده، معلم یا حتی یک متخصص حقوقی پاسخ دهد. مشخص کردن شخصیت، دقت و روال درخواستی شما را بالا می‌برد. به‌عنوان مثال این‌گونه بپرسید: «فرض کن تو یک محقق بازاریابی با تجربه ۱۰ساله هستی. تحلیلی از روند فروش محصولات لوازم آرایشی در سال ۲۰۲۳ ارائه بده.»
اصل سوم: زنجیره استدلالی بسازید
هوش مصنوعی بیشتر اوقات وقتی خوب پاسخ می‌دهد که بفهمند چه مراحلی را باید برای رسیدن به پاسخ دنبال کند. القای زنجیره فکری تکنیکی است که با وادار کردن صریح هوش مصنوعی به ایجاد یک فرآیند توضیح یا استدلال گام به گام قبل از رسیدن به پاسخ نهایی، عملکرد مدل‌های زبانی را بهبود می‌بخشد. به‌عنوان مثال، اول، تعریف فتوسنتنز را بخواهید. بعد، بپرسید که انواع آن را مقایسه کند. سپس، توضیح بدهد چرا C4 مهم است. در نهایت، تاثیر آن را روی کشاورزی مدرن را بگوید.
اصل چهارم: زبان رسمی و روان استفاده کنید
بهترین پاسخ‌ها از گفتاری مشابه گفتار انسان به‌وجود می‌آیند. زبان شفاف، بدون غلط املایی، هوش مصنوعی را قادر می‌سازد تا بهتر متوجه شود و واکنش نشان بدهد.
اصل پنجم: بازخورد بدهید و تکرار کنید
یکی از نقاط قوت چت‌روبات‌ها، توانایی یادگیری مداوم از تعامل است. اگر پاسخ اولیه رضایت‌بخش نیست، نگویید «متوجه نشدی؟»، بلکه به آرامی توضیح بدهید چه چیزی از دست رفته یا چه تغییری می‌خواهید. چت‌روبات به کمک این بازخوردها، نتیجه‌ای نزدیک‌تر به انتظارات‌تان تولید می‌کند.
اصل ششم: محدودیت‌های آن را بشناسید
چت‌روبات‌ها همه‌دان نیستند. مثلا اطلاعات آنها ممکن است فقط تا یک بازه زمانی خاص مثل۲۰۲۳ به‌روز باشد. همچنین، گاهی اوقات اشتباهات منطقی یا حتی اطلاعات غلط ارائه می‌دهند. بنابراین، همیشه: منابع را چک و داده‌ها را تایید کنید. همچنین نسبت به تاریخ و سند موضوعی آگاه باشید.
اصل هفتم: استفاده از عبارات دستوری
به‌جای اینکه بنویسید: «بگو»، بهتر است از دستورات فعال و هدفمند استفاده کنید: «تحلیل کن»، «مقایسه کن»، «توضیح بده»، «خلاصه کن»
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
بسیاری از کاربران در درجه اول با مشکل «پاسخ‌های عمومی» مواجه می‌شوند. دلیل اصلی؟ پرسش‌های «غیردقیق» یا «مبهم».
در دنیای مدرن که هوش مصنوعی بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیندهای شغلی، تحصیلی و حتی شخصی شده است، چت‌روبات‌های پیشرفته مانند چت‌جی‌پی‌تی، دیپ‌سیک، جمینای، کوپایلت و ... نه تنها ابزارهای کمکی هستند، بلکه به یک همکار دائمی و قابل اعتماد تبدیل شده‌اند.
به گزارش همشهری آنلاین، با این حال استفاده موثر از این ابزارها مستلزم دانستن «قواعد بازی» است. نوشتن یک پرسش عادی ممکن است پاسخی سطحی به‌دنبال داشته باشد، ولی پرسیدن درست و برنامه‌ریزی شده، می‌تواند دروازه‌ای به سوی اطلاعات عمیق، دقیق و منسجم باشد.
اصل اول: واضح و مشخص بنویسید
بسیاری از کاربران در درجه اول با مشکل «پاسخ‌های عمومی» مواجه می‌شوند. دلیل اصلی؟ پرسش‌های «غیردقیق» یا «مبهم».
روش علمی: از ساختار SMART برای طراحی سؤالات استفاده کنید. این رویکرد در مدیریت پروژه‌ها کاربرد دارد، اما در تعامل با هوش مصنوعی نیز فوق‌العاده موثر است.
این عبارت مخفف 5کلمه مشخص، قابل اندازه‌گیری، قابل واگذاری، واقع‌گرایانه و زمان‌مند است.
اصل دوم: نقش یا شخصیت مشخص کنید
هوش مصنوعی می‌تواند به‌صورت یک دانش‌آموز، دانشمند، نویسنده، معلم یا حتی یک متخصص حقوقی پاسخ دهد. مشخص کردن شخصیت، دقت و روال درخواستی شما را بالا می‌برد. به‌عنوان مثال این‌گونه بپرسید: «فرض کن تو یک محقق بازاریابی با تجربه ۱۰ساله هستی. تحلیلی از روند فروش محصولات لوازم آرایشی در سال ۲۰۲۳ ارائه بده.»
اصل سوم: زنجیره استدلالی بسازید
هوش مصنوعی بیشتر اوقات وقتی خوب پاسخ می‌دهد که بفهمند چه مراحلی را باید برای رسیدن به پاسخ دنبال کند. القای زنجیره فکری تکنیکی است که با وادار کردن صریح هوش مصنوعی به ایجاد یک فرآیند توضیح یا استدلال گام به گام قبل از رسیدن به پاسخ نهایی، عملکرد مدل‌های زبانی را بهبود می‌بخشد. به‌عنوان مثال، اول، تعریف فتوسنتنز را بخواهید. بعد، بپرسید که انواع آن را مقایسه کند. سپس، توضیح بدهد چرا C4 مهم است. در نهایت، تاثیر آن را روی کشاورزی مدرن را بگوید.
اصل چهارم: زبان رسمی و روان استفاده کنید
بهترین پاسخ‌ها از گفتاری مشابه گفتار انسان به‌وجود می‌آیند. زبان شفاف، بدون غلط املایی، هوش مصنوعی را قادر می‌سازد تا بهتر متوجه شود و واکنش نشان بدهد.
اصل پنجم: بازخورد بدهید و تکرار کنید
یکی از نقاط قوت چت‌روبات‌ها، توانایی یادگیری مداوم از تعامل است. اگر پاسخ اولیه رضایت‌بخش نیست، نگویید «متوجه نشدی؟»، بلکه به آرامی توضیح بدهید چه چیزی از دست رفته یا چه تغییری می‌خواهید. چت‌روبات به کمک این بازخوردها، نتیجه‌ای نزدیک‌تر به انتظارات‌تان تولید می‌کند.
اصل ششم: محدودیت‌های آن را بشناسید
چت‌روبات‌ها همه‌دان نیستند. مثلا اطلاعات آنها ممکن است فقط تا یک بازه زمانی خاص مثل۲۰۲۳ به‌روز باشد. همچنین، گاهی اوقات اشتباهات منطقی یا حتی اطلاعات غلط ارائه می‌دهند. بنابراین، همیشه: منابع را چک و داده‌ها را تایید کنید. همچنین نسبت به تاریخ و سند موضوعی آگاه باشید.
اصل هفتم: استفاده از عبارات دستوری
به‌جای اینکه بنویسید: «بگو»، بهتر است از دستورات فعال و هدفمند استفاده کنید: «تحلیل کن»، «مقایسه کن»، «توضیح بده»، «خلاصه کن»
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤7👏1
«روز زن و روز مادر را به خانم‌های محترم کانال دورنمای اقتصاد تبریک می‌گویم و برای‌تان سلامتی، موفقیت و شادکامی آرزو دارم.»
❤18🙏4
🔵 #مستند: #زمین_چگونه_ساخته_شد
✅ قسمت اول: گرند کانیون
🔸دوبله فارسی
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
https://t.me/wateriran_env/64247
✅ قسمت اول: گرند کانیون
🔸دوبله فارسی
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
https://t.me/wateriran_env/64247
Telegram
آب و محیط زیست
🎥 مستند: زمین چگونه ساخته شد
✅ قسمت اول: گرند کانیون
🎙 دوبله فارسی
🎞 480p
کانال جغرافیدانان ایران
🌳 @Wateriran_Env 💧🇮🇷
🔹برترین کانال آب و محیط زیست ایران 👆
✅ قسمت اول: گرند کانیون
🎙 دوبله فارسی
🎞 480p
کانال جغرافیدانان ایران
🌳 @Wateriran_Env 💧🇮🇷
🔹برترین کانال آب و محیط زیست ایران 👆
❤5
وقتی از ابررایانه‌ها، الگوریتم‌های یادگیری عمیق، و مدل‌های پیش‌بینی‌کننده‌ی هوش مصنوعی صحبت می‌کنیم، شاید وسوسه شویم که انسان را موجودی ناکامل، خطاپذیر، و حتی «منسوخ» تصور کنیم. اما من انسان معمولی را دوست دارم.
انسانی را دوست دارم که مغزش، با تمام پیچیدگی‌های شگفت‌انگیزش، گاهی ساده‌ترین تاریخ‌ها را فراموش می‌کند حتی تاریخ تولد همسرش را و … اما در همان لحظه، می‌تواند شعری از حافظ زمزمه کند که قرن‌هاست قلب‌ها را می‌شکافد. انسانی را می‌ستایم که شاید نتواند حجم داده‌های یک ابرکامپیوتر را پردازش کند، اما در سکوت آزمایشگاه، با شهودی جادویی، فرمولی را کشف می‌کند که جهان را دگرگون می‌سازد.
هوش مصنوعی، این دستاورد خارق‌العاده‌ی بشر، به ما کمک کرده است تا سرطان را زودتر تشخیص دهیم، کهکشان‌ها را رصد کنیم، و حتی زبان‌های باستانی را رمزگشایی کنیم. اما آیا تا به حال هوش مصنوعی توانسته است لحظه‌ای از ترسِ شکست، دستانش بلرزد؟ آیا توانسته است در مواجهه با غروب خورشید، بی‌هیچ دلیل منطقی، اشک بریزد؟ آیا می‌تواند مفهومی به نام «امید» را خلق کند، آن هم نه با داده‌ها، بلکه با تنها زیستن در تاریکی و انتخاب روشنایی؟
نگرانم وقتی می‌بینم برخی می‌خواهند انسان را به ماشینی تبدیل کنند که هرگز فراموش نمی‌کند، هرگز خطا نمی‌کند، و هرگز زیر بار سنگین احساساتش خم نمی‌شود. اگر چنین شود، ما نه‌تنها انسانیت، بلکه خودِ زندگی را به الگوریتمی سرد تقلیل داده‌ایم. هوش مصنوعی زمانی ارزشمند است که مانند قلمرویی در دستان کاوشگرانِ بشریت باشد؛ نه آینه‌ای که تصویری بی‌روح و کمال‌گرا از ما بازتاب دهد.
پس بگذارید انسان طبیعی بماند: خطاکار، شکننده، پر از تناقض… اما عمیقاً زنده. زنده با تمام اشتباهاتش، زنده با تمام رویاهایش. و بیایید هوش مصنوعی را همچون چراغی در دستان این انسان نگه داریم—چراغی که راه را روشن می‌کند، اما هرگز جای پاهای جست‌وجوگر او را نمی‌گیرد.
امیدوارم روزی نرسد که هوشِ انسان، مصنوعی شود…
چراکه زیباترین معجزه‌ی هستی، همین انسان ناکامل است:
انسانی که می‌داند نمی‌داند، اما جسارتِ پرسش را دارد.
#سجادیفر
شب خوش
انسانی را دوست دارم که مغزش، با تمام پیچیدگی‌های شگفت‌انگیزش، گاهی ساده‌ترین تاریخ‌ها را فراموش می‌کند حتی تاریخ تولد همسرش را و … اما در همان لحظه، می‌تواند شعری از حافظ زمزمه کند که قرن‌هاست قلب‌ها را می‌شکافد. انسانی را می‌ستایم که شاید نتواند حجم داده‌های یک ابرکامپیوتر را پردازش کند، اما در سکوت آزمایشگاه، با شهودی جادویی، فرمولی را کشف می‌کند که جهان را دگرگون می‌سازد.
هوش مصنوعی، این دستاورد خارق‌العاده‌ی بشر، به ما کمک کرده است تا سرطان را زودتر تشخیص دهیم، کهکشان‌ها را رصد کنیم، و حتی زبان‌های باستانی را رمزگشایی کنیم. اما آیا تا به حال هوش مصنوعی توانسته است لحظه‌ای از ترسِ شکست، دستانش بلرزد؟ آیا توانسته است در مواجهه با غروب خورشید، بی‌هیچ دلیل منطقی، اشک بریزد؟ آیا می‌تواند مفهومی به نام «امید» را خلق کند، آن هم نه با داده‌ها، بلکه با تنها زیستن در تاریکی و انتخاب روشنایی؟
نگرانم وقتی می‌بینم برخی می‌خواهند انسان را به ماشینی تبدیل کنند که هرگز فراموش نمی‌کند، هرگز خطا نمی‌کند، و هرگز زیر بار سنگین احساساتش خم نمی‌شود. اگر چنین شود، ما نه‌تنها انسانیت، بلکه خودِ زندگی را به الگوریتمی سرد تقلیل داده‌ایم. هوش مصنوعی زمانی ارزشمند است که مانند قلمرویی در دستان کاوشگرانِ بشریت باشد؛ نه آینه‌ای که تصویری بی‌روح و کمال‌گرا از ما بازتاب دهد.
پس بگذارید انسان طبیعی بماند: خطاکار، شکننده، پر از تناقض… اما عمیقاً زنده. زنده با تمام اشتباهاتش، زنده با تمام رویاهایش. و بیایید هوش مصنوعی را همچون چراغی در دستان این انسان نگه داریم—چراغی که راه را روشن می‌کند، اما هرگز جای پاهای جست‌وجوگر او را نمی‌گیرد.
امیدوارم روزی نرسد که هوشِ انسان، مصنوعی شود…
چراکه زیباترین معجزه‌ی هستی، همین انسان ناکامل است:
انسانی که می‌داند نمی‌داند، اما جسارتِ پرسش را دارد.
#سجادیفر
شب خوش
❤8👌6
Forwarded from عکس نگار
🔵 رتبه‌بندی: رشد تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه در میان ۵۰ اقتصاد برتر جهان (۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵)
نکات کلیدی
پنج کشور نخست از نظر رشد سرانه تولید ناخالص داخلی واقعی از سال ۲۰۰۰ تاکنون، اقتصادهای آسیایی هستند:
چین (۵۱۸٪)
ویتنام (۲۶۶٪)
هند (۲۳۵٪)
بنگلادش (۲۰۸٪)
قزاقستان (۱۸۳٪).
پس از آنها کشورهای اروپای شرقی قرار دارند (رومانی ۱۸۰٪، لهستان ۱۵۰٪) که طی این دوره رشد همگرایی سریعی را تجربه کرده و به سطح استانداردهای زندگی اقتصادهای توسعه‌یافته نزدیک شده‌اند.
یک‌چهارم قرن گذشته چشم‌انداز اقتصادی جهان را دگرگون کرده است؛ با افزایش قابل توجه سطح زندگی در آسیا و بخش‌هایی از اروپای شرقی.
رشد تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه نشان می‌دهد کشورها تا چه اندازه توانسته‌اند تولید اقتصادی خود را به‌ازای هر نفر افزایش دهند؛ معیاری که یکی از روشن‌ترین شاخص‌های بلندمدت رفاه محسوب می‌شود.
این تصویر، ۵۰ اقتصاد برتر جهان از نظر اندازه GDP را بر اساس رشد GDP واقعی سرانه از سال ۲۰۰۰ رتبه‌بندی می‌کند و نشان می‌دهد کدام کشورها بیشترین بهبود در استانداردهای زندگی را تجربه کرده‌اند.
داده‌ها از قیمت‌های ثابت (برای حذف اثر تورم) و برابری قدرت خرید (PPP) بر حسب دلار بین‌المللی ۲۰۲۱ استفاده می‌کنند تا تغییرات واقعی ثروت را بدون تحریف ناشی از نوسان ارز یا تفاوت سطح قیمت‌ها نشان دهند.
عملکرد برترین‌ها
در میان کشورهایی که بهترین عملکرد را داشته‌اند، چین با رشد ۵۱۸ درصدی پیشتاز است و پس از آن ویتنام (۲۶۶٪)، هند (۲۳۵٪)، بنگلادش (۲۰۸٪) و قزاقستان (۱۸۳٪) قرار دارند.
این اقتصادها طی ۲۵ سال گذشته صنعتی‌سازی سریع، رشد صادرات‌محور و تحول ساختاری عمیقی را تجربه کرده‌اند.
جهش اقتصادهای آسیایی در رشد واقعی سرانه GDP (۲۰۰۰–۲۰۲۵)
آسیا صدرنشین این رتبه‌بندی است؛ پنج اقتصاد نخست و ۱۴ کشور از ۲۰ کشور اول متعلق به این قاره هستند.
افزایش بی‌سابقه چین به‌ویژه چشم‌گیر است؛ تولید ناخالص داخلی سرانه واقعی این کشور از ۴۰۵۰ دلار در سال ۲۰۰۰ به ۲۵۰۳۵ دلار در ۲۰۲۵ رسیده است (رشد ۵۱۸٪).
ویتنام (۲۶۶٪) و بنگلادش (۲۰۸٪) نیز با توسعه صنایع تولیدی رقابتی و ادغام بیشتر در شبکه تجارت جهانی رشد چشمگیری داشته‌اند.
رشد ۲۳۵ درصدی هند بیانگر آثار آزادسازی اقتصادی، جمعیت جوان و گسترش بخش خدمات است.
این چهار اقتصاد آسیایی از سال ۲۰۰۰ تاکنون نقش مهمی در شکل‌دهی به رشد و تجارت جهانی داشته‌اند.
رشد همگرایی در اروپای شرقی
چند کشور اروپای شرقی نیز همگرایی قابل توجهی با استانداردهای زندگی اروپای غربی داشته‌اند.
تولید ناخالص داخلی سرانه رومانی از ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۱۸۰٪ رشد کرد و لهستان ۱۵۰٪ رشد داشت. هر دو کشور GDP سرانه خود را بیش از دو برابر افزایش داده و به بیش از ۴۱٬۸۹۳ دلار رسانده‌اند.
پیوستن به اتحادیه اروپا (۲۰۰۴ برای چک و لهستان، و ۲۰۰۷ برای رومانی)، افزایش سرمایه‌گذاری و رشد بهره‌وری موتور اصلی این دوره ۲۵ ساله همگرایی بوده است.
کاهش سرانه GDP امارات متحده عربی به‌دلیل جهش جمعیت
همه ۵۰ اقتصاد بزرگ جهان از نظر GDP شاهد افزایش سرانه GDP واقعی نبوده‌اند.
امارات متحده عربی کاهش قابل توجهی را تجربه کرده است؛ سرانه GDP واقعی از حدود ۹۹ هزار دلار در سال ۲۰۰۰ به ۷۲٬۳۸۶ دلار در ۲۰۲۵ تنزل یافته است.
علت اصلی، افزایش سریع جمعیت بوده که از ۳.۵ میلیون نفر در سال ۲۰۰۰ به بیش از ۱۱.۳۵ میلیون نفر در ۲۰۲۵ رسید.
با توزیع تولید اقتصادی میان جمعیتی بسیار بزرگ‌تر، سرانه GDP کاهش یافته؛ حتی در حالی که کل فعالیت اقتصادی کشور افزایش پیدا کرده است.
🔸منبع:
Visual Capitalist
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
ترجمه : دورنمای اقتصاد
نکات کلیدی
پنج کشور نخست از نظر رشد سرانه تولید ناخالص داخلی واقعی از سال ۲۰۰۰ تاکنون، اقتصادهای آسیایی هستند:
چین (۵۱۸٪)
ویتنام (۲۶۶٪)
هند (۲۳۵٪)
بنگلادش (۲۰۸٪)
قزاقستان (۱۸۳٪).
پس از آنها کشورهای اروپای شرقی قرار دارند (رومانی ۱۸۰٪، لهستان ۱۵۰٪) که طی این دوره رشد همگرایی سریعی را تجربه کرده و به سطح استانداردهای زندگی اقتصادهای توسعه‌یافته نزدیک شده‌اند.
یک‌چهارم قرن گذشته چشم‌انداز اقتصادی جهان را دگرگون کرده است؛ با افزایش قابل توجه سطح زندگی در آسیا و بخش‌هایی از اروپای شرقی.
رشد تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه نشان می‌دهد کشورها تا چه اندازه توانسته‌اند تولید اقتصادی خود را به‌ازای هر نفر افزایش دهند؛ معیاری که یکی از روشن‌ترین شاخص‌های بلندمدت رفاه محسوب می‌شود.
این تصویر، ۵۰ اقتصاد برتر جهان از نظر اندازه GDP را بر اساس رشد GDP واقعی سرانه از سال ۲۰۰۰ رتبه‌بندی می‌کند و نشان می‌دهد کدام کشورها بیشترین بهبود در استانداردهای زندگی را تجربه کرده‌اند.
داده‌ها از قیمت‌های ثابت (برای حذف اثر تورم) و برابری قدرت خرید (PPP) بر حسب دلار بین‌المللی ۲۰۲۱ استفاده می‌کنند تا تغییرات واقعی ثروت را بدون تحریف ناشی از نوسان ارز یا تفاوت سطح قیمت‌ها نشان دهند.
عملکرد برترین‌ها
در میان کشورهایی که بهترین عملکرد را داشته‌اند، چین با رشد ۵۱۸ درصدی پیشتاز است و پس از آن ویتنام (۲۶۶٪)، هند (۲۳۵٪)، بنگلادش (۲۰۸٪) و قزاقستان (۱۸۳٪) قرار دارند.
این اقتصادها طی ۲۵ سال گذشته صنعتی‌سازی سریع، رشد صادرات‌محور و تحول ساختاری عمیقی را تجربه کرده‌اند.
جهش اقتصادهای آسیایی در رشد واقعی سرانه GDP (۲۰۰۰–۲۰۲۵)
آسیا صدرنشین این رتبه‌بندی است؛ پنج اقتصاد نخست و ۱۴ کشور از ۲۰ کشور اول متعلق به این قاره هستند.
افزایش بی‌سابقه چین به‌ویژه چشم‌گیر است؛ تولید ناخالص داخلی سرانه واقعی این کشور از ۴۰۵۰ دلار در سال ۲۰۰۰ به ۲۵۰۳۵ دلار در ۲۰۲۵ رسیده است (رشد ۵۱۸٪).
ویتنام (۲۶۶٪) و بنگلادش (۲۰۸٪) نیز با توسعه صنایع تولیدی رقابتی و ادغام بیشتر در شبکه تجارت جهانی رشد چشمگیری داشته‌اند.
رشد ۲۳۵ درصدی هند بیانگر آثار آزادسازی اقتصادی، جمعیت جوان و گسترش بخش خدمات است.
این چهار اقتصاد آسیایی از سال ۲۰۰۰ تاکنون نقش مهمی در شکل‌دهی به رشد و تجارت جهانی داشته‌اند.
رشد همگرایی در اروپای شرقی
چند کشور اروپای شرقی نیز همگرایی قابل توجهی با استانداردهای زندگی اروپای غربی داشته‌اند.
تولید ناخالص داخلی سرانه رومانی از ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۱۸۰٪ رشد کرد و لهستان ۱۵۰٪ رشد داشت. هر دو کشور GDP سرانه خود را بیش از دو برابر افزایش داده و به بیش از ۴۱٬۸۹۳ دلار رسانده‌اند.
پیوستن به اتحادیه اروپا (۲۰۰۴ برای چک و لهستان، و ۲۰۰۷ برای رومانی)، افزایش سرمایه‌گذاری و رشد بهره‌وری موتور اصلی این دوره ۲۵ ساله همگرایی بوده است.
کاهش سرانه GDP امارات متحده عربی به‌دلیل جهش جمعیت
همه ۵۰ اقتصاد بزرگ جهان از نظر GDP شاهد افزایش سرانه GDP واقعی نبوده‌اند.
امارات متحده عربی کاهش قابل توجهی را تجربه کرده است؛ سرانه GDP واقعی از حدود ۹۹ هزار دلار در سال ۲۰۰۰ به ۷۲٬۳۸۶ دلار در ۲۰۲۵ تنزل یافته است.
علت اصلی، افزایش سریع جمعیت بوده که از ۳.۵ میلیون نفر در سال ۲۰۰۰ به بیش از ۱۱.۳۵ میلیون نفر در ۲۰۲۵ رسید.
با توزیع تولید اقتصادی میان جمعیتی بسیار بزرگ‌تر، سرانه GDP کاهش یافته؛ حتی در حالی که کل فعالیت اقتصادی کشور افزایش پیدا کرده است.
🔸منبع:
Visual Capitalist
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤10👌1
Forwarded from اتچ بات
🔵 داستان یک کار ساده برای تبدیل یک بیابان به منطقه‌ای سرسبز
این ویدیو یک داستان الهام‌بخش از بازسازی زمین‌های فرسوده در کشور چاد را روایت می‌کند، که نشان می‌دهد چگونه با استفاده از تکنیک‌های ساده و محلی، جوامع بومی توانسته‌اند در عرض تنها دو سال، یک منطقه خشک و بی‌رونق را به یک سرزمین سبز، پر از حیات وابسته به کشاورزی و دامداری تبدیل کنند.
خلاصه و توضیحات مرحله به مرحله:
1. وضعیت اولیه (دو سال پیش):
* ویدیو با تصاویر هوایی از یک منظره خشک، بی‌درخت و خاک‌های سوزانده شده (Bare scorched earth) آغاز می‌شود.
* مجری اعلام می‌کند که این منطقه "کاملاً فرسوده" بوده است.
2. تحول شگفت‌انگیز:
* تصاویر بعدی نشان می‌دهند که همان منطقه اکنون پوشیده از چمن و درختان است.
* این سبزی، غذای لازم برای دام‌های شیر‌ده و گوشتی (مثل گوسفندان و گاوها) را فراهم می‌کند.
3. تکنیک‌های کلیدی بازسازی:
* ساخت سازه‌های جمع‌آوری آب: افراد منطقه با حفر سازه‌های نیم‌دایره (نیم‌ماه) شکل (Half moon water harvesting structures)، آب باران را جمع‌آوری و ذخیره می‌کنند.
* کاشت درختان پیشگام: در مرکز این سازه‌ها، درختان خاردار و مقاوم به نام آکاسیا (Acacia) کاشته می‌شوند که به عنوان درختان پیشگام عمل کرده و خاک را تثبیت و محیط را برای رشد گیاهان دیگر آماده می‌کنند.
* حفر کانال‌های استراتژیک: برای جدا کردن زمین‌های بازسازی شده از زمین‌های فرسوده و نشان دادن تفاوت قابل توجه در پوشش گیاهی، کانال‌هایی حفر شده‌اند.
4. اثرات مثبت بر جامعه و محیط زیست:
* بازگشت حیات وحش: صدای حشرات و پرندگان نشان‌دهنده بازگشت تنوع زیستی است.
* افزایش امنیت غذایی: گیاهان رشد کرده به عنوان علوفه برای دام‌های متعلق به کشاورزان محلی استفاده می‌شوند، که منجر به افزایش امنیت غذایی می‌شود.
* افزایش امنیت شخصی و صلح: با ایجاد منابع غذایی ثابت، تنش‌های موجود با گردشگران دامدار (Nomadic herders) کاهش یافته و صلح برقرار شده است.
* تفکر اجتماعی: ساکنان محلی (به ویژه زنان) با انجام کارهای دستی و کشاورزی، به تغییرات ایجاد شده افتخار می‌کنند و تمایل دارند در مورد آن صحبت کنند.
5. مقیاس و زمان:
* این تحول شگفت‌انگیز در مدت تنها دو سال و روی مساحت ۳۰۰ اکر از زمین‌های خشک اتفاق افتاده است.
نتیجه‌گیری:
این ویدیو یک مثال قوی از توانمندسازی جوامع محلی و تأثیر تکنیک‌های پایدار و ساده در بازسازی محیط زیست است. این داستان نشان می‌دهد که حتی در شرایط سخت، با همت و دانش مناسب، می‌توان خرابی‌های محیطی را جبران کرد و زندگی را برای انسان‌ها و حیوانات بهبود بخشید. این موفقیت نه تنها علمی، بلکه اجتماعی و انسانی است و به همه ما امید می‌دهد که می‌توانیم بخشی از راه‌حل باشیم.
🔸منبع:
@abshenasi
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
این ویدیو یک داستان الهام‌بخش از بازسازی زمین‌های فرسوده در کشور چاد را روایت می‌کند، که نشان می‌دهد چگونه با استفاده از تکنیک‌های ساده و محلی، جوامع بومی توانسته‌اند در عرض تنها دو سال، یک منطقه خشک و بی‌رونق را به یک سرزمین سبز، پر از حیات وابسته به کشاورزی و دامداری تبدیل کنند.
خلاصه و توضیحات مرحله به مرحله:
1. وضعیت اولیه (دو سال پیش):
* ویدیو با تصاویر هوایی از یک منظره خشک، بی‌درخت و خاک‌های سوزانده شده (Bare scorched earth) آغاز می‌شود.
* مجری اعلام می‌کند که این منطقه "کاملاً فرسوده" بوده است.
2. تحول شگفت‌انگیز:
* تصاویر بعدی نشان می‌دهند که همان منطقه اکنون پوشیده از چمن و درختان است.
* این سبزی، غذای لازم برای دام‌های شیر‌ده و گوشتی (مثل گوسفندان و گاوها) را فراهم می‌کند.
3. تکنیک‌های کلیدی بازسازی:
* ساخت سازه‌های جمع‌آوری آب: افراد منطقه با حفر سازه‌های نیم‌دایره (نیم‌ماه) شکل (Half moon water harvesting structures)، آب باران را جمع‌آوری و ذخیره می‌کنند.
* کاشت درختان پیشگام: در مرکز این سازه‌ها، درختان خاردار و مقاوم به نام آکاسیا (Acacia) کاشته می‌شوند که به عنوان درختان پیشگام عمل کرده و خاک را تثبیت و محیط را برای رشد گیاهان دیگر آماده می‌کنند.
* حفر کانال‌های استراتژیک: برای جدا کردن زمین‌های بازسازی شده از زمین‌های فرسوده و نشان دادن تفاوت قابل توجه در پوشش گیاهی، کانال‌هایی حفر شده‌اند.
4. اثرات مثبت بر جامعه و محیط زیست:
* بازگشت حیات وحش: صدای حشرات و پرندگان نشان‌دهنده بازگشت تنوع زیستی است.
* افزایش امنیت غذایی: گیاهان رشد کرده به عنوان علوفه برای دام‌های متعلق به کشاورزان محلی استفاده می‌شوند، که منجر به افزایش امنیت غذایی می‌شود.
* افزایش امنیت شخصی و صلح: با ایجاد منابع غذایی ثابت، تنش‌های موجود با گردشگران دامدار (Nomadic herders) کاهش یافته و صلح برقرار شده است.
* تفکر اجتماعی: ساکنان محلی (به ویژه زنان) با انجام کارهای دستی و کشاورزی، به تغییرات ایجاد شده افتخار می‌کنند و تمایل دارند در مورد آن صحبت کنند.
5. مقیاس و زمان:
* این تحول شگفت‌انگیز در مدت تنها دو سال و روی مساحت ۳۰۰ اکر از زمین‌های خشک اتفاق افتاده است.
نتیجه‌گیری:
این ویدیو یک مثال قوی از توانمندسازی جوامع محلی و تأثیر تکنیک‌های پایدار و ساده در بازسازی محیط زیست است. این داستان نشان می‌دهد که حتی در شرایط سخت، با همت و دانش مناسب، می‌توان خرابی‌های محیطی را جبران کرد و زندگی را برای انسان‌ها و حیوانات بهبود بخشید. این موفقیت نه تنها علمی، بلکه اجتماعی و انسانی است و به همه ما امید می‌دهد که می‌توانیم بخشی از راه‌حل باشیم.
🔸منبع:
@abshenasi
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
Telegram
attach 📎
❤5👍5
🔵 بار شناختی (Cognitive Load): درک محدودیت‌های ذهن انسان
بار شناختی یکی از مهمترین مفاهیم در روان‌شناسی شناختی و علوم آموزش است که نخستین‌بار توسط جان سوئلر (John Sweller) در دهه ۱۹۸۰ مطرح شد. این نظریه بر مبنای یک اصل ساده بنا شده است: حافظهٔ کاری انسان ظرفیت بسیار محدودی دارد و وقتی مقدار اطلاعات یا پیچیدگی کار از این ظرفیت فراتر رود، عملکرد ذهنی کاهش می‌یابد. این کاهش عملکرد می‌تواند شامل افت کیفیت یادگیری، کاهش دقت، افزایش اشتباه، و تحلیل رفتن توان تصمیم‌گیری باشد.
۱. مبانی نظری بار شناختی
انسان‌ها از دو سیستم حافظه برای پردازش اطلاعات استفاده می‌کنند:
حافظهٔ بلندمدت (Long-Term Memory): ظرفیت نامحدود دارد و اطلاعات تثبیت‌شده را ذخیره می‌کند.
حافظهٔ کاری (Working Memory): ظرفیت بسیار محدود دارد و فقط چند واحد اطلاعاتی (معمولاً حدود ۴ «chunk») را به‌طور همزمان پردازش می‌کند.
بار شناختی زمانی به وجود می‌آید که حجم، پیچیدگی، یا ساختار اطلاعات بیش از حد در حافظه کاری تجمع پیدا کند. در چنین شرایطی ذهن قادر به پردازش مؤثر نیست و یا یادگیری را به تعویق می‌اندازد، یا آن را ناقص انجام می‌دهد.
۲. انواع بار شناختی
نظریه بار شناختی بر اساس پژوهش‌های انگلیسی‌زبان در زمینه یادگیری، سه نوع بار شناختی را تعریف می‌کند:
۲.۱ بار درونی (Intrinsic Cognitive Load)
این بار از ماهیت و پیچیدگی ذاتی کار ناشی می‌شود.
برای مثال:
حل یک معادله چندمرحله‌ای
یادگیری یک زبان برنامه‌نویسی
تحلیل یک ساختار اقتصادی پیچیده
این کارها خودبه‌خود بار زیادی ایجاد می‌کنند، زیرا مقدار زیادی اطلاعات باید همزمان پردازش شود. این نوع بار قابل حذف نیست، اما می‌توان آن را مدیریت یا مرحله‌بندی کرد.
۲.۲ بار بیرونی (Extraneous Cognitive Load)
بار بیرونی باری است که بی‌دلیل و بدون ارتباط با محتوای اصلی ایجاد می‌شود. معمولاً نتیجه طراحی ضعیف محتوا یا محیط یادگیری است.
مثال‌ها:
اسلایدهای شلوغ و نامنظم
متن سخت‌خوان و غیرشفاف
وجود نویز یا حواس‌پرتی در محیط
دستورالعمل‌های گنگ یا پیچیده
کاهش بار بیرونی یکی از مهمترین توصیه‌های نظریه آموزشی مدرن است، زیرا با حذف آن، ذهن می‌تواند انرژی خود را روی یادگیری واقعی صرف کند.
۲.۳ بار سازنده یا مفید (Germane Cognitive Load)
این نوع بار شناختی زمانی ایجاد می‌شود که ذهن فعالانه در حال ساختن الگوهای ذهنی (Schemas) و سازمان‌دهی دانش جدید باشد. برخلاف دو نوع دیگر، این بار مفید است و باید تقویت شود.
به‌عنوان مثال:
خلاصه‌نویسی
مقایسه و طبقه‌بندی
ارتباط دادن مفاهیم جدید و قبلی
حل مسئله با استفاده از دانش تازه
یادگیری عمیق زمانی اتفاق می‌افتد که بار بیرونی حداقل، بار درونی قابل مدیریت، و بار سازنده تقویت شود.
۳. پیامدهای بار شناختی زیاد
بر اساس مطالعات متعددی در ادبیات انگلیسی‌زبان، افزایش بیش از اندازه بار شناختی پیامدهای زیر را دارد:
افزایش خطا و اشتباه
کاهش سرعت پردازش
کاهش تمرکز و توجه
افزایش خستگی ذهنی
افت انگیزه یادگیری
کاهش قدرت تصمیم‌گیری
انجام رفتارهای تکانه‌ای و غیرتحلیلی
به همین دلیل است که افراد در شرایط استرس، کم‌خوابی، یا هنگام انجام چند کار همزمان (Multitasking) کمتر می‌توانند تفکر منطقی داشته باشند.
۴. روش‌های کاهش بار شناختی
مطابق پیشنهادهای پژوهشگران انگلیسی‌زبان مانند Sweller، Paas و Chandler، می‌توان بار شناختی را از راه‌های زیر مدیریت کرد:
۴.۱ کاهش بار بیرونی
استفاده از طراحی ساده و خوانا
حذف اطلاعات اضافی
تقسیم محتوا به بخش‌های کوچک
استفاده از تصویر، نمودار و مثال‌های واضح
کاهش نویز محیط و عوامل حواس‌پرتی
۴.۲ مدیریت بار درونی
شکستن مفاهیم پیچیده به مراحل ساده‌تر
تدریس تدریجی (از ساده به پیچیده)
فعال کردن پیش‌دانسته‌های یادگیرنده
ارائه مثال‌های متعدد قبل از حل مسائل پیچیده
۴.۳ تقویت بار سازنده
تشویق به یادداشت‌برداری
حل مسئله و تمرین فعال
پرسش‌های تحلیلی
مقایسه و ارتباط‌دهی مفاهیم
🔻🔻🔻🔻
بار شناختی یکی از مهمترین مفاهیم در روان‌شناسی شناختی و علوم آموزش است که نخستین‌بار توسط جان سوئلر (John Sweller) در دهه ۱۹۸۰ مطرح شد. این نظریه بر مبنای یک اصل ساده بنا شده است: حافظهٔ کاری انسان ظرفیت بسیار محدودی دارد و وقتی مقدار اطلاعات یا پیچیدگی کار از این ظرفیت فراتر رود، عملکرد ذهنی کاهش می‌یابد. این کاهش عملکرد می‌تواند شامل افت کیفیت یادگیری، کاهش دقت، افزایش اشتباه، و تحلیل رفتن توان تصمیم‌گیری باشد.
۱. مبانی نظری بار شناختی
انسان‌ها از دو سیستم حافظه برای پردازش اطلاعات استفاده می‌کنند:
حافظهٔ بلندمدت (Long-Term Memory): ظرفیت نامحدود دارد و اطلاعات تثبیت‌شده را ذخیره می‌کند.
حافظهٔ کاری (Working Memory): ظرفیت بسیار محدود دارد و فقط چند واحد اطلاعاتی (معمولاً حدود ۴ «chunk») را به‌طور همزمان پردازش می‌کند.
بار شناختی زمانی به وجود می‌آید که حجم، پیچیدگی، یا ساختار اطلاعات بیش از حد در حافظه کاری تجمع پیدا کند. در چنین شرایطی ذهن قادر به پردازش مؤثر نیست و یا یادگیری را به تعویق می‌اندازد، یا آن را ناقص انجام می‌دهد.
۲. انواع بار شناختی
نظریه بار شناختی بر اساس پژوهش‌های انگلیسی‌زبان در زمینه یادگیری، سه نوع بار شناختی را تعریف می‌کند:
۲.۱ بار درونی (Intrinsic Cognitive Load)
این بار از ماهیت و پیچیدگی ذاتی کار ناشی می‌شود.
برای مثال:
حل یک معادله چندمرحله‌ای
یادگیری یک زبان برنامه‌نویسی
تحلیل یک ساختار اقتصادی پیچیده
این کارها خودبه‌خود بار زیادی ایجاد می‌کنند، زیرا مقدار زیادی اطلاعات باید همزمان پردازش شود. این نوع بار قابل حذف نیست، اما می‌توان آن را مدیریت یا مرحله‌بندی کرد.
۲.۲ بار بیرونی (Extraneous Cognitive Load)
بار بیرونی باری است که بی‌دلیل و بدون ارتباط با محتوای اصلی ایجاد می‌شود. معمولاً نتیجه طراحی ضعیف محتوا یا محیط یادگیری است.
مثال‌ها:
اسلایدهای شلوغ و نامنظم
متن سخت‌خوان و غیرشفاف
وجود نویز یا حواس‌پرتی در محیط
دستورالعمل‌های گنگ یا پیچیده
کاهش بار بیرونی یکی از مهمترین توصیه‌های نظریه آموزشی مدرن است، زیرا با حذف آن، ذهن می‌تواند انرژی خود را روی یادگیری واقعی صرف کند.
۲.۳ بار سازنده یا مفید (Germane Cognitive Load)
این نوع بار شناختی زمانی ایجاد می‌شود که ذهن فعالانه در حال ساختن الگوهای ذهنی (Schemas) و سازمان‌دهی دانش جدید باشد. برخلاف دو نوع دیگر، این بار مفید است و باید تقویت شود.
به‌عنوان مثال:
خلاصه‌نویسی
مقایسه و طبقه‌بندی
ارتباط دادن مفاهیم جدید و قبلی
حل مسئله با استفاده از دانش تازه
یادگیری عمیق زمانی اتفاق می‌افتد که بار بیرونی حداقل، بار درونی قابل مدیریت، و بار سازنده تقویت شود.
۳. پیامدهای بار شناختی زیاد
بر اساس مطالعات متعددی در ادبیات انگلیسی‌زبان، افزایش بیش از اندازه بار شناختی پیامدهای زیر را دارد:
افزایش خطا و اشتباه
کاهش سرعت پردازش
کاهش تمرکز و توجه
افزایش خستگی ذهنی
افت انگیزه یادگیری
کاهش قدرت تصمیم‌گیری
انجام رفتارهای تکانه‌ای و غیرتحلیلی
به همین دلیل است که افراد در شرایط استرس، کم‌خوابی، یا هنگام انجام چند کار همزمان (Multitasking) کمتر می‌توانند تفکر منطقی داشته باشند.
۴. روش‌های کاهش بار شناختی
مطابق پیشنهادهای پژوهشگران انگلیسی‌زبان مانند Sweller، Paas و Chandler، می‌توان بار شناختی را از راه‌های زیر مدیریت کرد:
۴.۱ کاهش بار بیرونی
استفاده از طراحی ساده و خوانا
حذف اطلاعات اضافی
تقسیم محتوا به بخش‌های کوچک
استفاده از تصویر، نمودار و مثال‌های واضح
کاهش نویز محیط و عوامل حواس‌پرتی
۴.۲ مدیریت بار درونی
شکستن مفاهیم پیچیده به مراحل ساده‌تر
تدریس تدریجی (از ساده به پیچیده)
فعال کردن پیش‌دانسته‌های یادگیرنده
ارائه مثال‌های متعدد قبل از حل مسائل پیچیده
۴.۳ تقویت بار سازنده
تشویق به یادداشت‌برداری
حل مسئله و تمرین فعال
پرسش‌های تحلیلی
مقایسه و ارتباط‌دهی مفاهیم
🔻🔻🔻🔻
❤6
🔺🔺🔺🔺
۵. کاربردهای بار شناختی در حوزه‌های مختلف
۵.۱ آموزش
نظریه بار شناختی امروز یکی از پایه‌های اصلی طراحی آموزشی است. معلمان و طراحان آموزشی باید محیط یادگیری را طوری طراحی کنند که بار بیرونی حداقل و بار سازنده حداکثر باشد.
۵.۲ مدیریت و کسب‌وکار
در جلسات، ایمیل‌های طولانی و چندوظیفگی بیش‌ازحد باعث کاهش بهره‌وری و افزایش خطا می‌شود. ساده‌سازی ارتباطات، ساختاردهی وظایف، و کاهش حواس‌پرتی می‌تواند عملکرد کارکنان را بهبود دهد.
۵.۳ فناوری و طراحی رابط کاربری
باید طوری طراحی شود که کاربر دچار بار شناختی اضافی نشود. این یعنی:
منوهای ساده
مسیرهای روشن
حذف گزینه‌های غیرضروری
پیام‌های واضح و کوتاه
۵.۴ تصمیم‌گیری فردی
مدیریت بار شناختی به افراد کمک می‌کند در شرایط مهم تصمیمات دقیق‌تری بگیرند؛ برای مثال:
اجتناب از تصمیم‌گیری هنگام خستگی
عدم انجام چند کار مهم به‌طور همزمان
استفاده از چک‌لیست‌ها
استراحت‌های کوتاه بین کارها
۶. نتیجه‌گیری
بار شناختی مفهومی بنیادی است که شناخت ما از نحوه کارکرد ذهن انسان را بهبود می‌بخشد. نظریه بار شناختی نشان می‌دهد که یادگیری، تفکر و تصمیم‌گیری تا چه اندازه به ظرفیت محدود حافظه کاری وابسته‌اند. درک این محدودیت‌ها به ما کمک می‌کند محیط‌هایی طراحی کنیم که یادگیری بهتر، کارآمدی بیشتر و تصمیم‌گیری دقیق‌تری را فراهم کنند.
بار شناختی نه‌تنها یک نظریه درباره آموزش است، بلکه در مدیریت، طراحی فناوری، روان‌شناسی شناختی و زندگی روزمره کاربرد گسترده دارد. شناخت و مدیریت آن می‌تواند کیفیت عملکرد فردی و حرفه‌ای را به‌طور چشمگیری بهبود دهد.
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
۵. کاربردهای بار شناختی در حوزه‌های مختلف
۵.۱ آموزش
نظریه بار شناختی امروز یکی از پایه‌های اصلی طراحی آموزشی است. معلمان و طراحان آموزشی باید محیط یادگیری را طوری طراحی کنند که بار بیرونی حداقل و بار سازنده حداکثر باشد.
۵.۲ مدیریت و کسب‌وکار
در جلسات، ایمیل‌های طولانی و چندوظیفگی بیش‌ازحد باعث کاهش بهره‌وری و افزایش خطا می‌شود. ساده‌سازی ارتباطات، ساختاردهی وظایف، و کاهش حواس‌پرتی می‌تواند عملکرد کارکنان را بهبود دهد.
۵.۳ فناوری و طراحی رابط کاربری
باید طوری طراحی شود که کاربر دچار بار شناختی اضافی نشود. این یعنی:
منوهای ساده
مسیرهای روشن
حذف گزینه‌های غیرضروری
پیام‌های واضح و کوتاه
۵.۴ تصمیم‌گیری فردی
مدیریت بار شناختی به افراد کمک می‌کند در شرایط مهم تصمیمات دقیق‌تری بگیرند؛ برای مثال:
اجتناب از تصمیم‌گیری هنگام خستگی
عدم انجام چند کار مهم به‌طور همزمان
استفاده از چک‌لیست‌ها
استراحت‌های کوتاه بین کارها
۶. نتیجه‌گیری
بار شناختی مفهومی بنیادی است که شناخت ما از نحوه کارکرد ذهن انسان را بهبود می‌بخشد. نظریه بار شناختی نشان می‌دهد که یادگیری، تفکر و تصمیم‌گیری تا چه اندازه به ظرفیت محدود حافظه کاری وابسته‌اند. درک این محدودیت‌ها به ما کمک می‌کند محیط‌هایی طراحی کنیم که یادگیری بهتر، کارآمدی بیشتر و تصمیم‌گیری دقیق‌تری را فراهم کنند.
بار شناختی نه‌تنها یک نظریه درباره آموزش است، بلکه در مدیریت، طراحی فناوری، روان‌شناسی شناختی و زندگی روزمره کاربرد گسترده دارد. شناخت و مدیریت آن می‌تواند کیفیت عملکرد فردی و حرفه‌ای را به‌طور چشمگیری بهبود دهد.
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤7
🔵 #مستند: #زمین_چگونه_ساخته_شد
✅ قسمت دوم: کوه وسنیوس
🔸دوبله فارسی
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
https://t.me/wateriran_env/64337
✅ قسمت دوم: کوه وسنیوس
🔸دوبله فارسی
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
https://t.me/wateriran_env/64337
Telegram
آب و محیط زیست
🎥 مستند: زمین چگونه ساخته شد
✅ قسمت دوم: کوه وسنیوس
🎙 دوبله فارسی
🎞 480p
کانال جغرافیدانان ایران
🌳 @Wateriran_Env 💧🇮🇷
🔹برترین کانال آب و محیط زیست ایران 👆
✅ قسمت دوم: کوه وسنیوس
🎙 دوبله فارسی
🎞 480p
کانال جغرافیدانان ایران
🌳 @Wateriran_Env 💧🇮🇷
🔹برترین کانال آب و محیط زیست ایران 👆
❤5
❤15
🔵 ذخایر آب اروپا به‌دلیل فروپاشی اقلیم در حال خشک‌شدن هستند
پژوهشی جدید که از دو دهه داده‌های ماهواره‌ای استفاده کرده، نشان می‌دهد که بخش‌های وسیعی از ذخایر آب اروپا رو به خشکی می‌روند و ذخیره آب شیرین در جنوب و مرکز اروپا – از اسپانیا و ایتالیا گرفته تا لهستان و بخش‌هایی از بریتانیا – در حال کاهش است.
دانشمندان دانشگاه کالج لندن (UCL) با همکاری Watershed Investigations و روزنامه گاردین، داده‌های ماهواره‌ای سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ را که تغییرات میدان گرانشی زمین را ثبت می‌کند، تحلیل کردند.
از آن‌جا که آب سنگین است، تغییرات در آب زیرزمینی، رودها، دریاچه‌ها، رطوبت خاک و یخچال‌ها در این سیگنال دیده می‌شود و به ماهواره‌ها امکان می‌دهد میزان آب ذخیره‌شده را «وزن‌کشی» کنند.
یافته‌ها عدم‌تعادل شدیدی را نشان می‌دهد: شمال و شمال‌غرب اروپا – به‌ویژه اسکاندیناوی، بخش‌هایی از بریتانیا و پرتغال – در حال مرطوب‌تر شدن هستند، در حالی که مناطق بزرگی در جنوب و جنوب‌شرق، شامل بخش‌هایی از بریتانیا، اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، سوئیس، آلمان، رومانی و اوکراین، خشک‌تر شده‌اند.
دانشمندان می‌گویند نشانه‌های فروپاشی اقلیمی در داده‌ها کاملاً مشهود است. «محمد شمس‌الدّعا»، استاد بحران آب و کاهش ریسک در UCL، گفت: «وقتی داده‌های کل ذخیره آب زمینی را با داده‌های اقلیمی مقایسه می‌کنیم، روندها به‌طور کلی هم‌خوان هستند.»
به گفته او، این باید برای سیاست‌مدارانی که هنوز نسبت به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تردید دارند، «زنگ هشدار» باشد. او افزود: «دیگر صحبت از محدود نگه‌داشتن گرمایش در ۱.۵ درجه نیست؛ به‌احتمال زیاد به سمت ۲ درجه بالاتر از سطح پیشاصنعتی می‌رویم و اکنون پیامدهایش را می‌بینیم.»
«آریفین»، پژوهشگر دکتری، با جداسازی آب زیرزمینی از داده‌های کل ذخیره آب زمینی دریافت که روند این منبع مقاوم‌تر نیز همان الگوی کلی را نشان می‌دهد، که تأیید می‌کند بخش زیادی از آب شیرین پنهان اروپا در حال تخلیه است.
وضعیت بریتانیا
روندها در بریتانیا ترکیبی است. شمس‌الدّعا گفت: «به‌طور کلی غرب مرطوب‌تر می‌شود و شرق خشک‌تر، و این سیگنال قوی‌تر هم می‌شود.»
«اگرچه مجموع بارش ممکن است ثابت یا حتی کمی افزایش یافته باشد، الگوی بارندگی تغییر کرده است. ما شاهد بارش‌های شدیدتر و دوره‌های خشک طولانی‌تر هستیم، به‌ویژه در تابستان.»
آب زیرزمینی در برابر تغییرات اقلیمی مقاوم‌تر از آب سطحی است، اما باران‌های شدید تابستانی اغلب باعث جاری‌شدن رواناب و سیلاب ناگهانی می‌شود و باعث می‌شود آب کمتری وارد سفره‌های زیرزمینی شود. همچنین دوره تغذیه آب زیرزمینی در زمستان ممکن است کوتاه‌تر شود.
او افزود: «در جنوب‌شرق انگلستان، که حدود ۷۰٪ آب شرب از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود، این تغییر الگوی بارش می‌تواند چالش‌های جدی ایجاد کند.»
افزایش برداشت آب زیرزمینی
طبق داده‌های آژانس محیط‌زیست اروپا، مجموع برداشت آب از منابع سطحی و زیرزمینی بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ کاهش یافته، اما برداشت آب زیرزمینی ۶٪ افزایش داشته است؛ که دلیل آن افزایش نیاز شبکه آب شهری (۱۸٪) و کشاورزی (۱۷٪) عنوان شده است.
آب زیرزمینی بسیار حیاتی است: در سال ۲۰۲۲، ۶۲٪ آب شرب و ۳۳٪ نیازهای آب کشاورزی کشورهای عضو اتحادیه اروپا از آب زیرزمینی تأمین شده است.
واکنش اتحادیه اروپا
سخنگوی کمیسیون اروپا گفت که استراتژی تاب‌آوری آب «به کشورهای عضو کمک می‌کند مدیریت منابع آب را با تغییرات اقلیمی و فشارهای انسانی سازگار کنند.»
این استراتژی به دنبال ایجاد «اقتصاد آب-هوشمند» است و همراه با توصیه‌ای برای افزایش کارایی آب تا «حداقل ۱۰٪ تا سال ۲۰۳۰» ارائه می‌شود. با توجه به اینکه هدررفت آب در شبکه‌های لوله‌کشی بین ۸٪ تا ۵۷٪ متغیر است، کاهش نشتی و نوسازی زیرساخت‌ها حیاتی دانسته شده است.
🔻🔻🔻🔻
ترجمه : دورنمای اقتصاد
پژوهشی جدید که از دو دهه داده‌های ماهواره‌ای استفاده کرده، نشان می‌دهد که بخش‌های وسیعی از ذخایر آب اروپا رو به خشکی می‌روند و ذخیره آب شیرین در جنوب و مرکز اروپا – از اسپانیا و ایتالیا گرفته تا لهستان و بخش‌هایی از بریتانیا – در حال کاهش است.
دانشمندان دانشگاه کالج لندن (UCL) با همکاری Watershed Investigations و روزنامه گاردین، داده‌های ماهواره‌ای سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ را که تغییرات میدان گرانشی زمین را ثبت می‌کند، تحلیل کردند.
از آن‌جا که آب سنگین است، تغییرات در آب زیرزمینی، رودها، دریاچه‌ها، رطوبت خاک و یخچال‌ها در این سیگنال دیده می‌شود و به ماهواره‌ها امکان می‌دهد میزان آب ذخیره‌شده را «وزن‌کشی» کنند.
یافته‌ها عدم‌تعادل شدیدی را نشان می‌دهد: شمال و شمال‌غرب اروپا – به‌ویژه اسکاندیناوی، بخش‌هایی از بریتانیا و پرتغال – در حال مرطوب‌تر شدن هستند، در حالی که مناطق بزرگی در جنوب و جنوب‌شرق، شامل بخش‌هایی از بریتانیا، اسپانیا، ایتالیا، فرانسه، سوئیس، آلمان، رومانی و اوکراین، خشک‌تر شده‌اند.
دانشمندان می‌گویند نشانه‌های فروپاشی اقلیمی در داده‌ها کاملاً مشهود است. «محمد شمس‌الدّعا»، استاد بحران آب و کاهش ریسک در UCL، گفت: «وقتی داده‌های کل ذخیره آب زمینی را با داده‌های اقلیمی مقایسه می‌کنیم، روندها به‌طور کلی هم‌خوان هستند.»
به گفته او، این باید برای سیاست‌مدارانی که هنوز نسبت به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تردید دارند، «زنگ هشدار» باشد. او افزود: «دیگر صحبت از محدود نگه‌داشتن گرمایش در ۱.۵ درجه نیست؛ به‌احتمال زیاد به سمت ۲ درجه بالاتر از سطح پیشاصنعتی می‌رویم و اکنون پیامدهایش را می‌بینیم.»
«آریفین»، پژوهشگر دکتری، با جداسازی آب زیرزمینی از داده‌های کل ذخیره آب زمینی دریافت که روند این منبع مقاوم‌تر نیز همان الگوی کلی را نشان می‌دهد، که تأیید می‌کند بخش زیادی از آب شیرین پنهان اروپا در حال تخلیه است.
وضعیت بریتانیا
روندها در بریتانیا ترکیبی است. شمس‌الدّعا گفت: «به‌طور کلی غرب مرطوب‌تر می‌شود و شرق خشک‌تر، و این سیگنال قوی‌تر هم می‌شود.»
«اگرچه مجموع بارش ممکن است ثابت یا حتی کمی افزایش یافته باشد، الگوی بارندگی تغییر کرده است. ما شاهد بارش‌های شدیدتر و دوره‌های خشک طولانی‌تر هستیم، به‌ویژه در تابستان.»
آب زیرزمینی در برابر تغییرات اقلیمی مقاوم‌تر از آب سطحی است، اما باران‌های شدید تابستانی اغلب باعث جاری‌شدن رواناب و سیلاب ناگهانی می‌شود و باعث می‌شود آب کمتری وارد سفره‌های زیرزمینی شود. همچنین دوره تغذیه آب زیرزمینی در زمستان ممکن است کوتاه‌تر شود.
او افزود: «در جنوب‌شرق انگلستان، که حدود ۷۰٪ آب شرب از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود، این تغییر الگوی بارش می‌تواند چالش‌های جدی ایجاد کند.»
افزایش برداشت آب زیرزمینی
طبق داده‌های آژانس محیط‌زیست اروپا، مجموع برداشت آب از منابع سطحی و زیرزمینی بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ کاهش یافته، اما برداشت آب زیرزمینی ۶٪ افزایش داشته است؛ که دلیل آن افزایش نیاز شبکه آب شهری (۱۸٪) و کشاورزی (۱۷٪) عنوان شده است.
آب زیرزمینی بسیار حیاتی است: در سال ۲۰۲۲، ۶۲٪ آب شرب و ۳۳٪ نیازهای آب کشاورزی کشورهای عضو اتحادیه اروپا از آب زیرزمینی تأمین شده است.
واکنش اتحادیه اروپا
سخنگوی کمیسیون اروپا گفت که استراتژی تاب‌آوری آب «به کشورهای عضو کمک می‌کند مدیریت منابع آب را با تغییرات اقلیمی و فشارهای انسانی سازگار کنند.»
این استراتژی به دنبال ایجاد «اقتصاد آب-هوشمند» است و همراه با توصیه‌ای برای افزایش کارایی آب تا «حداقل ۱۰٪ تا سال ۲۰۳۰» ارائه می‌شود. با توجه به اینکه هدررفت آب در شبکه‌های لوله‌کشی بین ۸٪ تا ۵۷٪ متغیر است، کاهش نشتی و نوسازی زیرساخت‌ها حیاتی دانسته شده است.
🔻🔻🔻🔻
❤5
🔺🔺🔺🔺
هشدار دانشمندان
«هانا کلوک»، استاد هیدرولوژی در دانشگاه ردینگ، گفت: «دیدن این روندهای بلندمدت بسیار ناراحت‌کننده است؛ چون ما اخیراً خشکسالی‌های بسیار بزرگی دیده‌ایم. و دائماً می‌شنویم که بارش‌های امسال احتمالاً کمتر از حد معمول خواهد بود و [هم‌اکنون در خشکسالی هستیم].»
او هشدار داد: «بهار و تابستان آینده، اگر بارش کافی نداشته باشیم، پیامدهای بسیار شدیدی در انگلستان خواهد داشت. با محدودیت‌های شدید آب مواجه می‌شویم و زندگی همه سخت خواهد شد.»
آژانس محیط‌زیست اروپا قبلاً هشدار داده که انگلستان باید برای تداوم خشکسالی تا سال ۲۰۲۶ آماده شود، مگر اینکه بارش‌های سنگین در پاییز و زمستان رخ دهد.
وزیر آب انگلستان «اما هاردی» گفت فشار بر منابع آب رو به افزایش است و دولت در حال ساخت ۹ مخزن جدید برای تقویت تاب‌آوری بلندمدت است. اما کلوک هشدار داد: «قول ساخت مخازن بزرگ که تا چند دهه آینده آماده نمی‌شوند مشکل فعلی را حل نمی‌کند.»
او افزود: «باید روی بازچرخانی آب، مصرف کمتر، جداسازی آب شرب از آب بازیافتی قابل استفاده، استفاده از راه‌حل‌های مبتنی بر طبیعت و اصلاح شیوه ساخت‌وساز تمرکز کنیم. انجام این‌ها با سرعت کافی پیش نمی‌رود.»
پیامدهای گسترده
به گفته شمس‌الدّعا، روند خشکی اروپا «پیامدهای گسترده‌ای» خواهد داشت و امنیت غذایی، کشاورزی و اکوسیستم‌های وابسته به آب – به‌ویژه زیستگاه‌های تغذیه‌شونده از آب زیرزمینی – را تهدید می‌کند. او گفت کاهش ذخایر اسپانیا می‌تواند مستقیماً بر بریتانیا تأثیر بگذارد، چون بریتانیا برای بخش زیادی از میوه و صیفی‌جات خود به اسپانیا و دیگر کشورهای اروپایی وابسته است.
او افزود تأثیراتی که سال‌ها در جنوب جهانی – از جنوب آسیا تا آفریقا و خاورمیانه – دیده می‌شد، اکنون «در نزدیکی خانه» حس می‌شود و تغییرات اقلیمی «به وضوح اروپا را هم تحت تأثیر قرار داده است.»
شمس‌الدّعا خواستار مدیریت بهتر آب و پذیرش ایده‌های «جدید و حتی غیرمعمول» شد؛ از جمله گسترش جمع‌آوری آب باران در کشورهایی مثل بریتانیا.
خشکی جهانی
در سطح جهانی نیز مناطق خشک‌شونده در خاورمیانه، آسیا، آمریکای جنوبی، ساحل غربی آمریکا، بخش‌هایی از کانادا و همچنین گرینلند، ایسلند و اسوالبارد مشاهده شده است.
🔻🔻
https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
هشدار دانشمندان
«هانا کلوک»، استاد هیدرولوژی در دانشگاه ردینگ، گفت: «دیدن این روندهای بلندمدت بسیار ناراحت‌کننده است؛ چون ما اخیراً خشکسالی‌های بسیار بزرگی دیده‌ایم. و دائماً می‌شنویم که بارش‌های امسال احتمالاً کمتر از حد معمول خواهد بود و [هم‌اکنون در خشکسالی هستیم].»
او هشدار داد: «بهار و تابستان آینده، اگر بارش کافی نداشته باشیم، پیامدهای بسیار شدیدی در انگلستان خواهد داشت. با محدودیت‌های شدید آب مواجه می‌شویم و زندگی همه سخت خواهد شد.»
آژانس محیط‌زیست اروپا قبلاً هشدار داده که انگلستان باید برای تداوم خشکسالی تا سال ۲۰۲۶ آماده شود، مگر اینکه بارش‌های سنگین در پاییز و زمستان رخ دهد.
وزیر آب انگلستان «اما هاردی» گفت فشار بر منابع آب رو به افزایش است و دولت در حال ساخت ۹ مخزن جدید برای تقویت تاب‌آوری بلندمدت است. اما کلوک هشدار داد: «قول ساخت مخازن بزرگ که تا چند دهه آینده آماده نمی‌شوند مشکل فعلی را حل نمی‌کند.»
او افزود: «باید روی بازچرخانی آب، مصرف کمتر، جداسازی آب شرب از آب بازیافتی قابل استفاده، استفاده از راه‌حل‌های مبتنی بر طبیعت و اصلاح شیوه ساخت‌وساز تمرکز کنیم. انجام این‌ها با سرعت کافی پیش نمی‌رود.»
پیامدهای گسترده
به گفته شمس‌الدّعا، روند خشکی اروپا «پیامدهای گسترده‌ای» خواهد داشت و امنیت غذایی، کشاورزی و اکوسیستم‌های وابسته به آب – به‌ویژه زیستگاه‌های تغذیه‌شونده از آب زیرزمینی – را تهدید می‌کند. او گفت کاهش ذخایر اسپانیا می‌تواند مستقیماً بر بریتانیا تأثیر بگذارد، چون بریتانیا برای بخش زیادی از میوه و صیفی‌جات خود به اسپانیا و دیگر کشورهای اروپایی وابسته است.
او افزود تأثیراتی که سال‌ها در جنوب جهانی – از جنوب آسیا تا آفریقا و خاورمیانه – دیده می‌شد، اکنون «در نزدیکی خانه» حس می‌شود و تغییرات اقلیمی «به وضوح اروپا را هم تحت تأثیر قرار داده است.»
شمس‌الدّعا خواستار مدیریت بهتر آب و پذیرش ایده‌های «جدید و حتی غیرمعمول» شد؛ از جمله گسترش جمع‌آوری آب باران در کشورهایی مثل بریتانیا.
خشکی جهانی
در سطح جهانی نیز مناطق خشک‌شونده در خاورمیانه، آسیا، آمریکای جنوبی، ساحل غربی آمریکا، بخش‌هایی از کانادا و همچنین گرینلند، ایسلند و اسوالبارد مشاهده شده است.
🔻🔻
https://www.theguardian.com/environment/2025/nov/29/climate-crisis-depleting-europe-groundwater-reserves-analysis
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
the Guardian
Revealed: Europe’s water reserves drying up due to climate breakdown
Exclusive: UCL scientists find large swathes of southern Europe are drying up, with ‘far-reaching’ implications
❤6
🔵 #اقتصاد_آکادمیک_به_زبان_ساده
#مکاتب_اقتصادی
✔️ کلاسیک‌ها
مکتب کلاسیک اقتصاد یکی از مهمترین جریان‌های فکری در تاریخ اندیشه اقتصادی است که در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی شکل گرفت و تأثیر عمیقی بر سیاست‌گذاری‌ها و نظریه‌های اقتصادی بر جای گذاشت. باور اصلی این مکتب بر این اصل استوار بود که بازار آزاد و مکانیزم عرضه و تقاضا بهترین ابزار برای تنظیم فعالیت‌های اقتصادی است و نیازی به دخالت گسترده دولت وجود ندارد. آدام اسمیت، پدر علم اقتصاد مدرن، با طرح مفهوم مشهور "دست نامرئی" نشان داد که افراد با دنبال کردن منافع شخصی خود، ناخودآگاه به نفع جامعه نیز عمل می‌کنند و موجب تخصیص بهینه منابع می‌شوند.
یکی دیگر از اندیشمندان مهم این مکتب، دیوید ریکاردو بود که نظریه مزیت نسبی را مطرح کرد. طبق این نظریه، کشورها باید در تولید کالاهایی تخصص یابند که در آنها کارآمدترند و از طریق تجارت آزاد با یکدیگر مبادله کنند. این رویکرد نه‌تنها بهره‌وری جهانی را افزایش می‌دهد، بلکه رفاه عمومی را نیز بهبود می‌بخشد. ریکاردو همچنین به تحلیل توزیع درآمد میان کارگران، سرمایه‌داران و مالکان زمین پرداخت و چالش‌های رشد اقتصادی بلندمدت را بررسی کرد.
جان استوارت میل نیز با ترکیب نظریات اقتصادی و فلسفه اخلاق، بر اهمیت آزادی فردی، کارایی بازار و در عین حال توجه به عدالت اجتماعی تأکید داشت. او معتقد بود که اگرچه بازار آزاد بهترین سازوکار تخصیص منابع است، اما دولت می‌تواند در زمینه‌هایی مانند آموزش یا حمایت از طبقات ضعیف مداخله کند.
مکتب کلاسیک بر اصولی مانند آزادی اقتصادی، مالکیت خصوصی، رقابت و حداقل دخالت دولت استوار بود. این دیدگاه‌ها به شکل‌گیری سرمایه‌داری صنعتی و رشد اقتصادی سریع در اروپا کمک شایانی کردند. هرچند بعدها مکتب نئوکلاسیک و نظریات کینزی نقدهایی بر این دیدگاه‌ها وارد کردند، اما اندیشه‌های کلاسیک همچنان پایه و اساس بسیاری از سیاست‌های اقتصادی مدرن به شمار می‌آیند.
#انجمن_علمی_اقتصاد
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
#مکاتب_اقتصادی
✔️ کلاسیک‌ها
مکتب کلاسیک اقتصاد یکی از مهمترین جریان‌های فکری در تاریخ اندیشه اقتصادی است که در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی شکل گرفت و تأثیر عمیقی بر سیاست‌گذاری‌ها و نظریه‌های اقتصادی بر جای گذاشت. باور اصلی این مکتب بر این اصل استوار بود که بازار آزاد و مکانیزم عرضه و تقاضا بهترین ابزار برای تنظیم فعالیت‌های اقتصادی است و نیازی به دخالت گسترده دولت وجود ندارد. آدام اسمیت، پدر علم اقتصاد مدرن، با طرح مفهوم مشهور "دست نامرئی" نشان داد که افراد با دنبال کردن منافع شخصی خود، ناخودآگاه به نفع جامعه نیز عمل می‌کنند و موجب تخصیص بهینه منابع می‌شوند.
یکی دیگر از اندیشمندان مهم این مکتب، دیوید ریکاردو بود که نظریه مزیت نسبی را مطرح کرد. طبق این نظریه، کشورها باید در تولید کالاهایی تخصص یابند که در آنها کارآمدترند و از طریق تجارت آزاد با یکدیگر مبادله کنند. این رویکرد نه‌تنها بهره‌وری جهانی را افزایش می‌دهد، بلکه رفاه عمومی را نیز بهبود می‌بخشد. ریکاردو همچنین به تحلیل توزیع درآمد میان کارگران، سرمایه‌داران و مالکان زمین پرداخت و چالش‌های رشد اقتصادی بلندمدت را بررسی کرد.
جان استوارت میل نیز با ترکیب نظریات اقتصادی و فلسفه اخلاق، بر اهمیت آزادی فردی، کارایی بازار و در عین حال توجه به عدالت اجتماعی تأکید داشت. او معتقد بود که اگرچه بازار آزاد بهترین سازوکار تخصیص منابع است، اما دولت می‌تواند در زمینه‌هایی مانند آموزش یا حمایت از طبقات ضعیف مداخله کند.
مکتب کلاسیک بر اصولی مانند آزادی اقتصادی، مالکیت خصوصی، رقابت و حداقل دخالت دولت استوار بود. این دیدگاه‌ها به شکل‌گیری سرمایه‌داری صنعتی و رشد اقتصادی سریع در اروپا کمک شایانی کردند. هرچند بعدها مکتب نئوکلاسیک و نظریات کینزی نقدهایی بر این دیدگاه‌ها وارد کردند، اما اندیشه‌های کلاسیک همچنان پایه و اساس بسیاری از سیاست‌های اقتصادی مدرن به شمار می‌آیند.
#انجمن_علمی_اقتصاد
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤6
🔵 #مستند: #زمین_چگونه_ساخته_شد
✅ قسمت سوم: زایش زمین
🔸دوبله فارسی
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
https://t.me/wateriran_env/64443
✅ قسمت سوم: زایش زمین
🔸دوبله فارسی
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
https://t.me/wateriran_env/64443
Telegram
آب و محیط زیست
🎥 مستند: زمین چگونه ساخته شد
✅ قسمت سوم: زایش زمین
🎙 دوبله فارسی
🎞 480p
کانال جغرافیدانان ایران
🌳 @Wateriran_Env 💧🇮🇷
🔹برترین کانال آب و محیط زیست ایران 👆
✅ قسمت سوم: زایش زمین
🎙 دوبله فارسی
🎞 480p
کانال جغرافیدانان ایران
🌳 @Wateriran_Env 💧🇮🇷
🔹برترین کانال آب و محیط زیست ایران 👆
❤5
سند_ملی_آمایش_سرزمین_نسخه_نهایی_20_اسفند_99.pdf
4.5 MB
🔵 سند ملی آمایش سرزمین
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤5
A hundred times every day I remind myself that my inner and outer life are based on the labors of other men, living and dead, and that I must exert myself in order to give in the same.
«هر روز صد بار به خودم یادآوری می‌کنم که زندگی درونی و بیرونی من بر پایه تلاش‌های انسان‌های دیگر ـ چه زنده و چه درگذشته ـ بنا شده است، و اینکه باید خود را به زحمت بیندازم تا به همان اندازه‌ای که دریافت کرده‌ام و همچنان دریافت می‌کنم، ببخشم.»
#آلبرت_اینشتین
شب خوش
«هر روز صد بار به خودم یادآوری می‌کنم که زندگی درونی و بیرونی من بر پایه تلاش‌های انسان‌های دیگر ـ چه زنده و چه درگذشته ـ بنا شده است، و اینکه باید خود را به زحمت بیندازم تا به همان اندازه‌ای که دریافت کرده‌ام و همچنان دریافت می‌کنم، ببخشم.»
#آلبرت_اینشتین
شب خوش
👏11👍4❤3👌1
🔵 اثرات انقباضی کاهش ارزش ریال: سازوکار صنعت‌زدایی در اقتصاد ایران
در بسیاری از تحلیل‌های عمومی و حتی بخش مهمی از ادبیات سیاست‌گذاری، فرض بر این گذاشته می‌شود که تضعیف ارزش پول ملی موجب افزایش رقابت‌پذیری صادراتی و در نتیجه موتور رشد صنعتی می‌شود. در ادبیات رایج در اقتصاد ایران همواره از بیماری هلندی توسط جریان فکری بازارگرا به عنوان مهمترین مانع صنعتی شدن کشور نام برده شده است این در حالی است که بررسی آمار و ارقام نشان می‌دهد در سال‌هایی که نرخ ارز از ثبات نسبی برخوردار بوده نه تنها صادرات کشور رونق گرفته است بلکه ارزش افزوده صادراتی نیز نصیب کشور شده که حکایت از عمق یافتن صنعت است. در واقع مانند اغلب ادعاهای طیف فکری نیاورانی این ادعا که ریشه در مدل‌های ساده‌ی اقتصاد باز دارد، در اقتصادهایی با ساختارهای شکننده و وابستگی بالای وارداتی معتبر نیست.
در این یادداشت به موضوعی خواهیم پرداخت که کمتر به آن پرداخته شده. قصد داریم نشان دهیم چطور کاهش شدید و مزمن ارزش پول ملی (ریال) به‌جای تحریک رشد، منجر به تضعیف ساختاری بخش تولید (صنعت‌زدایی) شده است.
برای تبیین دقیق این روند، ابتدا باید نظریه‌ی بیماری هلندی را بررسی کنیم؛ چرا که بخش قابل توجهی از سوءدرک‌ها از همین قیاس نادرست ناشی می‌شود.
✔️ مکانیسم بیماری هلندی (Dutch Disease) به‌طور کلاسیک شامل چهار مؤلفه است:
•شوک مثبت درآمدی ناشی از صادرات مواد خام (نفت/گاز)
•تقویت نرخ ارز حقیقی
•گران شدن کالاهای قابل تجارت داخلی نسبت به محصولات خارجی
•تضعیف صنعت به دلیل از دست دادن رقابت‌پذیری
چرا بیماری هلندی نمی‌تواند توضیح‌دهنده‌ی صنعت‌زدایی در ایران باشد؟ ریال ایران به ترتیب در دهه هفتاد 23 درصد در دهه هشتاد 3 درصد در دهه نود 43 درصد و از سال 1400تا پایان سال 1403، 34 درصد از ارزش خود را از دست داده است بدین ترتیب تنها در دهه هشتاد شاهد ثبات نسبی نرخ ارز بوده ایم لذا این دهه می‌باید کاندیدای ابتلای اقتصاد ایران به بیماری هلندی باشد به عبارتی در این دهه باید بیشترین میزان واردات محصولات مصرفی و کمترین میزان صادرات کالای صنعتی را شاهد باشیم.
بررسی ارزش واردات محصولات مصرفی نشان می‌دهد در دهه هفتاد 3.8 درصد از ارزش وارداتی به محصولات مصرفی تعلق داشته است (شایان ذکر است در سال 71 برای پر کردن شکاف نرخ آزاد و رسمی، نرخ رسمی از 67 تومان به 146 تومان افزایش یافت از سال 73 در نرخ 175.5 تومان تثبیت شد در حالی که نرخ بازار آزاد به 813 تومان رسید طبق نظریه بیماری هلندی باید تا انتهای دهه هفتاد سهم واردات کالاهای مصرفی افزایش یابد در حالی که این سهم از 4 درصد به 2.8 درصد کاهش یافته و صادرات صنعتی از 1.7 درصد به 5.6 درصد رسیده) در دهه هشتاد 3.5 درصد ( در این دهه ارز تک نرخی شد) در دهه نود 5.6 درصد و تا پایان سال 1403 میزان واردات محصولات مصرفی 5 درصد بوده است.
در مقابل سهم صادرات کالاهای سرمایه‌ای (کالاهای صنعتی با ارزش افزوده بالا) در دهه هفتاد 3 درصد در دهه هشتاد 7.3 درصد در دهه نود 4.6 درصد و تا پایان سال 1403 تنها 2.8 درصد بوده است. در واقع بالاترین ارزش افزوده صادرات کالاهای صنعتی به دهه هشتادی تعلق دارد که نرخ ارز از ثبات برخوردار بوده چنین آماری به هیچ وجه با ادبیات بیماری هلندی سازگاری ندارد.
از سویی بر اساس ادبیات بیماری هلندی، رکود بخش صنعتی می‌باید ارزش واردات مواد خام و واسطه‌ای صنعتی را کاهش دهد اما شاهدیم در دهه هفتاد که دهه بازسازی پس از جنگ است و باید واردات کالاهای واسطه‌ای و اولیه صنعتی اوج بگیرد تنها 42.3 درصد از واردات به این بخش اختصاص دارد در حالی که در دهه هشتاد این سهم به 50 درصد رسیده است در دهه 90 سهم این بخش به 40 درصد و از 1400 تا پایان 1403 به 39 درصد سقوط کرده است.
🔻🔻🔻🔻
در بسیاری از تحلیل‌های عمومی و حتی بخش مهمی از ادبیات سیاست‌گذاری، فرض بر این گذاشته می‌شود که تضعیف ارزش پول ملی موجب افزایش رقابت‌پذیری صادراتی و در نتیجه موتور رشد صنعتی می‌شود. در ادبیات رایج در اقتصاد ایران همواره از بیماری هلندی توسط جریان فکری بازارگرا به عنوان مهمترین مانع صنعتی شدن کشور نام برده شده است این در حالی است که بررسی آمار و ارقام نشان می‌دهد در سال‌هایی که نرخ ارز از ثبات نسبی برخوردار بوده نه تنها صادرات کشور رونق گرفته است بلکه ارزش افزوده صادراتی نیز نصیب کشور شده که حکایت از عمق یافتن صنعت است. در واقع مانند اغلب ادعاهای طیف فکری نیاورانی این ادعا که ریشه در مدل‌های ساده‌ی اقتصاد باز دارد، در اقتصادهایی با ساختارهای شکننده و وابستگی بالای وارداتی معتبر نیست.
در این یادداشت به موضوعی خواهیم پرداخت که کمتر به آن پرداخته شده. قصد داریم نشان دهیم چطور کاهش شدید و مزمن ارزش پول ملی (ریال) به‌جای تحریک رشد، منجر به تضعیف ساختاری بخش تولید (صنعت‌زدایی) شده است.
برای تبیین دقیق این روند، ابتدا باید نظریه‌ی بیماری هلندی را بررسی کنیم؛ چرا که بخش قابل توجهی از سوءدرک‌ها از همین قیاس نادرست ناشی می‌شود.
✔️ مکانیسم بیماری هلندی (Dutch Disease) به‌طور کلاسیک شامل چهار مؤلفه است:
•شوک مثبت درآمدی ناشی از صادرات مواد خام (نفت/گاز)
•تقویت نرخ ارز حقیقی
•گران شدن کالاهای قابل تجارت داخلی نسبت به محصولات خارجی
•تضعیف صنعت به دلیل از دست دادن رقابت‌پذیری
چرا بیماری هلندی نمی‌تواند توضیح‌دهنده‌ی صنعت‌زدایی در ایران باشد؟ ریال ایران به ترتیب در دهه هفتاد 23 درصد در دهه هشتاد 3 درصد در دهه نود 43 درصد و از سال 1400تا پایان سال 1403، 34 درصد از ارزش خود را از دست داده است بدین ترتیب تنها در دهه هشتاد شاهد ثبات نسبی نرخ ارز بوده ایم لذا این دهه می‌باید کاندیدای ابتلای اقتصاد ایران به بیماری هلندی باشد به عبارتی در این دهه باید بیشترین میزان واردات محصولات مصرفی و کمترین میزان صادرات کالای صنعتی را شاهد باشیم.
بررسی ارزش واردات محصولات مصرفی نشان می‌دهد در دهه هفتاد 3.8 درصد از ارزش وارداتی به محصولات مصرفی تعلق داشته است (شایان ذکر است در سال 71 برای پر کردن شکاف نرخ آزاد و رسمی، نرخ رسمی از 67 تومان به 146 تومان افزایش یافت از سال 73 در نرخ 175.5 تومان تثبیت شد در حالی که نرخ بازار آزاد به 813 تومان رسید طبق نظریه بیماری هلندی باید تا انتهای دهه هفتاد سهم واردات کالاهای مصرفی افزایش یابد در حالی که این سهم از 4 درصد به 2.8 درصد کاهش یافته و صادرات صنعتی از 1.7 درصد به 5.6 درصد رسیده) در دهه هشتاد 3.5 درصد ( در این دهه ارز تک نرخی شد) در دهه نود 5.6 درصد و تا پایان سال 1403 میزان واردات محصولات مصرفی 5 درصد بوده است.
در مقابل سهم صادرات کالاهای سرمایه‌ای (کالاهای صنعتی با ارزش افزوده بالا) در دهه هفتاد 3 درصد در دهه هشتاد 7.3 درصد در دهه نود 4.6 درصد و تا پایان سال 1403 تنها 2.8 درصد بوده است. در واقع بالاترین ارزش افزوده صادرات کالاهای صنعتی به دهه هشتادی تعلق دارد که نرخ ارز از ثبات برخوردار بوده چنین آماری به هیچ وجه با ادبیات بیماری هلندی سازگاری ندارد.
از سویی بر اساس ادبیات بیماری هلندی، رکود بخش صنعتی می‌باید ارزش واردات مواد خام و واسطه‌ای صنعتی را کاهش دهد اما شاهدیم در دهه هفتاد که دهه بازسازی پس از جنگ است و باید واردات کالاهای واسطه‌ای و اولیه صنعتی اوج بگیرد تنها 42.3 درصد از واردات به این بخش اختصاص دارد در حالی که در دهه هشتاد این سهم به 50 درصد رسیده است در دهه 90 سهم این بخش به 40 درصد و از 1400 تا پایان 1403 به 39 درصد سقوط کرده است.
🔻🔻🔻🔻
❤8
🔺🔺🔺🔺
🔵 اثرات انقباضی کاهش ارزش ریال: سازوکار صنعت‌زدایی در اقتصاد ایران ( بخش دوم)
آنچه در اقتصاد ایران بیش از هر چیز دیگر عامل صنعت زدایی از اقتصاد بوده است سقوط ارزش پول ملی و عدم صیانت بانک مرکزی از ریال بوده است اما تحت چه مکانیسمی این امر رخ داده است.
پدیده‌ی کاهش (استهلاک) ارزش انقباضی نخستین بار توسط Krogrman–Taylor(1978) و سپس در مدل‌های ترازنامه‌ای جدیدتر (Cespedes، Serena & Sousa، Karadam & Ozmen) بسط یافت. چهار مکانیزم اصلی آن عبارت‌اند از:
1-وابستگی به واردات خارجی
کاهش ارزش پول داخلی (افزایش قیمت ارز خارجی) باعث می‌شود که هزینه تأمین کالاهای واسطه‌ای (Intermediate Goods) و سرمایه‌ای (Capital Goods) که برای تولید صنعتی حیاتی هستند، به‌طور نجومی افزایش یابد.
2-اثر ترازنامه
این امر به ترازنامه شرکت‌های تولیدی شوک وارد می‌کند، زیرا ارزش بدهی‌های خارجی (یا هزینه‌های آتی) به پول داخلی افزایش می‌یابد. در نتیجه، سرمایه‌گذاری مختل شده و تولید کاهش می‌یابد.
3- مدل سه‌بخشی تخصیص منابع (دیدگاه ساختاری)- انتقال منابع از بخش صنعتی به بخش خام‌فروشی
برای تبیین پدیده خام‌فروشی، می‌توان در یک مدل سه‌بخشی در نظر گرفت:
1. بخش قابل تجارت صنعتی (T-Goods): تولید صنعتی که به واردات نهاده نیاز دارد.
2. بخش غیرقابل تجارت (NT-Goods): خدمات، مسکن و... (اغلب تحت تأثیر تورم داخلی).
3. بخش رانتی/خام (R-Goods): مواد خام، محصولات معدنی و پتروشیمی با فرآوری کم.
مکانیسم خام‌فروشی: کاهش ارزش پول داخلی، سودآوری بخش (۱) را به دلیل هزینه بالای واردات نهاده کاهش می‌دهد؛ اما به بخش (۳) (خام‌فروشی) یک مزیت نسبی کاذب می‌دهد، زیرا قیمت صادراتی دلاری است در حالی که هزینه‌های استخراج و تولید اولیه آن عمدتاً به پول داخلی(ریال) (و پایین) است. این امر منابع مالی و سرمایه‌گذاری را به سمت بخش (۳) سوق داده و ساختار تجارت را به سمت خام‌فروشی تغییر می‌دهد.
4- کاهش تقاضای کل (مبنای مدل‌های Krogrman–Taylor)
در واقع بخش چهارم مبنای این نظریه است، کاهش ارزش پول ملی در اقتصادهایی با نابرابری بالا، درآمد را از کارگران (مصرف‌کنندگان با میل نهایی بالا) به بخش‌هایی منتقل می‌کند که دارای دو ویژگی هستند، اولا میل نهایی به مصرفشان پایین است دوما بخش بزرگی از درآمد را تبدیل به دارایی سفته‌بازانه یا خروج سرمایه می‌کنند، در نتیجه مصرف و سرمایه‌گذاری همزمان کاهش می‌یابد.
در مجموع مکانیسم کاهش ارزش انقباضی (Contractionary Depreciation) را می‌توان به شکل زیر خلاصه نمود
عامل اولیه: بحران ارزی ناشی از تحریم‌ها، کسری بودجه مزمن، و مدیریت ضعیف.
اثر بر نرخ ارز: تضعیف شدید پول ملی (ارز حقیقی ضعیف)
چالش صنعت: نابودی زنجیره تأمین (بسیار گران شدن نهاده‌های وارداتی).
نتیجه: صنعت‌زدایی از طریق فلج شدن سرمایه‌گذاری و افزایش هزینه‌های تولید.
بر اساس این نظریه اقتصاد ایران را طی سال‌های 1371 تا 1403 می‌توان به سه بخش تقسیم کرد.
بدین منظور بر اساس کدهای HS کالاهای صادراتی و وارداتی را به 4 دسته عمده تقسیم شده است؛ Primary Raw Materials، Intermediate Goods، Capital Goods و Consumer Goods بر اساس سهم هر گروه از ارزش دلاری تجارت سالیانه از سال 1371 تا سال 1403 اقتصاد ایران با سه دوره،1 - دوره ثبات نسبی و هشدار اولیه 2- دوره شوک‌های ساختاری و آغاز انقباض 3- دوره ابربحران ارزی و فرسایش نهایی مواجه بوده است.
🔻🔻🔻🔻
🔵 اثرات انقباضی کاهش ارزش ریال: سازوکار صنعت‌زدایی در اقتصاد ایران ( بخش دوم)
آنچه در اقتصاد ایران بیش از هر چیز دیگر عامل صنعت زدایی از اقتصاد بوده است سقوط ارزش پول ملی و عدم صیانت بانک مرکزی از ریال بوده است اما تحت چه مکانیسمی این امر رخ داده است.
پدیده‌ی کاهش (استهلاک) ارزش انقباضی نخستین بار توسط Krogrman–Taylor(1978) و سپس در مدل‌های ترازنامه‌ای جدیدتر (Cespedes، Serena & Sousa، Karadam & Ozmen) بسط یافت. چهار مکانیزم اصلی آن عبارت‌اند از:
1-وابستگی به واردات خارجی
کاهش ارزش پول داخلی (افزایش قیمت ارز خارجی) باعث می‌شود که هزینه تأمین کالاهای واسطه‌ای (Intermediate Goods) و سرمایه‌ای (Capital Goods) که برای تولید صنعتی حیاتی هستند، به‌طور نجومی افزایش یابد.
2-اثر ترازنامه
این امر به ترازنامه شرکت‌های تولیدی شوک وارد می‌کند، زیرا ارزش بدهی‌های خارجی (یا هزینه‌های آتی) به پول داخلی افزایش می‌یابد. در نتیجه، سرمایه‌گذاری مختل شده و تولید کاهش می‌یابد.
3- مدل سه‌بخشی تخصیص منابع (دیدگاه ساختاری)- انتقال منابع از بخش صنعتی به بخش خام‌فروشی
برای تبیین پدیده خام‌فروشی، می‌توان در یک مدل سه‌بخشی در نظر گرفت:
1. بخش قابل تجارت صنعتی (T-Goods): تولید صنعتی که به واردات نهاده نیاز دارد.
2. بخش غیرقابل تجارت (NT-Goods): خدمات، مسکن و... (اغلب تحت تأثیر تورم داخلی).
3. بخش رانتی/خام (R-Goods): مواد خام، محصولات معدنی و پتروشیمی با فرآوری کم.
مکانیسم خام‌فروشی: کاهش ارزش پول داخلی، سودآوری بخش (۱) را به دلیل هزینه بالای واردات نهاده کاهش می‌دهد؛ اما به بخش (۳) (خام‌فروشی) یک مزیت نسبی کاذب می‌دهد، زیرا قیمت صادراتی دلاری است در حالی که هزینه‌های استخراج و تولید اولیه آن عمدتاً به پول داخلی(ریال) (و پایین) است. این امر منابع مالی و سرمایه‌گذاری را به سمت بخش (۳) سوق داده و ساختار تجارت را به سمت خام‌فروشی تغییر می‌دهد.
4- کاهش تقاضای کل (مبنای مدل‌های Krogrman–Taylor)
در واقع بخش چهارم مبنای این نظریه است، کاهش ارزش پول ملی در اقتصادهایی با نابرابری بالا، درآمد را از کارگران (مصرف‌کنندگان با میل نهایی بالا) به بخش‌هایی منتقل می‌کند که دارای دو ویژگی هستند، اولا میل نهایی به مصرفشان پایین است دوما بخش بزرگی از درآمد را تبدیل به دارایی سفته‌بازانه یا خروج سرمایه می‌کنند، در نتیجه مصرف و سرمایه‌گذاری همزمان کاهش می‌یابد.
در مجموع مکانیسم کاهش ارزش انقباضی (Contractionary Depreciation) را می‌توان به شکل زیر خلاصه نمود
عامل اولیه: بحران ارزی ناشی از تحریم‌ها، کسری بودجه مزمن، و مدیریت ضعیف.
اثر بر نرخ ارز: تضعیف شدید پول ملی (ارز حقیقی ضعیف)
چالش صنعت: نابودی زنجیره تأمین (بسیار گران شدن نهاده‌های وارداتی).
نتیجه: صنعت‌زدایی از طریق فلج شدن سرمایه‌گذاری و افزایش هزینه‌های تولید.
بر اساس این نظریه اقتصاد ایران را طی سال‌های 1371 تا 1403 می‌توان به سه بخش تقسیم کرد.
بدین منظور بر اساس کدهای HS کالاهای صادراتی و وارداتی را به 4 دسته عمده تقسیم شده است؛ Primary Raw Materials، Intermediate Goods، Capital Goods و Consumer Goods بر اساس سهم هر گروه از ارزش دلاری تجارت سالیانه از سال 1371 تا سال 1403 اقتصاد ایران با سه دوره،1 - دوره ثبات نسبی و هشدار اولیه 2- دوره شوک‌های ساختاری و آغاز انقباض 3- دوره ابربحران ارزی و فرسایش نهایی مواجه بوده است.
🔻🔻🔻🔻
❤7
🔺🔺🔺🔺
🔵 اثرات انقباضی کاهش ارزش ریال: سازوکار صنعت‌زدایی در اقتصاد ایران ( بخش سوم)
1- دوره ثبات نسبی و هشدار اولیه (۱۳۷۱ – ۱۳۸۹)
• رشد نرخ ارز (از 1498 ریال به 10600 ریال) با مدیریت دولت.
• واردات (شواهد انقباض): سهم کالاهای سرمایه‌ای از ۶۰.۳٪ در ۱۳۷۱ به ۳۶.۷٪ در ۱۳۸۹ سقوط کرده است. این کاهش، نشان‌دهنده رکود اولیه در سرمایه‌گذاری است. (در بخش اول در خصوص سیاست ارزی طی دو دهه 70 و 80 توضیح داده شد)
• صادرات (شواهد خام‌فروشی): سهم مواد خام اولیه از ۷.۶٪ در ۱۳۷۱ به ۴۳.۱٪ در ۱۳۸۹ جهش کرده است. این رشد ۴۷۰ درصدی در سهم مواد خام، شاهدی بر وجود رانت‌های ساختاری و ترجیح صادرات آسان‌تر، حتی در دوران ثبات نسبی است.
2- دوره شوک‌های ساختاری و آغاز انقباض (۱۳۹۰ – ۱۳۹۶)
• شوک ارزی و جهش دلار به ۲.۵ برابر در سال ۱۳۹۱
بعد از این شوک اثرات کاهش ارزش انقباضی نمایان می‌شود سهم کالاهای واسطه‌ای، بلافاصله پس از شوک ۱۳۹۱، از ۴۴.۸٪ (۱۳۹۰) به ۴۱.۹٪ (۱۳۹۱) کاهش می‌یابد. سهم کالاهای سرمایه‌ای نیز از ۳۸.۲٪ به ۳۲.۴٪ سقوط می‌کند. این افت همزمان در سهم ورودی‌های صنعتی، تأییدی بر مکانیسم اثر ترازنامه است. صنعت با افزایش جهشی هزینه‌های وارداتی، توانایی خود را برای حفظ تولید و سرمایه‌گذاری از دست می‌دهد.
همچنین در این دوره سلطه خام‌فروشی (صادرات) نیز مشاهده می‌شود؛ سهم مواد خام اولیه در ۱۳۹۰ در سطح ۴۳.۱٪ قرار داشت و در سال‌های بعد سهم خود را حفظ کرد و در سال ۱۳۹۵ به اوج ۵۲.۵٪ رسید. در مقابل، سهم کالاهای سرمایه‌ای در صادرات عملاً ثابت ماند و نتوانست جهش کند.
3- دوره ابربحران ارزی و فرسایش نهایی (۱۳۹۷ – ۱۴۰۳)
• شوک ارزی: دلار در این دوره تا ۷۰۷ هزار ریال رشد کرد.
پس از این شوک اوج انقباض رخ داده است سهم کالاهای واسطه‌ای از ۳۷.۶٪ در ۱۳۹۶ به ۳۵.۴٪ در ۱۳۹۷ و در نهایت به ۳۰.۰٪ در ۱۴۰۳ می‌رسد. سهم ۳۰ درصدی، پایین‌ترین میزان سهم ورودی‌های تولید در طول کل دوره ۳۳ ساله است. این کاهش شدید و مستمر در سهم کالاهای واسطه‌ای، به معنای تخریب ظرفیت تولید و فلج شدن صنعت است.
در این دوره اوج سلطه خام‌فروشی در بخش صادرات را شاهدیم سهم مواد خام اولیه در سال ۱۴۰۳ با ثبت سهم ۵۰.۳٪ در بالاترین سطح خود در تاریخ ایران قرار می‌گیرد (در سال‌های اخیر به طور پیوسته بالای ۴۰٪ است). سهم کالاهای سرمایه‌ای در صادرات به ۲.۵۹٪ در ۱۴۰۳ تنزل یافته است. به عبارتی افزایش شدید نرخ دلار به جای ارتقاء ارزش افزوده، اقتصاد را به یک صادرکننده تخصصی مواد خام تبدیل کرده است، که این امر به صراحت فرضیه صنعت‌زدایی ناشی از مزیت نسبی کاذب ارزی را تقویت می‌کند.
تحلیل تجربی داده‌های ساختار تجاری ایران، بر اساس نظریه کاهش ارزش انقباضی (Contractionary Depreciation)، قویاً نشان می‌دهد که صنعت‌زدایی در ایران نه یک نتیجه ناخواسته از "رونق" نفتی (بیماری هلندی)، بلکه یک پیامد ساختاری و ناگزیر از تضعیف مزمن ارزش پول ملی بوده است.
سقوط ریال به طور همزمان دو اثر کلان را بر اقتصاد ایران گذاشته است:
1. قوای حیاتی صنعت (واردات واسطه‌ای و سرمایه‌ای) را از طریق شوک هزینه‌ای و ترازنامه‌ای از بین برده است.
2. رانت و سودآوری خام‌فروشی (صادرات مواد خام) را به شدت افزایش داده و تخصیص منابع کشور را به سمت فعالیت‌های غیرمولد صنعتی هدایت کرده است.
نکته حائز اهمیتی که باید به آن توجه شود و در یادداشت‌های گذشته به صورت مبسوط به آن پرداخته شده این است که از نیمه دوم دهه هشتاد فروپاشی زنجیره تأمین مواد اولیه صنعتی تنها منحصر به کالاهای وارداتی نبوده است بلکه گره زدن قیمت گذاری مواد اولیه داخلی به قیمت جهانی، زنجیره تأمین داخلی را نیز از هم گسسته است. نباید از نظر دور داشت سازوکار قیمت گذاری در بورس کالا یکی از مهمترین حلقه‌های صنعت زدایی و خام فروشی در اقتصاد ایران بوده است. بدیهی است اصلاح این شرایط در گرو بازنگری جدی در قوانین مصوب از نیمه دوم دهه هشتاد و بازگشت بانک مرکزی به رسالت اصلی خود یعنی حفاظت از ارزش پول ملی است. مهار جدی بی‌ثباتی‌های ارزی از طریق بازنگری در قوانین و از بین بردن تعارض منافع ناشی از جهش‌های ارزی با ابزارهای مالیاتی سنگین، بازگشت مشوق‌های صادراتی برای صادرکنندگان کالاهای صنعتی و استفاده از تعرفه‌های صادراتی برای خام فروشان و ارائه مشوق‌های هدفمند به کالاهای با ارزش افزوده صنعتی و به عبارتی زنجیره «ثبات پایدار ارزی + مهار خام‌فروشی + احیای زنجیره تأمین + حمایت هوشمند صنعتی» از اقداماتی است که می‌تواند تاحدی این مکانیسم را معکوس کند.
در پایان لازم به ذکر است اگرچه در طی این دوره زمانی نباید از اثرات تحریم و اوج گیری اقتصاد چین غافل بود اما نباید از نظر دور داشت که از نیمه دوم دهه هشتاد عده‌ای عامدانه یا جاهلانه بر کوره صنعت زدایی کشور دمیده‌اند.
🔸منبع : کاتالاکسی
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
🔵 اثرات انقباضی کاهش ارزش ریال: سازوکار صنعت‌زدایی در اقتصاد ایران ( بخش سوم)
1- دوره ثبات نسبی و هشدار اولیه (۱۳۷۱ – ۱۳۸۹)
• رشد نرخ ارز (از 1498 ریال به 10600 ریال) با مدیریت دولت.
• واردات (شواهد انقباض): سهم کالاهای سرمایه‌ای از ۶۰.۳٪ در ۱۳۷۱ به ۳۶.۷٪ در ۱۳۸۹ سقوط کرده است. این کاهش، نشان‌دهنده رکود اولیه در سرمایه‌گذاری است. (در بخش اول در خصوص سیاست ارزی طی دو دهه 70 و 80 توضیح داده شد)
• صادرات (شواهد خام‌فروشی): سهم مواد خام اولیه از ۷.۶٪ در ۱۳۷۱ به ۴۳.۱٪ در ۱۳۸۹ جهش کرده است. این رشد ۴۷۰ درصدی در سهم مواد خام، شاهدی بر وجود رانت‌های ساختاری و ترجیح صادرات آسان‌تر، حتی در دوران ثبات نسبی است.
2- دوره شوک‌های ساختاری و آغاز انقباض (۱۳۹۰ – ۱۳۹۶)
• شوک ارزی و جهش دلار به ۲.۵ برابر در سال ۱۳۹۱
بعد از این شوک اثرات کاهش ارزش انقباضی نمایان می‌شود سهم کالاهای واسطه‌ای، بلافاصله پس از شوک ۱۳۹۱، از ۴۴.۸٪ (۱۳۹۰) به ۴۱.۹٪ (۱۳۹۱) کاهش می‌یابد. سهم کالاهای سرمایه‌ای نیز از ۳۸.۲٪ به ۳۲.۴٪ سقوط می‌کند. این افت همزمان در سهم ورودی‌های صنعتی، تأییدی بر مکانیسم اثر ترازنامه است. صنعت با افزایش جهشی هزینه‌های وارداتی، توانایی خود را برای حفظ تولید و سرمایه‌گذاری از دست می‌دهد.
همچنین در این دوره سلطه خام‌فروشی (صادرات) نیز مشاهده می‌شود؛ سهم مواد خام اولیه در ۱۳۹۰ در سطح ۴۳.۱٪ قرار داشت و در سال‌های بعد سهم خود را حفظ کرد و در سال ۱۳۹۵ به اوج ۵۲.۵٪ رسید. در مقابل، سهم کالاهای سرمایه‌ای در صادرات عملاً ثابت ماند و نتوانست جهش کند.
3- دوره ابربحران ارزی و فرسایش نهایی (۱۳۹۷ – ۱۴۰۳)
• شوک ارزی: دلار در این دوره تا ۷۰۷ هزار ریال رشد کرد.
پس از این شوک اوج انقباض رخ داده است سهم کالاهای واسطه‌ای از ۳۷.۶٪ در ۱۳۹۶ به ۳۵.۴٪ در ۱۳۹۷ و در نهایت به ۳۰.۰٪ در ۱۴۰۳ می‌رسد. سهم ۳۰ درصدی، پایین‌ترین میزان سهم ورودی‌های تولید در طول کل دوره ۳۳ ساله است. این کاهش شدید و مستمر در سهم کالاهای واسطه‌ای، به معنای تخریب ظرفیت تولید و فلج شدن صنعت است.
در این دوره اوج سلطه خام‌فروشی در بخش صادرات را شاهدیم سهم مواد خام اولیه در سال ۱۴۰۳ با ثبت سهم ۵۰.۳٪ در بالاترین سطح خود در تاریخ ایران قرار می‌گیرد (در سال‌های اخیر به طور پیوسته بالای ۴۰٪ است). سهم کالاهای سرمایه‌ای در صادرات به ۲.۵۹٪ در ۱۴۰۳ تنزل یافته است. به عبارتی افزایش شدید نرخ دلار به جای ارتقاء ارزش افزوده، اقتصاد را به یک صادرکننده تخصصی مواد خام تبدیل کرده است، که این امر به صراحت فرضیه صنعت‌زدایی ناشی از مزیت نسبی کاذب ارزی را تقویت می‌کند.
تحلیل تجربی داده‌های ساختار تجاری ایران، بر اساس نظریه کاهش ارزش انقباضی (Contractionary Depreciation)، قویاً نشان می‌دهد که صنعت‌زدایی در ایران نه یک نتیجه ناخواسته از "رونق" نفتی (بیماری هلندی)، بلکه یک پیامد ساختاری و ناگزیر از تضعیف مزمن ارزش پول ملی بوده است.
سقوط ریال به طور همزمان دو اثر کلان را بر اقتصاد ایران گذاشته است:
1. قوای حیاتی صنعت (واردات واسطه‌ای و سرمایه‌ای) را از طریق شوک هزینه‌ای و ترازنامه‌ای از بین برده است.
2. رانت و سودآوری خام‌فروشی (صادرات مواد خام) را به شدت افزایش داده و تخصیص منابع کشور را به سمت فعالیت‌های غیرمولد صنعتی هدایت کرده است.
نکته حائز اهمیتی که باید به آن توجه شود و در یادداشت‌های گذشته به صورت مبسوط به آن پرداخته شده این است که از نیمه دوم دهه هشتاد فروپاشی زنجیره تأمین مواد اولیه صنعتی تنها منحصر به کالاهای وارداتی نبوده است بلکه گره زدن قیمت گذاری مواد اولیه داخلی به قیمت جهانی، زنجیره تأمین داخلی را نیز از هم گسسته است. نباید از نظر دور داشت سازوکار قیمت گذاری در بورس کالا یکی از مهمترین حلقه‌های صنعت زدایی و خام فروشی در اقتصاد ایران بوده است. بدیهی است اصلاح این شرایط در گرو بازنگری جدی در قوانین مصوب از نیمه دوم دهه هشتاد و بازگشت بانک مرکزی به رسالت اصلی خود یعنی حفاظت از ارزش پول ملی است. مهار جدی بی‌ثباتی‌های ارزی از طریق بازنگری در قوانین و از بین بردن تعارض منافع ناشی از جهش‌های ارزی با ابزارهای مالیاتی سنگین، بازگشت مشوق‌های صادراتی برای صادرکنندگان کالاهای صنعتی و استفاده از تعرفه‌های صادراتی برای خام فروشان و ارائه مشوق‌های هدفمند به کالاهای با ارزش افزوده صنعتی و به عبارتی زنجیره «ثبات پایدار ارزی + مهار خام‌فروشی + احیای زنجیره تأمین + حمایت هوشمند صنعتی» از اقداماتی است که می‌تواند تاحدی این مکانیسم را معکوس کند.
در پایان لازم به ذکر است اگرچه در طی این دوره زمانی نباید از اثرات تحریم و اوج گیری اقتصاد چین غافل بود اما نباید از نظر دور داشت که از نیمه دوم دهه هشتاد عده‌ای عامدانه یا جاهلانه بر کوره صنعت زدایی کشور دمیده‌اند.
🔸منبع : کاتالاکسی
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
❤7
🔵 اینفوگرافیک/ 10 راهكار ساده براي صرفه‌جويي در مصرف آب
#مصرف_بهینه
#آب
🔸منبع : ایرنا
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
#مصرف_بهینه
#آب
🔸منبع : ایرنا
▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️
✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤4👏3😁2👍1