دورنمای اقتصاد
18.9K subscribers
1.09K photos
2.47K videos
777 files
9.13K links
"دورنمای اقتصاد" رسانه اقتصادی اجتماعی مستقل ایران


https://ecoviews.ir/
Download Telegram
🧠 تنفس در شهرهای آلوده، چه بلایی بر تمرکز و احساسات ما می‌آورد؟

▫️مطالعات جدید نشان می‌دهد که حتی قرار گرفتن کوتاه‌مدت در معرض آلودگی هوا می‌تواند توانایی تمرکز و تشخیص احساسات را مختل کند. بر اساس پژوهشی که در مجله Nature Communications منتشر شده است، افزایش غلظت ذرات معلق در هوا بر توجه انتخابی و درک احساسات تأثیر می‌گذارد، فارغ از اینکه افراد از طریق بینی یا دهان تنفس کنند. این تأثیرات می‌تواند باعث کاهش تمرکز، افزایش حواس‌پرتی و حتی تغییر در رفتارهای اجتماعی شود.

▫️دکتر توماس فاهرتی از دانشگاه بیرمنگام، یکی از نویسندگان این پژوهش، توضیح می‌دهد: «افرادی که در معرض آلودگی هوا قرار می‌گیرند، سخت‌تر می‌توانند اطلاعات مزاحم را نادیده بگیرند. این یعنی در زندگی روزمره، احتمال بیشتری دارد که دچار حواس‌پرتی شوید. برای مثال، هنگام خرید از سوپرمارکت ممکن است بیشتر تحت تأثیر خریدهای ناگهانی قرار بگیرید، زیرا تمرکز بر اهداف اصلی‌تان دشوارتر می‌شود.»

▫️نتایج این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که پس از قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا، افراد عملکرد ضعیف‌تری در آزمون‌های شناختی مرتبط با تشخیص احساسات دارند. فاهرتی در این رابطه می‌افزاید: «شرکت‌کنندگان در تشخیص احساسات، مانند تمایز بین چهره‌های ترسیده و خوشحال، دچار مشکل بیشتری بودند. این موضوع می‌تواند بر نحوه تعاملات اجتماعی ما تأثیر بگذارد. مطالعاتی نیز نشان داده‌اند که افزایش آلودگی هوا با افزایش جرم‌های خشونت‌آمیز در شهرهای ایالات متحده ارتباط دارد، که احتمالاً ناشی از اختلال در تنظیم احساسات است.» بااین‌حال، این پژوهش نشان داد که حافظه کاری شرکت‌کنندگان تحت تأثیر قرار نگرفته است، که بیانگر مقاومت نسبی برخی عملکردهای مغزی در برابر آلودگی کوتاه‌مدت هوا است.

▫️آلودگی هوا یکی از جدی‌ترین تهدیدهای زیست‌محیطی برای سلامت عمومی محسوب می‌شود. سازمان بهداشت جهانی تخمین می‌زند که آلودگی هوای بیرون سالانه موجب حدود ۴.۲ میلیون مرگ زودرس در سراسر جهان می‌شود. محققان تأکید می‌کنند که یافته‌های این مطالعه می‌تواند پیامدهای مهمی در حوزه‌های مختلف، ازجمله موفقیت تحصیلی و بهره‌وری کاری، داشته باشد. این نتایج بر اهمیت کنترل آلودگی هوا و کاهش قرار گرفتن در معرض آن، به‌ویژه در مناطق شهری، تأکید می‌کند/ رَجان

🔗 برای مطالعه کامل این گزارش به لینک زیر مراجعه کنید:

https://www.nature.com/articles/s41467-025-56508-3

🔸منبع: کانال رَجان

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👍8❤3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔵 دخالت دولت در اقتصاد

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👍7
🔵 «رونمایی از طرح به‌روز شده ملّی اقلیم و انرژی در جمهوری‌چک»

با هدف تبدیل شدن جمهوری‌چک به یک رهبر در حوزه انرژی‌‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به واردات انرژی در بلندمدت، دولت این کشور به‌تازگی طرح به‌روز شده ملّی اقلیم و انرژی (NECP) را ارائه کرده است که یک نقشه راه راهبردی برای تحول انرژی کشور تا سال ۲۰۳۰ محسوب می‌شود.

این طرح که نقش مهمی در راستای پیشبرد سیاست‌های سبز و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای دارد، با اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا همراستا است و اهداف مهمی را تعیین کرده است. یکی از اهداف مذکور، افزایش سهم انرژی تجدیدپذیر در ترکیب انرژی ملّی از ۱۸ درصد فعلی به بیش از ۳۰ درصد تا سال ۲۰۳۰ است.

از سوی دیگر، تعهد دولت برای حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی به‌ویژه زغال‌سنگ تا سال ۲۰۳۳ مورد تاکید قرار گرفته است و سرمایه‌ای افزون‌بر ۲.۸ میلیارد دلار برای تحقق اهداف مذکور توسط دولت پیشنهاد شده است. لازم به ذکر است که در این طرح، انرژی تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای به عنوان زیربنای ترکیب انرژی آینده مدنظر قرار داده شده‌اند، در حالی‌که نقش گاز طبیعی به‌عنوان یک منبع مهم انرژی نیز مطرح شده است.

طبق پیش‌بینی‌های وزارت محیط‌زیست، اجرای این طرح منجر به افزایش ۲ درصدی تولید ناخالص داخلی خواهد شد و با هدف کاهش واردات انرژی از ۴۰ درصد فعلی به تقریبا ۲۶ درصد تا سال ۲۰۵۰، امنیت تامین انرژی در این کشور را افزایش خواهد داد. گفتنی‌ست طرح ملّی اقلیم و انرژی در جمهوری‌چک برای نخستین بار در سال ۲۰۲۴ مطرح شد که بر حوزه‌های مختلف اعم از گازهای گلخانه‌ای، بهره‌وری انرژی، بازار داخلی انرژی، امنیت انرژی، نوآوری و رقابت در حوزه انرژی تمرکز دارد.

🔸منبع : کانال علم، فناوری و نوآوری در اروپا

didebanefanavari.com/30880

#جمهوری‌چک
#انرژی

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤3👍1
🔵 #چالش ۳

در اولین قسمت از سریال تئوری بیگ بنگ، شلدون به لئونارد می‌گوید که اگر ارتفاع یکی از پله‌ها به اندازه دو میلی‌متر پایین‌تر بیاید، اکثر مردم نمی‌توانند تعادل خود را حفظ کنند و سقوط خواهند کرد. بنابراین، تفاوت‌های جزئی می‌تواند پیامدهای شگرفی ایجاد کنند.

لطفا در کامنت دلیل این موضوع را توضیح دهید



Why would such a small difference matter and make people trip?

شب خوش

پاسخ درست را بعدا منتشر می کنم
👍9❤1
🔵 دعانویسی اقتصادی

✍ سيد‌اميرحسين ميرابوطالبي

چند سال پیش دختر جوانی در استرالیا، به نام بل گیبسون۱، بعد از ابتلا به سرطانی بدخیم با کنار گذاشتن درمان‌‌های مرسوم و بهره‌‌گیری از درمان‌‌های مبتنی بر رژیم غذایی، ورزش و مراقبه توانست بر سرطان غلبه کند. داستان الهام‌‌بخشِ او موضوع یادداشت‌‌های روزنامه‌ها و مجلات شد، چهره شادابش در مصاحبه‌های متعدد تلویزیونی نور امید را در دل بسیاری از مبتلایان به سرطان زنده کرد و توصیه‌های ساده، سرراست و شفابخش او با استقبال عامه مردم و بیماران خسته از درمان‌‌های پر از درد و رنج روبه‌رو شد.

 پس از آن بود که کتاب دستورهای آشپزی غذاهای سالم بل، میلیون‌ها جلد فروخت و حتی اپل در آغاز ارائه ساعت اختصاصی خود، اپل واچ، با دعوت از او برنامکی ویژه به صورت پیش‌فرض روی این محصول ارائه داد که رژیم‌‌ها و تمرین‌‌های بل گیبسون را در دسترس همه کاربران قرار می‌‌داد. همه‌چیز خوب پیش می‌‌رفت تا اینکه حقیقتی تلخ افشا شد: آن دختر جوان هیچ‌وقت سرطان نداشت و ادعاهایش از اساس دروغ بود.2

آنچه این داستانک را بیش از همه به شرایط امروز اقتصاد ما مرتبط می‌‌کند افزایش روزافزون تعداد راه‌‌حل‌‌های سرراست، شفابخش و با حداقل اثرات جانبی است که افراد طرح‌‌کننده آن ادعا می‌‌کنند می‌توانند به سرعت، اقتصاد ایران یا حداقل بخش‌هایی از آن را احیا کنند. شرایط طوری است که انگار عده‌‌ای دعانویس و جادوگر دور اقتصاد بیماری که در بستر افتاده جمع شده‌‌اند و هر کدام نسخه‌‌ای برایش می‌‌پیچند. هر چه این نسخه سرراست‌‌تر با اثرات جادویی عظیم‌‌تری باشد، توجه بیشتری را به خود جلب می‌‌کند. اما اینکه چرا بسیاری از ما به‌‌سادگی خام ادعاهای یک دختر جوان یا این دست دعانویس‌‌های درس‌‌خوانده می‌‌شویم بخشی به کارکرد ذهن ما انسان‌‌‎ها برمی‌گردد که مختص کشور ما نیست و البته بخشی دیگر هم به بلاهایی مربوط است که بر سر این بیمار در بستر افتاده، اقتصاد ایران، آورده‌‌ایم.

یکی از مهم‌ترین کارکردهای ذهن انسان این است که معمولا چیزی که می‌‌پسندد را به‌‌سادگی باور می‌‌کند. آخرین باری که یک نفر موافق نظرات شما حرف زده یا به عبارتی حرف دلتان را به زبان آورده و شما از او برای ادعایش شاهد خواسته‌‌اید کِی بوده است؟ احتمالا هیچ‌وقت. تازه شاید چیزی هم به گفته او افزوده باشید و به او برگردانید و او باز شما را تایید کند و الی آخر.
این پدیده در چارچوب اقتصاد رفتاری سوگیری تایید۳ نام دارد: تمایل ما به باور، تایید و تشدید برداشت اولیه خود در صحبت‌های دیگران و درگیر شدن در تفکر گروهی۴. یکی از مهم‌ترین خطرات این چارچوب ذهنی آسیب‌‌پذیرشدن شدید ما در برابر دعانویس‌‌های سیاسی و اقتصادی است. آنها که به‌‌خوبی از نقطه ضعف ما آگاهند با به‌‌زبان آوردن آنچه ما دوست داریم یا آرزویش را در سر می‌‌پرورانیم، توجه و تایید ما را مال خود می‌‌کنند و البته در دنیای استیلای بی‌‌چون و چرای شبکه‌های اجتماعی و الگوریتم‌‌هایی که مدام مطالب مورد علاقه‌‌مان را پیش‌رویمان قرار می‌دهند، ما بیش از همیشه در معرض این نوع تفکر قرار داریم.

امروز در سراسر جهان با سیاستمدارانی روبه‌روییم که برای همه‌چیز راه‌حلی ساده، سرراست، شفابخش و با حداقل اثرات جانبی دارند. این دسته از سیاستمداران بیش از همه بازنشر می‌شوند و سکان هدایت بخش مهمی از جهان ما امروز در دستان آنهاست. آنها با ادعاهایی اساسا نادرست و گاهی تا حدی درست که با خواسته‌های اکثریت جامعه هم‌‌خوانی داشته باشد به‌‌سادگی حمایت و تایید مردم را به دست می‌‌آورند. این وجه تقریبا در میان تمام جوامع مشترک است و خب دعانویس‌‌های سیاسی و اقتصادی ما نیز از این تمایل ذهنی ذاتی ما برای پذیرش ادعاهایی که به مذاقمان خوش می‌‌آید، استفاده می‌‌کنند.

 اما آنچه کشور ما و کشورهایی شبیه ما را متمایز می‌‌کند حجم حضور دعانویس‌‌های اقتصادی و گستره توجه به ادعاهای آنهاست. تعداد این‌گونه افراد در سال‌های اخیر مدام بیشتر شده و ادعاهایشان هر بار حدّی‌‌تر می‌شود. این در حالی است که اقتصاد از اساس دنیای فنی‌‌تری از عالم سیاست دارد. معمولا ادعاهای عجیب و غریب اقتصادی، حداقل در کشورهایی که از اقتصاد مبتنی بر اصول مشخص بهره‌‌مندند، به اندازه ادعاهای سیاسی مورد توجه قرار نمی‌گیرد، زیرا با معیارهای فنی قابل سنجش و احیانا ابطال است. اما هر چه اقتصاد بیشتر از متغیرهای واقعی اقتصادی فاصله بگیرد و همین طور به بیماری شدیدتری مبتلا باشد، فضا برای دعانویسی اقتصادی و استقبال از آن بیشتر شده و عدم امکان سنجش فنی از یکسو و تمایلمان به یافتن راه‌حلی شفابخش و سریع از سوی دیگر ما را نسبت به این جادوگران اقتصادی به‌‌ظاهر فرهیخته، آسیب‌‌پذیرتر می‌‌کند.
🔻🔻🔻🔻
👍7❤6
🔺🔺🔺🔺
ما دوست داریم یک روز صبح از خواب بیدار شویم و ببینیم که بیمارمان دوباره سر پا ایستاده و حالش از همیشه بهتر است و چه چیزی بهتر از اینکه کسی بدون آنکه به ما زحمت و آسیبی وارد کند چنین ارمغانی برایمان به همراه بیاورد. اما در عالم اقتصاد خبری از این منجی‌‌ها و نسخه‌های جادویی‌‌شان نیست. واقعیت این است که اقتصاد ما، همان بیمار روی‌‌تخت‌افتاده، از مشکلات و نارسایی‌‌های متعددی رنج می‌‌برد که درمان هر کدام احتمالا برخی مشکلات دیگر را تشدید می‌‌کند و بازیابی سلامتش مستلزم زمان زیاد و اقدامات حساب‌‌شده فراوان است.

آنچه ما امروز نیاز داریم نه راه‌‌حل‌‌های جادویی بی‌‌ارزش که طرحی است برای درمان گام به گام بیماری که رنج‌‌های مزمنش به این سادگی و سرعت برطرف نخواهد شد. طرح درمانی همه‌‌جانبه که پیش از همه‌چیز مشکلات ناشی از درمان را بپذیرد و آن را برای تمام طرف‌‌های مرتبط با این تصمیمات روشن سازد. البته که این راه‌حل در وهله اول حس خوبی به ما نمی‌دهد و احیانا ممکن است سوالات متعددی را به ذهنمان متبادر کند، اما همین عدم تایید اولیه و سوالات فراوان حامل خبر خوشی است: این راه‌حل بنا ندارد از ساده‌‌انگاری ما برای پذیرش آرزوهای دور و درازمان از زبان دیگران، یا همان سوگیری تایید، سوءاستفاده کند.

یادمان نرود که یک دختر جوان با ادعایی جذاب، سرراست و شفابخش بسیاری را، از مردم عادی تا بزرگ‌ترین شرکت‌های پیشرو‌ فناوری، به بیراهه برد و میلیون‌ها دلار و جان چندین نفر را تلف کرد. به باور نویسنده شرایط امروز اقتصاد ما با وجود بغرنج بودن هنوز راه درازی تا رسیدن به ناامیدی مطلق و رفتن به آغوش دعانویس‌‌های اقتصادی دارد. نخستین گام برای همه ما انتخاب آگاهانه در حمایت از راه‌‌حل‌‌های سنجیده، بلندمدت و کارشناسی و دورشدن از ادعاهای بی‌‌اساس است. تنها با قدم‌‌گذاشتن در این مسیر است که شاید اقتصادمان را دوباره سرپا ببینیم و آن روز دیگر جایی برای دعانویس‌‌های فریب‌‌کاری که می‌خواهند نسخه‌های جادویی‌‌شان را به خورد ما بدهند وجود نخواهد داشت.

🔸منبع: دنیای اقتصاد

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤9👍2
🔵 چگونه نابرابری اقتصادی به جوامع آسیب می‌زند؟

✍ #ریچارد_ویلکینسن

به‌طور غریزی احساس می‌کنیم که جوامعی با فواصل زیاد سطح درآمد، به‌گونه‌ای در اشتباه هستند. ریچارد ویلکینسن منحنی‌های اطلاعات واقعی نابرابری اقتصادی را ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد که وقتی ثروتمندان و فقرا از هم خیلی جدا هم هستند چه چیزی بدتر می‌شود: اثرات واقعی بر سلامتی، طول عمر، حتی ارزش های اصولی چون اعتماد.

#TED

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views

https://t.me/science_magazine/10217
❤7👍1
Forwarded from اتچ بات
‍ ‍ 🔵 وضعیت تالاب‌ها: تغییر اقلیم مقصر است یا انسان‌ها؟

در کلیپ پیوست به پنج کارکرد مهم تالاب‌ها اشاره شده‌است. به گزارش یورونیوز هر چند بیش از ۵۰ سال از تصویب کنوانسیون رامسر، مهمترین سند بین‌المللی برای حفاظت از تالاب‌ها می‌گذرد، معاهده‌ای که قرار بود چشم و چراغ محافظت از محیط زیست ایران باشد، اما اینگونه نشد. امروز، پس از نیم قرن، حال هیچکدام از تالاب‌های ایران خوب نیست.

تالاب‌ گاوخونی در اصفهان خشک شده‌‌است. دریاچه ارومیه به بدترین وضعیت خود طی ۱۲هزار سال اخیر رسیده، تالاب‌های بین‌الملل هامون چشم‌انتظار حقابه، خشک مانده‌اند. زخم حفاری برای استخراج نفت، تالاب هورالعظیم در خوزستان را چنان مجروح کرده که هیچ مرهمی نمی‌تواند موجب التیام‌آن شود. تالاب انزلی در حالی کمترین عمق طی سال‌های حیات خود را تجربه می‌کند که فاضلاب سه شهر رشت، انزلی و صومعه‌سرا مستقیم به آن وارد می‌شود و دور نیست که به تالابی فصلی تبدیل شده و حتی به طور کلی خشک شود. همین چندی قبل نیز وقتی نماینده مردم جنوب کرمان خواست از حال تالاب جازموریان بگوید گفت: «این تالاب مرده‌ است».

این در حالی است که «رضا حاجی کریم» رئیس فدراسیون صنعت آب ایران اخیرا طی گزارشی اعلام کرد که دست‌کم ۴۷ میلیارد مترمکعب حقابه به تالاب‌ها بدهکاریم.

این بدهی به تالاب‌ها در حالی سنگین و سنگین‌تر می‌شود که خوزستانی‌ها و سیستان و بلوچستانی‌ها سال‌هاست تبدیل‌شدن تالاب به کانون ریزگرد و غبار را با پوست و گوشت خود لمس کرده‌ و با ریه‌های خود تنفس کرده‌اند.

گرچه تغییر اقلیم نیز روند خشک‌شدن بسیاری از اکوسیستم‌ها را تشدید کرده اما تجربه کشورهای اروپایی در قبال تالاب‌ها نشان از وضع مقررات سختگیرانه و تامین حقابه‌ آنها دارد. چیزی که ایران به عنوان کشوری با جغرافیای گرم و خشک حتی در روند احیای دریاچه ارومیه نتوانسته به اجرا درآورد.

✍ نویسنده:  عبداله مصطفایی، پژوهشگر انرژی و محیط زیست
#تالاب
#تغییر_اقلیم

🔸منبع: کانال تغییر اقلیم و آلودگی هوا

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤6👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔵 سوسیالیسم و پوپولیسم چه بر سر ونزوئلا آورد؟

🔹سوسیالیسم مخدر اقتصاد است.

🔻‏با اینکه فساد همیشه یک مشکل اساسی برای ونزوئلا بوده، اما با این وجود چه بلایی به سر کشوری آمد که در سال 1976 از نظر درآمد سرانه رتبه چهارم را داشت و در حال حاضر مردم آن برای دریافت غذا صف‌های چندصدمتری تشکیل می‌دهند؟

🔸منبع: پراگر فارسی

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤9🤮2
دورنمای اقتصاد
🔵 #چالش ۳ در اولین قسمت از سریال تئوری بیگ بنگ، شلدون به لئونارد می‌گوید که اگر ارتفاع یکی از پله‌ها به اندازه دو میلی‌متر پایین‌تر بیاید، اکثر مردم نمی‌توانند تعادل خود را حفظ کنند و سقوط خواهند کرد. بنابراین، تفاوت‌های جزئی می‌تواند پیامدهای شگرفی ایجاد…
🔵 پاسخ #چالش ۳

در اولین قسمت از سریال تئوری بیگ بنگ، شلدون به لئونارد می‌گوید که اگر ارتفاع یکی از پله‌ها به اندازه دو میلی‌متر پایین‌تر بیاید، اکثر مردم نمی‌توانند تعادل خود را حفظ کنند و سقوط خواهند کرد. بنابراین، تفاوت‌های جزئی می‌تواند پیامدهای شگرفی ایجاد کنند.

لطفا در کامنت دلیل این موضوع را توضیح دهید



Why would such a small difference matter and make people trip?

شلدون در سریال "تئوری بیگ بنگ" به موضوعی اشاره می‌کند که مربوط به حساسیت سیستم‌ها به تغییرات کوچک است. این ایده به طور کلی با مفهوم اثر پروانه‌ای در نظریه آشوب و وابستگی به وضع موجود مرتبط است.

در این مورد خاص، شلدون به این موضوع اشاره می‌کند که حتی یک تغییر کوچک در ارتفاع پله‌ها (مثلاً ۲ میلی‌متر) می‌تواند تعادل افراد را به هم بزند و باعث سقوط آن‌ها شود.

✔️دلیل این موضوع
۱. عادت و تطابق حرکتی: انسان‌ها به الگوهای حرکتی خاصی عادت می‌کنند. وقتی از پله‌ها بالا یا پایین می‌رویم، مغز و بدن ما به طور ناخودآگاه ارتفاع پله‌ها را پیش‌بینی می‌کنند و حرکات عضلانی را بر اساس آن تنظیم می‌کنند. اگر ارتفاع یکی از پله‌ها حتی به مقدار کمی متفاوت باشد، این تطابق به هم می‌خورد و ممکن است باعث از دست دادن تعادل شود.

۲. خطای شناختی وابستگی به وضع موجود:
این خطای شناختی به این معناست که افراد تمایل دارند به شرایط فعلی عادت کنند و تغییرات کوچک را نادیده بگیرند. وقتی ارتفاع پله‌ها تغییر می‌کند، مغز ممکن است این تغییر را به سرعت تشخیص ندهد و همچنان بر اساس الگوی قبلی عمل کند، که این می‌تواند به سقوط منجر شود.

۳. حساسیت سیستم تعادلی بدن: سیستم تعادلی بدن انسان (شامل گوش داخلی، چشم‌ها و گیرنده‌های حسی در عضلات) بسیار حساس است. حتی تغییرات کوچک در سطح یا ارتفاع می‌توانند این سیستم را مختل کنند، به ویژه اگر فرد انتظار چنین تغییری را نداشته باشد.

۴. اثر تجمعی تغییرات کوچک: تغییرات کوچک ممکن است در ابتدا ناچیز به نظر برسند، اما وقتی چندین تغییر کوچک با هم ترکیب شوند، می‌توانند اثرات بزرگی ایجاد کنند.

✔️نتیجه‌گیری
شلدون با این مثال می‌خواهد نشان دهد که حتی تغییرات کوچک و به ظاهر بی‌اهمیت می‌توانند پیامدهای بزرگی داشته باشند. این ایده نه تنها در فیزیک،علوم طبیعی و اقتصاد، بلکه در زندگی روزمره نیز صادق است. خطای شناختی مانند وابستگی به وضع موجود می‌تواند باعث شود افراد تغییرات کوچک را نادیده بگیرند، اما این تغییرات می‌توانند در نهایت به نتایج غیرمنتظره و گاهی خطرناک منجر شوند.

Why would such a small difference matter and make people trip? It is because your brain has gotten accustomed to the height of the stairs and is‌ telling your body what to do based on what has worked for all the other‌ stairs you’ve encountered. We are wired to save energy, so you only lift‌ your leg as high as you need to in order to get to that next stair, which causes this slight difference to catch your toe, making you stumble.

Status quo bias
(سوگیری وابستگی به وضع موجود)


تمایل افراد به حفظ شرایط فعلی و مقاومت در برابر تغییر است، حتی زمانی که تغییر ممکن است سودمند باشد. این سوگیری باعث می‌شود افراد وضعیت کنونی را ترجیح دهند، حتی اگر گزینه‌های بهتری وجود داشته باشد.

✔️ دلایل  
1. ترس از ناشناخته‌ها: تغییر با عدم قطعیت همراه است و افراد معمولاً از آن اجتناب می‌کنند.
2. هزینه‌های تغییر: تغییر ممکن است نیازمند زمان، انرژی یا منابع باشد.
3. راحتی: حفظ وضع موجود آسان‌تر است.
4. از دست دادن: افراد بیشتر از ضررهای احتمالی نگران هستند تا سودهای ممکن.

✔️ مثال‌ها
- مالی: ادامه سرمایه‌گذاری در یک طرح قدیمی به جای انتخاب گزینه‌های جدید.
- سیاست: رأی دادن به حزب حاکم به جای حزب جدید.
- زندگی روزمره: ادامه استفاده از خدمات قدیمی به جای امتحان کردن خدمات جدید.

✔️تأثیرات
- مثبت: حفظ ثبات و کاهش ریسک.
- منفی: از دست دادن فرصت‌های بهتر و جلوگیری از پیشرفت.

در کل، این سوگیری نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های فردی و جمعی دارد و شناخت آن می‌تواند به انتخاب‌های بهتری منجر شود.

#خطای_شناختی
#اقتصاد_رفتاری
#سجادیفر

شب خوش
👍9❤2
🔵 چرا طراحی نظام بهینه مالیات پیچیده است؟ تجربه‌هایی از دنیا

✍ دکتر حامد قدوسی

وقتی درآمد دولت از صادرات نفت کم می‌شود معمولا یک کورسوی امید هم پیدا می‌شود که «سهم درآمدهای مالیاتی افزایش پیدا کرده و از وابستگی به نفت خلاص شویم». اتکا به درآمد مالیاتی در عین حال که سیاست درست است، مستلزم طراحی پیچیده‌ و ملاحظات متعددی در مورد بده-بستان بین «عدالت» و «کارایی» هست. این‌جا چند مورد از پیچیدگی طراحی بهینه نظام مالیاتی را از باب مثال ذکر می‌کنیم.

۱) یک سیاست محبوب بین مردم «مالیات بر سرمایه» است. با توجه به این که معمولا نابرابری در دست‌رسی به سرمایه بالا است و ثروت (سرمایه) عمدتا در اختیار درصد کوچکی از جمعیت است، این روش به نظر به عدالت هم نزدیک‌تر می‌رسد، ضمن این که سرمایه را نمی‌شود به راحتی مخفی کرد چون خانه و کارخانه و ماشین به هر حال ثبت شده و ملموس هستند.

خب پیچیدگی قضیه چیست؟ جهانی را تصور کنید که در آن سرمایه قابلیت جابه‌جایی (بخوانید فرار) دارد. اگر کشوری نرخ مالیات بر سرمایه را بالا ببرد، واکنش بهینه سرمایه‌‌داران چیست؟ این است که سرمایه را از آن کشور خارج کنند و به جای دیگری ببرند که نرخ مالیات کم‌تری دارد. این کار باعث می‌شود که نسبت «سرمایه به کار» در کشور اول کم‌ شده و در نتیجه بازده نهایی نیروی کار و دست‌مزدهای نیروی کار افت کند! این یکی از نتایج مهم و تا حدی غیرشهودی در اقتصاد بخش عمومی است که می‌گوید هزینه «مالیات بر سرمایه» را دست آخر «نیروی کار» می‌پردازد!

۲) بیاییم و به حقوق‌های زیاد مالیات بالایی ببندیم. این روش هم از منظر عدالت به نظر جذاب می‌رسد چون می‌گوید مطلوبیت حاشیه‌ای مصرف برای افراد با درآمد بالا کم و برای افراد با درآمد پایین زیاد است. در نتیجه با مالیات سنگین روی حقوق‌های بالا می‌توانیم مطلوبیت اجتماعی کل را بیشینه کنیم.

خب پیچیدگی قضیه کجا است؟ مشکل این‌جا است که ما در جهانی زندگی می‌کنیم که عرضه نیروی کار درون‌زا است و به مشوق‌ها پاسخ می‌دهد. اگر این طور بود که عرضه نیروی کار، سرمایه‌گذاری روی آموزش و سرمایه انسانی و تلاش برای رقابت، یک سری عدد ثابت و داده شده بود، شاید مالیات روی حقوق‌های بالا بهینه بود. ولی در واقعیت تمام این متغیرهای مربوط به انگیزه و تلاش و ساعت کار «درون‌زا» هستند و به نرخ مالیات واکنش نشان می‌دهند. اگر نرخ مالیات روی حقوق‌های بالا را زیاد کنیم، انگیزه افراد برای ورود به مشاغل سخت و پردرآمد (پزشکی، دندان‌پزشکی، وکالت، مدیریت شرکت‌ها، ستاره‌های ورزشی و هنری، دانش‌مندان برجسته و الخ) کم می‌شود و در نتیجه جامعه دچار خسران می‌شود. (بلی متوجه هستم که در ایران عزیز ما همه حقوق‌های بالا ناشی از این نوع تخصص‌ها نیست و می‌تواند ناشی از رانت و روابط و تجارت‌های بدون فایده برای جامعه هم باشد.)

بنا به چنین نوع دلایلی (که ما فقط دو مورد مثالی از آن را ذکر کردیم)، ادبیات طراحی بهینه نظام مالیاتی متمایل به سیاست‌هایی از این نوع است. در عمل هم نظام مالیاتی خیلی کشورها به سمت پیاده‌سازی این نوع اصول پیش رفته است.

۱) مالیات را به جای درآمد، روی مصرف کالاها ببندیم (مثل سیستم VAT) تا از تخریب انگیزه کار و تلاش جلوگیری کنیم.
۲) روی کالاهای واسطه مالیات نبدیم و مالیات را فقط روی کالایی نهایی وضع کنیم.
۳) از شیب مالیات روی درآمد کم کنیم و ضریب مالیاتی را برای درآمدهای مختلف کمابیش یکی کنیم تا از تخریب انگیزه فعالیت جلوگیری کنیم.
۴) مالیات برابر روی همه سطوح درآمدی را با یک پرداخت ثابت (Lump Sum) ترکیب کنیم.
۵) تا حد امکان روی «سرمایه» مالیات وضع نکنیم.
۶) اگر می‌خواهیم از ثروت‌مندان مالیات بگیریم، مالیات را روی «درآمد جهان‌شمول» ببندیم (روشی که مثلا در آمریکا و خیلی کشورهای اروپایی رایج است. در این حالت حتی اگر فرد سرمایه‌اش را به کشور دیگری ببرد باز باید مالیات آن را به کشور محل زندگی‌اش بدهد. در نتیجه انگیزه کم‌تری برای فرار سرمایه دارد.)
۷) مالیات روی فعالیت‌ها و کالاهایی با برون‌داد منفی (مثلا بنزین که باعث آلودگی هوا برای بقیه می‌شود) را با شدت بیش‌تری وضع کنیم.

🔸منبع: کانال یک لیوان چای داغ

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤9👍8
🔵 ایران رتبه پنجم مصرف آب در دنیا

🔹 رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی با بیان اینکه ایران در پتانسیل آب‌های زیرزمینی رتبه ۳۷ و آب‌های سطحی رتبه ۶۲ را دارد، گفت: ما در برداشت و مصرف آب متاسفانه رتبه پنجم را داریم و وسعت کشور ما ۱.۲ درصد خشکی‌ها است، در حالی که پتانسیل آبی حدود ۳۶ صدم درصد نسبت به کل قاره‌ها است.

🔻متن کامل را در سایت انتخاب بخوانید

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👎4❤2
🔵 سیستم رفتار

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views

https://t.me/jafekri_episodes/17
❤3
🔵 یک‌سوم از کل غذایی که در جهان تولید می‌شود، دور ریخته می‌شود.

✍ جولین باگینی فیلسوف عامه‌پسند و دانش‌آموختۀ فلسفه از کالج دانشگاهی لندن (یو.سی.ال) است. او همچنین فارغ‌التحصیل و پژوهشگر افتخاری گروه فلسفۀ دانشگاه کِنت است. از کتاب‌های او می‌توان به
Freedom Regained: The Possibility of Free Will 
اشاره کرد


🔴 هر چقدر هم حواستان را جمع کنید، باز هم اتفاق می‌افتد: نان خشک می‌شود، میوه‌های توی یخچال کپک می‌زنند، غذایی که از نهار یا شام باقی مانده، بلااستفاده می‌شود یا تاریخ انقضای شیر و ماست می‌گذرد. یک تحقیق می‌گوید هر خانواده در جهان، در طول سال، به طور متوسط ۷۴ کیلوگرم غذا دور می‌ریزد. اما این هنوز اول ماجراست. سطح اتلاف مواد غذایی در زنجیرۀ تأمین و توزیع خیلی بیشتر است و این معضل، تقریباً در همۀ جوامع امروزی وجود دارد، در حالی که در جوامع سنتی غذا خیلی کم دور ریخته می‌شود.

🔴 مردم جوامع سنتی از همۀ قسمت‌های خوردنی حیوان یا گیاه استفاده می‌کنند. محققان مشاهده کرده‌اند که اعضای یک قبیله در شمال تانزانیا، حتی از فکر دور ریختن عمدیِ مواد غذایی به خشم می‌آمدند و بعضی‌هایشان این کار را حتی از آدم‌کشتن هم بدتر می‌دانستند، چون قاتل یک نفر را می‌کشد، ولی هدر‌دادن غذا ممکن است جان خیلی‌ها را بگیرد.

🔴 اما در کشورهای صنعتی داستان کاملاً متفاوتی در جریان است. برنامۀ محیط‌زیست ملل متحد برآورد کرده است که ۱۷ درصدِ مواد غذایی تولیدشده در جهان اسراف می‌گردد و حدوداً به همین میزان نیز تلف می‌شود، یعنی قریب‌به یک‌سوم غذایی که تولیدشده بدون مصرف‌شدن از بین می‌رود. وقتی این ماجرا را در سطح جهان ببینیم، با چالش اخلاقی بزرگی روبه‌رو می‌شویم: میزان غذایی که تولید می‌شود، برای سیرکردن همۀ آدم‌های کرۀ زمین کافی است و حتی بیشتر است، اما همچنان میلیون‌ها نفر از گرسنگی مزمن رنج می‌برند. با کاهش سطح اتلاف مواد غذایی شاید بتوان این بحران را کاهش داد.

🔴 اما معضل پسماند، از این چالش اخلاقی هم فراتر می‌رود: در‌حال‌حاضر، پسماند غذایی جدی‌ترین اثراتش را بر بحران اقلیمی می‌گذارد. برآوردها تخمین می‌زند که ۸ تا ۱۰ درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از مواد غذاییِ مصرف‌نشده است. به عبارت دیگر، «اگر پسماند و تلفات غذایی یک کشور بود، می‌توانست سومین منبع بزرگ انتشار گازهای گلخانه‌ای باشد».

🔴 معمولاً گمان می‌کنیم اگر مردم در میزان خرید و نحوۀ مصرفشان دقت کنند، می‌توانند پسماند غذا را به حداقل برسانند. اما مسئله اساساً در زنجیرۀ تأمین و الزامات آن است. به این موقعیت فرضی فکر کنید: آیا دلتان می‌خواهد میوه‌فروشی محله‌تان، هر وقت که به آن سر می‌زنید، همۀ میوه‌ها را داشته باشد و همه‌شان هم تازه باشند؟ اگر جوابتان مثبت است، خوب است بدانید که برای محقق‌شدن این تمایل، ناگزیر، حجم وسیعی از میوه‌ها باید دور ریخته شود. مکان اصلی تولید پسماند غذایی، نه خانه‌ها، که خرده‌فروشی‌ها است.

🔴 این البته به معنی آن نیست که رفتار مصرفی ما بی‌تأثیر است. خیلی از مردم هر روز بیشتر از نیازشان غذا می‌پزند و در نهایت بخش زیادی‌ از آن را دور می‌ریزند، مخصوصاً برنج که در کشورهای آسیایی بسیار دور ریخته می‌شود. نمونۀ دیگر دور ریختنِ مواد غذایی بعد از گذشتن تاریخ انقضای آن‌هاست که در موارد بسیاری منجر به دور ریخته شدن غذاهای سالم می‌شود.

🔴 چندین کشور در جهان تلاش کرده‌اند تا طرح‌های بزرگی در زمینۀ کاهش پسماند غذایی اجرایی کنند. واقعیت این است که هیچ‌کدام چندان موفق نبوده‌اند و این باعث شده است که مسئلۀ پسماند غذایی در ابعاد جهانی، هنوز راه‌حل مورد توافقی نداشته باشد. بااین‌حال، این راه‌حل هر چه که باشد، باید برنامه‌ای از پایین به بالا باشد. به تعبیر سلینا یول، فعال حوزۀ پسماند غذایی، تا وقتی ارزش‌های مردم به صورت جدی تغییر نکند، هیچ برنامۀ دولتی‌ای نمی‌تواند به نتیجه برسد. اندیشیدن به سازوکارهای جوامع کوچک غیرصنعتی در این زمینه شاید بتواند راهنمایی‌مان کند.

📌 آنچه خواندید مروری کوتاه است بر مطلب «غذاهایی که دور می‌ریزیم، چه فاجعه‌هایی به بار می‌آورد؟» که در سی‌وسومین شمارۀ مجلۀ ترجمان علوم انسانی منتشر شده است. این مطلب در تاریخ ۱۰ آذر ۱۴۰۳ در وب‌سایت ترجمان نیز بارگذاری شده است. این مطلب نوشتۀ جولین باگینی است و نسیم حسینی آن را ترجمه کرده است. برای خواندن نسخۀ کامل این مطلب و دیگر مطالب ترجمان، به وب‌سایت ترجمان سر بزنید.

📌 ادامۀ مطلب را در سایت ترجمان بخوانید:

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👍8❤4
🔵 عجیب اما واقعی
کاری بهتر از مهندسان؛ سگ‌های آبی در جمهوری چک با ساخت یک سد ۱.۲ میلیون یورو به بودجه دولت کمک کردند
 
۸ سگ آبی که در یک منطقه طبیعی حفاظت شده در نزدیکی شهر پراگ زندگی می‌کردند، تنها ظرف دو روز یک سد بزرگ را، درست در همانجایی که دولت می‌خواست، ساختند و به این ترتیب ۱.۲ میلیون یورو در بودجه منطقه صرفه‌جویی کردند. آنها در حالی چنین سدی را ساختند که مدت ۷ سال بود مقامات منطقه تلاش داشتند پروژه‌ای را برای ساخت چنین سازه‌ای و تبدیل کردن آن منطقه به تالاب به اجرا بگذارند.

این ماجرا در منطقه بردی (Brdy) در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب پراگ روی داد. بیش از هفت سال بود که پروژۀ ساخت یک سد محلی با هدف ایجاد یک سایت حفاظت شده در یک منطقه تالاب طبیعی، برنامه‌ریزی شده بود. با این وجود، این پروژه در مراحل اداری به بن‌بست خورده و همچنان منتظر مجوز ساخت بود. اما در اواخر ماه ژانویه، ساکنان محلی ناگهان متوجه پدیدار شدن انبوهی از سنگ، گل و چوب در سراسر رودخانه شدند. سپس این جوندگان آبزی کوچک ساخت و سازه‌ای پیچیده را آغاز کردند که درنهایت باعث کندی جریان آب رودخانه در پایین‌دست شد.

کارشناسان آژانس حفاظت از طبیعت جمهوری چک ضمن تحسین این کار خانوادۀ سگهای آبی، گفتند کار آنها نه‌تنها کارایی اکوسیستم‌های طبیعی برای حفظ خود را نشان داده، بلکه بسیار گسترده‌تر از ساخت یک سد بوده است زیرا آنها یک تالاب با مجموعه‌ای از استخرها و کانال‌ها ساخته‌ بودند. آنها این کار را نیز «در منطقه‌ای به وسعت تقریبا دو برابر آنچه برنامه‌ریزی شده بود» عملی کردند.

شهرداری منطقه اعلام کرد که این کار سگهای آبی باعث شده آنها بیش از یک میلیون یورو کوچک (۳۰ میلیون کرون چک) پس انداز کند.
مردم چک نیز ضمن استقبال از کار حیوانات جونده، مدیریت دولتی و تشریفات اداری را به سخره گرفتند.

✔️سدهایی «بهتر از سدهای انسانی» برای محیط زیست
گذشته از کار «رایگان» این سگه‌ای آبی، سدهای ساخته شده توسط آنها از دو جهت مورد توجه کارشناسان محیط زیست قرار گرفتند. این سدها نه‌تنها نقش تصفیه آب را بخوبی ایفا می‌کنند، بلکه مخازن آب کوچکتر و پرتعدادتری نسبت به سازه‌های انسانی دارند.

یاروسلاو اوبرماجر، رئیس دفتر مرکزی آژانس حفاظت از طبیعت و مناظر جمهوری چک می‌گوید: «سگهای آبی همیشه بهتر می‌دانند. مکان‌هایی که آنها سدهایشان را می‌سازند، همیشه با دقت بسیار بالایی انتخاب می‌شوند؛ بهتر از زمانی که ما آنها را روی کاغذ طراحی می‌کنیم.»

مطالعاتی که روی سدهای ساخته شده توسط سگ‌های آبی روی رودخانه کلرادو در غرب ایالات متحده انجام شده، نشان داد سدهایی که آنها ساختند، می‌توانند رسوبات و حتی آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین را به‌طور موثرتری نسبت به سازه‌های ساخته شده توسط انسان تصفیه کنند؛ بنابراین آنها آب سالم‌تری به پایین‌دست می‌فرستند. همچنین ساخت چندین سد کوچک و ایجاد مخازن آب توسط آنها، امکان کند کردن جریان آب در نقاط خاص را فراهم می‌کند.

اگرچه این کار آنها گاه باعث آبگرفتگی در منطقه‌ای که سد ساختند می‌شود، اما آنها عمدتاً تالاب‌هایی را ایجاد می کنند که به توسعه پوشش گیاهی یا حضور جانورانی مانند خرچنگ‌های سنگی کمیاب، قورباغه‌ها یا حشرات کمک می‌کند. سگ‌های آبی از گونه‌های محافظت شده محسوب می‌شوند که همزیستی با آن‌ها آسان است.

🔸منبع: یورونیوز فارسی

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👍8❤6👏1
‍ من بچه‌یِ جوادیه‌‌ام
من بچه‌یِ امیریه
مختاری
گمرک
فرقی نمی‌‌کند
این رودهایِ خسته به میدانِ راه‌آهن
می‌‌ریزند
میدانِ راه‌آهن
دریاچه‌‌یی بزرگ
دریاچه‌یِ لجن
با آن جزیره‌‌اش
و ساکنِ همیشگیِ آن جزیره‌‌اش!
گفتم همیشگی؟

آب از چهار رود
می‌‌ریزد
رودِ جوادیه
رودِ امیریه
سی‌متری
شوش
و بادبان گشوده بر این رودها
نکبت
می‌‌رانم
با قایقی نشسته به گِل.

من بچه‌یِ جوادیه‌‌ام
از رویِ پل که می‌‌گذری
غم‌هایِ سرزمینِ من آغاز می‌شود
ای خطِ راه‌آهن
ای مرز
با پرده‌‌هایِ دود
چشمِ مرا بگیر
مگذار من ببینم چیزی را در بالا
مگذار من بخواهم
مگذار آرزو
در سینه‌‌ام دواند ریشه
مگذار
ای دود
یک‌روز اگر به محلّه‌یِ ما آمدی
هم‌راهِ خود بیاور چترت را
این‌جا هوا همیشه گرفته‌ست..‌.

■شعر و صدا: #عمران_صلاحی [ ۱ اسفند ۱۳۲۵ – ۱۱ مهر ۱۳۸۵ ]


شب خوش
👍10❤5👎1
🔵 #تأملاتی_در_باب_نرخ_ارز (1)

در چند ماهه اخیر نرخ ارز بار دیگر به مهمترین مسئله اقتصادی کشور تبدیل شده است، اما انگیزه این یاددشت نه تلاطمات نرخ دلار بلکه دو اظهار نظری است که در فضای مجازی در چند ماه اخیر منتشر شده، اظهار نظر اول مربوط به گزارش عبدالناصر همتی در کمیسیون اقتصادی مجلس است که بر اساس تئوری برابری قدرت خرید کف قیمت دلار در شرایط عادی را 73 تومان برآورد می‌کند. (ویدئوی این اظهار نظر در قسمت کامنت‌های این پست قابل مشاهده است) و دومین اظهار نظر مربوط به مناظره مسعود نیلی و فرشاد مؤمنی است که در شماره 94 مجله اندیشه پویا به چاپ رسیده. در این مناظره (صفحه 28) مسعود نیلی نکته‌ای به این شرح مطرح می‌کند: "اینکه می‌گویید وقتــی وفور منابع ارزی داریم، بایــد افزایش ارزش پول ملی را شــاهد باشیم، آن نرخ واقعی (Real) است و نه نرخ اسمی  (Nominal) وقتی بیماری هلندی رخ میدهد، نرخ تعدیل شده با تورم داخلی و خارجی کاهش پیدا می‌کند و  اتفاقا در دهه هشـتاد، این نرخ به شدت کاهش پیدا کرد..."

در هر دو اظهار نظر نقطه مشترک، تعیین نرخ ارز بر اساس تئوری برابری قدرت خرید است. در خصوص اظهار نظر مسعود نیلی این توضیح ضروری است که بر اساس ادبیات رایج، در کشورهای نفتی در زمان رونق، جریان دلارهای نفتی باعث می‌شود ارتباط بین نرخ ارز با متغیرهای پولی تعیین کننده این نرخ (بر اساس نظریات مبتنی بر مدل‌های پولی) مخدوش ‌گردد به این معنا که رانت منابع طبیعی باعث می‌شود نرخ حقیقی ارز از روند بلند مدت خود فاصله گرفته و نهایتا ضمن آنکه رابطه بین رشد نقدینگی و تولید را مخدوش می‌نماید به بیماری هلندی منجر می‌شود ( جایگزینی کالاهای قابل تجارت وارداتی بجای تولید داخل و رونق گرفتن کالاهای غیرقابل تجارت). در این فرایند در صورت وقوع رکود در بازار منابع (در اینجا نفت) نرخ ارز افزایش یافته و نهایتا با قطع جریان واردات، از طریق Exchange-rate pass-through (ERPT) و همچنین مازاد رشد نقدینگی نسبت به تولید به تورم‌های بالا می‌انجامد که خود این تورم نیز محرک رشد بیشتر قیمت ارز می‌گردد.

طبق این ادبیات به منظور جلوگیری از این فرایند می‌باید نرخ ارز بر اساس اختلاف تورم داخلی و خارجی (در اینجا آمریکا) تعدیل گردد البته اینکه بر اساس چه سال پایه‌ای این محاسبات را باید انجام داد محل بحث است. در واقع در مناظره بین نیلی و مؤمنی اختلاف نظر بر سر این است که نیلی معتقد است عدم تعدیل نرخ ارز در دهه 80 منجر به واردات ارزان شده و با کاهش جریان دلار پیش زمینه جهش ارزی در ابتدای دهه 90 را فراهم نموده است. اما مؤمنی معتقد است این موضوع طبیعی است که با افزایش جریان دلار به کشور، ارزش ریال نسبت به دلار افزایش یابد و از سویی افزایش واردات به دلیل فقدان نظارت‌های کافی و تسهیل قوانین به نفع واردات بوده است.

در این یادداشت قصد نداریم به این که حق با کیست یا اینکه نرخ ارز را باید چگونه محاسبه کرد، بپردازیم بلکه موضوع بر سر این است که تعدیل نرخ ارز بر اساس تئوری برابری قدرت خرید تا چه میزان قابل اتکا است و آیا می‌توان با این تئوری تخمینی از نرخ ارز در ایران به دست آورد چه برسد به اینکه بر اساس آن نرخی مانند 73 هزار تومان تعیین کرد؟ یا می‌توان بر اساس این تئوری اقتصاد دهه 80 را تحلیل کرد در حالی که این دهه در شاخص‌های حقیقی سرآمد بوده است؟

تئوری برابری قدرت خرید چه می‌گوید؟ برابری قدرت خرید (PPP) بر اساس یک ایده ساده ساخته شده است: اگر کالاهای مشابه آزادانه بین کشورها معامله شوند، پس از تبدیل نرخ ارز دلیلی برای داشتن قیمت‌های متفاوت وجود ندارد. در اینجا شهود پشت این نظریه بدین شرح است:

فرض کنید یک کالای خاص (مانند یک گوشی هوشمند یا یک بشکه نفت) در یک کشور ارزانتر از کشور دیگر است. معامله‌گران برای کسب سود کالای ارزان‌تر را می‌خرند و آن را در بازار کشور دیگر با قیمت بالاتر می‌فروشند. این فرآیند آربیتراژ باعث افزایش تقاضا (و در نتیجه قیمت‌ها) در بازار ارزان‌تر و افزایش عرضه (و قیمت‌های پایین‌تر) در بازار گران می شود و قیمت‌ها را همگرا می‌کند. بنابراین وقتی کشورها در تجارت آزاد بدون موانع قابل توجه (مانند تعرفه‌ها، هزینه‌های حمل و نقل یا تفاوت‌های نظارتی) شرکت می‌کنند، فشارهای رقابتی باعث می‌شود قیمت کالاهای قابل مبادله در بین کشورها مشابه باشد و هر گونه اختلاف قیمت به مرور توسط آربیتراژ از بین می‌رود.

🔸منبع: کاتالاکسی

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👍8❤4
P248- “پایان تاریخ معاصر” .pdf
750.3 KB
🔵 پایان تاریخ معاصر

✍ یوشکا فیش، Fischer Joschka
پروجکت سیندیکتر

🔸برگردان: مرتضی چینیچیان


دو و اندی سال پیش، یوشکا فیشر، وزیر امور خارجه پیشین آلمان در یادداشتی بنام «پایان تاریخ معاصر» پیش‌بینی کرد که
«برای اولین بار در طول تاریخ بشر، انتخابات رئیس جمهوری سال ۲۰۲۴ امریکا، ممکن است انتخاباتی باشد که پی‌آمدهای مستقیمی بر تمدن بشری و سیاره ما داشته باشد.»

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
👍5❤3
🔵 سه مفهوم است که معمولاً با هم خلط می‌شود، ولی باید، علیرغم ارتباط و گاه اشتراکات‌شان، بین آنها تمیز گذاشت:

۱-برنامه‌ریزی (و کنترل)
۲- مدیریت و اداره کردن
۳- حکمرانی


با چند مثال ساده به موضوع می‌پردازیم.
یک مرد خانواده‌اش را اداره می‌کند. مثلاً تصمیم می‌گیرد که کجا خانه اجاره کنند، فرزندانشان را کجا به مدرسه بفرستند، درآمدش را چگونه هزینه کند... به همین ترتیب، مدیر یک شرکت نیز اداره شرکت را بر عهده دارد: استخدام‌ها، روال امور مالی شرکت، قراردادهای شرکت.... چیزهای مشابهی در مورد چرخاندن یک مسجد توسط آخوند محل هم صادق است! اینها مواردی از مدیریت یا اداره کردن است.

برنامه‌ریزی مقوله‌ای جداست. مثلاً پدر خانواده برنامه می‌ریزد که در طول دو سال آینده، با وام گرفتن و با صرفه‌جویی و پس‌انداز، خانه‌ای بخرند و از اجاره‌نشینی برهند. یا توجه کند که پسرش استعداد موسیقی دارد و برنامه‌ای ده ساله بریزد که در آن پسرش مدارج موسیقی را پله‌پله طی کند و بعد از ده سال یک رهبر ارکستر شود..... مدیر شرکت برنامه‌ای تدوین می‌کند که مثلاً در سال بعد، علاوه بر تولید پوشک بچه، پوشک بزرگسالان هم تولید کنند. یا ممکن است برنامه‌ریزی دقیق برای ورود به صنعت خودرو طی پنج سال آینده را کند، و برای این کار تمام مراحل و مسائل مالی و اجرائی را هم به دقت محاسبه و برنامه‌ریزی کنند...

مسلماً هرچه دامنه برنامه‌ریزی محدودتر و برای زمان کوتاه‌تری باشد، امکان موفقیتش بیشتر است. خرید خانه در دو سال محتمل‌تر است، گرچه تورم‌های ناگهانی یا سیاست‌های جدید وام بانکی ممکن است آن را هم دچار اختلال کند. ولی این که با برنامه‌ریزی، طی ۱۰ سال آینده فرزندش رهبر ارکستر شود، به احتمال زیاد شکست خواهد خورد. حتی محتمل است که آن پسر از فشارهای پدرش دچار سرخوردگی و بیماری‌های روحی-روانی شود. مشابهش برای یک شرکت! در حقیقت، این که شرکتی خیلی آنی و ناگهانی و حتی شانسی تصمیم بگیرد که همین فردا وارد یک پروژه جدید شود، احتمال انجامش و موفقیتش خیلی بیشتر از وقتی است که برنامه پنج‌ساله برای همان پروژه بریزد!

حالا کمی مقیاس کار را بزرگ‌تر کنید. کدخدایی را در نظر بگیرید که بزرگ و ریش سفید روستا و مرجع روستاییان برای امور است، یا آخوندی در محله‌ای قدیمی که مردم محل قبولش دارند، یا مدیر یک مجتمع آپارتمانی که توسط ساکنین انتخاب شده.

اینها در محدوده عمل خود (روستا، محله، مجتمع آپارتمانی)، بیشتر از آنکه کارشان اداره باشد، کارشان «حکمرانی» است. اولین مقوله حکمرانی «داوری» است (حکم در اصل معنی داوری می‌دهد). دو دهاتی که سر آب با هم به اختلاف خورده‌اند داوری نهایی را پیش کدخدا می‌برند. مقوله دیگر حکمرانی وضع مقرراتی است که روابط بین افراد را شکل می‌دهد. ممکن است کدخدا مشاهده کند که روستای تمیزتر توریست‌های بیشتری جذب می‌کند، و بنابراین مقرراتی وضع کند که هر شخصی موظف است بخشی از کوچه که جلوی خانه‌اش است را تمیز نگاه دارد. مسلماً این مقررات نمی‌تواند با عرف جامعه‌ی مربوطه در تضاد باشد: مردمی که جمعا عادت به پاکیزگی ندارند را نمی‌شود به زور مقررات به پاکیزگی مجبور کرد، با اگر اکثر ساکنان یک مجتمع آپارتمانی با نگهداری سگ در آن مجتمع توسط همسایگان‌شان مشکلی نداشته باشند، مدیر مجموعه نمی‌تواند نگهداری سگ را ممنوع کند.

روشن است که در این موارد «برنامه‌ریزی» برای آینده هم چنان محلی از اِعراب ندارد. کدخدا نمی‌تواند برنامه‌ریزی کند که روستا در پنج سال آینده به چه تبدیل شود.
خیلی کلی بخواهیم صحبت کنیم، مدیریت بیشتر کاری اجرایی است، ولی حکمرانی بیشتر مربوط به داوری است. در حکمرانی، حتی وقتی مقررات (یا قوانین) وضع می‌شوند، این مقررات هم بیشتر ناظر به نوعی داوری است که بنا بر عرف جامعه‌ی هدف وضع می‌شود. 

هرچقدر از مقیاس کوچک و زمان کوتاه دور می‌شویم، برنامه‌ریزی ناممکن‌تر و اداره به سبک مدیریتی سخت‌تر می‌شود. در سطح یک کشور، مسوولیت حکومت در مورد جامعه و امور مربوط به اجتماع (مثل اقتصاد) باید حکمرانی باشد، و نه برنامه‌ریزی یا مدیریت. البته حکمرانی به آن معنا که گفتیم، و نه به معنای سیطره و فرماندهی! البته بلاشک یک حکومت باید در مورد کارها و سازمان‌های درون حکومتی مدیریت به خرج دهد و حتی در مواردی برنامه‌ریزی هم کند! ولی نه در مورد آنچه به جامعه، فرهنگ و اقتصاد مربوط است. به علاوه، اگرحکومت محدود به حکمرانی باشد (و نه کنترل‌گری، برنامه‌ریزی و مدیریت)، اندازه و تعداد سازمان‌ها و نهادهای حکومتی بسیار محدود خواهند شد.

به همین قیاس می‌شود گفت که هر چه از مقیاس کوچک دولت دور و به مقیاس بزرگ نزدیک می‌شویم، وظیفه دولت کمتر و کمتر باید از نوع اجرایی باشد. یک شهرداری خیلی خیلی بیشتر باید با امور اجرایی سروکار داشته باشد تا حکومت مرکزی.

@jenabegav

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

@ECONVIEWS
👍9
🔵 #اقتصاد_آکادمیک_به_زبان_ساده (#اقتصاد_کلان)

✔️ بخش ۳۰ : نرخ ارز شناور


✅ نرخ ارز شناور یک نظام نرخ ارز است که قیمت ارزها توسط عرض و تقاضا در بازار تعیین می‌شود. این نوع نرخ ارز به طور مستقیم توسط عوامل اقتصادی مانند سرمایه گذاری، تجارت بین‌المللی، نرخ بهره و سیاست‌های پولی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

در یک نظام نرخ ارز شناور، ارز به طور مرتب و بر اساس عرض و تقاضا خرید و فروش می‌شود و دولت یا بانک مرکزی دخالت مستقیمی در تعیین نرخ ارز ندارد. این سیاست نرخ ارز می‌تواند بر اساس یک سیاست کاملاً مارکسیستی باشد، به طوری که قدرت خرید و فروش ارز بر عهده مردم و شرکت‌های خصوصی باشد. همچنین، ممکن است دولت تنها در مواقعی که معتقد است که بازار ارز نمی‌تواند به طور موثر نرخ مناسبی برای ارز تعیین کند، به این سیاست روی آورد و از این راه نرخ را کمی تنظیم کند. از طرفی، نظام نرخ ارز شناور همچنین می‌تواند بر اساس سیاست‌های نیمه مارکسیستی یا کلاسیکی باشد، به طوری که دولت یک کنترل نرخ دارد، اما این کنترل بسیار محدود است.

این نوع سیاست نرخ ارز، با داشتن امکاناتی مانند انعطاف پذیری بیشتر در بازار ارز، تعادل خودکار و سریع‌تر نظام تعادل، این حسن را دارد که می‌تواند منجر به رشد اقتصادی و تنوع در کشورهای مختلف شود. در عین حال، این نظام نرخ ارز نیازمند مدیریت دقیق است تا از شوک‌های اقتصادی بزرگ و ناپایداری‌ها در بازار جلوگیری شود.

بهتر است همچنین بدانید که نظام نرخ ارز شناور نیازمند شرایط اقتصادی استوار و قوی است تا به درستی عمل کند. اگر اقتصاد یک کشور ناپایدار باشد، ممکن است نظام نرخ ارز شناور به مشکل برخورد کند و از کنترل خارج شود. این موضوع نیاز به مدیریت دقیق و کنترل اقتصادی دارد تا اثرات زیان‌آور احتمالی کاهش یابد.

بنابراین، در نظام نرخ ارز شناور، دقت و نظارت مستمر دارای اهمیت بسیار است. بر این اساس، این نوع نرخ ارز با چالش‌ها و فرصت‌های خاص خود همراه است که نیازمند بررسی دقیق و یادگیری مداوم است.

#انجمن_علمی_اقتصاد

▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️▫️

✅ رسانه اقتصادی اجتماعی دورنمای اقتصاد
👇👇👇👇
@ECONVIEWS
اینستاگرام:
👇👇
https://www.instagram.com/econ.views
❤4👍1