احسان‌نامه
7.78K subscribers
3.37K photos
562 videos
105 files
1.45K links
برگزیده‌ها، خوانده‌ها و نوشته‌های یک احسان رضایی. اینجا یادداشت‌ها، مقالات و داستان‌هایم را در معرض دل و دیده شما می‌گذارم، خبر کتاب‌ها و کارهایم را می‌دهم و از کتابهایی که خوانده‌ام می‌گویم، شاید قبول طبع مردم صاحب‌نظر شود
Download Telegram
📚 آثار کلاسیک در خطر سوزانده‌شدن هستند؟ ماجرا از این قرار است که روزنامه «واشنگتن‌پست» یادداشتی منتشر کرد که نباید در جریان اعتراض‌های ضد نژادپرستی، آثار هنری را حذف کرد. نویسنده از حذف چند سریال و فیلم سینمایی از شبکه‌های تلویزیونی و آرشیوها (مهمترینش فیلم «بربادرفته») در این روزها شروع کرده و می‌گوید با این دید، «اتللو» شکسپیر هم باید حذف شود (چون اتللو یک ژنرال سیاهپوست است که زنش را می‌کشد)، حتی «کلبه عمو تام» هریت بیچر استو که زمانی باعث موج علیه‌برداری شد (چون بعداً استفاده‌های متفاوتی از آن شد، مثلاً «عمو تام» یک لفظ نژادپرستانه و توهین‌آمیز شد) یا «ماجراهای هاکلبری فین» مارک تواین (چون بعضی می‌گویند تصویر جیم در این رمان دلسوزانه نیست، بلکه تحقیرآمیز است) هم باید حذف شوند، کارهای جین آستین هم سفیدگرایی زیادی دارند، ... و خلاصه اینکه «فرهنگ حذف و تحریم باعث به خطر افتادن فرآیند تعامل نقادانه است که به روشنگری می‌انجامد». حالا اما بعضی منتقدهای آمریکایی (طبیعتاً سفیدپوست) می‌گویند این یادداشت می‌تواند تأثیر معکوس داشته باشد و به فهرست پیشنهادی برای آتش زدن کتابها تبدیل شود @ehsanname
➖در مورد ترجمه‌های مکرر و همزمان از یک اثر، بهترین روش انتخاب، مقایسۀ چند پاراگراف مختلف از متن این ترجمه‌ها با همدیگر است تا حداقل معنادار بودن و روانی هر کدام از متن‌ها را بسنجیم. اینجا شروع یکی از داستان‌های طنز کتاب «کالیپسو» دیوید سداریس را با چهار ترجمۀ موجودش در بازار کتاب می‌بینید. این مقایسه توسط صفحه اینستاگرامی جعبه انجام شده است:
@ehsanname
✍️David Sedaris: Though there's an industry built on telling you otherwise, there are few real joys to middle age. The only perk 1 can see is that, with luck, you'll acquire a guest room. Some people get one by default when their kids leave home, and others, like me, eventually trade up and land a bigger house.

🔹ترجمۀ جلیل جعفری (نشر کتاب پارسه): اگرچه تعاریف علمی و صنعتی چیز دیگری می‌گویند، میانسالی چندتایی لذت اساسی دارد. تنها نکتۀ جالبی که در میانسالی می‌بینم این است که اگر آدم خوش‌اقبال باشد، اتاق مهمان نصيب‌اش می‌شود. بعضی‌ها وقتی بچه‌هایشان رفته باشند دنبال خانه و زندگی خودشان، به صورت پیش‌فرض اتاق مهمان دارند ولی دیگرانی، مثل من، در نهایت مجبور می‌شوند خودشان را بتکانند تا بتوانند خانه‌ای بزرگتر دست و پا کنند.

🔸ترجمۀ سولماز دولت‌زاده (انتشارات خوب): صنعتی راه افتاده تا به شما ثابت کند میان‌سالگی چنگی به دل نمی‌زند، اما این‌طور هم نیست و این پدیده چندتایی خوبی درست و حسابی هم دارد. تنها فایده‌ای که می‌بینم این است که اگر خوش‌اقبال باشید یک اتاق مهمان نصیبتان خواهدشد. بعضی‌ها به طور پیش‌فرض وقتی فرزندانشان می‌روند سر خانه و زندگی‌شان، صاحب اتاق مهمان می‌شوند و برخی هم مثل من بالاخره بعد از چند بار خرید و فروش، خانۀ بزرگتری می‌خرند.

🔹ترجمۀ فاطمه قربانپور (انتشارات شمشاد): همه فکر می‌کنند میانسالان دلخوشی‌های زیادی دارند، اما اصلاً این‌طور نیست. تنها لذتی که من می‌بینم این است که خیلی که شانس بیاوری یک اتاق مهمان نصیبت می‌شود. بعضی‌ها بعد از اینکه فرزندانشان خانه را ترک می‌کنند خود به خود صاحب یکی از این اتاق‌ها می‌شوند و بقیه مثل من در نهایت به خانۀ بزرگتری نقل مکان می‌کنند.

🔸ترجمۀ رضا اسکندری آذر (انتشارت سنگ): اگرچه بیزنس‌ها راه انداخته‌اند تا خلاف این را به شما القا کنند، اما برای فرد میانسال چیزهای لذت‌بخش معدودی وجود دارد. تنها مزیتی که در میانسالی می‌بینم این است که اگر شانس یارت باشد یک اتاق مهمان گیرت می‌آید. بعضی از مردم وقتی بچه‌هایشان بزرگ شده و می‌روند سر خانه و زندگی خودشان، به صورت پیش‌فرض یکی گیرشان می‌آید و بقیه، یکی‌اش خود بنده، خانه را با یک خانۀ بزرگتر تاخت می‌زنند.
@ehsanname
از نامه های عین القضات
🎧«و چون از احوالِ عاشقان نویسم نشاید. چون احوال عاقلان نویسم هم نشاید. و هر چه نویسم هم نشاید. و اگر هیچ ننویسم هم نشاید. اگر گویم هم نشاید. و چون خاموش گردم هم نشاید. و اگر این واگویم هم نشاید و اگر وانگویم نشاید. و اگر خاموش شوم هم نشاید. احوالِ من چنین است.» بخشی از یک نامۀ عین ‏القضات همدانی، نهصد سال پیش (به نقل از «خاصیت آینگی»، به کوشش نجیب مایل هروی، ص ۲۴۲ و ۲۴۳)، با صدای احسان رضایی @ehsanname
📖 کتاب افشاگرانه برادرزادۀ ترامپ در روز اول انتشارش ۹۵۰هزار نسخه فروخت. البته این آمار چشمگیر شامل پیش‌فروش، نسخه الکترونیکی و کتاب صوتی آن هم می‌شود، اما به هر حال رکورد جدیدی در بین آثار ضدترامپ است. (رکورد بیشترین فروش کتاب در روز اول، برای «هری پاتر و یادگاران مرگ» است با فروش ۸.۳میلیون نسخه در آمریکا و ۲.۶۵ میلیون نسخه در بریتانیا.) مری ترامپ، روانشناس است و در کتابش، ضمن افشاگری‌های خانوادگی، به شکل‌گیری شخصیت ترامپ در کودکی پرداخته. عنوان کتاب هم همین است: «خیلی زیاد و همیشه ناکافی: چگونه خانوادۀ من خطرناک‌ترین مرد دنیا را ساخت؟» در پشت جلد کتاب آمده تربیت ترامپ با مادری بیمار بود و پدری پرمشغله که «عشق برایش معنایی نداشت» و «فقط انتظار اطاعت داشت». و اینکه: «او از محرومیت‌هایی رنج می‌برد که او را برای تمام عمرش ترسانده است.» «خیلی زیاد» و «ناکافی» هم عبارتهایی بوده که مدام پدر ترامپ به او می‌گفته. علاوه بر مطالب کتاب، این نکته که کاخ سفید برای جلوگیری از انتشار آن نیاز به رای دادگاه داشت (هرچند شکایتش رد شد) هم قابل توجه است @ehsanname
داستان شب
بهروز رضوی
🎧 داستانک «آنها» با صدای استاد بهروز رضوی - از برنامه «کتاب شب» رادیو تهران (+) @ehsanname
❗️این صفحه‌ای از یک رمان ترجمه است. سوای اینکه در ترجمۀ نقل قول آن بالا، انتخاب لغات «فرادست» و «فردوست» ماجرا را طبقاتی کرده، درحالی‌که طرف دارد «مرد فرزانه/خردمند/برتر» را با «مرد عادی/معمولی» مقایسه می‌کند، آن لغت «سیرکا» شاهکار است! circa (که با circle همریشه است) معنی محدوده، حدود، تقریب می‌دهد و در تاریخنگاری وقتی قبل از یک عدد بیاید، یعنی احتمالاً در آن سال. مثلاً اینجا یعنی که زی‌سی، نوۀ کنفوسیوس و نویسندۀ کتاب «مکتب اعتدال» حدود سالهای ۴۸۱ تا ۴۰۲ قبل از میلاد زندگی می‌کرده. تنها موردی که «سیرکا» اسم خاص است، یک منطقه در کشور پرو است که ربطی به موضوع ندارد! @ehsanname
Forwarded from احسان‌نامه
🎧 شعر و شکیبایی
@ehsanname
امروز (۲۸ تیر) سالگرد درگذشت خسرو شکیبایی است. اصلی‌ترین ویژگی بازی زنده‌یاد شكیبایی صدای منحصر به فرد او بود (آن تکه از فیلم «مزاحم» سیروس الوند را به یاد بیاورید که امین حیایی ادای شکیبایی را درمی‌آورد). شکیبایی در سالهای کار تئاتر و همین‌طور دوبله، این صدا را حسابی تمرین داده بود. در اواخر دهه ۴۰ شکیبایی در فیلمهای زیادی کار دوبله کرده و نقشهای فرعی را گفته بود. حتی بعدها و در سریال «روزی روزگاری» که خودش هم بازی کرده بود، محمد فیلی را به عنوان نسیم‌بیگ دوبله کرد. در بازی‌هایش هم این صدا، عنصر اصلی بود. صدایی که توانایی ادای مونولوگ طولانی (سریال «مدرس»)، گفتار متن (سریال «خانه سبز»)، ترانه‌خوانی (فیلم «خواهران غریب») و ... را داشت. بجز اینها، از صدای خسرو شکیبایی خاطره دیگری هم داریم. سال ۷۳ بود که کاستی از شعرهای #سهراب_سپهری با صدای او آمد که خیلی زود تبدیل به موج شد. آن‌قدر شعرها با حس خوانده شده بود که شایعه شد که این، صدای خود سهراب سپهری است. تا اینکه کاست‌های دیگری هم از شعرخوانی شکیبایی آمد و تسلط او را در این زمینه هم نشان داد. خسرو شکیبایی دکلمه شعرهایی از سهراب سپهری (آلبوم‌های «حجم سبز»، «سهراب»، «صدای پای آب» و «مسافر»)، افسانه شعبان‌نژاد (دو قطعه در آلبوم «سخاوت»)، سیدعلی صالحی (آلبوم‌های «نامه‌ها» و «نشانی‌ها»)، محمدرضا عبدالملکیان (آلبوم «مهربانی»)، فروغ فرخزاد (آلبوم «پری‌خوانی»)، گلچین گیلانی (یک قطعه در آلبوم «سخاوت»)، سهیل محمودی (یک قطعه در آلبوم «سخاوت»)، یوسفعلی میرشکاک (دو قطعه در آلبوم «سخاوت»)، نیما یوشیج (آلبوم «شباهنگام») را دکلمه کرده و از «گلستان سعدی» هم بخشهایی را (دو آلبوم «۴۰حکایت از گلستان سعدی» و «۱۲حکایت از گلستان سعدی») خوانده است.

نمونه‌های مختلف شعرخوانی آن زنده‌یاد را بشنویم👇
name 1
Khosro Shakibayi
🎼 «حال همۀ ما خوب است، اما تو باور نکن» شعر سید علی صالحی با صدای خسرو شکیبایی از آلبوم «نامه‌ها»، ۱۳۷۳ @ehsanname
Ziba
Khosro Shakibayi
🎼 «زیبا هوای حوصله ابری است» شعر #محمدرضا_عبدالملکیان با صدای خسرو شکیبایی از آلبوم «مهربانی»، ۱۳۷۴ @ehsanname
GhayeghBan
Khosro Shakibayi
🎼 «بر سر قایقش اندیشه‌کنان قایق‌بان...» شعر نیما با صدای خسرو شکیبایی از آلبوم «شباهنگام»، ۱۳۷۸ @ehsanname
Salaami Dobareh
Khosro Shakibayi
🎼 «به آفتاب سلامی دوباره خواهم داد» شعر #فروغ_فرخزاد با صدای خسرو شکیبایی، از آلبوم «پری خوانی»، ۱۳۸۲ @ehsanname
seda kon mara
Khosro Shakibayi
🎼 «صدا کن مرا، صدای خوب است» شعر سهراب سپهری با صدای خسرو شکیبایی، از آلبوم «حجم سبز»، ۱۳۸۲ @ehsanname
Golestan 25
Khosro Shakibayi
🎼 بخشی از کتاب «گلستان» با صدای خسرو شکیبایی از آلبوم «۴۰ حکایت از گلستان سعدی»، ۱۳۹۱ @ehsanname
Naghse Ghali
Khosro Shakibayi
🎼 «نقش قالی»، شعری از افسانه شعبان‌نژاد با صدای خسرو شکیبایی از آلبوم «سخاوت»، ۱۳۹۲ @ehsanname
Entezar
Khosro Shakibayi
🎼 «انتظار»، شعری از #یوسفعلی_میرشکاک با صدای خسرو شکیبایی از آلبوم «سخاوت»، ۱۳۹۲ @ehsanname
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
▪️روح‌الله رجایی، همکار قدیمی و سردبیر روزنامه «جام‌جم» هم رفت. روح‌الله متولد ۱۳۶۱ بود و سالها عضو تحریریه روزنامه و مجلاتِ قدیم همشهری. از روزی که خبر ابتلایش به کرونا و وخامت حالش را شنیدم، بارها و بارها این ویدیو سرشار از امیدواری او را تماشا کردم. حیف؛ حیف از آن همه استعداد و ادب و امید @ehsanname
🔹روح‌الله رجایی - که صفت «زنده‌یاد» چقدر برایش ناباور است!- جزو خبرنگارهای پشت میزنشین نیست، یعنی نبود و گزارش‌های میدانی خوبی دارد، یعنی داشت. این روایت اینستاگرامی را از سیل گلستان در فرودین ۹۸ بخوانید، که دربارۀ یک کتابفروش است:
@ehsanname
«در آق‌قلا وقتی اکثر مغازه‌ها بسته و مردم در کمپ بودند، این کتاب‌فروشی باز بود و صاحبش با سختی کتاب‌ها را جابجا می‌کرد. هی می‌گفت: "وای کتاب‌ها، حیف از کتاب‌ها". گفتم خدا بزرگه، درست میشه.
گفت: دلم برای کتاب‌ها می‌سوزه. حیفه. می‌ترسم تا آب رو جمع کنن، نم بکشن.
کمی حرف زدیم و موقع خداحافظی از روی عادت گفتم: به حق حضرت زهرا کتاب‌هایت سالم می‌مانند.
بعد یادم آمد اهل سنت است. نگاهش کردم و خواستم چیزی بگویم. تندی گفت: "خوب گفتی، خوب دعایی کردی"
یک عطر هدیه داد و گفت: ممنونم برادر.
برادر اهل سنت من در آق‌قلا، نامش آخوند علی بود.»
📓"در کنار دریا نشستیم. زوربا قفس [طوطی را که از بالای سر مرده برداشته بود] وسط زانوانش گرفت و مدتی مدید ساکت ماند. با حالتی خلسه‌مانند و با دهان بازمانده از حیرت به آسمان نگاه کرد، گویی نخستین بار بود که آسمان را می‌دید.
زمزمه‌کنان گفت: «آن بالاها باید چه خبر باشد؟»
لحظه‌ای بعد تصمیم گرفت که حرف بزند. همچنان که صدایش پرشکوه و هیجان‌زده در آن شب گرم طنین می‌انداخت گفت:
- تو، ارباب، می‌توانی به من بگویی که همۀ این چیزها چه معنی دارد؟ چه کسی آنها را ساخته و برای چه ساخته است؟ و بخصوص (در اینجا صدای زوربا از خشم و ترس مرتعش شد) چرا آدم می‌میرد؟
من مثل اینکه آسان‌ترین و در عین حال اساسی‌ترین مسأله را از من پرسیده باشند که توضیح دادن درباره آن برایم مشکل باشد، خجلت‌زده جواب دادم:
-نمیدانم، زوربا.
زوربا گفت: «نمیدانی؟» و چشمانش از تعجب گرد شد.
لحظه ای ساکت ماند و ناگهان ترکید.
- پس همه این کتابهای نکبتی که تو می‌خوانی به چه درد می‌خورند. ها؟ چرا آنها را می‌خوانی؟ و اگر آنها در این باره چیزی نمی‌گویند پس چه می‌گویند؟
- آنها از سرگردانی آدمی حرف می‌زنند که نمی تواند به این سؤال تو جواب بدهد، زوربا!"
@ehsanname
➖«زوربای یونانی»، نیکوس کازانتزاکیس، ترجمۀ محمد قاضی، صفحه ۳۸۰و۳۸۱
📖 روزنامه گاردین در ضمیمه هفتگی این شنبۀ خود، به داستان کوتاه پرداخته و اینکه آیا می‌شود دوران قرنطینه را با خواندن داستان کوتاه گذراند یا حتماً باید سراغ رمان‌های قطور رفت؟ یک بخش از این پرونده هم فهرست ۱۰ داستان کوتاه برتر تاریخ به انتخاب برندگان جایزۀ ملی داستان کوتاه BBC است. مجموعه‌ای خوب و خواندنی. بیشتر داستان‌های این فهرست به فارسی ترجمه شده‌اند، نشانی آن ترجمه‌ها را در زیر می‌بینید. آنهایی که با 🔸مشخص شده‌اند هنوز ترجمه ندارند:
@ehsanname
1️⃣مردگان (The Dead) جیمز جویس: روایتی ویرانگر از عزت‌نفس شکننده مردانه. آخرین و بلندترین داستان از مجموعه «دوبلینی‎ها»ک این مجموعه را هم محمدعلی صفریان (نشر نیلوفر) و هم پرویز داریوش (نشر اساطیر) ترجمه کرده‌اند. یک ترجمۀ جداگانه از این داستان توسط نسرین طباطبایی منتشر شده (انتشارات فرهنگ جاوید).

2️⃣ اورژانس (Emergency) دنیس جانسون: دو کارمند اورژانس یک بیمارستان، از سر کار خود جیم می‌شوند و باقی قضایا. این داستان بخشی از مجموعه داستان‌های کتاب «پسر عیسا» است که توسط پیمان خاکسار ترجمه شده (نشر چشمه).

3️⃣ گاردن پارتی (The Garden Party) کاترین منسفیلد: ماجرای یک مجلس جشن اغنیا که همزمان با مرگ یکی از کارگرها در همسایگی آنها در حال برگزاری است. این داستان را در یکی از دو کتاب «آقای کبوتر و بانو» ترجمه شیرین تعاونی (نشر چشمه) و «گاردن پارتی» ترجمه نرگس انتخابی (نشر ماهی) می‌توانید پیدا کنید.

4️⃣ موسیقی بلوزِ سانی (Sonny’s Blues) جیمز بالدوین: یک معلم ماجرای دستگیری برادرش سانی به اتهام اعتیاد و قاچاق مواد‌مخدر را روایت می‌کند. این داستان هم در کتاب «ملاقات» ترجمه ستاره نعمت‌اللهی (نشر مرکز) هست، هم به شکل جداگانه با عنوان «اندوه‌های سانی» ترجمۀ آرش هوشنگی‌فر (نشر آزرمیدخت) منتشر شده.

5️⃣ گوسِف (Gusev) آنتون چخوف: داستانی دربارۀ مرگ. چخوف در این داستان آخرین روزهای زندگی یک سرباز را که در حال بازگشت به خانه است روایت می‌کند. این داستان را در جلد سوم «مجموعه آثار چخوف» ترجمه سروژ استپانیان (نشر توس) و کتاب «دشمنان» ترجمۀ سیمین دانشور (انتشارات امیرکبیر) بخوانید.

6️⃣ سرگذشت آ کیو (The True Story of Ah Q) لو شون: داستانی از نویسندۀ مشهور چینی، کسی که مائو ستایشگر او بود. در این داستان هجو‌آمیز، ماجرای مرد فقیری و بیسوادی روایت می‌شود که موفقیتهایش تبدیل به شکست می‌شود. این داستان در کتابی با همین نام توسط جلال بایرام (نشر نیلوفر) به فارسی ترجمه شده.

🔸7️⃣ این صدا از کجا می‌آید؟ (Where is the Voice Coming From?) یودورا وِلتی: داستان کوتاهی دربارۀ نژادپرستی. از ولتی داستان «راه فرسوده» (ترجمه ادریس قدم، نشر نیلا) و رمان «دختر آقای خوشبین» (ترجمه شیوا قدمی، ایجاز) به فارسی ترجمه شده.

8️⃣ تشنج‌ها (Fits) آلیس مونرو: روایت متفاوت ساکنان شهری کوچک از یک قتل/خودکشی. این داستان را در کتاب «روند عشق» ترجمه نیایش عبدالکریمی (انتشارات نقد فرهنگ) می‌توانید بخوانید.

🔸9️⃣ در جست‌وجوی خدای باران (Looking for a Rain God) بِسی هد: داستانی دربارۀ خشکسالی وحشتناک در بوتسوانا. از این نویسندۀ آفریقایی داستان «زندانی عینکی» را در کتاب «زن و شوهر واقعی» ترجمه اسدالله امرایی (نشر افراز) خوانده‌ایم.

🔸🔟 دسته گرگ‌ها (The Company of Wolves) آنجلا کارتر: روایتی متفاوت از داستان «شنل قرمزی». از آنجلا کارتر، دو مجموعۀ «زنمرد» (نشر هیرمند) و «ریش آبی» (نشر روزگار نو) به فارسی ترجمه شده ولی این داستان در آنها نیست.
@ehsanname
Forwarded from احسان‌نامه
🎧 از بین خاطرات کودکی نسل ما، یکی هم «نوار قصه»هایی است که در آنها صداپیشگان بزرگ بعضی از داستان‌های معروف را برای ما روایت کرده بودند. از جمله یکی هم «مسافر کوچولو» بود، داستان سنت اگزوپری که با ترجمه و صدای #احمد_شاملو در سال ۱۳۶۴ آمد. فقط فهرست اسامی صداپیشگان این کار را را ببینید، تا متوجه اهمیت آن شوید:
احمد شاملو (خلبان، راوی)، مهوش افشاری (شازده‌کوچولو)، عزت‌الله مقبلی (جغرافی‌دان)، بهزاد فراهانی (روباه)، مهدی فتحی (پادشاه)، صدرالدین شجره (تاجر اول)، رضا فیاضی (تاجر دوم)، احمد آقالو (خودپسند)، بیوک میرزایی (مار) و ...
@ehsanname
در سالروز درگذشت شاملو، این یادگاری او را با هم بشنویم: