នៅឆ្នាំ ១៩៤១ ប្រទេសថៃបានឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា ហើយបន្ទាប់មកបានប្រកាសសង្គ្រាមលើសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។¹

នៅឆ្នាំ ២០២៥ ការចោទប្រកាន់របស់ថៃថាទាហានកម្ពុជាបាញ់ឆ្លងព្រំដែន គេកំពុងប្រើម្ដងទៀតជាលេសឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា។ ការអះអាងស្រដៀងគ្នានេះ ក៏ធ្លាប់ជាមូលដ្ឋាននៃការឈ្លានពានកម្ពុជារបស់ថៃនៅឆ្នាំ ១៩៤១ ដែរ។ នៅពេលនោះដូចជាឥឡូវនេះ សកម្មភាពយោធារបស់ថៃមានគោលបំណងបញ្ចូលទឹកដីកម្ពុជាឲ្យទៅជាផ្នែកមួយរបស់ខ្លួន។

ទោះបីជាថៃដឹងច្បាស់អំពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍របស់ជប៉ុននៅប្រទេសចិន រួមទាំងសម្លាប់រង្គាលនៅណានជីងឆ្នាំ ១៩៣៧ ដែលបានសម្លាប់ប្រហែល ២០០,០០០ នាក់ (ពលរដ្ឋស៊ីវិល និងអ្នកទោសសង្គ្រាម) ក៏ដោយ ក៏ថៃនៅតែចូលរួមចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាជាមួយជប៉ុននៅថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤០។² កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានបង្កើតមូលដ្ឋានឲ្យជប៉ុនបន្តកាន់កាប់ឥណ្ឌូចិនបារាំង និងម៉ាឡាយ៉ាអង់គ្លេស។ បន្ទាប់ពីអនុម័តសន្ធិសញ្ញានេះ ថៃបានឈ្លានពានកម្ពុជា និងឡាវនៅខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤១ ដោយអះអាងថាកងកម្លាំងអាណានិគមបារាំងនៅកម្ពុជាបានបាញ់ឆ្លងព្រំដែនចូលក្រុងអារ៉ាញប្រទេស (Aranyaprathet) នៃប្រទេសថៃ។ តាមពិតទៅ ថៃបានត្រៀមរៀបចំសម្រាប់ការឈ្លានពានមកហើយអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ។³ ក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ ថៃបានបង្ខំយក (បញ្ចូល) ខេត្តភាគជើងនៃកម្ពុជា និងទឹកដីភាគលិចរបស់ឡាវ។⁴

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤១ ថៃ និងជប៉ុនបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបន្ថែមមួយទៀត សម្រាប់ការគាំទ្រយោធារួមគ្នា ដោយជប៉ុនបានគាំទ្រយ៉ាងច្បាស់លាស់ចំពោះការអះអាងទឹកដីរបស់ថៃ—រួមទាំងតំបន់ដែលបានបញ្ចូលពីកម្ពុជា ឡាវ ម៉ាឡាយ៉ា និងភូមា (Burma)។⁵ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានធានាតួនាទីរបស់ថៃជាមជ្ឈមណ្ឌលផ្គត់ផ្គង់ និងជាទីតាំងសម្រាប់ការរៀបចំកម្លាំង (staging ground) សម្រាប់ការឈ្នះគ្រប់គ្រងរបស់ជប៉ុនលើម៉ាឡាយ៉ាអង់គ្លេស និងភូមា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤១ ដល់ ១៩៤២។⁶

នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤៣ ជប៉ុនបានផ្តល់រង្វាន់ដល់ថៃសម្រាប់ការសហការដោយផ្ទេរខេត្តចំនួនប្រាំមួយពីម៉ាឡាយ៉ាអង់គ្លេស និងភូមា ឲ្យទៅថៃ។⁷ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ថៃបានសម្របសម្រួល និងទទួលផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្បាស់ពីការប្រើប្រាស់ពលកម្មបង្ខំរបស់ជប៉ុន ដើម្បីសាងសង់ផ្លូវដែកភូមា (Burma Railway) ដែលភ្ជាប់ពីបាងកកទៅយ៉ាងហ្គូន (Yangon)។⁸ ក្នុងចំណោមពលកម្មដែលត្រូវបានបង្ខំមានអ្នកទោសសង្គ្រាមអង់គ្លេស ៣០,១៣១ នាក់ និងអាមេរិក ៦៨៦ នាក់។ ក្នុងចំណោមពួកគេ អង់គ្លេស ៦,៩០៤ នាក់ និងអាមេរិក ១៣១ នាក់ បានស្លាប់ដោយសារលក្ខខណ្ឌការងារដ៏សាហាវឃោរឃៅ។⁹

បន្ទាប់ពីជ័យជម្នះរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ថៃត្រូវបានបង្ខំឲ្យលះបង់ទឹកដីទាំងអស់ដែលខ្លួនបានបញ្ចូលនៅកម្ពុជា ឡាវ ម៉ាឡាយ៉ា និងភូមា។ ចក្រភពអង់គ្លេសដំបូងបានស្វែងរកវិធានការផ្តន្ទាទោស រួមទាំងការកាន់កាប់ថៃយូរអង្វែង។¹⁰ ទោះយ៉ាងណា សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រឆាំងនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មក្រោយសង្គ្រាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដោយអះអាងថាការទាមទារដ៏ខ្លាំងក្លានឹងធ្វើឲ្យថៃ និងតំបន់មិនស្ថិរភាព។¹¹ ដោយហេតុនេះ ថៃបានប្រឈមនឹងការទទួលខុសត្រូវតិចតួចប៉ុណ្ណោះចំពោះអំពើឈ្លានពានទឹកដីក្នុងសម័យសង្គ្រាម។

ឥឡូវនេះ នៅឆ្នាំ ២០២៥ ថៃកំពុងឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជាម្ដងទៀត។

កម្ពុជាបាញ់ធ្លាក់ដ្រូននៅកណ្តាលក្រុងប៉ោយប៉ែត ដោយអះអាងជារបស់កងទ័ពអាកាសថៃ
គេរំពឹងថាជាប្រភេទ DP20 សម្រាប់បេសកកម្មល្បាត
កាលពីថ្ងៃទី ១៨ ធ្នូ វេលាម៉ោង ២១:៣៣ នាទី ទំព័រហ្វេសប៊ុក Army Military Force បានបង្ហោះវីដេអូឃ្លីបបង្ហាញពីកម្ទេចកម្ទីយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (Drone) ដែលកំពុងឆេះ។ ក្នុងនោះបានបញ្ជាក់ថា ជាឃ្លីបដែលត្រូវបានចែករំលែកយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់កម្ពុជា ដោយអះអាងថា គេអាចបាញ់ទម្លាក់ដ្រូនល្បាតប្រភេទ Dominator XP របស់កងទ័ពអាកាសថៃ ឱ្យធ្លាក់ក្នុងតំបន់ដីថ្មី (មណ្ឌល ៩) សង្កាត់ផ្សារកណ្តាល ក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសស្ពាយស្មា (MANPADS) ម៉ូដែល QW-3 របស់ចិន។
បច្ចុប្បន្ន រូបភាព និងឃ្លីបវីដេអូនេះ កំពុងទទួលបានការរិះគន់ និងវែកញែកយ៉ាងទូលំទូលាយនៅលើបណ្តាញអ៊ិនធឺណិត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខាងកងទ័ពអាកាសថៃមិនទាន់បានបញ្ជាក់ជាផ្លូវការថា តើមានការបាត់បង់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (UAV) ក្នុងបេសកកម្មនេះពិតប្រាកដមែនឬយ៉ាងណា ហើយក៏មិនទាន់បានបញ្ជាក់ពីប្រភេទ ឬម៉ូដែលនៃកម្ទេចកម្ទីយន្តហោះនោះថាជា Dominator XP ដូចដែលខាងកម្ពុជាអះអាងនោះដែរ។ ដូច្នេះ គួររង់ចាំការបំភ្លឺជាផ្លូវការពីកងទ័ពអាកាស ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានដែលត្រឹមត្រូវបំផុត។
ដោយឡែក ទំព័រ thaiarmedforce.com បានបង្ហោះសារថា រូបភាពពីបណ្តាញសង្គមរបស់កម្ពុជាបង្ហាញឱ្យឃើញពីកម្ទេចកម្ទីយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់ថៃមួយគ្រឿង ដែលកម្ពុជាអះអាងថាត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយគ្រាប់រ៉ុក្កែតការពារអាកាសស្ពាយស្មា (MANPAD)។ លក្ខណៈសម្គាល់គឺមានស្លាបពណ៌ប្រផេះ និងឃើញគ្រឿងបំណែកម៉ាស៊ីន រួមទាំងស្លាបចក្រផងដែរ។
គេប៉ាន់ស្មានថា យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដែលធ្លាក់នោះអាចជាប្រភេទ DP20 ដែលជាយន្តហោះសម្រាប់បេសកកម្មល្បាត។ វាមានប្រវែងស្លាប ១៣.៤ ម៉ែត្រ, ប្រវែងតួ ៥.៧៥ ម៉ែត្រ, កម្ពស់ ២.៧៥ ម៉ែត្រ, អាចហោះហើរបានរយៈពេល ២០ ម៉ោង ក្នុងល្បឿនអតិបរមា ២៥០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង និងអាចបំពាក់កាមេរ៉ាល្បាត ឬរ៉ាដា SAR បាន។
នេះគឺជាការបាត់បង់យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកខ្នាតធំលើកដំបូងរបស់កងទ័ពភូមិន្ទថៃ ក្នុងអំឡុងពេលការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាម #ព្រំដែនថៃកម្ពុជា ទាំងពីរលើក។ ករណីនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងដែលអាចកើតឡើងបាន ដោយសារតែយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ត្រូវហោះចូលទៅក្នុងតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ ជំនួសឱ្យយន្តហោះដែលមានមនុស្សបើក។
ទំព័រ thaiarmedforce.com បានបញ្ជាក់ថា៖ "ដ្រូនត្រូវបានបាញ់ធ្លាក់ជារឿងធម្មតាដែលអាចកើតឡើងបាន ហើយនោះគឺជាគោលបំណងនៃការប្រើប្រាស់ដ្រូន គឺដើម្បីចូលទៅក្នុងតំបន់គ្រោះថ្នាក់ជំនួសមនុស្ស។ មិនគួររិះគន់ដ្រូន ឬអ្នកបញ្ជានោះទេ DP20 បានបង្កើតស្នាដៃយ៉ាងច្រើនក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នាទាំងពីរលើក ចាត់ទុកថាមានតម្លៃសមរម្យនឹងការប្រើប្រាស់ហើយ"។

សូមជម្រាបជូននូវស្ថានការណ៍នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ អំពី ករណីយោធាថៃបានបន្តធ្វើសកម្មភាពវាយប្រហារមកលើកម្ពុជា នៅយោធភូមិភាគទី៥ ក្នុងភូមិសាស្រ្ត ភូមិជោគជ័យ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នាថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥៖

-ម៉ោង ០៨:៤៨នាទី យោធាថៃបានបាញ់ផ្សែងពុលនៅភូមិសាស្ត្រជោគជ័យ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

កងកម្លាំងកម្ពុជាបាននឹងបន្តតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ និងឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំ ស្វាហាប់ មោះមុត និងនៅតែ តស៊ូប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញតតាំងជាមួយសត្រូវឈ្លានពាន និងប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ជានិច្ច ក្នុងការបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន ដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់យើងដោយអង់អាចក្លាហាន ដោយមិនងាករេជាដាច់ខាតទោះក្នុងតម្លៃ ណាក៏ដោយ។

ព័ត៌មានលម្អិតនឹងរាយការណ៍ជូននៅពេលក្រោយ៕

Please be informed about the situation along the Cambodia-Thailand border regarding the Thai military forces’ attack on Cambodia in the 5th Military Region at the area of Chok Chey village, Banteay Meanchey province on December 19, 2025.

- At 08:48 am, the Thai military sprayed toxic gas into the area of Chok Chey village, Banteay Meanchey Province.

Cambodian forces will continue to monitor the situation closely, and stand strong, brave, and steadfast in their fight against the aggressors and remain vigilant in fulfilling their roles to protect the territorial integrity of Cambodia. We will protect our dignity with courage and unwavering resolve, at any cost, and without succumbing to coercion or intimidation in any form.

Further detailed information will be provided later as the situation develops.

🚫 The United States added Laos to a list of countries under a “full travel ban” starting January 2026, barring all passport holders from entering.

⬇⬇ Read the full article below:

- ម៉ោង ១៥:៤០នាទី យោធាថៃបានបាញ់ផ្លោងចំការ៉ាស់សាំងតេលាមួយកន្លែងដែលជាទីតាំងរបស់ប្រជាជនស៊ីវិលរស់នៅ ស្ថិតក្នុងភូមិថ្មរមៀលខាងលិច ឃុំបន្ទាយឆ្មារ ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
-At 03:40 p.m., the Thai military shelled a civilian's petrol station(TELA) and residence at Thmar Romeal lech, Banteay Chhmar commune, Thmar Pouk district, Banteay Meanchey province.

សូមជម្រាបជូននូវស្ថានការណ៍នៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ អំពី ករណីយោធាថៃនៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពបាញ់ប្រហារចូលទីតាំងប្រជាជនស៊ីវិលកម្ពុជា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល នៅយោធភូមិភាគទី៤ ក្នុងភូមិសាស្រ្តរវាងស្រុកចុងកាល់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងព្រំប្រទល់ស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាប។

-នៅវេលាម៉ោង ១០:៥៨នាទីយប់ថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពអាកាសរបស់ថៃបានបន្តប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកផ្តាច់ស្ពានអូរជីក ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្ររវាងស្រុកចុងកាល់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងព្រំប្រទល់ស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាប។

សកម្មភាពខាងលើជាការវាយប្រហារដ៏កំរោល ដោយមិនរើសគោលដៅរបស់យោធាថៃ ជាការរំលោភបំពានច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ។

ព័ត៌មានលម្អិតនឹងរាយការណ៍ជូននៅពេលក្រោយ៕

Please be informed about the situation along the Cambodia-Thailand border regarding the Thai military forces’ attack on Cambodia's civilian infrastructures in the 4th Military Region at the border area between Chong Kal district Oddar Meanchey Province and Srei Snam District, Siem Reap province, on December 19, 2025.

- At 10:58 p.m. the Thai military deployed F-16 fighter jet to bombard and destroy O' Jik Bridge area at the border area between Chong Kal district Oddar Meanchey Province and Srei Snam District, Siem Reap province.

The brutal actions above are indiscriminate attack by the Thai military, a serious violation of international humanitarian law.

Further detailed information will be provided later as the situation develops.