📝معرفی مقاله:☝️☝️☝️

🗂 #ابعاد_اخلاقی #فلسفه_فناوری

عنوان مقاله:
«Morality in design: Design ethics and the morality of technological artifacts»
نویسنده:
Peter-Paul Verbeek
منبع:
Philosophy and design. Springer Netherlands, 2008. 91-103.

معرفی از :

مهدی خلیلی ( دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری دانشگاه شریف)



پیتر پائول فربیک در مقاله ی «اخلاقیات در طراحی: اخلاق طراحی و اخلاقیات مصنوعات فناورانه» که در کتاب «فلسفه و طراحی از مهندسی تا معماری» به چاپ رسیده، بر آن است که اخلاق فعلی فناوری نیازمند نوعی گسترش در موضوع و فعالیت است. اخلاق فعلی فناروی ناظر به ریسکها و خطرات احتمالی تکنولوژی است یعنی در صورتی که یک فناوری در "ارزیابی فناورانه" (technological assessment) ارزیابی شود و معلوم شود که ریسک و خطر قابل ملاحظه ای ندارد مقبول واقع خواهد شد. در حالی که از نظر فربیک نوع دیگری از اخلاق لازم است که ناظر به طراحی است و هدف آن ارتقا فضیلت مندانه زندگی انسان است. ذیل این اخلاق، باید از ابتدای فرایند طراحی، نسبت به این موضوع حساس بود که فناوری به زندگی انسان شکل میدهد و "واسطه" (mediaiton) تازه ای در ارتباط انسان و واقعیت می آفریند، و انسان از طریق این واسطه ی جدید است که فعالیت هایش شکل می‌گیرد و امور جهان را به نحوی تجربه می‌کند و انتخاب هایی را پیشاروی خود می‌یابد. لذا باید نوعی از مسئولیت پذیری را به طراح فناوری نسبت داد که طبق آن شخص طراحی مسئول است فناوری ای بیافریند که علاوه بر اینکه خطرات و ریسکهای اخلاقی قابل ملاحظه نداشته باشد، طوری واسطه ی تجربیات و اعمال و تصمیم های انسان شود که انسان ها زندگی اخلاقی تر و فضیلت مندانه ای داشته باشند
فربیک برای اینکه بحث اخیر را به سرانجام برساند، سعی میکند مفهوم عاملیت (agency) را تحلیل کند و نشان دهد که اگرچه نم‌یتوان به طور مستقیم به تکنولوژی عاملیت را نسبت داد (چون فناوری ها قصدیت (intentionality) و آزادی (freedom) ندارند.) ولیکن این هم اشتباه است که فناوری را صرفا ابزار و فاقد هر گونه قصدیت و اراده ای بدانیم. فناوری ها از طریق نقش "واسطه" ای که ایفا می‌کنند نوع موقعیتی که انسان در آن قرار دارد را طوری تغییر می‌دهند که قصدیت و آزادی انسان دچار دگرگونی میشود، لذا میتوان آنها به نحو غیرمستقیم دارای نوعی قصدیت و آزادی دانست (یا به عبارتی بهتر چنین گفت که مجموعه ی انسان و تکنولوژی با هم دارای قصدیتی واحد اند). لذا فربیک بر اساس نقش واسطگی تکنولوژی بر این استدلال می‌کند که تکنولوژی به زندگی انسان و موقعیت تصمیم او شکل می بخشد به تبع موضعیتی جدید می آفریند که هم میتواند به نحو مستقیم از لحاظ اخلاق مربوط باشد (یعنی مساله ی مستقیم اخلاقی حاصل کند) و هم میتواند ما را به نحو غیر مستقیم به این تامل وا دارد که آیا رفتن به سوی چنین موقعیت تازه ای که با ورود یک تکنولوژی خاص به محیط ما حاصل میشود موافقت کنیم یا نه. از این طریق است که فربیک به این نتیجه میرسد که جا دارد علاوه بر اخلاق تکنولوژی فعلی، تاملاتی دیگر ذیل اخلاق داشت و در آن موقعیت حاصل شده به واسطه ی یک تکنولوژی را ارزیابی کرد، و بدین ترتیب به سوی طراحی فناوری هایی رفت که موقعیت فضیلت مندانه ای را برای انسان حاصل می‌کنند. چنین رویکردی به این می انجامد که با طراحی فناوری های مطلوب محیط زندگی انسان را به سمتی اخلاقی سوق دهیم.

🎬 معرفی ویدیو: ☝️☝️☝️

🗂#اخلاق_زیست_محیطی

انیمیشن انسان (MAN) اثر پویانمای برجسته استیو کاتس (Steve Cutts) است که در آن تاثیرات مخرب انسان بر محیط زیست به تصویر کشیده می‌شود. انسان هزار ان سال پیش ناگهان از هیچ کجا پیدایش می‌شود و تمام محیط زیست و موجودات زنده را به نابودی می کشد و نهایتاً در عصر مدرن بر تختی که از زباله های دست ساز خود ساخته تکیه می زند!

💡نکاتی برای تامل:

در بخش آخر پویا نمایی ، بیگانه ها هم از هیچ کجا پیدایشان می شود و همان رفتاری که انسان با طبیعت کرده با او دارند. این می‌تواند اشارتی باشد به نوع نگاهی که قادر است به حل بحران زیست محیطی کمک نماید. در واقع اگر این تصور برای انسان درونی گردد که ما در این جهان نه صاحب خانه و مالک تام که مهمان هستیم نحوه مواجه‌ی که با آن خواهیم داشت به طور کامل دگرگون خواهد شد. نگاهی که در بسیاری از ادیان به آن پرداخته شده و نمایانگر ظرفیت بالای ادیان برای حل بحران زیست محیطی است.

🎬 معرفی ویدیو☝️☝️☝️

🗂 #هوش_مصنوعی

پروفسور نیک بوستروم (Nick Bostrom) استاد فلسفه در دانشگاه اکسفورد است که از او بیش از 200 کتاب و مقاله در موضوعات گوناگونی همچون اخلاق بهسازی انسانی، خطرات هو ش مصنوعی ، سودگرایی و غیره به چاب رسیده است. او در سال های 2009 و 2015 به انتخاب نشریه فارین پالسی به عنوان یکی از 100 متفکر برتر جهان معرفی شد. در سال‌های اخیر بوستروم تاملات خود را بر ریسک هایی که هوش مصنوعی برای زندگی بشر در پی خواهد داشت متمرکز کرده است. در همین زمینه کتاب پر فروش «ابرهوش: راه ها، خطرات، راهبرد‌ها» از او منتشر شده است. افکار این فیلسوف محدود به فضای فلسفی و علمی باقی نمانده و افراد پیشرو در فناوری همچون ایلان ماسک و بیل گیتس تحت تاثیر بوستروم از خطرات گسترش هوش مصنوعی ابراز نگرانی کرده اند.

بوستروم در سخنرانی فوق بیان می‌کند اگرچه هوش مصنوعی هم اکنون فاصله بسیار فراوانی با هوش انسانی دارد اما با تلاش فراوان محققان این حوزه و ظهور مدل‌های جدید همچون یادگیری ماشین امید می‌رود که هوش مصنوعی بتواند با هوش انسانی معادل گردد. اما هوش مصنوعی به هیچ وجه در آن سطح متوقف نخواهد شد و به سرعت هوشمندی و قدرت خود را افزایش می‌دهد که این می‌تواند اثرات مخربی داشته باشد به خصوص اگر هوش مصنوعی را به عنوان یک فرآیند بهینه سازی برای رسیدن به یک هدف در نظر بگیریم. در واقع در طی این فرآیند بهینه سازی هوش مصنوعی می‌تواند از ابزار‌ها و وسایل به نحوی کمک بگیرد که با بسیاری از ارزش‌های ما در تناقض قرار گیرد. از نظر بوستروم محدود کردن هوش مصنوعی ممکن نیست و ما هیچ گاه نباید به تواناییهایمان برای نگه داشتن غول هوش مصنوعی درون چراغ مطمئن باشیم چرا که او در نهایت فرار خواهد کرد!. ازین رو معتقد است تنها راه ما برای مواجه با چنین وضعیتی خلق هوش مصنوعی است که از ابتدا مبتنی بر ارزش‌های ما عمل کند و به دنبال اجرای اقداماتی باشد که پیش بینی می کند ما آن را تایید می‌کنیم. اگر چه این ایده با دشواری هایی روبرو است اما بوستروم خوشبین است ما بتوانیم این کار را انجام دهیم و این کار بزرگترین لطفی است که در حق نسل‌های آتی بشر خواهیم کرد.

📗 معرفی کتاب :☝️☝️☝️

🗂 #ابعاد_اخلاقی #اخلاق_ربات

ربات‌ها امروزه در بسیاری از نقش‌ها فعالیت می‌کنند، از ابزارهایی برای سرگرمی تا ربات‌‌های معلم و کارگر. اما همین طور که فناوری رباتیک پیشرفت می‌کند، مسائل اخلاقی آن نیز بیشتر جلوه می‌کنند: آیا ربات باید برنامه ریزی شوند تا از کد‌های اخلاقی پیروی کنند اگر اساساً چنین امری ممکن باشد؟ آیا خطراتی در شکل گیری رابطه عاطفی با ربات ‌ها وجود دارد؟ چگونه جامعه و اخلاق با ربات‌ها تغییر می‌کنند؟ در این کتاب برای اولین بار آرای محققان و متخصصان برجسته در علوم مهندسی و علوم انسانی کنار یکدیگر جمع شده است تا برای سوالاتی از ین دست چاره اندیشی صورت گیرد.
این کتاب با مروری از مسائل و تئوری‌های اخلاقی مرتبط آغاز می‌شود، سپس مسائلی همچون امکان برنامه ریزی اخلاقی ربات، استفاده اخلاقی از ربات‌های نظامی در جنگ و سوالات قانونی و سیاستی که شامل اعتماد پذیری و حریم خصوصی هستند مورد بررسی قرار می‌گیرند. نویسندگان سپس به رابطه عاطفی انسان و ربات می‌پردازند، در این بین آن‌ها تاثیرات ربات را به عنوان شریک جنسی، پرستار و خدمتکار بررسی می‌کنند. بخش نهایی کتاب به این بحث که آیا برای ربات‌ها ، چه ربات‌های ترکیبیِ زیستی-محاسباتی چه ماشین‌ها صرف باید اهمیت اخلاقی و یا حقوق قائل شد یا خیر می‌پردازد.
اخلاق معمولا از تحولات سریع فناروی عقب می‌ماند. اما این کتاب توانسته است این شکاف را هم در سطح ادبیات تحقیقاتی در این زمینه و هم بحث‌‌های سیاستی پر نماید و مجموعه‌ای شگفت انگیز از تحلیل‌ها در مورد مهم ترین موضوعات در این حوزه رو به رشد را پیش روی ما قرار دهد.

معرفی تصویر 🌈

🗂#شبکه_اجتماعی #فناری_ارتباطات_و_اطلاعات

بخش دوم از آثار پائول کوژینسکی گرافیست مشهور در زمینه تبعات شبکه های اجتماعی و فناوری های ارتباطی نوین👇👇👇

🎬 معرفی ویدیو: ☝️☝️☝️

🗂 #تازه_های_فناوری #نانو_فناوری

نانو ورق‌های bucky paper یکی از محصولات نانوفناوری است که می‌تواند چهره جهان آینده را به شدت تغییر دهد. این ورق‌ها که از نانولوله‌های کربنی ساخته شده‌اند همزمان مستحکم تر از فولاد، سخت تر از الماس و هادی الکتریسیته‌اند. چنین ویژگی‌هایی باعث می‌گردد که این ورق‌ها قادر باشند به طور کامل صنایعی مثل خودروسازی و هواپیمایی را متحول کنند و کمک فراوانی به کاهش مصرف انرژی و حفظ محیط زیست انجام دهند. اما یکی از کاربرد‌های مهم این ورق ها که می‌تواند تمام محیط مادی انسان را دچار تحول سازد، استفاده از این ورق‌ها در ساخت پارچه‌ها و سطوح هوشمند است. بدین ترتیب تمام اجسام اطراف ما قابلیت هوشمند شدن می‌یابند. پنجره‌ها می‌توانند به صفحه‌های نمایشگر تبدیل گردند ، لباس‌های های ما علائم حیاتی را گزارش کنند یا اگر بخواهیم در هر زمان رنگ یا طراحی دیوار‌های اتاق و میزکارمان را عوض کنیم. ویدیو بالا به معرفی برخی ویژگی‌های این نانو ورق‌ها پرداخته است.

📝معرفی مقاله:👇👇👇

🗂 #ابعاد_اخلاقی #فلسفه_فناوری

عنوان مقاله:
«Moral Agents to Moral Factors: The Structural Ethics Approach»
نویسنده:
Philip Brey
منبع:
Kroes, P., & Verbeek, P. P. (Eds.). (2014). The moral status of technical artefacts. Springer.
معرفی از:

مهدی خلیلی ( دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری دانشگاه شریف)


فیلیپ بری بر آن است که نمی‌توان مصنوعات تکنیکی را عامل اخلاقی دانست البته این بدان معنا نیست که میتوان در تحلیل‌های اخلاقی نسبت به مصنوعات بی تفاوت بود. بری در این مقاله به نقد هر دو دیدگاه اخیر (یعنی هم دیدگاهی که مصنوع را عامل اخلاقی می‌داند، و هم نگاهی که صرفا بر اساس اخلاق فردیِ فارغ از مصنوعات تحلیل اخلاقی ارائه می‌کند)، می پردازد و در عوض اخلاق مطلوب خود، یعنی «اخلاق ساختاری (structural ethics)» را پیشنهاد کند.
بری در ابتدا بر آن است که به نقد نگاهی بپردازد که مصنوع تکنیکی را عامل اخلاقی معرفی می‌کند. برای همین مقصود، ابتدا به بررسی چیستی عامل، و عامل اخلاقی مبادرت میکند. بر اساس نگاه بری، عامل امری است که قادر به انجام عمل (action) است، و عمل رفتاری است از روی قصد (intention)، لذا عامل امری است که قادر به انجام رفتار قصدمندانه است. او سپس به بررسی ویژگی های عامل اخلاقی می پردازد: به نحو سنتی عامل اخلاقی امری است که این سه ویژگی را داشته باشد: 1- قدرت تامل (reflection) داشته باشد، 2- از او انتظار رود که به اخلاق پایبند باشد، 3- مسئولیت پذیر و محاسبه پذیر باشد (و متعاقبا سرزنش و تشویق یا پاداش و مجازات داشته باشد) که خود مبتنی بر پذیرش اراده آزاد است. بری معتقد است تنها انسان عاقل بالغ است که چنین ویژگی هایی را داراست. او پس از این بر آن است که نشان دهد کسانی که معتقد اند مصنوعات هر یک به نحوی عامل اخلاقی اند، بر خطایند.
کسانی که مصنوعات را عامل اخلاقی می‌دانند خود بر دو گروه اند؛ گروه نخست بر آن اند که همه ی مصنوعات به نحوی عامل اخلاقی اند (moral artifact view) در حالی که برخی دیگر تنها عامل های هوشمندی چون ربات ها را را عامل اخلاقی می‌دانند (morally intelligent agents view). به عقیده ی بری کسانی که معتقد اند همه مصنوعات عامل اخلاقی اند با منطقی عملگرایانه پیش میروند و بر آن اند که صرفا نقش اخلاقی مصنوعات را نشان دهند. به عقیده بری میتوان اخلاقی جایگزین پیشنهاد کرد که در عین حفظ فاصله ی بین انسان، بعنوان عامل اخلاقی و مصنوع، نقش اخلاقی مصنوع تکنیکی روشن شود. بدین وسیله هم هدف و مقصود دیدگاه رقیب حاصل می‌شود هم لازم نیست شهودهای عقلانی خود را که مبتنی بر آن مصنوع نمیتواند تامل اخلاقی، پایبندی اخلاقی، و مسئولیت پذیری داشته باشد، زیر پا بگذاریم. از سوی دیگر بری معتقد است حتی اگر مصنوعات هوشمند مثل روباتها را بتوان حاوی قدرت تصمیم گیری اخلاقی (هر چند برنامه ریزی شده) دانست، و حتی با تسامح بتوان از آن ها انتظار انجام عملی اخلاقی داشت اما به هیچ وجه نمی‌توان آنها را دارای اراده ی آزاد (که از پیش شرط های مسئولیت پذیری اخلاقی است) دانست لذا حداکثر می‌توان چنین مصنوعاتی را عامل اخلاقی نما (quasi moral agent) دانست و نه عامل اخلاقی.

ادامه معرفی مقاله:☝️☝️☝️

فیلیپ بری برای اینکه با نفی دیدگاهی که مصنوع را عامل اخلاقی می‌گیرد، به دام اخلاق فردی، که بار تصمیم اخلاقی را تنها بر دوش عامل انسانی میگ‌ذارد و مصنوع را عاری از نقش ارزشی می‌داند، نیفتد «اخلاق ساختاری« را پیشنهاد می‌کند که بر اساس آن مصنوعات تکنیکی عامل اخلاقی برشمرده نمی‌شوند ولی به آنها نقش اخلاقی مهمی نسبت داده می‌شود. اخلاق ساختاری بر جنبه های اخلاقی ساختار (structure) یا شبکه (Network) تاکید می‌کند، ساختار یا شبکه ای که مشتمل بر فاکتور (Factor) هایی است. فاکتورها می‌توانند انسانی یا غیرانسانی باشد و شامل مواد بی جان، طبیعت، حیوانات، مصنوعات تکنیکی، قواعد، دیگر ساختارها و هر چیز دیگری است که در ساختار نقش ایفا می‌کند و تاثیرگذاری اخلاقی دارد. اگر در این ساختار به مصنوعات تکنیکی که در این شبکه اند، تمرکز ویژه داشته باشیم «اخلاق مصنوعات» حاصل می‌شود. در اخلاق مصنوعات به این توجه می‌شود که یک مصنوع خاص در ساختار یا شبکه ای از فاکتورهای مختلف انسانی و غیر انسانی چه تاثیر اخلاقی دارد، یعنی چه نوع رفتاری را ایجاب می‌کند یا چه نوع خروجی اخلاقی را حاصل می‌کند؟ آیا این تاثیرات با قصد در ساختار قرار گرفته اند یا وجود آنها اتفاقی بود؟ آیا رفتار یا خروجی اخلاقی حاصل شده مطلوب است یا خیر؟ اگر مطلوب نیست چگونه مشکل آفرین شده و چه جایگزینی را می‌توان برای آن متصور بود؟ به نظر بری، با پاسخ دادن به سوالات اخیر میتوان به فهم، ارزیابی و پیشنهادهای ایجابی درباره‌ی جایگاه اخلاقی یک مصنوع اخلاقی در شبکه ای از فاکتورهای مختلف دست یافت و بدین سان به اخلاقی دست یافت که در عین حال هم تلقی سنتی از عامل اخلاقی را حفظ می‌کند و هم جایگاه اخلاقی درخوری برای مصنوعات تکنیکی فراهم می‌کند.

🎬معرفی ویدیو:☝️☝️☝️

🗂#بهسازی #ابعاد_اجتماعی #ابعاد_اخلاقی

ویدیو فوق کاری از مرکز مستقل تحقیقات PEW در ایالات متحده است که هدف کلی آن ارائه اطلاعات درباره مسائل اجتماعی و برجسته سازی گرایش‌های در حال شکل گیری در جامعه است. به طور خاص تمرکز این ویدیو بر مسئله انقلاب بهسازی ( Enhancement revolution) است که با کمک فناوری‌های همچون دستکاری ژنتیکی، تراشه‌های مغزی و خون مصنوعی در آستانه وقوع می‌باشد. آنچه در این ویدیو مشاهده خواهید کرد، معرفی فناوری‌های بهسازی، خلاصه‌ای از آرای برخی اندیشمندان موافق و مخالف با آن و سپس نگاه اجتماعی موجود درباره این فناوری‌ها است.

💡نکاتی برای تامل:

1-با در نظر گرفتن اقبال فراوانی که در کشور به بهسازی‌‌ وجود دارد (برای مثال رتبه اول ایران در اعمال جراحی زیبایی در جهان، که نوعی از بهسازی به حساب می‌آیند) فکر می کنید ظهور فناوری های نوین بهسازی که قادرند توانایی های فیزیکی و ذهنی را بهبود دهند چه واکنش و تبعاتی را در جامعه ایرانی بر می‌انگیزاند؟!

2-آیا بهسازی فناورانه توانایی های انسان با سنت اسلامی ما در تعارض قرار دارد؟

معرفی تصویر 🌈

🗂#شبکه_اجتماعی #فناوری_ارتباطات_و_اطلاعات

بخش سوم از آثار پائول کوژینسکی گرافیست مشهور در زمینه تبعات شبکه های اجتماعی و فناوری های ارتباطی نوین👇👇👇