به خیابان فناوری خوش آمدید!
خیابان فناوری، مجله تلگرامی کارگروه اخلاق و فناوری اندیشکده مهاجر است که به عنوان بازوی رسانه‌ای این کارگروه وظیفه اطلاع رسانی به نخبگان و آحاد جامعه را برعهده خواهد داشت. این کانال تلگرام اولاً به دنبال ایجاد بستری برای ارائه دست آورد‌های اعضای کارگروه اخلاق و فناوری است و ثانیاً به دنبال ترویج و آموزش مباحث مرتبط با اثرات اجتماعی، اخلاقی، فرهنگیِ فناوری می‌باشد. برای دست یافتن به این اهداف، کانال محتوای چند رسانه‌ای را با موضوعاتی همچون ابعاد اخلاقی-اجتماعی فناوری، سبک زندگی در عصر فناوری، اخبار و تازه‌های تامل برانگیز فناوری و ... ارائه خواهد کرد. به امید این که با نهادینه شدن نگاه همه جانبه و متفکرانه به فناوری مواجه‌ای شایسته و معقول با آن در کشورمان ایران انجام پذیرد.
خیابان فناوری، مجله تلگرامی کارگروه اخلاق و فناوری اندیشکده مهاجر است که به عنوان بازوی رسانه‌ای این کارگروه وظیفه اطلاع رسانی به نخبگان و آحاد جامعه را برعهده خواهد داشت. این کانال تلگرام اولاً به دنبال ایجاد بستری برای ارائه دست آورد‌های اعضای کارگروه اخلاق و فناوری است و ثانیاً به دنبال ترویج و آموزش مباحث مرتبط با اثرات اجتماعی، اخلاقی، فرهنگیِ فناوری می‌باشد. برای دست یافتن به این اهداف، کانال محتوای چند رسانه‌ای را با موضوعاتی همچون ابعاد اخلاقی-اجتماعی فناوری، سبک زندگی در عصر فناوری، اخبار و تازه‌های تامل برانگیز فناوری و ... ارائه خواهد کرد. به امید این که با نهادینه شدن نگاه همه جانبه و متفکرانه به فناوری مواجه‌ای شایسته و معقول با آن در کشورمان ایران انجام پذیرد.
🎬معرفی ویدیو: ☝️☝️☝️
🗂 #مسائل_قانونی #ابعاد_اخلاقی #فناوری_رباتیک
جری کاپلان (Jerry Kaplan) یکی از دانشمند مطرح علوم کامپیوتر در سطح جهان است و به عنوان یکی از پیشروان pen computing و دنیای تبلت ها شناخته می‌شود. او همچنین نویسنده، آینده پژوه ، کار آفرین و صاحب چندین شرکت معتبر تجاری است. کاپلان در این ویدیو بر اهمیت تجدید نظر در قوانین فعلی برای مواجه صحیح با فناوری در حال ظهور ربات‌ها تاکید می‌کند. برای این کار او به برخی سوابق تاریخی که می‌تواند به عنوان مبنایی برای ایجاد قوانین جدید مد نظر قرار گیرند اشاره می‌کند. نخست، قوانینی که برای تغییر رفتار شرکت‌ها وضع می‌شوند با این که شرکت (همانند ربات‌ها) خود یک شخص انسانی به حساب نمی‌آیند و دوم ایده ربات به مثابه برده و بهره بردن از قوانین برده‌داری که در پیش از جنگ‌ها داخلی در آمریکا رایج بوده‌اند.
💡نکاتی برای تامل:
1-آیا واقعاً نمونه شرکت‌ها قابل تطبیق بر ربات‌ها نیز می‌باشند؟ حتی وقتی یک شرکت مستقل از افراد آن محکوم می‌گردد باز تبعات آن افراد شرکت را متاثر می‌سازد، آیا در مورد ربات‌ها نیز همین گونه است؟
2- تا چه حد می توان ربات‌هارا با بردگانِ دارای اراده انسانی مقایسه نمود؟ اگر چنین مقایسه‌ای صحیح باشد ایا می توان از برخی قوانین برده‌داری که در فقه و اصول اسلامی ما نیز وجود دارد استفاده نمود؟.
🗂 #مسائل_قانونی #ابعاد_اخلاقی #فناوری_رباتیک
جری کاپلان (Jerry Kaplan) یکی از دانشمند مطرح علوم کامپیوتر در سطح جهان است و به عنوان یکی از پیشروان pen computing و دنیای تبلت ها شناخته می‌شود. او همچنین نویسنده، آینده پژوه ، کار آفرین و صاحب چندین شرکت معتبر تجاری است. کاپلان در این ویدیو بر اهمیت تجدید نظر در قوانین فعلی برای مواجه صحیح با فناوری در حال ظهور ربات‌ها تاکید می‌کند. برای این کار او به برخی سوابق تاریخی که می‌تواند به عنوان مبنایی برای ایجاد قوانین جدید مد نظر قرار گیرند اشاره می‌کند. نخست، قوانینی که برای تغییر رفتار شرکت‌ها وضع می‌شوند با این که شرکت (همانند ربات‌ها) خود یک شخص انسانی به حساب نمی‌آیند و دوم ایده ربات به مثابه برده و بهره بردن از قوانین برده‌داری که در پیش از جنگ‌ها داخلی در آمریکا رایج بوده‌اند.
💡نکاتی برای تامل:
1-آیا واقعاً نمونه شرکت‌ها قابل تطبیق بر ربات‌ها نیز می‌باشند؟ حتی وقتی یک شرکت مستقل از افراد آن محکوم می‌گردد باز تبعات آن افراد شرکت را متاثر می‌سازد، آیا در مورد ربات‌ها نیز همین گونه است؟
2- تا چه حد می توان ربات‌هارا با بردگانِ دارای اراده انسانی مقایسه نمود؟ اگر چنین مقایسه‌ای صحیح باشد ایا می توان از برخی قوانین برده‌داری که در فقه و اصول اسلامی ما نیز وجود دارد استفاده نمود؟.
🎬معرفی ویدیو:☝️☝️☝️
🗂 #تازه_های_فناوری
شرکت بوستون داینامیکس (Boston Dynamics) یکی از شرکت‌های فرعی کمپانی گوگل و پیشرو در تحقیقات رباتیک به حساب می‌آید. نقطه آغازین این شرکت با فعالیت‌های مارک ریبرت و همکارانش در دانشگاهMIT شکل گرفت. آن‌ها در گام اول ربات هایی را توسعه داده‌اند که قادر به دویدن و مانور دادن مانند حیوانات بودند. یکی از نتایج برجسته این تحقیقات ربات چهارپای سگ بزرگ (Big Dog) بود که برای ارتش ایالات متحده طراحی گشت.
در این ویدیو شما با ATLAS یکی از دست آورد‌های این شرکت که رباتی شبه انسانی است آشنا می‌شوید. این ربات قادر است خود را با شرایط محیطی وفق دهد، با حفظ تعادل در مسیرهای دشوار حرکت کند و برخی از فعالیت‌های فیزیکی انسانی مثل جا به جا کردن جعبه‌های سنگین را به خوبی انجام دهد. ویدیو را تماشا کنید.
💡نکاتی برای تامل:
صحنه‌های پایانی فیلم مثل هل دادن ربات از پشت سر چه احساسی در شما ایجاد می‌کند؟ آیا فکر می کنید ربات‌ها هم دارای میزانی از شان اخلاقی هستند و ما نباید به هر شکل دلخواه با آن رفتار نماییم؟
🗂 #تازه_های_فناوری
شرکت بوستون داینامیکس (Boston Dynamics) یکی از شرکت‌های فرعی کمپانی گوگل و پیشرو در تحقیقات رباتیک به حساب می‌آید. نقطه آغازین این شرکت با فعالیت‌های مارک ریبرت و همکارانش در دانشگاهMIT شکل گرفت. آن‌ها در گام اول ربات هایی را توسعه داده‌اند که قادر به دویدن و مانور دادن مانند حیوانات بودند. یکی از نتایج برجسته این تحقیقات ربات چهارپای سگ بزرگ (Big Dog) بود که برای ارتش ایالات متحده طراحی گشت.
در این ویدیو شما با ATLAS یکی از دست آورد‌های این شرکت که رباتی شبه انسانی است آشنا می‌شوید. این ربات قادر است خود را با شرایط محیطی وفق دهد، با حفظ تعادل در مسیرهای دشوار حرکت کند و برخی از فعالیت‌های فیزیکی انسانی مثل جا به جا کردن جعبه‌های سنگین را به خوبی انجام دهد. ویدیو را تماشا کنید.
💡نکاتی برای تامل:
صحنه‌های پایانی فیلم مثل هل دادن ربات از پشت سر چه احساسی در شما ایجاد می‌کند؟ آیا فکر می کنید ربات‌ها هم دارای میزانی از شان اخلاقی هستند و ما نباید به هر شکل دلخواه با آن رفتار نماییم؟
📗 معرفی کتاب:☝️☝️☝️
🗂 #ابعاد_اخلاقی #ابعاد_اجتماعی #واسط_مغز_رایانه
در بیست سال اخیر تحقیقات بر روی واسط‌های مغز –رایانه ( Brain-Computer Interface) به شکل چشمگیری افزایش یافته است این واسط‌ها توانسته‌اند خود را به عنوان فناوری‌هایی که دارای ظرفیت بالایی در تشخیص بیماری‌ها، توانبخشی و یاری رسانی به معلولان می‌باشند به خوبی اثبات کنند. هدف اصلی این فناوری‌ها استفاده از سیگنال‌های عصبی-مغزی افراد معلول یا ناتوان برای توانمندسازی آن‌ها جهت حرکت، گرفتن اشیا، ارتباط با دیگران و غیره است. ساخت دستگاه‌های ارتباطی برای افراد دارای سندروم قفل شدگی و تولید اندام‌های جایگزین برای افراد معلول از نمونه‌های کاربردی و موفق تولید شده به وسیله این فناوری است.
در کتاب حاضر ابعاد اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی این دست فناوری‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. توجه به چنین موضوعاتی به خصوص برای افراد مشارکت کننده در این حوزه که شامل طیف وسیعی از مهندسان، دانشمندان علم اعصاب، روانشناسان، روانپزشکان و استفاده کنندگان می‌شود حائز اهمیت است. سوال‌های عمومی و مطرح در این حوزه مرتبطند با عاملیت اخلاقی، مبنای فردی مسئولیت و تغییر خودآگاهی در استفاده‌های دراز مدت و شدید از فناوری‌های واسط مغز-رایانه.
این کتاب به طور واضح با تصور‌های خام درباره توانایی‌های فناوری‌های واسط مغز-رایانه مبارزه می‌نماید. به خصوص که برخی از منتقدان با غلو کردن درباره توانایی‌های این فناوری سوگیری نهایی آن را در جهت خواندن افکار انسان یا در اختیار گرفتن اراده دیگر انسان‌ها معرفی می‌کنند. اما با آشنایی تکنیکی حداقلی با این فناوری درخواهم یافت واسط‌های مغز-رایانه صرفاً منفعل هستند و قابلیت درک هیچ معنایی را ندارند. ازین رو، آن چه برای دستیابی به یک نگاه واقعی پیرامون فرصت‌ها و تهدید‌های فناوری واسط مغز-رایانه نیاز است یک گفتمان میان رشته‌ای متشکل از جنبه‌های تکنیکی، پزشکی، انسان شناسی، فلسفی، اخلاقی و اجتماعی این فناوری است. لذا این کتاب بر توصیف‌های انضمامی از کاربردهای مختلف کنونی و آینده واسط‌های مغز-رایانه تکیه دارد که با زبانی ساده و به وسیله متخصصان این حوزه ارائه می‌شود.
این کتاب دارای سه بخش است. در بخش نخست، سه گروه از متخصصان مقدمه‌ای بر فناوری‌های واسط مغز- رایانه ارائه می‌کنند و اصول، دستاوردها و محدودیت‌ها آن‌ها را تشریح می‌نمایند. هر کدام از مقالات بر توصیف یکی از استفاده‌های این واسط‌ها به خصوص برای اهداف یاری رسانی، ارتباط با بیماران در اغما و توانبخشی متمرکز هستند. در بخش بعدی برخی از متخصصان حوزه‌های دیگر نظرات خود را پیرامون توانایی‌ها و نواقص واسط‌های مغز-رایانه و آینده‌ای که پیش روی این فناوری‌هاست بیان می‌کنند. در این بخش مقالات بیشتر توسط روانشناسان، فعالان بخش‌های تجاری و مصرف کنندگان نهایی نوشته شده است. مسائل تجاری و بازاریابی، مباحث روانشناختی پیرامون استفاده از این فناوری‌ها، نظرات مثبت و منفی استفاده کنندگان و حتی قابلیت‌ها هنری این فناوری‌ها در این بخش مورد گفتگو قرار گرفته است.
بخش سوم و نهایی شامل مقالاتِ مرتبط با تبعات فلسفی، اخلاقی و اجتماعی این فناوری‌ها می‌گردد. برخی از محققین در این بخش این ایده شورمندانه را مطرح می‌کنند که می‌توان واسط‌های مغزی را به عنوان گام بعدی سیر تکامل معرفی کرد که در آن مرز بین بدن بیولوژیک و فناوری از بین می‌رود. مسائل محوری اخلاقی همچون اعتمادپذیری، خودمختاری و مسئولیت نیز از مباحث داغ اخلاقی این بخش خواهد بود. در بعد اجتماعی نیز نحوه داوری و احساسات اجتماعی مرتبط با استفاده کنندگان واسط‌های مغز-رایانه مورد مداقه قرار گرفته است.
🗂 #ابعاد_اخلاقی #ابعاد_اجتماعی #واسط_مغز_رایانه
در بیست سال اخیر تحقیقات بر روی واسط‌های مغز –رایانه ( Brain-Computer Interface) به شکل چشمگیری افزایش یافته است این واسط‌ها توانسته‌اند خود را به عنوان فناوری‌هایی که دارای ظرفیت بالایی در تشخیص بیماری‌ها، توانبخشی و یاری رسانی به معلولان می‌باشند به خوبی اثبات کنند. هدف اصلی این فناوری‌ها استفاده از سیگنال‌های عصبی-مغزی افراد معلول یا ناتوان برای توانمندسازی آن‌ها جهت حرکت، گرفتن اشیا، ارتباط با دیگران و غیره است. ساخت دستگاه‌های ارتباطی برای افراد دارای سندروم قفل شدگی و تولید اندام‌های جایگزین برای افراد معلول از نمونه‌های کاربردی و موفق تولید شده به وسیله این فناوری است.
در کتاب حاضر ابعاد اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی این دست فناوری‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. توجه به چنین موضوعاتی به خصوص برای افراد مشارکت کننده در این حوزه که شامل طیف وسیعی از مهندسان، دانشمندان علم اعصاب، روانشناسان، روانپزشکان و استفاده کنندگان می‌شود حائز اهمیت است. سوال‌های عمومی و مطرح در این حوزه مرتبطند با عاملیت اخلاقی، مبنای فردی مسئولیت و تغییر خودآگاهی در استفاده‌های دراز مدت و شدید از فناوری‌های واسط مغز-رایانه.
این کتاب به طور واضح با تصور‌های خام درباره توانایی‌های فناوری‌های واسط مغز-رایانه مبارزه می‌نماید. به خصوص که برخی از منتقدان با غلو کردن درباره توانایی‌های این فناوری سوگیری نهایی آن را در جهت خواندن افکار انسان یا در اختیار گرفتن اراده دیگر انسان‌ها معرفی می‌کنند. اما با آشنایی تکنیکی حداقلی با این فناوری درخواهم یافت واسط‌های مغز-رایانه صرفاً منفعل هستند و قابلیت درک هیچ معنایی را ندارند. ازین رو، آن چه برای دستیابی به یک نگاه واقعی پیرامون فرصت‌ها و تهدید‌های فناوری واسط مغز-رایانه نیاز است یک گفتمان میان رشته‌ای متشکل از جنبه‌های تکنیکی، پزشکی، انسان شناسی، فلسفی، اخلاقی و اجتماعی این فناوری است. لذا این کتاب بر توصیف‌های انضمامی از کاربردهای مختلف کنونی و آینده واسط‌های مغز-رایانه تکیه دارد که با زبانی ساده و به وسیله متخصصان این حوزه ارائه می‌شود.
این کتاب دارای سه بخش است. در بخش نخست، سه گروه از متخصصان مقدمه‌ای بر فناوری‌های واسط مغز- رایانه ارائه می‌کنند و اصول، دستاوردها و محدودیت‌ها آن‌ها را تشریح می‌نمایند. هر کدام از مقالات بر توصیف یکی از استفاده‌های این واسط‌ها به خصوص برای اهداف یاری رسانی، ارتباط با بیماران در اغما و توانبخشی متمرکز هستند. در بخش بعدی برخی از متخصصان حوزه‌های دیگر نظرات خود را پیرامون توانایی‌ها و نواقص واسط‌های مغز-رایانه و آینده‌ای که پیش روی این فناوری‌هاست بیان می‌کنند. در این بخش مقالات بیشتر توسط روانشناسان، فعالان بخش‌های تجاری و مصرف کنندگان نهایی نوشته شده است. مسائل تجاری و بازاریابی، مباحث روانشناختی پیرامون استفاده از این فناوری‌ها، نظرات مثبت و منفی استفاده کنندگان و حتی قابلیت‌ها هنری این فناوری‌ها در این بخش مورد گفتگو قرار گرفته است.
بخش سوم و نهایی شامل مقالاتِ مرتبط با تبعات فلسفی، اخلاقی و اجتماعی این فناوری‌ها می‌گردد. برخی از محققین در این بخش این ایده شورمندانه را مطرح می‌کنند که می‌توان واسط‌های مغزی را به عنوان گام بعدی سیر تکامل معرفی کرد که در آن مرز بین بدن بیولوژیک و فناوری از بین می‌رود. مسائل محوری اخلاقی همچون اعتمادپذیری، خودمختاری و مسئولیت نیز از مباحث داغ اخلاقی این بخش خواهد بود. در بعد اجتماعی نیز نحوه داوری و احساسات اجتماعی مرتبط با استفاده کنندگان واسط‌های مغز-رایانه مورد مداقه قرار گرفته است.
🎬معرفی ویدیو:☝️☝️☝️
🗂 #تازه_های_فناوری
ویدیو فوق مربوط به مسابقات کنترل پهپادها به وسیله ذهن در دانشگاه فلوریدا است. در این مسابقات شرکت کنندگان صرفاً با فکر کردن و با کمک واسط‌های مغز رایانه پهپادها را هدایت می کنند. یکی از اهداف این مسابقات معرفی ظرفیت‌های واسط‌های مغز- رایانه به خصوص برای افراد ناتوان است.
🗂 #تازه_های_فناوری
ویدیو فوق مربوط به مسابقات کنترل پهپادها به وسیله ذهن در دانشگاه فلوریدا است. در این مسابقات شرکت کنندگان صرفاً با فکر کردن و با کمک واسط‌های مغز رایانه پهپادها را هدایت می کنند. یکی از اهداف این مسابقات معرفی ظرفیت‌های واسط‌های مغز- رایانه به خصوص برای افراد ناتوان است.
🌈معرفی تصویر: ☝️☝️☝️
🗂 #سبک_زندگی #فاوا
در حالی که اثرات مثبت و شگفت آور فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی ( فاوا) بر زندگی ما به وضوح قابل مشاهده است، اما این فناوری‌ها دارای ابعاد تاریکی نیز می‌باشد. فیلیپه لوچی (Felipe Luchi) کارتونیست برزیلی تلاش می‌کند در اثر خود با عنوان زندان دیجیتالی (Digital Jailhouse) مخاطب را متوجه وابستگی شدید ما به این فناوری‌ها سازد.
🗂 #سبک_زندگی #فاوا
در حالی که اثرات مثبت و شگفت آور فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی ( فاوا) بر زندگی ما به وضوح قابل مشاهده است، اما این فناوری‌ها دارای ابعاد تاریکی نیز می‌باشد. فیلیپه لوچی (Felipe Luchi) کارتونیست برزیلی تلاش می‌کند در اثر خود با عنوان زندان دیجیتالی (Digital Jailhouse) مخاطب را متوجه وابستگی شدید ما به این فناوری‌ها سازد.
📢 معرفی صوت:☝️☝️☝️
🗂 #فلسفه_فناوری
صوت حاضر مربوط به سخنرانی دکتر مهدی معین زاده عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در زمینه فلسفه پزشکی می باشد.
این سخنرانی در 20 بان 1392 در سمینارهای فلسفه علم دانشگاه امیرکبیر ایراد شده است.
🗂 #فلسفه_فناوری
صوت حاضر مربوط به سخنرانی دکتر مهدی معین زاده عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در زمینه فلسفه پزشکی می باشد.
این سخنرانی در 20 بان 1392 در سمینارهای فلسفه علم دانشگاه امیرکبیر ایراد شده است.
🎬معرفی ویدیو:☝️☝️☝️
🗂#نسبت_دین_و_فناوری #هوش_مصنوعی
ری کرزول (Ray Kurzweil) نویسنده، مخترع و آینده پژوه برجسته آمریکایی است. بیل گیتس رئیس شرکت مایکروسافت معتقد است که او بهترین فرد در جهان برای پیش بینی آینده هوش مصنوعی است. حضور جنجالی سال‌های اخیر او در شرکت گوگل نیز بسیاری را متقاعد کرده که این شرکت به دنبال گام‌های بلند در زمینه هوش مصنوعی است. او در آخرین کتاب‌های پرفروش اش پیش بینی‌هایی درباره ساخت ماشین‌های هوشمند غیرقابل تمیز از انسان در سال‌های آتی کرده و همچنین از بهسازی انسان با نانورباتها که می‌تواند به جاودانگی منجر شود صحبت نموده است. از نظر کرزول نه تنها میان این پیشرفت‌های فناورانه و مبانی مطرح در ادیان هیچ تضادی وجود ندارد بلکه فرآیند توسعه فناوری یک فرآیند روحانی است که در آن انسان‌ها هر چه بیشتر شبیه به خدا می‌گردند. او معتقد است انسان در نهایت فناوری‌های هوشمند خود را به تمام نقاط عالم تسری خواهد داد که آن نیز عملی کاملاً خداگونه است.
💡نکاتی برای تامل:
اگر بپذیریم چنین رویکردی در ادیان وجود دارد که از انسان‌ها می‌خواهد صفات خداگونه را در خود پروش دهند، آیا واقعا بهبود بخشیدن توانایی‌های جسمانی و حتی روانی انسانی به کمک فناوری به معنای شبه خدا شدن است؟ آیا دین مسیر استفاده از فناوری برای شبه خدا شدن را مجاز می‌داند یا مسیرهایی دیگری را برای این کار معرفی نموده است؟
🗂#نسبت_دین_و_فناوری #هوش_مصنوعی
ری کرزول (Ray Kurzweil) نویسنده، مخترع و آینده پژوه برجسته آمریکایی است. بیل گیتس رئیس شرکت مایکروسافت معتقد است که او بهترین فرد در جهان برای پیش بینی آینده هوش مصنوعی است. حضور جنجالی سال‌های اخیر او در شرکت گوگل نیز بسیاری را متقاعد کرده که این شرکت به دنبال گام‌های بلند در زمینه هوش مصنوعی است. او در آخرین کتاب‌های پرفروش اش پیش بینی‌هایی درباره ساخت ماشین‌های هوشمند غیرقابل تمیز از انسان در سال‌های آتی کرده و همچنین از بهسازی انسان با نانورباتها که می‌تواند به جاودانگی منجر شود صحبت نموده است. از نظر کرزول نه تنها میان این پیشرفت‌های فناورانه و مبانی مطرح در ادیان هیچ تضادی وجود ندارد بلکه فرآیند توسعه فناوری یک فرآیند روحانی است که در آن انسان‌ها هر چه بیشتر شبیه به خدا می‌گردند. او معتقد است انسان در نهایت فناوری‌های هوشمند خود را به تمام نقاط عالم تسری خواهد داد که آن نیز عملی کاملاً خداگونه است.
💡نکاتی برای تامل:
اگر بپذیریم چنین رویکردی در ادیان وجود دارد که از انسان‌ها می‌خواهد صفات خداگونه را در خود پروش دهند، آیا واقعا بهبود بخشیدن توانایی‌های جسمانی و حتی روانی انسانی به کمک فناوری به معنای شبه خدا شدن است؟ آیا دین مسیر استفاده از فناوری برای شبه خدا شدن را مجاز می‌داند یا مسیرهایی دیگری را برای این کار معرفی نموده است؟