❄️ شماره ۱۵۳ فصلنامۀ علمی تخصصی اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان حکمت زندگی

🔖سخن دبیر ویژه نامه:

مطلب را با این پرسش آغاز می‌کنم که آیا شما نیز باور دارید «فلسفه صرفا باورهایی انتزاعی است که در زندگی واقعی روزمره به کار کسی نمی‌آید»، «فلسفه را باید به فیلسوفان وا نهاد» و سخنانی از این قبیل که خط مرزی می‌کشد میان فیلسوف و همۀ دیگران؟
خبر خوش این است که گرچه در طول تاریخ واژۀ «فلسفه» به قدری پرطمطراق گشته که کمتر کسی بتواند باور کند که زادگاه فلسفه یعنی یونان باستان رستنگاه کسانی مانند سقراط بوده که از فلسفه برای کمک کردن به شیوۀ زیستن و تفکر انسان‌ها در زندگی‌های همه‌روزشان بهره می‌برده‌اند، فلسفه در وهلۀ نخست با ویژگی‌های شخصیتی افراد، سبک زندگی‌آنها و شیوۀ تفکرشان یعنی در مجموع با کل زندگی ارتباط داشته است. جالب اینجاست که حتی محاوره‌های سقراط با مردم عادی و پرسش‌هایش راجع به مسائل روزمرۀ زندگی نیز نشان می‌دهد که همۀ اقشار به‌صورت معمول خود را درگیر فکر کردن به این قبیل مسائل فلسفی می کرده و از آن ابایی نداشته‌اند...

🔹 بخش ویژه‌نامه
سخن دبیر/ آشتی با فلسفه؛ فلسفه شیوه‌ای برای خوب زیستن
گفت و گو/ نغمه پروان
فلسفه زندگی؛ زندگی فلسفی/ گفت‌وگو با مصطفی ملکیان
حکمت رویا/ گفت‌وگو با محمدرضا سرگلزایی
درنگی در حدود امکان و شرایط تحقق گفت‌وگو/ محمد مهدی مجاهدی
مفهوم اعتماد پایه/ اولی لیگرپتس، ترجمه علیرضا رضایت
روابط شخصی/ لارنس ای بلوم، ترجمه محسن ربیعی
حکیم و جهان/ جان کوپر، ترجمه علی اخلاقی
بینش کی‌یرکگوری و دیگری انضمامی/ پاتریک استوک، ترجمه راضیه زینلی
یکپارچگی و گسیختگی/ جان کاتینگهام، ترجمه نغمه پروان

🔹 بخش اندیشه و نظر
دین و اخلاق/ انشاءالله رحمتی، تهیه و تنظیم سمانه عرفان
وجود معطوف به قیامت/ هرمان لندولت، ترجمه میترا سرحدی
گزارش
فلسفه، امید، زندگی/ تنظیم و ویرایش ساسان یغمایی

🔹 بخش کتاب
نقد و گفت‌وگو/ منیره پنج تنی
دربارۀ سلوک یک استاد
مسئلۀ «مطالعات تطبیقی»/ گفت‌وگو با مهدی دهباشی
تراژدی محبوب ترین ژانر ادبی برای فیلسوفان/ یادداشتی دربارۀ کتاب فلسفه تراژدی
فلسفه تراژدی/ گفت‌وگو با حسن امیری آرا
تازه‌های نشر/ ساسان یغمایی

🌐 معرفی کامل به همراه متن کامل سخن دبیر ویژه

🌾 @Sedanet
🌾 @Doostanehekmatmarefat

(در دست آماده‌سازی)

از کتاب هنر به روایت مدرسۀدوباتن
ترجمهٔ طناز لایق
ویراستهٔ کاوه بهبهانی


هنر به‌منزلهٔ یک یادآور

🔹تا صدها سال، یکی از دلپذیرترین جنبه‌های هنر بودایی ذن این بوده که برجسته‌ترین هنرمندانش زمان‌هایی‌ را به نوشتن می‌گذراندند. در آن لحظه‌ها، طراحی یا نقاشی نمی‌کردند بلکه با هنرمندی و زیبایی‌ هر چه تمام‌تر، نکته‌های بسیار مهمی را روی طومارهایی بزرگتر از اندازه‌ی معمول می‌نوشتند تا شاید این عبارت‌ها به دیوار آویخته شوند و در لحظه‌های مهمی از زندگی شخصی یا کار‌ی، نظرمان را به خود جلب کنند. در نوشته‌ها نکته‌هایی بیان می‌شدند که این هنرمندان احساس می‌کردند باید همگی آن‌ها را به‌خاطر بسپریم هرچند بیشتر اوقات آن‌ها را از یاد می‌بریم، چیزهای که می‌نوشتند پندهای ساده‌ای بودند؛ پندهایی مثل: «آن‌هایی را که به شما توهین می‌کنند ببخشایید - چون آن‌ها بیش از این‌که آدم‌های بدی باشند، خودشان آسیب‌دیده‌اند» یا «پیش از آن‌که کسی را سرزنش کنید، اول بپرسید آیا او غذا خورده و خوب خوابیده؟» یا «شما آن‌قدرها هم که خودتان فکر می‌کنید غیرعادی یا شرم‌آور نیستید».

🔹نوشتن و آویختن چنین نوشته‌هایی، ایده‌ای جالب است اما نادیده‌ انگاشته شده: ایده‌ی وارد کردن نکات ریزی از حکمت فلسفی به درون آثار هنری. اما این شیوه‌ی ارایه‌ی واژه‌ها، همدردی کردن با یکی از بنیادی‌ترین ضعف‌های نوع بشر است. ما چیزهای اساسی را از یاد می‌بریم. در محقرانه‌ترین درجه‌ی ممکن، چیزی مانند لیست خرید را باید ابداع می‌کردیم چون زمانی که در فروشگاه هستیم، انگار آمادگیِ از قلم انداختن نیمی از چیزهای مورد نیازمان را داریم. به همین صورت شمار بسیار زیادی از حکمت‌های وابسته به احساس را فراموش می‌کنیم، این حکمت‌ها در ذهن‌مان هستند اما هنگام عمل آن‌ها را از قلم می‌اندازیم. زمانی که به واژه‌های حکمت‌آمیز، تسلی‌بخش، دلگرم‌کننده یا هشدار دهنده نیاز داریم، غایب هستند.

🔹طومار ذن با زیبا کردن شکل واژه‌ها – ظرافت خط‌نوشته‌ها و بافت چشم‌نواز و ابعاد بزرگ کاغذش - بدل به قطعه‌ای تزئینی می‌شود که به مدد آن، حکمت بخشی از وجود ما می‌شود.

🔹در جهان، حکمت کم نیست: چیزی که جهان کم دارد شیوه‌های خلاقانه‌ای است تا در لحظات بحرانی، همان حکمتی را که در اختیار داریم برجسته‌تر و در دسترس‌تر کند.

مجموعۀ خوب زیستن
دبیر مجموعه: بابک عباسی
#نشر_کرگدن
@eudemonia

https://bit.ly/3cOfq50

امروز صبح تصویری با پدر و مادرم حرف زدم. چهارده سال است که روزهای شنبه صبح این عبادت هفتگی را انجام می‌دهم. به هر حال آن‌ها تنها مسجد و قبله‌ای هستند که قبول‌شان دارم. مثل همه‌ی خانواده‌های دیگر، محور حرف‌مان کرونا بود. انگار دنیا ایستاده باشد و هیچ حرف دیگری نباشد برای زدن. پدرم به این دام بزرگی که پهن کردیم برای خودمان واقف است. به این‌که انگار باید حس کنیم که جهان به انتها رسیده است. بابت همین شمشیر طنزش را از غلاف کشید بیرون و داستان عمه ناتنی‌اش را تعریف کرد. این‌که شب‌ها برای خواب می‌رفتند روی پشت بام. یک شب با صدای گرومب از خواب پریده‌اند. به قول خودش انگار یک گونی شلغم کوبیده باشد زمین. که البته گویا عمه بوده که از لبه‌ی پشت‌بام پرت شده پائین توی خیابان. خدا را شکر به ته خورده زمین و نمرده است. اما بعد از آن ضربه دیگر عمه‌ی کاملی نبوده است. همه‌ی این‌ها را طوری تعریف کرد که ما از فرط خنده روی قالی پهن شده بودیم. دقیقا توی روزهای کرونا ما را خنداند. بعد ماجرای یکی دیگر از زن‌های فامیل را گفت که افتاده توی چاه خانه. مثل یوسف گم‌گشته. اهل خانه جمع شدند دور چاه و با بدبختی او را کشیده‌اند بیرون. بعد متوجه شدند که لباس زن اصلا از آب چاه خیس نشده است. اهل فامیل جیغ کشیده‌اند که این معجزه است و خاله نظرکرده است و واویلا. به جای این‌که از او مراقبت درمانی بکنند، به او حمله کرده‌اند و لباس‌هایش را بابت تبرک پاره کرده‌اند و با خودشان برده‌اند. البته بعدا کاشف به عمل آمده کلا چاه خشک شده است و آبی ندارد که خاله را خیس کرده باشد. اما خاله نظرکرده‌ی فامیل باقی ماند. این‌ها را هم با طنز بی‌نظیر خودش آن طور تعریف کرد که ما از فرط خنده شلوارمان را خیس کردیم. معجزه پدر من است که ما را در این دوران خنداند و یادآوری کرد که دنیا تمام نشده است.

پدر من دوران جنگ و انقلاب را دیده است. دوران قطحی و موشک و گشت ثارالله و مرغ و پنیر کوپنی را. ترساندن این‌ آدم‌ها کار راحتی نیست. مثل کریس، رئیس من که نجات یافته‌ی سرطان خون است. دیروز توی جلسه گفت که یک بار مرگ را از نزدیک دیده است و با این‌ چیزها دیگر نمی‌ترسد. بعد از حمله‌ی مردم به فروشگاه‌ها و نبودن دستمال توالت و صابون و چرندیات رئیس‌جمهورها گفت. کریس معتقد است این‌ها نشانه‌ی ناآگاهی و نادانی است که هزار بار ترسناک‌تر از کروناست. من چقدر پدرم و کریس را دوست دارم.

شب‌های جنگ موقع خواب پدرم رادیویش را روشن می‌کرد تا برنامه‌ی راه‌شب را گوش کنیم. یادم نیست مجری آن روزهای راه شب کی بود. صالح‌علا؟ نوذری؟ مهم نیست. مهم این است که صدای گرم و جذابی داشت. در آن شب‌های جهنمی، طوری حرف می‌زد که انگار اصلا روی کره‌ی زمین زندگی نمی‌کند. انگار ساکن یک کره‌ی خاکی دیگر است و برای ما مردم عجیب برنامه پخش می‌کند تا آرام شویم. حرف‌هایی که محورشان جنگ و ثارلله و کوپن نبود. در آن روزهای بد، دقیقا یک مجری رادیویی می‌خواستیم که روی کره‌ی زمین نباشد.

ما ترسیده‌ایم. درست مثل مورچه‌هایی که یک پسر شیطان با لگد افتاده باشد به جان خانه‌شان. الکی دور خودمان می‌چرخیم. مسجد و مکه و حرم و کلیسا هم تعطیل شده‌اند و کاری از دستشان برنمی‌آید. افتاده‌ایم به مسابقه‌ی پخش کردن خبرهای بد. چه درست و چه غلط. خبر‌هایی که با سرعتی بالاتر از سرعت کرونا مشغول تکثیرند. چرا؟ نمی‌دانم. فقط می‌دانم که کنترلی روی خیلی از چیزها ندارم. روی این‌که هفت میلیارد نفر مردم زمین را متقاعد کنم که دو هفته کون‌شان را زمین بگذارند و بیرون نروند. روی اینکه روحانی و ترامپ کمتر دروغ بگویند. روی این‌که بازار بورس سقوط نکند. روی این‌که مرزها بسته شوند. یا این‌که مریض‌ها بهبود پیدا کنند. من فقط روی این‌کنترل دارم که دست‌هایم را بشورم و تماسم را با مردم کمتر کنم. به اندازه‌ی خودم باعث شکسته شدن زنجیر ویروس و پخش شدن خبرهای ناگوار باشم. مسابقه‌ای در کار نیست. بشر این دوره را هم رد می‌کند. این انتقام سخت طبیعت از نسل انسان است که روی آن هم کنترلی ندارم. به جای آن شب‌ها برای پسرم می‌شوم مجری برنامه‌ی راه شب و برایش از یک کره‌ی خاکی دیگر داستان می‌گویم. داستان‌هایی که جنس‌شان با دنیای هراس‌زده ما یکی نیست. من سپر او می‌شوم در برابر موج خبرهایی که حجم‌شان هیچ سنخیتی با ظرفیت یک انسان معمولی ندارد.

تعادلی باید بین میزان دانستن و ندانستن برقرار شود. کانال‌های تلگرامم را پاک کنم. با خودم به سازش می‌رسم که یک بیماری همه‌گیر شده است و باید با آن در حد خودم بجنگم. آن را محور زندگی خودم نمی‌کنم. حتی اگر از گرسنگی بمیرم. اگر هم تصویری با رفیقم حرف بزنم، حتما آمار متوفیان کرونا را بهش نمی‌گویم و به جای آن ماجرای عمه‌ی مادرم را تعریف می‌کنم و خاله‌ی نظرکرده‌مان را. همان مجری‌ای که روی زمین زندگی نمی‌کند. این‌ تنها چیزی است که رویش کنترل دارم.
#فهیم_عطار
@fahimattar

لی ادلکورت، متخصص پیش‌بینی روندها، می‌گوید واگیر کرونا به رکود جهانی عظیمی که تا کنون تجربه نشده خواهد انجامید اما در نهایت به بشریت اجازه خواهد داد ارزش‌های خود را از نو بچیند.

عواقب کرونا در گفت‌وگو با لی ادلکورت، متخصص پیش‌بینی روندها
نویسنده: مارکوس فرز، ترجمه‌ی حسام امامی

(قسمت یکم)

او می‌گوید این ویروس در حال ایجاد یک «قرنطینه‌ی مصرف» است و تأثیر شگرف فرهنگی و اقتصادی برجا خواهد گذاشت. می‌گوید مردم بالاجبار به زندگی با دارایی‌های کمتر و مسافرت‌رفتن‌های کمتر عادت می‌کنند چون این ویروس زنجیره‌ی تأمین جهانی و شبکه‌های حمل‌ونقل را مختل می‌کند.

🔹قرنطینه‌ی مصرف

می‌گوید: «به نظر می‌رسد ما جمعاً در حال ورود به یک قرنطینه‌ی مصرف هستیم که در آن خواهیم آموخت چطور فقط با یک لباس شاد باشیم، داشته‌های محبوب قدیمی خود را از نو کشف کنیم، کتابی فراموش‌شده بخوانیم و حسابی مایه بگذاریم تا زندگی را زیبا کنیم.»اما استدلال می‌کند این ویروس همچنین نشان می‌دهد چطور اختلال اقتصادی می‌تواند مزایای محیط‌زیستی داشته باشد.او با اشاره به اینکه انتشار کربن و آلودگی صنعتی چین پس از آغاز شیوع کرونا در این کشور کاهش یافته می‌گوید: «تصاویر جدید از هوای بالای چین نشان داد چطور دو ماه بدون تولید هوای آسمان را صاف کرده و به مردم اجازه داده نفس بکشند. این یعنی ویروس نشان خواهد داد که چطور کاهش سرعت یا تعطیلی صنایع می‌تواند محیط‌زیست بهتری بیافریند که قطعاً در مقیاس بزرگ قابل مشاهده خواهد بود.»

🔹به یک سیستم بهتر امیدوارم

«به همین هم امید دارم: یک سیستم دیگر و بهتر برقرار شود که احترام بیشتری برای کار و شرایط بشر قائل است»

ادلکورت که مدیر آژانس پیش‌بینی ادلکورت واقع در نیویورک است، از افریقای جنوبی و قرنطینه‌ی خودخواسته، پس از سخنرانی ماه‌ گذشته‌اش در کنفرانس دیزاین ایندابا در کیپ‌تاون، از طریق ایمیل پاسخ دیزن را داده است.

می‌گوید: «هر کس که هنوز در کار برنامه‌ریزی رخدادهای عمومی در ماه‌های آتی است باید امروز دست از برنامه‌ریزی بکشد و راه‌های نوآورانه‌ای برای ارتباط بیابد و اطلاعات را طور دیگری منتشر کند.» او اضافه می‌کند: «متأسفانه در این فاجعه درمان عاجلی نداریم. باید وقتی مهار شد، پس‌مانده‌ها را برداریم و همه‌چیز را از صفر دوباره بسازیم.»

ادلکورت، متولد هلند در 1950، را یکی از تأثیرگذارترین متخصصان پیش‌گویی روندها می‌دانند که به شرکت‌های حوزه‌ی مُد و برندهای مصرفی در سراسر جهان مشاوره می‌دهد. در سال 2003، مجله‌ی تایم او را در فهرست 25 نفر از تأثیرگذارترین افراد در صنعت مُد جا داد.

مارکوس فرز: فکر می‌کنید تأثیر ویروس کرونا چه خواهد بود؟
لی ادلکورت: تأثیر ویروس کرونا چندلایه و پیچیده است، از ناباوری و قوت‌قلب اجتماعی گرفته تا درکی مترقی از تأثیرش بر جان‌های ما، دلهره‌ی ترسناک سناریوهای احتمالی، و از تحقق راهکارهای نهایی برای تفکیک خودخواسته در جامعه گرفته تا دفاتر، آتلیه‌ها و خلوت‌های مستقل شخصی.

هر کس که هنوز در کار برنامه‌ریزی رخدادهای عمومی در ماه‌های آتی است باید امروز دست از برنامه‌ریزی بکشد و راه‌های نوآورانه‌ای برای ارتباط بیابد و اطلاعات را طور دیگری منتشر کند. شاید خبر خیلی بدی برای تمام فارغ‌التحصیل‌های آینده باشد چون باید زیر سقف خانه‌ی خودشان کلاه فارغ‌التحصیلی را هوا بیاندازند.

مارکوس فرز: شما به مجله‌ی کوارتز گفته بودید «فکر می‌کنم باید خیلی بابت این ویروس قدردان باشیم چون شاید دلیل بقای ما به‌عنوان یک گونه‌ از موجودات زنده باشد.» هنوز به این حرف اعتقاد دارید؟ منظورتان چیست؟

من در مقام یکی از هدف‌های اصلی این ویروس، به‌خاطر سن بالا و سابقه‌ی بیماری‌های تنفسی، به خطرات فوری و تهدیدهایی که برای مردم سراسر جهان دارد آگاهم. بسیار ناراحت خانواده‌های افرادی هستم که تا اینجا جان خود را به این بیماری جدید باخته‌اند. امیدوارم مرگ آنها بیهوده نباشد و جهان بکوشد کرامت و بقای انسان را احیا کند.

تأثیر شیوع این ویروس وادارمان خواهد کرد شتاب را کم کنیم، از هواپیماسوارشدن بپرهیزیم، از خانه کار کنیم، صرفاً میان دوستان صمیمی و خانواده پی سرگرمی باشیم، و یاد بگیریم خودبسنده و مراقب باشیم. به‌یکباره، شوهای فشن به‌نظر عجیب و بلامحل می‌آید، تبلیغات مسافرتی که وارد فضای کامپیوتری‌مان می‌شود متجاوزانه و مسخره به چشم می‌آید، فکر پروژه‌های آتی هم مبهم و بی‌نتیجه است. اصلاً اهمیتی هم خواهد داشت؟ هر روز یکی از سیستم‌هایی را که از زمان تولد می‌شناسیم زیر سوال می‌بریم و موظفیم احتمال مرگشان را در نظر بگیریم.

@eudemonia

🔹قسمت دوم گفتگو با لی ادلکورت

چندین سال است فهمیده‌ایم برای بقا به‌عنوان یک گونه از موجودات زنده و حفظ زندگی زمین باید تغییرات شدیدی در شیوه‌ی زندگی، مسافرت، مصرف و سرگرمی خود بدهیم.

به‌هیچ وجه امکان ادامه‌ی تولید همین تعداد کالا و همین تعداد انتخابی که عادتمان شده را نداریم. انبوه اطلاعات ناتوان‌کننده درباره‌ی هیچ‌وپوچ فرهنگ ما را کرخ کرده. نسل‌های جوان‌تر هر روز بیشتر می‌فهمند که داشتن و تلنبارکردن لباس و ماشین دیگر حتی جذاب هم نیست.

🔹اما روح ‌و روان بشر انگار مقاومت می‌کند و می‌خواهد بیازماید و ببیند چیزها خودبه‌خود ازهم‌می‌پاشند یا نه و همین‌طور که به کار معمول خود مشغولیم منتظر می‌ماند. بنابراین، یک وقفه‌ی ناگهانی در تمام این چیزها به‌خاطر ویروس قدرت تصمیم‌سازی را از ما می‌گیرد و در ابتدای کار شتاب را تا حدی وحشتناک کم می‌کند.

صادرات لاینقطع ساری‌های جنس‌موادی به هند و لوازم پلاستیکی خانه به افریقا، که طی سالیان به‌شدت اقتصادهای بومی را مختل کرده و بیکاری (و آلودگی) زیادی را باعث شده هم شاید متوقف شود و احتمالاً فرصت‌های تازه‌ای برای تولید بومی ایجاد کند.

🔹در وضعی خواهیم بود که صفحه‌ای خالی برای شروعی تازه خواهیم داشت چون پول و شرکت‌های زیادی در فرایند کندتر شدن از بین خواهد رفت. جهت‌دهی دوباره و شروع تازه نیاز به بینش و بی‌پروایی زیادی دارد تا اقتصادی جدید بسازد با ارزش‌ها و روش‌های مدیریت تولید،‌ ترابری، توزیع و خرده‌فروشی متفاوت.

متأسفانه در این فاجعه درمان عاجلی نداریم. باید وقتی مهار شد، پس‌مانده‌ها را برداریم و همه‌چیز را از صفر دوباره بسازیم. به همین هم امید دارم: یک سیستم دیگر و بهتر برقرار شود که احترام بیشتری برای کار و شرایط بشر قائل است. در نهایت، مجبور می‌شویم کاری کنیم که از اول هم باید تا حالا کرده بودیم.

🔹مارکوس فرز: فکر می‌کنید در چند ماه آینده چه خواهد شد؟
لی ادلکورت: فعلاً،‌ تعطیلی بیشتر جامعه را می‌بینیم، کشور به کشور. نیم‌کره‌ی گرم‌تر جنوبی انگار وضع بهتری دارد اما هنوز از این موضوع مطمئن نیستیم. مجبور خواهیم شد به زندگی با اخبار کمتر، کالاهای جدید کمتر، خبرنامه‌های کمتر و پاپ‌آپ‌های کمتر خو کنیم. باید همه‌ی عادت‌هایمان را ترک کنیم درست مثل اینکه داریم اعتیاد را ترک می‌کنیم؛ ترک ناگهانیِ خرید.

به نظر می‌رسد ما جمعاً در حال ورود به یک قرنطینه‌ی مصرف هستیم که در آن خواهیم آموخت چطور فقط با یک لباس شاد باشیم، داشته‌های محبوب قدیمی خود را از نو کشف کنیم، کتابی فراموش‌شده بخوانیم و حسابی مایه بگذاریم تا زندگی را زیبا کنیم. تأثیر ویروس فرهنگی خواهد بود و برای ایجاد دنیایی آلترناتیو و بسیار متفاوت حیاتی.

🔹مارکوس فرز: فکر می‌کنید تأثیرات طولانی‌مدت‌تر این ویروس بر جامعه و محیط‌زیست چه خواهد بود؟

لی ادلکورت: تصاویر جدید از هوای بالای چین نشان داد چطور دو ماه بدون تولید هوای آسمان را صاف کرده و به مردم اجازه داده نفس بکشند. این یعنی ویروس نشان خواهد داد که چطور کاهش سرعت یا تعطیلی صنایع می‌تواند محیط‌زیست بهتری بیافریند که قطعاً در مقیاس بزرگ قابل مشاهده خواهد بود.

بنابراین، اگر عاقل باشیم، که متأسفانه حالا می‌دانیم نیستیم، از نو با قوانین و مقررات جدید شروع می‌کنیم؛ می‌گذاریم کشورها برگردند به فوت‌وفن‌ها و ویژگی‌های خاص خودشان و صنایع خانگی را باب می‌کنیم که شکوفا می‌شوند و قرن هنر و صنایع دستی را رقم می‌زنند؛ جایی که کار دست گرامی‌تر از هر چیز دیگری است.

@eudemonia

منبع:
http://art-seven.ir/?p=14078

بر سپهر مثنوی‌شناسی

#معرفی_کتاب
«مثنوی منثور س‍‍پهر»


✍🏼 بابک عباسی

مثنوی معنوی در نظر اول کتاب پیچیده‌ای نیست؛ داستان‌‌ها و حکایت‌هایی که درس‌های اخلاقی و عرفانی جابه‌جای آن پیداست، داستان‌هایی که به ‌قصه‌های کودکان می‌ماند و قهرمان‌هایش خرگوش و شیر و طوطی‌اند: «بود بازرگان و او را طوطیی/ در قفس محبوس زیبا طوطیی...». این سادگیِ در نظر اول، تاحدی است که در زمان خودِ مولانا کسانی مثنویِ او را کتابی سست و سطحی‌ می‌خواندند که اسرار بلند و نکات عمیق عرفانی ندارد: «این سخن سست است یعنی مثنوی، قصۀ پیغمبر است و پیروی/ نیست در وی ذکر و اسرار بلند، تا دوانند اولیا آن سو کمند...». اما کافی‌ست چند صفحه و حتی چند بیت از همین «کتاب داستان» را بخوانید تا ببینید فهمش واقعاً آسان نیست، و طُرفه آن‌که به دلیل همین داستانی‌ بودن، مثنوی پر است از رمز و تمثیل و استعاره و نیز ارجاع‌های فراوان به داستان‌های دیگر، ازجمله داستان‌های قرآنی. افزون بر این، کلمات دشوار و نامأنوس عربی و ترکی و حتی یونانی هم در آن کم نیست، کلماتی که امروزه کاربردی ندارند و معلوم نیست در زمان خود مولوی هم چندان پُرکاربرد بوده باشند. این‌ها و چیزهایی دیگر (مانند تداعی‌های ذهن سیّال و خیال موّاج مولانا در مثنوی) خواندن و فهمیدن این کتاب را دشوارِ آسان‌نما کرده است.

کتاب مثنوی منثور سپهر، نوشتۀ مهدی دادی‌زاده، قرار است پاره‌ای از این موانع را از پیش پای خواننده بردارد و درعین‌حال قصد ندارد این کار را به سبک شرح‌های تخصصی و پرطول و تفصیل - و گاه دشوارتر از خودِ متن ـ انجام بدهد.

نویسنده از اولین تجربه‌های مواجهه‌اش با مثنوی نوشته است؛ یعنی زمانی که در اواخر دهۀ چهل شمسی در جلسات مرحوم عبدالله واعظ، مدرس مثنوی و معلم معنوی تبریزی، شرکت می‌کرد: «هرچه بیشتر می‌خواندم کمتر می‌فهمیدم. چه بسیار واژه‌ها و جمله‌های دشواری که معنای آن‌ها را نمی‌دانستم و نکته‌های ادبی و عرفانی که برایم ناآشنا بودند. در روخوانی بعضی از بیت‌ها مشکل داشتم و ابیات عربی کلاً برایم نامفهوم بود. ناچار به جست‌‌وجوی کتابی آسان‌خوان برای فهم ابتدایی مثنوی پرداختم، اما سال‌های سال این جست‌وجو بی‌نتیجه ماند...»(ص۵). این سابقه در کنار دانش‌اندوزی و مؤانست با مثنوی در سال‌های پسین، مؤلف را بر آن داشته تا با رجوع به شرح و تفسیرهای قدما و معاصران، کتابی بنویسد و کار را برای نوآموزان مثنوی آسان کند. «تدوین متنی آسان‌خوان برای این کتاب که نثرش ساده و روان باشد و از به‌کاربردن لغات دشوار بپرهیزد و به‌جای کلمات قدیمی و نه‌چندان رایج، معادل‌های امروزین به‌کار برد، ضروری به نظر می‌رسید تا خوانندگانی که می‌خواهند وارد فضای مثنوی شوند در مراحل اولیه از آن استفاده نمایند»(ص۱۷).

دادی‌زاده تفاوت کار خود را با معدود کارهای مشابه دیگر این گونه توضیح داده است «هرچند نثرهایی چه بر کل مثنوی و چه بر داستان‌های آن نوشته شده است اما اغلب این نثرها یا متن را به همراه ندارند یا متن و نثر هر کدام جداگانه در یک قسمت از کتاب آمده است و دسترسی خوانندۀ نثر به متن و خوانندۀ متن به نثر، سهولت کافی ندارد».(ص۱۷) شیوۀ کتاب این‌گونه است که ابتدا بیتی از مثنوی می‌آید و در زیر آن معنای بیت با نثری ساده بیان می‌شود. در پانویس هر صفحه هم معنی لغات دشوار یا عبارات قرآنی مندرج در ابیات ذکر می‌شود.

صاحب مثنوی منثور مقدمه‌ای نیز بر کتاب نگاشته و با ذکر اشاراتی تعلیمی و تاریخی، مثنوی را به خوانندۀ مبتدی ـ و خوانندۀ مبتدی را به مثنوی! ـ معرفی کرده است. از مزایای کتاب، که نمی‌توان نادیده‌اش گرفت، مبنا قراردادن تصحیح جدید و مهم مثنوی استاد محمدعلی موحد است. یک ویژگی جالب تصحیح موحد آن است که جاهایی که مولوی از مسیر اصلی فاصله می‌گیرد و به مباحث دیگر گریز می‌زند، با خط فاصله مشخص شده است تا خواننده سررشتۀ کلام را از دست ندهد و بتواند سیر اصلی داستان‌ها را دنبال کند.

در حال حاضر، دفتر اول از این مجموعه منتشر شده است و نویسنده مشغول تحقیق و نگارش دفترهای بعدی است. برای ایشان طلب همّت می‌کنم و امیدوارم در کار مثنوی منثورشان منصور باشند.

مثنوی منثور سپهر،
نویسنده: مهدی دادی‌زاده،
ناشر: ناصرالدین،
چاپ اول ۱۳۹۸،
۵۸۸صفحه،
۶۰ هزار تومان

@eudemonia

https://bit.ly/2Ugne73

در این سومین گفتگو کمی درباره هراس از بیماری حرف زدم. درباره جنبه‌های مختلف ترسِ بیماری و شیوه‌های مواجهه با این ترس تا شاید کمی تخفیف پیدا کند...امیدوارم که به کار بیاید

در دست انتشار:

۱. خوشی‌ها و ناخوشی‌های فرزندآوری
به روایت مدرسۀ دوباتن
مترجم: رشید جعفرپور
مجموعۀ خوب زیستن
دبیر مجموعه: دکتر بابک عباسی
سال انتشار: ۱۳۹۹
تعداد صفحه: ۱۰۲ ص
قیمت: ۱۸۰۰۰ تومان
قطع: پالتویی

۲. واقع‌نگری؛ چرا جهان را کژ می‌فهمیم
نویسنده: هانس رُزلینگ
مترجم: علی کاظمیان
مجموعۀ خوب زیستن
دبیر مجموعه: دکتر بابک عباسی
سال انتشار: ۱۳۹۹
تعداد صفحه: ۳۷۸ ص
قیمت: ۷۰۰۰۰ تومان
قطع: رقعی

۳. سرگذشت فلسفۀ غرب
به روایت مدرسۀ دوباتن
مترجم: میثم محمدامینی
مجموعۀ خوب زیستن
دبیر مجموعه: دکتر بابک عباسی
سال انتشار: ۱۳۹۹
تعداد صفحه: ۲۴۰ ص
قیمت: ۴۰۰۰۰ تومان
قطع: پالتویی

@kargadanpub 🦏

@kargadanpub 🦏

فارغ از این‌که امسال چه روزهایی در انتظارمان باشد، آرزو می‌کنم خردمندی، شفقت، و اعتدال هر روز همراهمان باشد.

سال نو‌ مبارک
🍎

پ.ن: این نیز بگذرد.

@eudemonia

آیا ذهن‌آگاهی می‌تواند کیفیت زندگی مرا بهتر کند؟ - راس هریس
#روان‌درمانی، #پذیرش_و_تعهد، #اکت، #راس_هریس، #ذهن‌آگاهی

▪️مترجم: حسین محمدی‌زاده
▫️لینک ویدئو در آپارات
🍂

🔹🔹اضطراب و تفکّر جادویی


آدم وقتی مضطرب است، تفکّر جادویی پیدا می‌کند، یعنی ویژگی‌هایی را به اشیاء، اتفاقات و آدم‌ها نسبت می‌دهد که هیچ وقت پیشتر چنین نمی‌کرد. دیده‌اید وقتی بچه ای کار خطایی کرده و نگران لو رفتن آن است، چطور پدر و مادرش را همه‌دان و باهوش می‌داند و هر نگاه و رفتاری از آن‌ها را نشانه پی بردنشان به خطای خود می‌بیند؟ او در این شرایط، فکر می‌کند پدر و مادرش حتی از روی نگاه یا نوع غذا خوردنش هم می‌فهمند چه کرده و چه فکری در سرش دارد. یا دیده‌اید وقتی کسی نگرانِ آسیب دیدن چیزی است، چطور هزار مخاطره عجیب و پیش‌تر ناممکن را محتمل و نزدیک می‌بیند؟ در این شرایط، این اضطراب فرد است که مفسّر واقعیت می‌شود و زمانی که این اضطراب فرو می‌نشیند، این نگاه جادویی به جهان از میان می‌رود و فرد دست از این پیچیده و تأثیرگذار دیدن جهان بر می‌دارد.

مثال دیگرش وضعیت این روزهای ماست. بسیاری از ما که مضطربیم، گرفتار نوعی تفکّر جادویی شده ایم. خیال می‌کنیم فارغ از اینکه چقدر مراقب باشیم، بالاخره ویروسی پیدا می‌شود که خودش را برساند به ریه‌های ما و زمینگیرمان کند. با اینکه در خانه مانده‌ایم و همه چیز را ضدعفونی می‌کنیم، باز هم خودمان را روی تخت‌های بیمارستان می‌بینیم و تصوّر می‌کنیم سرنوشت ما هم بالاخره همانی می‌شود که در خبرها و فیلم‌ها هست؛ گویی ویروس، اهریمنِ آگاه و دارای اراده‌ای است که بالاخره پیدایمان می‌کند و زهرش را به ما می‌ریزد. آن وقت، این هراس ما را محدود و محدودتر می‌کند. امّا نه پدر و مادرِ آن کودک همه‌دان و همه‌توانند، نه این ویروس، این همه پیچیده و توانمند است. این ما هستیم که در هراسِ این همه خبر، به جای همه آن‌ها که مضطرب نشده و بی‌مبالاتند دچار تفکّر جادویی شده ایم. انگار می‌توانیم با پیگیری اخبار و مراعات کردنمان جورِ همه آن‌ها را بکشیم و در برابرِ این ویروسِ اهریمنی، توازنی از آگاهی و مراقبت را ایجاد کنیم. امّا نه، اینطور نیست. نه ویروس اهریمن است و نه جنسِ این مسئله چنان است که مراقبتِ موشکافانه ما جورِ بقیه را بکشد و ستیزه‌خویی جهان را آرام کند. ما، یکی هستیم در میانِ همگان و ویروس هم از منطقی مشخص و قاعده‌ای روشن پیروی می‌کند. تنها اتفاق اضافه در این میان اضطراب ماست که جهان را به کاریکاتورِ وحشتناکی از آنچه پیشتر بود تبدیل کرده است.

#محمود_مقدسی
@TheWorldasISee

کجا همی روی ای "رود" بدین شتاب کجا!
سخنی با سردبیر مجلۀ رود

✍🏼بابک عباسی

یک سال از تولد نشریۀ رود می‌گذرد. در این یک سال، این نشریه با جلب همکاری اهل کتاب و فرهنگ کوشیده است جای خالی مجله‌ای مفید را در حوزۀ معرفی کتاب پر کند، و به گمان من در این کار توفیق نسبی هم داشته است. باری در اینجا قصدم ارزیابی صورت یا محتوای مجله نیست. هدفم از این یادداشت، هشدار دربارۀ یک ضعف فرهنگی مهم در مدیریت این نشریه است، ضعفی که ممکن است حتی در کوتاه‌مدت به نام و اعتبار «رود» لطمه بزند.

می‌خواهم در ابتدا، برای مستند کردن حرفم، گزارشی بنویسم از سرگذشت یکی از نوشته‌هایم در این مجله و سپس با یک تأمل و نتیجه‌گیری فرهنگی صحبتم را تمام کنم. دوست‌تر می‌داشتم این بحث را، که به هر حال جنبه‌ای شخصی هم دارد به صورت عمومی طرح نکنم. اما به دلیل جنبۀ علمی قضیه و نیز به پیشنهاد دوستی مشفق که معتقد بود از منظر خیر عمومی خوب است از این دست مسائل گفت‌وگو کنیم، تصمیم گرفتم این مطلب را منتشر کنم. پس، بشنوید ای دوستان این داستان، خود حقیقت نقد حال ماست آن!

از شمارۀ نخست «رود»، به درخواست این نشریه و اصرار دوستانه‌شان برای‌شان معرفی کتاب نوشتم، و مثل خیلی از دوستان بنا بود برای کمک به این نشریۀ نوپا برای هر شماره مطلبی بنویسم. برای شمارۀ دوم فرصت نشد اما برای شمارۀ سوم کتاب «مثنوی منثور سپهر»[مثنوی معنوی به نثر] را پیشنهاد کردم و از پیشنهادم هم استقبال شد. یادداشتی در معرفی این کتاب نوشتم و برای مجله فرستادم. به دلایلی قرار شد مطلب من در شمارۀ چهار منتشر شود. یکی دو ماه مانده به انتشار پیام دادند که یک جملۀ نادرست در معرفی شما وجود دارد که می‌خواهیم حذفش کنیم. کدام جملۀ نادرست؟ این نقل قول از نویسندۀ کتاب که در بیان وجه تمایز اثرش با معدود آثار مشابه گفته بود «هرچند نثرهایی چه بر کل مثنوی و چه بر داستان‌های آن نوشته شده است اما اغلب این نثرها یا متن [مثنوی] را به همراه ندارند یا متن و نثر هر کدام جداگانه در یک قسمت از کتاب آمده است و دسترسی خوانندۀ نثر به متن و خوانندۀ متن به نثر، سهولت کافی ندارد»(ص۱۷) (یعنی کتاب ایشان هم متن مثنوی را دارد هم صورتِ به نثردرآمدۀ آن را).

اما از نظر سردبیر «رود» کجای این جمله نادرست بود؟ ایشان معتقد بودند ما چیزی به اسم مثنوی به نثر نداریم زیرا هر چه هست شرح مثنوی است. یعنی آنهایی هم که ادعایشان این است که مثنوی را به نثر درآورده‌اند، کارشان یک جور شرح است. و از آنجایی که امثال شرح مثنوی فروزانفر و کریم زمانی هم متن را دارد هم نثر را، پس آن جمله نادرست است.

من هم جواب دادم و دلیل آوردم که بحث از وجود یا عدمِ تمایز میان "شرح" و "صرفا به نثر درآوردن شعر"، بحث جالبی است (مثل تمایز تفسیر(interpretation) و امر داده شده ( the given) در مباحث هرمنوتیک و معرفت‌شناسی) اما چنین بحثی فوقش می‌تواند یک جور اختلاف ‌نظر علمی باشد و از مقولۀ خطا یا کذب نیست. (عجبا که ناآگاهی از مباحث علوم انسانی چگونه می‌تواند شخص را در چنین بحثی به مرتبه‌ای از مراتب یقین برساند که خواستار حذف جمله‌ای به این کم‌ادعایی شود.) قضیه به گمان من آن قدر روشن بود که می‌شد فکر کنم سردبیر محترم دچار سوءتفاهم شده و البته بعضی از جملات ایشان هم که به واسطۀ یکی از دبیران نشریه برایم ارسال میشد، این ظن را تقویت می‌کرد.

اما درجواب توضیحات من، گفتند چون هر شرح معاصری هم [دربارۀ مثنوی] به نثر نوشته شده پس تمایزی بین شرح و نثر نیست. در پاسخ کوشیدم توضیح دهم که این داوری شما حتی اگر درست باشد، در سیاق فعلی نادرست است. زیرا در سیاقی که ما در آن قرار داریم، به هر حال فرق است بین اثر مثلا سیدجعفر شهیدی یا فروزانفر با اثر موسی نثری و گولپینارلی، چرا که این دومی‌ها نخواسته‌اند از خود ابیات فراتر بروند و مثلا روابط معنایی را در کل مثنوی و نسبتش را با دیگر متون کشف کنند.(می‌شود در اینجا وارد توضیحات بیشتری هم شد اما هدفم در این یادداشت حل این اختلاف نظر نیست، فقط می‌خواهم به خواننده نشان دهم که چه قسم بحث‌ و گفت‌وگویی بین من و دبیر و سردبیر در جریان بود)...

برای خواندن ادامۀ مطلب لینک زیر یا instant view را در پایین لمس کنید.

https://bit.ly/2xURQDG

گاه حتی زندگی کردن هم شجاعت است.

سِنِکا فیلسوف و نمایشنامه‌نویس رواقی، هم‌عصر عیسی مسیح

@eudemonia

🔴 مواجهه موثر روانشناختی و رفتاری با بحران ویروس کرونا
👤نویسنده: دکتر راس هریس
👥مترجمان: دکتر مهرنوش اثباتی و دکتر علی فیضی
✅ برای کمک به خودتان و عزیزانتان برای مقابله بهتر با بحران ویروس کرونا و عوارض آن بر زندگی، این نوشتار را بخوانید و آنرا با دیگران به اشتراک بگذارید🙏
#کرونا #روانشناسی #درمان_مبتنی_بر_پذیرش_و_تعهد
https://t.me/lifeandpsychology

(در دست آماده‌سازی)

از کتاب هنر به روایت مدرسۀ دوباتن
ترجمهٔ طناز لایق
ویراستهٔ کاوه بهبهانی

یوهانس فِرمیر

🔹نقاشی خیابان کوچک (8-1657) که آیینه‌ی تمام نمای فلسفه‌ی فِرمیر است، یکی از مشهورترین آثار هنری جهان به شمار می‌آید. این تابلو در موزه‌ی بزرگ رایکسِ آمستردام جایگاهی افتخاری دارد؛ به مبلغ نیم میلیارد یورو بیمه شده و موضوع تعداد بی‌شماری از مقالات پژوهشی بوده است.

🔹اما نکته‌ی شگفت‌آور – و حتا کنایه‌آمیز- این‌ است که چنین جایگاه برجسته‌ای با خودِ نقاشی هم‌خوانی ندارد. چون این نقاشی، فراتر از هر چیز دیگر، می‌خواهد به ما نشان‌ دهد که معمولی بودن می‌تواند خیلی خاص باشد. نقاشی می‌گوید که نگهداری از یک خانه‌ی ساده اما زیبا، تمیز کردن حیاط، مراقبت از بچه‌ها و رفو کردن لباس‌ها - و انجام دادن تمام این کارها با خلوص نیت و بدون یأس و سرخوردگی- وظیفه‌ی واقعی زندگی است.

🔹این نقاشی، تصویری قهرمان‌ستیزانه است: اسلحه‌ای در برابر تصاویرِ کاذب زرق‌وبرق‌ها. نقاشی خیابان کوچک نمی‌پذیرد که زرق‌وبرق حقیقی به شاهکارهای شگفت‌انگیزی از شجاعت یا دست‌یابی به جاه و مقام بستگی دارد. نقاشی می‌گوید که انجام همین کارهای پیشِ ‌پا افتاده و ساده، که از همه‌ی ما انتظار می‌رود آن‌ها را انجام دهیم، کفایت می‌کند. تصویر از شما می‌خواهد که کمی شبیه به او باشید: شبیه به او که نگرش‌هایی را برمی‌گزیند که دوست‌شان دارد و آن نگرش‌ها را در زندگی شما پیاده می‌کند.
اگر یک جامعه‌ی‌ خوب و مقبول بتواند سَندی از زمان پایه‌گذاری‌اش داشته باشد، احتمالاً تصویری شبیه به این نقاشی کوچک خواهد بود. چنین تصویری، سهمی اساسی در درکِ جهان از شادکامی دارد.

🔹فرمیر عمری طولانی نداشت. در سال 1675 یعنی اوایل دهه‌ی چهلِ زندگی‌اش از دنیا رفت.

مجموعۀ خوب زیستن
دبیر مجموعه: بابک عباسی
#نشر_کرگدن

@eudemonia

https://bit.ly/33Ga0VA

بالا رو نگاه كنيد، من اونجام!
من آسمونم. من لحاف گرم و حمايتگری‌ هستم كه روى همهٔ زمين رو پوشونده.
مى‌تونم ابر و باد و بارون بيارم.
مى‌تونم كولاك و برف باشم. بدون من جزغاله ميشید!
من اون نفسى‌ام كه در ريه‌ها مى‌فرستید.
ولى شما مريضم كرديد.
ورم كردم، از تعادل خارج شدم، آلوده شدم...
ببينيد، من ظریف‌تر از اونى هستم كه تصور كردید.
ميليون‌ها سال طول كشيد تا به تركيب و تعادل درست برسم مخلوط بی‌عيب و نقص گازها و هوايى كه ازش لذت مى‌بريد.
ولى حالا ماشينهاتون، كارخونه‌هاتون و گرد و خاك كار رو از حد گذرونده.
و شما تعجب مى‌كنيد كه طوفانها و گردبادهاى من شديدتر شده و بيشتر اتفاق مى‌افته!
غير قابل پيش‌بينى شده‌ام.
يه جا كم بارون مياد، يه جاى ديگه خيلی زياد
تابستونهاى گرم‌تر و زمستونهاى سردتر...
ديگه حتى نمى‌تونم به خودم مسلط بشم.
بسّه هر چى در مورد خودم حرف زدم...
من ماهيت متغير خودم رو در آيندۀ نزديك نشونتون ميدم، ولى نهايتا اگه چند هزار سال به من وقت بدهند، درست و روبراه ميشم.
گرم‌وسرد ديده هستم و قبلا هم از آسيب سر بلند كرده‌ام.
من نگران خودم نيستم.
بالا رو نگاه كنيد!

طبيعت به انسان نيازى ندارد.
انسان محتاج طبیعت است.

@Eudaemonia | @persianschooloflife

ثبت تصویری زیبا از پلنگ ایرانی در منطقه حفاظت شده البرز مرکزی شمالی
هفته دوم فروردین ماه ۱۳۹۹
فیلم از : محیط بان ابوالفضل رهبری زاده

کانال روزمرّگی های یک محیط‌بان
📺 @Mohitbani 🐾

تنها فرق مراقبه با تعاملات عادی روزمره این است که دوستی که به مرور با او آشنا می‌شوی خودت هستی.
@mindfulliving