آیزایا برلین و کثرت‌انگاری در ارزش‌ها؛ علیه ساده‌سازان عظما

نوشتۀ هنری هاردی
ترجمۀ سارا زمانی

🔹آیزایا برلین هم غول بود و هم عمری بر شانۀ غول‌ها نشسته بود. پژوهشگری برجسته که تحقیقات مفصلش دربارۀ متفکران مختلف، از مارکس گرفته تا هامان، نور تازه‌ای بر درک ما از جهان اندیشه انداخت و درعین‌حال، نویسنده‌‌ای چیره‌دست که نوشته‌هایش مثل الماس می‌درخشید. برلین تعهدی عمیق به لیبرالیسم داشت، اما همیشه دشمن اصلی خود را ساده‌انگاری می‌دانست و بیش از هر چیز به خوانندگانش هشدار می‌داد که صبر کنید. چیزهای بسیاری هست که هنوز نمی‌دانیم.

🔹شاخص‌‌ترین ایدۀ برلین همان چیزی است که خودش پلورالیسم (کثرت‌‌گرایی) نامیده؛ هرچند بسیاری از متفکران تعبیر کثرت‌‌گرایی ارزشی را ترجیح می‌‌دهند. ایدۀ کثرت‌‌گرایی می‌‌گوید خوبی‌‌هایی که افراد ارج می‌‌نهند، اهدافی که دنبال می‌‌کنند، و ارزش‌‌هایی را که پاس می‌‌دارند، متکثرند -پرشمار و گوناگونند- و نمی‌‌توان آن‌ها را درقالب تجلیات متفاوت یک هدف واحدِ بزرگ مثل منفعت یا سعادت تفسیر کرد. خوبی‌‌های متفاوت گاه با هم در نزاعند: آن‌ها ممکن است در نسبت ‌‌با‌‌هم ناسازگار، تطابق‌‌ناپذیر، و یا قیاس‌ناپذیر باشند؛ یعنی نمی‌‌شود آن‌ها را برمبنای معیاری مشترک درقیاس با هم سنجید و به‌‌لحاظ منطقی برای هر یک جایگاه ثابتی در برابر بقیه قائل شد. وقتی چیزهایی خوب دربرابر یکدیگر قرار گرفته باشند، چگونه باید دست به انتخاب بزنیم؟ آزادی یا برابری؟ سعادت یا دانش؟ خودانگیختگی یا سازمان‌‌مندی؟ عدالت یا شفقت؟ وجود تعارض حتی در درون یک ارزش‌‌ نیز امکان‌‌پذیر است، به‌‌عنوان مثال، مابین آزادی بیان و آزادی از ناسزا.

🔹همین ایده علیه جمع‌‌بندیِ کلی ارزش‌‌هایی که فرهنگ‌‌ها را می‌‌سازند نیز وجود دارد که در این مورد آن را کثرت‌‌گرایی فرهنگی می‌‌نامند. نمی‌‌توان گفت تعلق به فرهنگ دانمارکی بهتر است یا به فرهنگ پرتغالی. این به معنای آن نیست که، همچون نسبی‌‌گرایی، هرچیزی را بتوان قابل‌‌قبول دانست، بلکه به ‌‌این معناست که بیش ‌‌از یک چیز را می‌‌توان پذیرفتنی دانست، و ضمناً هیچگاه نمی‌‌توان یک چیز را به‌‌طور سیستماتیک بر بقیه ارجح دانست. این دیدگاه بینشی پیچیده است که با مذاق نظریه‌‌پردازانی که برلین «ساده‌‌سازان عُظمی» می‌‌نامید سازگار نمی‌‌آید، بینشی که به یگانه‌‌انگاریِ یکپارچه می‌‌تازد ‌‌و در مقایسه با آن رویکرد درست‌‌تری در قبالِ زندگی است. در تبیین این ایده، برلین از بخشی از نمایشنامۀ آرخیلوخوس، دربارۀ تمایز بین خارپشت یگانه‌‌گرا (ذهنیت متعصب و تک‌‌مسأله‌‌ای) و روباه تکثرگرا (که به تنوع و بی‌‌نظمی میدان می‌‌دهد) الهام گرفته؛ همچنین با ارجاع به کانت و آنچه او «شاخۀ خمیده بشریت» نامیده بود، همان چیزی را ارزشمند می‌‌شمارد که «هرگز از آن محصولی سرراست و درست تولید نخواهد شد». او اینگونه دو تمثیل مذکور را نیز از نو در ادبیات معاصر مطرح ساخته ‌‌است.

@eudemonia
متن کامل را در لینک زیر بخوانید: (خواندن: ۱۷ دقیقه)

https://tarjomaan.com/neveshtar/9611/

آلن واتس، از مفسران ذن بودیسم، کتابی دارد که سال‌ها پیش با عنوان «حکمت بی‌قراری» به فارسی ترجمه شده است.

این بار، او با نقل حکایت کشاورز چینی از تعلیمی سخن می‌گوید که شاید بتوان نامش را حکمت بی‌یقینی یا عدم قطعیت گذاشت.

مترجم: حسین محمدی‌زاده

@eudemonia

در کتاب واقع‌نگری، هانس رزلینگ خاطره‌ای تعریف می‌کنه که زمانی برای کار پژوهشی با همکارش به یک قبیله بدوی رفتند و مردم قبیله، برای تشکر، با بهترین غذاشون که کباب موش و کرمِ سرخ شده بوده ازشون پذیرایی کردند.
رزلینگ به زحمت کبابِ موش رو می‌خوره، اما هرکاری می‌کنه نمی‌تونه کرم رو بخوره و برای این‌که مردم قبیله ناراحت نشن، به دروغ می‌گه: در قبیله ما خوردن کرم خلاف عرفه!
بومی‌ها با تعجب می‌گن ولی دوستت که داره می‌خوره (دوستش قبلا در کنگو مُبلّغ بوده و عادت داشته به این‌جور غذاها)؛ رزلینگ بهشون می‌گه: دوستم از یک قبیله‌ی دیگه‌است به اسم دانمارک، من از یک قبیله‌ی دیگه، به اسم سوئد.
و می‌نویسه اون‌ها به راحتی این عذر من رو پذیرفتند و هیچ اصراری نکردند، چون به نظرشون طبیعی بود که قبایل مختلف رسوم مختلفی داشته باشند و از اون مهم‌تر به‌نظرشون هرکسی باید در هر شرایطی به رسوم قبیله‌اش پایبند باشه و نباید وادارش کرد که طور دیگه‌ای رفتار کنه.


سوال من اینه:
تمدن اگر این نیست، پس چیه؟!
این عدم‌پذیرش تفاوت‌ها، تلاش برای یک‌سان‌سازی و جهانی‌سازی، و بعد جنگ بر سر همه این‌ها، که انسان مدرن راه انداخته، تمدنه؟!



دکتر پرستوامیری

فراخوان طراحی لوگو

مدرسۀ تردید مدرسه‌ای مجازی و آنلاین برای آموزش فلسفه به علاقه‌مندان (از سطوح پایه تا تخصصی)، و نیز برگزاری دوره‌های آزاد در زمینۀ فلسفه و مباحث مرتبط است.

مدرسۀ تردید در نظر دارد طراحی لوگوی خود را از طریق این فراخوان به مسابقه بگذارد.

طرح‌‌ها می‌توانند تصویری یا نوشتاری (تایپوگرافی) یا ترکیبی از هر دو باشند اما در هر دو حالت، کمینه‌گرایی (مینیمالیسم) ویژگی مطلوب است. لازم است نام "تردید" و نیز عبارت "مدرسۀ مجازی فلسفه" در لوگو بیاید.

طراح لوگوی برگزیده علاوه بر دریافت هدیه و اعلام عمومی نامش در سایت و صفحات اینترنتی مدرسه، برای طراحی دیگر اجزای مدرسه (در ازای حق‌الزحمه مورد توافق) در اولویت خواهد بود.

مسئولیت قانونی طرح ارائه‌شده از حیث رعایت حق کپی‌رایت به‌ عهدۀ طراح است.

علاقه‌مندان می‌توانند طرح‌های خود را تا ۱۵ فروردین به ادمین صفحۀ اینستاگرامی مدرسۀ تردید ارسال کنند.
https://www.instagram.com/tardidschool/

از طرف مؤسسان: کاوه بهبهانی، مالک حسینی، امیرحسین خداپرست، حسین شیخ‌رضایی، مسعود صادقی، بابک عباسی، مسعود علیا

@eudemonia

پنج کتاب از مجموعهٔ «خوب زیستن» در میان پرفروش‌های نشر کرگدن، اسفند ۱۴۰۰

📚 با کرگدن سفر کن ...

🔶 کتابی برای شروع قرن نو و سال نو

هنر ظریف بی‌خیالی مشهورتر از آن است که نیازی به معرفی داشته باشد. رویکردی نامتعارف به خوب زیستن و در یک کلام کتابی‌ست برای تغییر.
مارک منسون، نویسندۀ کتاب، تلاش می‌کند از طریق مواجهه‌ای صادقانه با ترس‌ها، مشکلات و انتظاراتمان و همچنین با به چالش کشیدن مفاهیمی مانند شادکامی، امید و مرگ، و از خلال داستان‌هایی جذاب که بعضی‌شان از زندگی شخصی‌اش نشئت گرفته‌اند، دیدگاهی جدید به خواننده منتقل کند که همانند عینک عمل می‌کند. همان‌طور که عینک تفاوتی در واقعیت بیرونی ایجاد نمی‌کند و فقط باعث می‌شود شما واقعیت بیرونی را بهتر ببینید، آموزه‌های این کتاب هم تلاشی است برای بهتر دیدن زندگی، تلاشی برای بیرون کشیدن معنای شادکامی از دل واقعیاتی که گاه تلخ و دل‌گزا هستند. به باور منسون، انسان‌ها ضعیف و محدودند و رنج عنصر جدایی‌ناپذیر زندگی است. او ما را فرامی‌خواند تا این محدودیت‌ها را بشناسیم و آنها را بپذیریم.
هنر ظریف بی‌خیالی رتبۀ نخست را در کتاب‌های پرفروش نشریۀ نیویورک تایمز داشته و در یک سال بیش از سه میلیون نسخۀ آن به فروش رسیده و به بیش از بیست‌وپنج زبان دنیا ترجمه شده است.
کتاب برای تجدید چاپ به چاپخانه رفته است و چاپ نوزدهم آن بعد از تعطیلات در دسترس علاقه‌مندان خواهد بود.

#نشر_کرگدن
#هنر_ظریف_بی‌خیالی
#خوب_زیستن
#مارک_منسون
#رشید_جعفرپور
#بابک_عباسی
#نوروز_۱۴۰۱

چو غنچه گرچه فروبستگی‌ست کار جهان
تو همچو باد بهاری گره‌گشا می‌باش

نوروز و نوبهار مبارک!

@eudemonia

🔴 پرونده "فلسفه تحلیلی در زندگی روزمره"؛

🔹 ۱۴ گفتگو با اساتید و پژوهشگران فلسفه؛
فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۱؛

۱. میزگرد فلسفه تحلیلی و زندگی روزمره؟!،
حاضرین: حسین شیخ‌رضایی(مدیر گروه مطالعات علم موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)، ابراهیم آزادگان(رئیس دانشکده فلسفه علم دانشگاه شریف)، بابک عباسی(مدیر گروه فلسفه دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات تهران)، محمدرضا واعظ(دکترای فلسفه علم، و پژوهشگر فلسفه در دانشگاه بن آلمان)؛
زمان: دوشنبه ۱۵ فروردین، ساعت ۲۰؛

۲. فلسفه تحلیلی و معنای زندگی؛
مهمان: استاد مصطفی ملکیان؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: چهارشنبه ۱۷ فروردین ؛ ساعت ۲۱؛

۳. فلسفه تحلیلی و تفکر انتقادی؛
مهمان: علی حسین‌خانی(عضو هیئت علمی گروه مطالعات علم موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و پژوهشگر در پژوهشکده فلسفه تحلیلی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادین(آی پی ام)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: جمعه ۱۹ فروردین، ساعت ۲۱؛

۴. میزگرد «خوب‌زیستن در فلسفه تحلیلی و فلسفهٔ قاره‌ای»؛
مهمانان: بابک عباسی و مسعود زنجانی(مدرس و پژوهشگر فلسفه)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: دوشنبه ۲۲ فروردین، ساعت ۲۰؛

۵. فلسفه تحلیلی و زیبایی شناسی؛
مهمان: کاوه بهبهانی(مترجم و پژوهشگر فلسفه)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: چهارشنبه ۲۴ فروردین، ساعت ۲۱؛

۶. فلسفه تحلیلی و علم؛
مهمان: امیر احسان کرباسی‌زاده(عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه اصفهان)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: جمعه ۲۶ فروردین، ساعت ۲۱؛

۷. فلسفه تحلیلی و سیاست(جان رالز، رابرت نوزیک)؛
مهمانان: علی معظمی(عضو سابق هیئت علمی دانشگاه آزاد- واحد علوم و تحقیقات تهران)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: چهارشنبه ۳۱ فروردین، ساعت ۲۰؛

۸. میزگرد فلسفه تحلیلی و محیط زیست؛
مهمانان: حسین شیخ‌رضایی و امیر احسان کرباسی‌زاده؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: جمعه ۲ اردیبهشت، ساعت ۲۰؛

۹. فلسفه تحلیلی و گردشگری خلاق؛
مهمان: مژگان خلیلی(دکترای فلسفه)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: دوشنبه ۵ اردیبهشت، ساعت ۲۱؛

۱۰. فلسفه تحلیلی و هنر؛
مهمان: امیر مازیار(عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: چهارشنبه ۷ اردیبهشت، ساعت ۲۱؛

۱۱. میزگرد فلسفه تحلیلی و "رابطه علم و دین"؛
مهمانان: ابراهیم آزادگان، حامد صفایی‌پور(دکترای فلسفه علم)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: جمعه ۹ اردیبهشت، ساعت ۲۰؛

۱۲. فلسفه تحلیلی و ریاضیات؛
مهمانان: آرزو اسلامی(عضو هیئت علمی دانشکده فلسفه دانشگاه ایالتی سان فرانسیسکو آمریکا) و حسین بیات(دکترای فلسفه علم)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: دوشنبه ۱۲ اردیبهشت، ساعت ۲۰؛

۱۳. عنوان: فلسفه اخلاقِ تحلیلی و روان‌درمانی؛
مهمان: محمود مقدسی(دکترای فلسفه و کارشناسی‌‌ارشد روانشناسی بالینی)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت، ساعت ۲۱؛

۱۴. فلسفه ذهنِ تحلیلی و روان‌درمانگری؛
مهمان: مهدی نسرین(روان درمانگر و عضو سابق هیئت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)؛
میزبان: محمدرضا واعظ؛
زمان: شنبه ۱۷ اردیبهشت، ساعت ۲۱؛

📢 حضور علاقه‌مندان در برنامه های این پرونده آزاد و رایگان است.

👥 علاقه‌مندان می‌توانند هم از طریق پلتفرم Zoom و هم پلتفرم اینستاگرام به آدرس‌ زیر این گفتگوها را به طور زنده مشاهده کنند و در جریان جزئیات بیشتر این پرونده قرار بگیرند:

🔻https://instagram.com/mrvaez?utm_medium=copy_link


🌐 وب‌سایت موسسه فرهنگی هنری پیدایش(رویش دیگر):

www.rooyeshedigar.ir

☎️ تلفن:
(۰۰۹۸)۹۱۹۵۹۴۹۹۵۴
(۰۳۱)۳۲۶۶۹۰۲۴

🌻 کانال‌های تلگرامی موسسه پیدایش(رویش دیگر):

@tanhaatarazyekbarg
@rooyeshedigar

🌿 پیج اینستاگرام موسسه پیدایش(رویش دیگر):

https://instagram.com/rooyeshedigar?utm_medium=copy_link