آدم عاقل و سوراخ گزنده

✍🏻محسن آزموده

یکی از اتفاق‌های خوشایند در سال‌های اخیر برگزاری روز علوم اجتماعی مصادف با سالروز تولد استاد زنده‌یاد دکتر غلامحسین صدیقی (1370-1284) از بنیانگذاران جامعه‌شناسی در ایران است. از جنبه‌های مثبت این رخداد آن است که انتخاب آن کاملا مدنی و بدون دخالت دولت و توسط انجمن جامعه‌شناسی و خانه اندیشمندان علوم انسانی صورت گرفته و نهادهای حاکمیتی نقشی در آن نداشته‌اند. دیگر وجه مثبت آن اهتمام جدی اصحاب علوم اجتماعی به برپایی نشست‌ها و همایش‌هایی در این روز و گردهما‌یی ایشان در آن است. امسال که خوشبختانه روز علوم اجتماعی به هفته بدل شده و نه فقط در تهران که در 15 شعبه و دفتر استانی انجمن با همکاری دانشگاه‌های دیگر جلسات و نشست‌هایی در این زمینه برگزار خواهد شد.

تا اینجا خبر بود و دغدغه‌مندان اهل فرهنگ حتما آن را شنیده‌اند و بلکه خودشان در بعضی از این نشست‌ها و همایش‌ها شرکت کرده‌اند یا قصد شرکت دارند. اما در همین هفته یک خبر دیگر هم آمد که جمع آن در کنار خبر پیشین شبیه یک کمدی یا طنز تلخ است، منظور تصویب قانون عفاف و حجاب است. فعلا از این بگذریم که در مملکت ما خیلی از مفاهیم و کلمات مثل دو مفهوم «قانون» و «عفاف»، از فرط استفاده یا بر اثر کاربرد نابجا، از معنا و مفهوم خالی شده‌اند و بیش از آنکه شنیدن آنها به مخاطب احساس امنیت و آرامش بدهد، او را دچار ترس و اضطراب می‌کند. مثلا در این مورد، دو مفهوم قانون و عفاف با دستورالعمل‌هایی خشن و تهدید به جریمه و بازداشت همراه شده‌اند، آن هم در مورد یک موضوع خیلی ساده یعنی شیوه لباس پوشیدن و رعایت یا عدم رعایت حجاب شرعی.

اما چرا نوشتیم که همزمانی دو واقعه یعنی روز علوم اجتماعی با تصویب قانون عفاف و حجاب، یک طنز تلخ است؟ علت را قطعا اهالی علوم اجتماعی حدس می‌زنند، زیرا ایشان خوب می‌دانند که علوم اجتماعی، مثل سایر علوم از رویه‌ها و روندهای اجتماعی صحبت می‌کنند، دگرگونی‌هایی که دست من و شما نیستند و با دستورالعمل و قانون و تعیین جرم و مجازات و بگیر و ببند و جریمه، نمی‌توان جلوی یک رویه اجتماعی را گرفت یا آن را ایجاد کرد. تحولات اجتماعی اموری خلق‌الساعه و من‌عندی نیستند، آنها در طی زمان و به علل و عوامل متعدد پدید می‌آیند. البته گاهی ظهور و بروز آنها دفعی و تکان‌دهنده است و کسانی که جامعه را به صورت روشمند مطالعه نمی‌کنند، از وقوع آنها دچار شوک و حیرت می‌شوند. اما جامعه‌شناسان و پژوهشگران علوم اجتماعی که به صورت جدی روندها و رویه‌های اجتماعی را دنبال می‌کنند، مدام انذار می‌دهند و هشدار که حواس‌تان جمع باشد، زیر پوست جامعه این جریان‌ها در حال وقوع است.

برای مثال از سال‌ها پیش متخصصان و پژوهشگران علوم اجتماعی می‌گفتند که این شیوه برخورد با بی‌حجابی و پوشش در جامعه درست نیست و اجتماع تغییرات گسترده‌ای کرده و اگر قرار است سیاستی تنظیم شود، باید با این تحولات هم‌سو باشد. اما گوش شنوایی نبود. نتیجه آن شد که در سال 1401 همه شاهدش بودیم. حالا هم سیاستمدارانی که تنها به فکر راضی نگه داشتن حامیان معدود خود هستند، یا می‌خواهند در کار دولت سد و مانع ایجاد کنند، بی‌توجه به یافته‌های علوم اجتماعی، کار خود را می‌کنند و برای موضوع حجاب قوانین جزایی تصویب می‌کنند. انگار نه انگار که بارها با پیامد این شیوه برخورد با یک رویه جمعی و اجتماعی برخورد کرده‌اند و نتیجه آن را دیده‌اند. قدیمی‌ها می‌گفتند، آدم عاقل از یک سوراخ دوبار گزیده نمی‌شود. حالا شده حکایت سیاستمداران ما و گوش نکردن حرف عاقلان علوم اجتماعی. لابد حالا متوجه شدید منظورم از طنز تلخ همزمانی روز علوم اجتماعی با تصویب قانون عفاف و حجاب چیست.

🗞منتشر شده در روزنامه اعتماد
https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/226112/

▫️▫️▫️
@zamaneyebarkhord

🎊🎊 تجدید چاپ شد
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

هفت مهارت عاطفی برای خوب زیستن
به روایت مدرسۀ دوباتن
ترجمۀ حمیده بحرینی
ویراستهٔ بابک عباسی
مجموعۀ «خوب زیستن»/ دبیر: بابک عباسی
۱۰۸ صفحه/ ۱۲۰۰۰۰ تومان
خرید کتاب و استفاده از تخفیف ناشر:
www.kargadanpub.com

• عشق مهارت آن است که بتوانیم معشوق خود را فراتر از جنبه‌های غالباً ناخوشایند ظاهری‌اش ببینیم.
• درماندگی لزوماً نشانۀ ضعف یا گناه فرد نیست، بلکه اساساً وضعیتی است مربوط به نوع بشر.
• ادب، با درجه‌ای گستاخی، حامل نوعی دورویی و رفتاری غیراصیل است. اما درعین‌حال، ادب واکنشی است منطقی در برابر پیچیدگی‌هایی که در جهان سراغ داریم.
• جایی در ساحت روان ما یک قاضی نشسته است. قضاوت‌های این قاضی کم یا بیش همراه با مهر و شور و اشتیاق است.
• دروغ می‌گوییم، چون از دست افرادی برآشفته می‌شویم که خود را موظف به دوست داشتنشان دانسته‌ایم.
• زمانی دورۀ کودکی ما در سلامت عاطفی طی می‌شود که آن را با اشتباهات فراوان طی کنیم.
• دشمن اصلی ما در تصمیم‌گیریِ درستْ نداشتن نظرگاه مناسب به مسئله است.

#نشر_کرگدن
#تجدید_چاپ
#هفت_مهارت_عاطفی_برای_خوب_زیستن
#آلن_دوباتن
#حمیده_بحرینی
#مجموعۀ_خوب_زیستن
#بابک_عباسی
#مدرسه_زندگی
#کتاب_فلسفه

مدرسهٔ تردید و پلتفرم اجوک/ایت برگزار می‌کنند:

نشست مغز، تکامل و اخلاق 

 هادی صمدی:
آیا می‌توان از نظریه تکامل خوانشی اخلاقی از شکوفایی و خوب‌زیستن برگرفت؟

رضا ابوتراب: 
آیا برای اخلاقی زیستن نیاز به مغزی سالم داریم؟ 

محمدرضا معمارصادقی:
اخلاق‌شناسی داروینی از دیدگاه مایکل روس


 جمعه ۲۳ آذرماه، ساعت ۱۵ تا ۱۸

لینک رزرو بلیط:

https://avaplatt.com/qr/8box

@tardidschool

🎊🎊 تجدید چاپ شد
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

فضیلت‌های اجتماعی به روایت مدرسۀ دوباتن
ترجمۀ یاسر پوراسماعیل
مجموعۀ «خوب زیستن»/ دبیر مجموعه: بابک عباسی
۲۲۴ صفحه/ ۲۲۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

🔸 فضیلت‌‌های اجتماعی دربارۀ مهارت‌ها، نگرش‌ها و رفتارهایی است که اگرچه ممکن است ساده به نظر بیایند و از فرط سادگی هیچ‌کجا تدریس نشوند، اما تصویر ما را در جمع می‌سازند و به ما در تعامل با دیگران هویت و تشخص می‌دهند؛ اینکه همدلی کنیم، به‌قدر کافی خودخواه باشیم، از خجالت سرخ شویم، دلنشین و فرزانه و قدرشناس باشیم، مهمانی دلپذیر باشیم، هدیه‌ای مناسب انتخاب کنیم، همیشه کمی دروغ بگوییم، با غریبه‌ای که اعصابمان را به هم می‌ریزد کنار بیاییم، آدمی کسل‌کننده نباشیم، معلمی خوب باشیم و به دیگران احساسی مثبت دربارۀ خودشان بدهیم. و البته که آزمون موفقیت در همۀ این مهارت‌ها نیز به‌اندازۀ کافی سختگیرانه و عجیب است: چالش گذراندن زمانی دلپذیر با کودکی که نمی‌شناسیمش؛ بچه‌ها بزرگ‌ترین آزمون تسلط آدمی بر فنون دلنشینی و مهربانی‌اند.


#نشر_کرگدن
#تجدید_چاپ
#فضیلت‌های_اجتماعی
#آلن_دوباتن
#یاسر_پوراسماعیل
#مجموعه_خوب_زیستن
#بابک_عباسی
#مدرسه_زندگی
#فلسفه_کاربردی

مفهوم «صمیمیت»
بخش اول

بعضی ها معتقدند هر جا صحبت از صمیمیت (intimacy) در یک رابطه هست، قطعاً صحبت از حریم خصوصی (privacy) هم هست.

گویی که این دو، دوقلوهای افسانه‌ای هستند😉
ظرفیت «با هم» و «بی‌هم» بودن!

بریم با این مفهوم از منظر روانکاوی آشنا بشیم و ببینیم سلمان اختر چی داره بگه برامون...


#intimacy
‏#Gurmeet_kanwal #salman_akhtar
‏
‏Intimacy; clinical, cultural, Digital and Developmental perspectives. Edited by Gurmeet Kanwal and Salman Akhtar
@ispp_group

«در گذشته حداقل سه یا چهار کتاب بود که در
خانه هر ایرانی حاضر بود و خوانده می‌شد. سعدی بود حافظ، شاهنامه، ممکن بود کلیله و دمنه یا مثنوی هم باشد.

حالا در خانه هر ایرانی صدها کتاب هست و هیچ کدام خوانده نمی‌شود»

- دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن
(گفتگو با کتاب ماه ادبیات و فلسفه ۱۳۸۱)

🔗 آدورنو (@Adorno_Persian)

با لیمو خوبه
با نبات خوبه
شیرینش خوبه
تلخش خوبه
به وقتش خوبه
بی وقتش خوبه
سر صبحش خوبه
نصفه شبش خوبه
رفیقاشم که همه قند!
مثل چایی باشید... خوب

۱۵ دسامبر روز جهانی چای⚘
نوشیدنی که زندگیمون، خاطراتمون، عاشقی هامون، عروسی و ختم هامون، دوستی هامون به شدت بهش وابسته است...

در روز جهانی چای شعار همیشگی:
هوا را از من بگیر ولی چایی را نه

آلن دوباتن و چهار تابلو از تاریخ فلسفه

https://youtu.be/DdWCjainonY

@dr_iman_fani

🎉🎉 در دست انتشار

دیروز که زاده نشده‌ام
به چه کسانی اعتماد می‌کنیم و چه عقایدی را می‌پذیریم
هوگو مرسیه
ترجمهٔ سجاداحمد حمیدی
۳۱۲ صفحه/ قیمت پشت جلد: ۳۷۰۰۰۰ تومان
قیمت در ایام پیش‌خرید: ۳۱۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

🔸 درست است که هرروزه از طریق تلویزیون‌ها و رادیوها و شبکه‌های اجتماعی مزخرفات زیادی به خورد مردم داده می‌شود و درصد زیادی از افراد جامعه هم آنها را قبول می‌کنند، اما ادعای هوگو مرسیه این است که انسان‌ها آنقدرها هم که به نظر می‌رسد ساده‌لوح و زودباور نیستند. او به‌عنوان روان‌شناس شناختی و تکاملی در برابر تحقیقات علمی گسترده‌ای می‌ایستد که از یونان باستان تا امریکای قرن بیست‌ویکم، از جوامع عقب‌مانده تا جوامع پیشرفته، شواهدی فراهم می‌کنند تا نشان دهند اکثریت مردم زودباور و ساده‌لوح‌اند.
🔸 اما ادعای او برخلاف این است: ما هر چیزی را به‌سادگی نمی‌پذیریم، حتی اگر آن را اکثریت مردم یا شخصیت‌های کاریزماتیک پذیرفته باشند. ما می‌توانیم تشخیص دهیم به چه کسی اعتماد کنیم و چه‌چیز را باور کنیم، ما به‌سادگی تحت تأثیر دیگران قرار نمی‌گیریم.
🔸 مرسیه با معرفی سازوکارهای «پذیرندگیِ محتاطانه» و بررسی شواهدی از روان‌شناسی تجربی نشان می‌دهد که حتی نوزادان نیز به این سازوکارها مجهزند. این سازوکارها به ما کمک می‌کنند بیشتر ادعاهای مضر و خطرناک را رد کنیم، و درعین‌حال دلیل پذیرش برخی ایده‌های غلط را نیز توضیح می‌دهند.
🔸 پیام روشن این کتاب آن است که اغلب تلاش‌هایی که برای متقاعد کردن توده‌ها انجام می‌گیرند، از تبلیغات گرفته تا شست‌وشوی مغزی، به‌شکلی مفتضحانه شکست می‌خورند. خوانندگان درخواهند یافت که چرا برخی ایده‌های غلط مقبولیت عام می‌یابند، درحالی‌که برخی اندیشه‌های درست به‌سختی راه خود را میان عامۀ مردم باز می‌کنند.
🔸 علاقه‌مندان می‌توانند برای پیش‌خرید کتاب به سایت نشر کرگدن مراجعه کنند. در ایام پیش‌خرید تخفیف ویژه‌ای برای کتاب‌ها در نظر گرفته شده است.

#نشر_کرگدن، #در_دست_انتشار، #دیروز_که_زاده_نشده‌ام، #هوگو_مرسیه، #سجاداحمد_حمیدی، #زودباوری، #دیرباوری، #پذیرندگی_هوشیارانه، #اخبار_دروغ، #ساده‌لوحی، #روان‌شناسی_شناختی، #کتاب_روان‌شناسی

به قول شاملو، جخ امروز از مادر نزاده‌ام!

🎊🎊 تخفیف استثنائی به مناسبت شب یلدا
به دوستانتان اطلاع دهید!
از پنج‌شنبه، ۲۹ آذر، تا پایان روز یکشنبه، ۲ دی ۱۴۰۳
۲۵ درصد تخفیف برای کتاب‌های مجموعۀ «خوب زیستن» نشر کرگدن

🔶 لینک دسترسی به کتاب‌های مجموعۀ خوب زیستن در سایت نشر کرگدن:
https://kargadanpub.com/product-category/%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86/

#نشر_کرگدن
#تخفیف_استثنائی
#شب_یلدا
#فروش_ویژه

در دفاع از مالیخولیا (۱/۲)
مدرسهٔ زندگی
ترجمهٔ لیلا دیانتی‌زاده

🔹راه‌های زیادی وجود دارد که بتوانیم ناخشنودی‌ای را که در ذات بشری ما وجود دارد مدیریت کنیم: ممکن است خشمگین یا ناامید شویم، ممکن است فریاد بزنیم و شیون کنیم، ممکن است رفتار قهرآمیز داشته باشیم یا گریه کنیم. ولی احتمالا جز مالیخولیا راه بهتری برای روبه‌رو شدن با این رنج و حس ناکافی بودن که همچون نفرینی مادرزادی با ماست وجود ندارد؛ احساسی که به‌سختی می‌توان در مورد آن به توافق جمعی رسید یا در فضای پرتنش دنیای امروز آن را به زبان آورد.

🔹باتوجه به میزان چالش‌هایی که امروزه با آن‌ها روبه‌رو هستیم، هدف ما همیشه نباید جستجوی راه‌هایی برای رسیدن به شادی و امید باشد، بلکه یافتن راه‌هایی که به کمک آن‌ها بتوانیم به‌شیوه‌ای هوشمندانه و ثمربخش ناخشنودی را حل‌وفصل کنیم به همان اندازه مهم است. اگر بتوانیم راه‌های بهتر و بدتر پرداختن به رنج‌مان را شناسایی کنیم، آنگاه می‌توانیم مالیخولیا را به‌عنوان معنای حقیقی رنجِ زنده بودن، ارزشمند بدانیم.

🔹مهم است که همین اول مشخص کنیم که در طیف احساساتِ ما مالیخولیا بخش تاریک‌تر وجود ما نیست. مالیخولیا تندخویی نیست. فردی که به مالیخولیا دچار است هیچ نشانی از خوش‌بینی اولیه‌ای را که آدم‌های تلخ و تندخو دارند ندارد. پس نیازی نمی‌بیند که در مواجهه با ناامیدی با غرغرهای رنجور و خسته‌کننده پاسخ دهد. آن‌ها از همان سنین پایین فهمیده‌اند که بخش عظیمی از جهان رنج و ملال است و دنیایشان را حول همین ایده ساخته‌اند. واضح است منظورمان این نیست که آن‌ها از آشفتگی‌ها و توهین‌ها، پستی‌ها و سختی‌ها خشنودند، ولی آنقدر انرژی هم ندارند که باور کنند می‌شد واقعیت جور دیگری باشد.

🔹مالیخولیا حتی خشم نیست. شاید بتوان گفت که در ابتدا تصویرش همچون "برو به درک"ی بزرگ خطاب به این سیاره بوده، اما از آن‌جا که ناامیدی دیرینه‌ای را دربردارد، خود را به چیزی بسیار آرام‌تر، فلسفی‌تر و پذیراتر در برابر همه نقص‌های جهان بدل کرده‌است. یک فرد مالیخولیایی با چیزی ‌که آشکارا بسیار نامطلوب و ناامیدکننده است با یک “البته”ی توجیه‌کننده مواجه می‌شود:
• البته که آن شریک زندگی می‌خواهد به‌هم بزند (به همین دلیل ساده که آدم‌ها با این عادت بزرگ شده‌اند)
• البته که کسب‌وکار در حال افول است.
• البته که دوستان آدم همیشه صداقت ندارند.
• البته که دکتر مراجعه به یک متخصص را پیشنهاد می‌کند.
این‌ها همه چیزهای ترسناکی هستند که در طول زندگی برای همه ما پیش می‌آید.

🔹فرد مالیخولیایی در برابر توهم آزار دیدن یا همان پارانویا مقاومت می‌کند: مطمئناً قرار است اتفاقات بدی بیفتد، ولی نه لزوماً برای آن‌ها و نه لزوماً به این‌خاطر که آن‌ها کار اشتباهی انجام داده‌اند؛ این فقط چیزی است که برای همه انسان‌های ناکامل که زمانی در این جهان زیسته‌اند رخ می‌دهد. شانس همه به زودی تمام می‌شود. فردِ دچار به مالیخولیا مدت‌هاست که فاجعه را مسلم دانسته است.

🔹اما آن‌ها بدبین نیستند. مالیخولیایی‌ها از بدبینی به‌عنوان دفاعی در برابر ناامیدی خود استفاده نمی‌کنند و درصورت آسیب دیدن الزاماً همه‌کس و همه‌چیز را مقصر نمی‌دانند. آن‌ها هنوز هم می‌توانند از چیزهای کوچک لذت ببرند و امیدوار باشند که هر از چند گاهی یکی دو قضیه هم ممکن است درست پیش برود. آن‌ها فقط می‌دانند که هیچ تضمینی وجود ندارد.

🔹فردی که به مالیخولیا دچار است به‌یک‌باره و به‌طرزی تکانشی دچار فروپاشی هیجانی نمی‌شود. این حس برای آن‌ها غریبه نیست. لحظاتی هست که به زیر پتو می‌خزند و گویی پایانی برای حال زارشان نمی‌بینند؛ اما این لزوماً رفتار عادی این افراد نیست. نه این‌که غمگین نباشند، بلکه غمشان در طول سالیان دراز قطره‌قطره دریای روحشان را پر کرده ‌است، بنابراین کمتر تمایل دارد در مواجهه با بحران‌ها مانند سیلاب بیرون بیاید.

@eudemonia

در دفاع از مالیخولیا (۲/۲)
مدرسهٔ زندگی
ترجمهٔ لیلا دیانتی‌زاده

🔹مالیخولیا بر پایه‌ی این آگاهی که همه چیز ناقص و معیوب است شکل گرفته، نه این‌که امروز و دیروز، روز ما نبوده و نه این‌که یکی دو نفر آدم بدی بوده‌اند؛ بلکه به‌طورکلی شکافی عظیم هست بین آن‌چه در ایده‌آل‌ترین شکل خود باید باشد با چیزی که واقعا هست؛ بین چیزی که می‌خواهیم با چیزی که باید برایش آماده باشیم. درواقع مالیخولیا حساسیت بیش‌از‌حد در برابر وجوه تاریک‌تر و درسایه‌فرورفته‌ی وجود است: در یک روز آفتابی، جشن تولد و اولین بوسه.

🔹فرد مالیخولیایی مانند موجودی بدون پوست است، او همه نامهربانی‌ها و سختی‌ها را بدون واسطه حس می‌کند. هیچ‌وقت نمی‌تواند شکافی را که بین واقعیت و امید وجود دارد، فراموش کند. آن‌ها آرزوی ارتباط نزدیک با دیگران را دارند، اما چیزی‌که دریافت می‌کنند حیله و فریب است، کلامشان درک نمی‌شود و میل و عطش‌شان پاسخی نمی‌گیرد. آن‌ها خود را قربانی کوتاهی زمان می‌دانند؛ چه‌بسا بخواهند کارهایی انجام دهند ولی هنوز نیاز دارند ببینند و تجربه کنند اما زمان اندکی برایشان باقی مانده ‌است. آن‌ها به اینکه چطور استعدادهایشان را تلف می‌کنند آگاه‌اند و می‌دانند که تنها بخش بسیار ناچیزی از این استعدادها ممکن است قدرت بروز پیدا کند.

🔹آن‌ها با توجه به خلق‌وخوی خود و علیرغم این‌که احساس می‌کنند در جهان اشتباهی هستند، به‌طور ویژه‌ای پذیرای نشانه‌هایی کوچک از زیبایی و خوبی‌اند. گل‌ها، لحظه‌ای لطیف در یک کتاب کودکانه، لطفی غیرمنتظره از فردی که خیلی‌کم می‌شناسندش، نوری که به هنگام غروب خورشید روی دیواری کهنه می‌افتد، همه این‌ها می‌تواند آن‌ها را عمیقاً تحت تاثیر قرار ‌دهد.

🔹بخش زیادی از مالیخولیای آن‌ها در هنر تجلی یافته و خلاصه می‌شود: نقاشی‌ها، ترانه‌ها، ساختمان‌ها و اشعار مالیخولیایی. هنر، برای آن‌ها تنها یک سرگرمی نیست بلکه محافظی است در برابر تنهایی سخت و طاقت‌فرسا. با وجود تمایل بی‌بدیل‌شان به برقراری ارتباط، احتمال اینکه آن‌ها در تنهایی خود حس بهتری داشته باشند بیشتر است، چون تنهایی همچون سپری است که از آن‌ها در برابر همه روابط ساختگی و غیرصادقانه محافظت می‌کند.

🔹مالیخولیایی‌ها به‌خصوص زمانی‌که مجبورند شاد و امیدوار و هدفمند باشند، بیشتر رنج می‌‌کشند. تاثیر محیط بر فرد مالیخولیایی نباید نادیده گرفته شود؛ تحمل دشواری مناسبات محیط کار، یا مثلا جامعه‌ی مصرف‌گرا می‌تواند آن‌ها را بیشتر آزرده کند. هم‌چنین در برخی کشورها و شهرها ممکن است این احساس رواج بیشتری داشته‌باشد. مالیخولیا به‌طور طبیعی در شهرهای “هانوی” و “برمن” وجود دارد؛ و این حس تقریباً در “لس‌آنجلس” سخت ممکن است دوام بیاورد و یا توجیهی بپذیرد.

🔹هدف از بازتعریف مفهوم مالیخولیا این است که به‌گونه‌ای به درک درستی از خودمان یاری‌مان کند تا بتوانیم احوالاتمان را به شکلی مشخص‌تر و با آگاهی از اهمیتی که دارند با دیگران به اشتراک بگذاریم. یک جامعه می‌تواند به درجه‌ای از تمدن برسد که آمادگی درک اهمیت نقش احساسات را پیدا کند. این درک درواقع به‌معنای پذیرا بودن دربرابر ایده‌هایی همچون یک رابطه‌ی عاشقانه مالیخولیایی یا یک فرزند مالیخولیایی، سرگرمی‌های مالیخولیایی یا فرهنگ سازمانی مالیخولیایی است.

🔹در برخی قرون همچون سده ۱۴۰۰ در ایتالیا، دوران اِدو در ژاپن و اواخر قرن نوزدهم در آلمان، مالیخولیا در بین افراد شایع‌تر بوده‌است، به گونه‌ای که به آن‌ها کمک می‌کرد از برملا شدنش کمتر احساس سرخوردگی یا بیگانگی کنند. هدف باید ایجاد دنیایی باشد که در آن آگاهی بیشتری از چیستی مالیخولیا وجود داشته ‌باشد و افراد مالیخولیایی بیشتر پذیرفته شوند.

🔹با برگرداندن مفهوم مالیخولیا به جایگاه اصلی‌اش می‌آموزیم که صادقانه‌ترین راه برای آشنایی با کسی، تمرکز بر روی کار یا پیشینه‌ی وی یا سوال در مورد خانواده‌شان یا با سیاست با آن‌ها برخورد کردن نیست، بلکه این است که همیشه به‌سادگی، مستقیم، با مهربانی و همدلی بپرسیم: دوست داری بهم بگی چی اینجوری ناراحتت کرده؟

منبع:
https://dpsychotherapy.com/melancholey-is-best-despair/
(با اندکی ویرایش)

@eudemonia

📝 چالش اخلاقی ازدواج

آدمي غالبا تكليف خودش را درباره ازدواج نمي‌داند. در حالي كه اقدام به ازدواج در جامعه ما پيچيدگي خود را دارد، بحث درباره درستي يا نادرستي آن پيچيده‌تر است. كساني سقراط‌گونه از نهاد ازدواج دفاع مي‌كنند و معتقدند در هر صورت ازدواج خوب است. انسان اگر ازدواج موفقي داشته باشد، خوشبخت مي‌شود و اگر ازدواج ناكامي داشته باشد، فيلسوف مي‌شود. معروف است كه همسر سقراط، گزانتيپه، آنقدر عرصه خانه را بر سقراط تنگ كرده بود كه او مي‌زد به كوچه و خيابان و آنجا فلسفه‌ورزي مي‌كرد. 
در مقابل، كساني معتقدند كه اصولا اقدام به ازدواج نادرست است و ازدواج در نهايت سبد عواطف باطله است. ازدواج در نهايت ما را خسته، فرسوده و درمانده مي‌كند. اسكار وايلد جلوتر مي‌رود و ادعا مي‌كند: «ازدواج هم مثل سيگار موجب تباهي و فساد اخلاق است، منتها خيلي گران‌تر تمام مي‌شود.»

گروه سومي معتقدند كه چه ازدواج كنيم و چه ازدواج نكنيم، پيشمان خواهيم شد. كي‌ير كه‌گور، متفكر و الهي‌دان دانماركي، در كتاب «اين يا آن»، مدعي مي‌شود كه اصولا اقدام‌ها و عدم اقدام‌هاي ما در نهايت مايه پشيماني است. ازدواج هم از اين حكم بيرون نيست.
باري، در اين ميانه من خودم هوادار سقراط و نهاد ازدواج هستم. بيش از ده سال پيش كه بحث ازدواج در فضاي مجازي بالا گرفته بود و من در معرض پرسش دانشجويانم قرار داشتم، مقاله «ازدواج به‌مثابه اقدامي اخلاقي: پاسخ به سه استدلال» (1392) را نوشتم و در آن از ازدواج دفاع كردم و كوشيدم به اشكال‌هايي كه پيش كشيده شده بود و ازدواج را امري غيراخلاقي مي‌دانست، پاسخ دهم. هنوز هم از اين موضع دفاع مي‌كنم و معتقدم كه بهترين نهادي كه در نهايت مي‌تواند شهروندان مسوول بار آورد، ازدواج است. ازدواج به ‌خودي ‌خود خير است و زمينه‌ساز خيرات ديگر هم مي‌شود. از قضا مطالعاتي كه بعدها در روانشناسي تكاملي داشتم اين موضوع را تقويت كرده است.

البته به پيچيدگي موضوع وقوف دارم و نمي‌خواهم از هر نوع ازدواجي و به هر قيمتي دفاع كنم. در واقع، اشكالاتي كه به نهاد ازدواج مي‌شود بسيار جدي است. با اين همه، سخنم آن است كه در مجموع نهاد ازدواج در گذر زمان نشان داده است كه نهادي كارآمد و مفيد  و براي يك زندگي بهينه لازم است. جامعه‌شناسي چون گيدنز هم با بررسي موقعيت ازدواج در گذشته و حال بر اين باور است كه اين نهاد با وجود دشواري‌هاي موجود همچنان به حيات خودش ادامه خواهد داد.

البته مي‌دانم كه مخالفان اين نظر، شواهد متعددي عليه من ارايه خواهند كرد و مي‌كوشند نشان بدهند كه ازدواج به اين سادگي قابل‌دفاع نيست. با اين همه به نظر مي‌رسد كه بايد اين مساله را از جوانب گوناگوني ديد. كتاب «درباره ازدواج: جستارهايي فلسفي» (تاليف و ترجمه مهدي اخوان، تهران، كرگدن، 1403) درآمد خوبي جهت يافتن منظري مناسب براي بحث درباره ابعاد مختلف اخلاقي ازدواج است. در اين كتاب شاهد ترجمه و تحليل سه مقاله كليدي درباره اخلاقي بودن يا نبودن ازدواج هستيم. من اين مقالات را قبلا در مقاله خودم بررسي كرده بودم. اما اين كتاب شامل مباحث ديگري است كه در واقع تمهيد و صحنه‌آرايي بحث درباره ازدواج است. جنبه قابل‌تامل اين كتاب، مرور تاريخي ديدگاه فيلسوفاني چون افلاطون، كانت، نيچه و گابريل مارسل و الهي‌داناني چون آگوستين و كي‌ير كه‌گور در قبال نهاد ازدواج است. حال هر موضعي در قبال ازدواج داشته باشيم، اين كتاب مايه خوبي به دست مي‌دهد تا درباره سويه اخلاقي ازدواج و چالش‌هاي آن بينديشيم.

سيدحسن اسلامي اردكاني
ستون #در_ستایش_جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۵ آذر ۱۴۰۳

instagram: eslamiardakani
telegram: @hassan_eslami