زندگی آرمانی

▪️از قدیم‌الایام این بحث میان فیلسوفان، چه در غرب و چه در شرق میان حكمای یونان، هند و چین قدیم مطرح بوده است. بحثهای خیلی مفصل و جذابی در این باره هست، اما من فقط یك تصویر از زندگی آرمانی ارائه می‌دهم كه آن را قبول دارم و با قبول آن بحثهای بعدی معنادار می‌شود. این تصویر از آن خانم سوزان ولف است و ریشه‌اش به زمان كنفسیوس و اپیكور بازمی‌گردد، اما خانم ولف آن را تنسیق فلسفی و روانشناختی كرده و من از آن دفاع می‌كنم. در جای دیگری در این باره بحث كرده‌ام كه به نظر خانم ولف زندگی آرمانی سه خصوصیت دارد: خوب است، خوش است و معنادار است و اگر یكی از این سه را نداشته باشد آرمانی نیست. خوب بودن زندگی یعنی اخلاقی بودن، همان معنایی كه مدنظر افلاطون بود، یعنی زندگی‌ای كه بر اساس اصول، قواعد یا احكام اخلاقی باشد.

▪️زندگی خوش زندگی‌ای است كه در آن لذات روانشناختی به بیشترین حد ممكن وجود داشته باشند و حتی‌المقدور از درد و رنج به دور باشد. به نظر روانشناسان، به خصوص در قرون اخیر، خوش بودن زندگی بسیار متوقف بر سلامت روان است و لااقل شرط لازم آن است (بعضی حتی آن را شرط لازم و كافی می‌دانند). اینكه ما به عنوان انسان چه چیزی را جزو لذات می‌دانیم و چه چیزی را جزو آلام و از چیزی چقدر لذت یا الم می‌بریم به طبیعت انسانی، فرهنگی كه در آن زندگی می‌كنیم و سنخ روانی ما بستگی دارد. بنابراین، ولف، بر خلاف كسانی كه زندگی خوب (اخلاقی) را شرط لازم و كافی زندگی آرمانی می‌دانند، زندگی خوب را فقط شرط لازم می‌داند.

▪️دو مؤلفه‌ای که تا اینجا گفتیم، مؤلفه‌های زندگی آرمانی از نظر ابوالعلاء معری و، نظیر ایرانی‌اش، عمر خیام است، كه از این جهت به‌شدت تحت تأثیر ابوالعلاء بود؛ خوبی زندگی این است كه انسان كمترین درد و رنج را به دیگران برساند و خوشی آن در این است كه بیشترین لذت را به خود برساند و بنابراین، در واقع خوشی زندگی مقید می‌شود به خوبی زندگی، والا انسان می‌توانست برای خوشی زندگی به دیگران ظلم كند. اما خانم ولف از مؤلفۀ سومی هم نام می‌برد و آن معناداری زندگی است. «معنا» در تركیب معناداری زندگی سه معنی دارد: الف) هدف زندگی؛ ب) ارزش زندگی؛ ج) كاركرد زندگی. در اینجا معنای اول منظور است، یعنی زندگی آرمانی زندگی‌ای است خوب، خوش و دارای ارزش.

▪️آیا ممكن است زندگی‌ای خوب و خوش باشد اما دارای ارزش نباشد؟ یكی از فیلسوفان قرن بیستم به نام تیلور برای نشان دادن وجود چنین زندگی‌ای از اسطورۀ سیزیفوس مثال می‌زند كه مغضوب خدایان شد و مجازاتش این بود كه در تمام طول عمر بی‌پایانش صبحگاه صخره‌ای را تا نوك كوهی بالا ببرد و به وقت غروب كه به چندقدمی قله می‌رسید صخره از دستش رها می‌شد و باز روز دیگر از نو شروع می‌كرد. این زندگی تكرار مكررات است، یعنی می‌داند كه از این تكرار هیچ سودی نمی‌برد، اما روز بعد باید بازهم تكرار می‌كرد. حالا فرض كنید كه خدایان آمپولی به سیزیفوس تزریق كرده باشند و او كاری را كه با بی‌میلی انجام می‌داد با عشق انجام دهد و بنابراین چون شاد است زندگی خوشی داشته باشد (البته خوشی غیر از شادی است، اما شادی بزرگترین مؤلفۀ خوشی است)، با این حال یك ناظر بیرونی این زندگی را بی‌ارزش می‌داند، چون نهایتاً چیزی عاید سیزیفوس نمی‌شود. تیلور این مثال را نقل می‌كند تا نشان دهد كه چنین زندگی‌ای امكان دارد. از این رو، كسانی مثل خانم ولف معتقدند كه زندگی آرمانی باید ارزش زیستن هم داشته باشد، یعنی در مجموع سودش بیش از هزینه‌هایش باشد یا لااقل هزینه‌هایش بیش از سودش نباشد.

مصطفی ملکیان، روانشناسی اخلاق، جلسه۴۴

@eudemonia

دین چه چیزی به ما می‌دهد که علم نمی‌تواند بدهد؟

احترام به دین در هر گوشه از زندگی امروزی نه تنها در میان خداناباوران و روشنفکران بلکه در میان بسیاری از عموم مردم هم از بین رفته است. بعید نیست که نسل بعدی جوانان نسبت به گذشته کمترین ارتباط را با دین داشته باشد. دلایل موجهی برای این نارضایتی وجود دارد: تداوم افشاگری‌ها از بدرفتاری کشیشان و روحانیون، جنگ جهادیون علیه «کفار»، و ترویج خصومت علیه چندفرهنگی و فرهنگ سکولار. این تقارنِ رفتار بد و اخبار بد باعث شده است که آدم‌های زیادی نظر آن متخصص زیست‌شناسی تکاملی (ریچارد داوکینز) را قبول کنند که می‌گوید: «برای پیشرفت انسان، بهترین کاری که می‌توانیم بکنیم این است که ایمان مذهبی را آن‌قدر تضعیف کنیم تا کاملاً از بین برود.»

متن کامل: https://goo.gl/mxizuk

کافیست بدانم کدام مسائل، کدام حوزه‌ها و کدام آدمها ربطی به من ندارند تا نیمی از مشکلات ناپدید ‌شوند
بلکُم بیشتر

@siavashnikpoor

دو هفته پیش گربه‌ای را گرسنه و زخمی و عفونت‌زده کنار پیاده‌رو پیدا کردیم. نمی‌توانست درست راه برود و می‌لنگید. بعد معلوم شد دندانهایش شکسته است و فقط یک دندان دارد و چون نمی‌توانسته غذای درست و حسابی بخورد به‌شدت ضعیف شده بود و مستعد بیماری. احتمالاً آخرین روزهای عمرش بود. اسمش را گذاشتیم عزیزآقا!

عزیزآقا را بردیم درمانگاه و دو هفته تحت درمان بود. حالا زخم دستش خوب شده و می‌تواند-البته آرام و با احتیاط- راه برود. عفونتی که کل بدنش را گرفته بود با سرم‌درمانی خوب شده است. به دلایل مختلف، عزیز باید برگردد به محلۀ خودش. اما یک مشکل مهم دارد: چون دندان ندارد، فقط می‌تواند غذای نرم بخورد و باید به لحاظ تغذیه‌ای کسی در آن محل هوایش را داشته باشد. باید کسی را پیدا کنیم که بتواند در نزدیکی‌های موزۀ زمان (محلۀ زعفرانیه) به عزیز غذارسانی کند. اگر ساکن تهرانید و می‌توانید کمک کنید به من
@BabakAbbaasi
پیغام بدهید، یا این متن را در گرو‌ه‌های حمایت از حیوانات همرسان کنید. ممنونم.
@eudemonia

عزیزآقا، دو هفته پیش

عزیزآقا، دیروز

چرا زیستن در حال دشوار است؟ بدن چه سهمی در این میان دارد؟
نوستالژی چگونه گذشته را ویرایش و دستکاری می‌کند؟
#ذهن_آگاهی
#نوستالژی

@persianschooloflife
@eudemonia

«من معتقدم زندگی عبارت است از مقدار زمانی محدود، انرژی ای محدود و توجهی محدود که درست مثل هر دارائی دیگری می تواند به خوبی و به درستی استفاده شود، یا پس انداز شود یا مصرف شود یا به کار گرفته شود یا دزدیده شود یا اسرافکاری شود یا در پستو نهان شود.»
هنری دیوید ثورو

@siavashnikpoor

یودمونیا (eudemonia) چیست؟

▪️یودمونیا واژه‌ای یونانی است به معنای خوب زیستن و شادکامی و نیکبختی.

▪️ما آدمیان همواره و در لحظه لحظۀ زندگی‌مان به دنبال اهدافی هستیم، و به دنبال هر هدفی که باشیم لابد چیز خوبی در آن هدف دیده‌ایم (وگرنه معنی ندارد وقت و انرژی‌مان را صرف دنبال کردن برخی اهداف غیرخوب کنیم).

▪️به نظر ارسطو، آن چیز خوبی که در پس و پشت تمام اهداف متنوعی که ما انسان‌ها دنبال می‌کنیم، نهفته است یک چیز واحد است، و آن «یودمونیا» است. برای این واژۀ یونانی معناها و معادل‌های مختلفی ذکر شده است. قدیمی‌ترین و آشناترین معادل آن برای ما واژۀ «سعادت» است. اما امروزه بیشتر آن را به شادکامی، نیکبختی، خوب زیستن، زندگی خوب ترجمه می‌کنند.


▪️ارسطو معتقد بود که برای ما جست‌وجوی زندگی خوب امری اتفاقی یا انتخابی نیست، به این معنا که بتوان در پی آن نبود و دنبال چیز دیگری بود. این در سرشت ماست که در هر کاری هدف اصلی ما نیکبختی است، ولو اینکه در ظاهر در پی هدفی باشیم که نامش نیکبختی نباشد.

▪️حال اگر معلوم شود که هدف نهایی ما «زندگی خوب» است، معیار مهمی خواهیم داشت که کارهایی را که در حال انجامشان هستیم یا قصد انجامش را داریم، به محک آن بزنیم: کاری که دارم انجام می‌دهم یا ممکن است در آینده انجام بدهم، چه‌قدر مرا به زندگی خوب نزدیک می‌کند؟

#ارسطو #نیکبختی #خوب_زیستن #زندگی_خوب

@eudemonia

‍‍ ‍‍ خِرَدی که از زندگی فضیلت‌مند حاصل می‌شود کمک می‌کند تا برای خودتان آنقدر حرمت قائل شوید که بدانید مرکز عالم نیستید؛ آنگاه ستارۀ قطبی راه را به شما نشان خواهد داد.

پنجاه گام آگاهانه تا عزت نفس. ترجمۀ پیوند جلالی. انتشارات ارجمند (در دست چاپ).

@mindfulliving

هنرِ مردن

▪️فرهنگ انکار مرگ افرادی را پرورش می‌دهد که برای مرگ آماده نیستند؛ افرادی که دلباختگی‌شان به جوانی و سلامتی باعث می‌شود در مواجهۀ با بیماری و کهنسالی پر از دلهره، افسردگی وناامیدی شوند. اما به‌تازگی نویسندگانی خوش‌بین به مرگ تلاش می‌کنند هراسمان از مرگ را کمتر کنند. شاید اگر بخواهیم «مرگ خوب» را همچون بخشی از «زندگی خوب» جانی تازه دهیم، لازم باشد به جایگاه مرگ در داستان‌هایی که دربارۀ خود می‌گوییم بیشتر بیندیشیم.

از متن:

▪️اگر بخواهیم از فرهنگی بیمارگون و مرگ‌هراس به سوی فرهنگی متعادل‌تر حرکت کنیم، لازم است سنت فرهنگی‌مان را بازنگری کنیم، سنتی که در مقابل مرگ سکوت می‌کند. همین عقیده است که زیربنای جنبش خوش‌بین به مرگ است، گروه نامنسجمی از هنرمندان، نویسندگان، دانشگاهیان و متخصصان خاکسپاری که مشتاق گفت‌وگوی آزادتر دربارۀ مرگ هستند. گو این که کیتلین داوتی، متصدی خاکسپاری و نویسنده، در زندگینامۀ پرفروش خود دود در چشمانتان می‌رود، اینطور شرح می‌دهد: «فرهنگِ منکر مرگ مانع رسیدن به مرگ شایسته است».

▪️کمترین اثر آن است که فرهنگ انکار مرگِ ما افرادی را می‌آفریند که برای ناگزیری مرگ آماده نیستند، فرهنگی که در آن هر فردِ در حال مرگ باری از تصمیمات تلخ درمانی، درگیری‌های حقوقی و اختلافات مالی بر دوش خانواده و دوستانش می‌گذارد که با کمی دوراندیشی می‌شد از آن‌ها اجتناب کرد. در بدترین حالت، انکار مرگ جامعه‌ای دلباختۀ جوانی و سلامتی ایجاد می‌کند که ناتوانی‌اش در مواجهۀ با مرگ سرچشمۀ احساسات توان‌کاهِ دلهره، افسردگی و ضعف در برخورد با بیماری و کهنسالی است.

▪️همانطور که داوتی در پایان زندگینامۀ خود تصدیق می‌کند، «غلبه بر ترس‌ها و تصورات غلط دربارۀ مرگ کار آسانی نیست». او از کتاب‌های راهنمای روحی قرون وسطی الهام می‌گیرد که به «هنر مردن» معروف هستند. بحث می‌کند که باید چگونه مردن را از نو بیاموزیم -روندی که با پذیرش آزاد تفکرات، ترس‌ها و عقایدمان دربارۀ مرگ می‌آغازد. مواجهۀ با مرگ چون مسئله‌ای یواشکی فقط کار را خراب‌تر می‌کند. وی در پایان می‌نویسد، «پس بیایید در عوض میرایی خود را جانی تازه دهیم و در دنیای مدرن هنر مردن خود را با قلم‌های جسور و نترس بنویسیم».
@eudemonia
تخمین زمان مطالعه: ۱۵ دقیقه

متن کامل:
http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9078/

تمثیلی از شوپنهاور: جوجه‌تیغى‌ها و حفظ فاصلۀ ایمن در روابط انسانى

گروه جوجه‌تیغی ها را در زمستان تصور كنید.

جوجه‌تیغی‌ها دارند یخ می‌زنند، به هم نزدیك می‌شوند تا همدیگر را گرم كنند ولی آن‌ها تیغ دارند و وقتی به هم نزدیك می‌شوند یكدیگر را زخمی می‌كنند پس مجبور هستند از هم جدا شوند. ولی دوباره سردشان می‌شود و مجبور می‌شوند به سمت هم برگردند. این روند همین‌طور تكرار می‌شود.

آن‌ها همدیگر را رها می‌كنند و یخ می‌زنند ، نزدیك می‌شوند و همدیگر را می‌خراشند، دقیقا مثل آكاردئون...

ما هم مثل جوجه‌تیغی‌ها هستیم. نیاز ما برای همدردی، مهربانی، شادی و نزدیكی انسانی، ما را به یكدیگر نزدیك می‌كند ولی عقاید دیگران، عادت‌های عجیب‌شان، موضع سیاسی‌شان و حتی بوی آن‌ها ما را مجبور می‌كند از هم دور شویم.
ما دائما بین اشتیاق و طرد شدن در حال حركت به جلو و عقب هستیم. همان‌طور كه شوپنهاور گفته، بین انزوا و لودگی در حال نوسان هستیم.
چگونه می‌توانیم بر این وضع غلبه كنیم؟

شوپنهاور یك جواب صریح و واضح برای این سوال دارد: با مؤدب بودن، و حفظ فاصله توأم با شفقت، با نزدیك بودن ولی حفظ فاصلۀ لازم.

@persianschooloflife
@eudemonia

چرا فلسفۀ زندگی رواقی مهم است؟
@eudemonia
(برای دیدن فیلم با زیرنویس روی لینک زیر کلیک کنید نه روی فیلم) https://www.aparat.com/v/rmfN4

می‌گویند کوتاه‌ترین داستان جهان متعلق به ارنست همینگوی است در شش کلمه:

«برای فروش: کفش بچه، هرگز پوشیده نشده».

اما این داستان/آگهی فروش(در سایت دیوار) از داستان همینگوی کوتاه‌تر است(پنج کلمه) و تازه واقعی هم هست:

فروش قبر به علت مهاجرت:
https://divar.ir/v/Dzl8Si4Fy

#خوب_زیستن
#خوب_مردن

دربارۀ حسادت؛ فایل صوتی سخنرانی دکتر آذرخش مُکری در سمپوزیوم رشک و حسد
#حسادت
@DrAzarakhshMokri
@eudemonia

تفکر نقادانه
نشست پنجم

مغالطات آماری و احتمالی:
سوگیری های شناختی و دلایل تکاملی آنها

با حضور:
دکتر حسین شیخ رضایی

شنبه 12 آبان ماه،ساعت 18
خیابان انقلاب،خیابان وصال،کوچه نایبی
@bashgahandishe

داستایوفسکی،
غو‌اص اعماق روح

@persianschooloflife
@eudemonia

اگر نمی خواستم ادای آدمهای همیشه بدبخت همواره در مخمصه را درآورم، می گفتم زندگی بهتر از آنی با من تا کرد که توقعش را داشتم.
حیف که مجبورم. می فهمید! مجبورم.
@siavashnikpoor

اگر نتوانی از شستن ظرف‌ها لذت ببری، از کاری هم که قرار است بعد از آن انجام دهی لذت نخواهی برد.
- تیک نات هان

@mindfulliving