به یاد دانشجویان ازدست‌رفتۀ دانشگاه علوم و تحقیقات
@eudemonia

همانطور که از آنچه زهر به نظر می‌رسد به صورت دارو استفاده می‌کنند، از رنج‌ات به عنوان راهی برای شفقت نسبت به همگان استفاده کن.
@mindfulliving

اکت را از کجا آغاز کنیم؟
#بابک_عباسی

۱. رویکرد درمانی «پذیرش و پایبندی»(Acceptance and Commitment Therapy) یا همان #اکت را در بافت‌های مختلفی می‌شود طرح کرد: مثلا در مقام معرفی مکاتب و نظریه‌های روان‌شناسی، یا مرور تاریخ روان‌درمانی، یا به عنوان یکی از حلقه‌های تاریخ رفتاردرمانی... اما یک زمینۀ دیگر، افزون بر اینها، طرح این رویکرد در چارچوب ارسطوییِ «خوب زیستن»(یودایمونیا) است. در اینجا سعی خواهم کرد اکت را در این چارچوب معرفی کنم.

۲. در معرفیِ مولفه‌های رویکرد اکت نیز می‌توان از معرفی‌های رایج و ترتیبی که در آن‌جا می‌آید کمی پا فراتر گذاشت. در کتاب‌های آموزشی اکت، که مؤسسان و شارحان این رویکرد نگاشته‌اند(مثلا کتاب‌های استیون هیز و راس هریس)، بحث معمولا با موضوع رنج آغاز می‌شود. در این تقریر، نقطۀ عزیمتِ اکت رنج انسان، و پایداری(persistence) آن در زندگی است(مقصد هم کمک به انسان‌ها برای قدم برداشتن در مسیر انعطاف‌پذیری روانی و عاطفی است): با مبحث رنج و دیگر عواطف و احساسات منفی شروع می‌کنند و پس از معرفی مفاهیم و تکنیک‌های اکت، در پایان به مبحث ارزش‌ها و شفاف‌سازی ارزش‌ها می‌رسند. پس ترتیب رایج این‌گونه است: با مبحث رنج آغاز می‌شود و با مبحث زندگی بر مبنای ارزش‌ها به پایان می‌رسند.
نقطۀ عزیمت رنج مبدئی بسیار قدیمی است. تعالیم بودا هم با معرفی اصل رنج و چهار حقیقت شریف دربارۀ رنج شروع می‌شود. اما دربارۀ اکت شاید بشود این ترتیب را جور دیگری هم چید. به این معنا که از آخر شروع کرد: از ارزش‌ها.
گنجاندن مبحث ارزش‌ها در یک رویکرد درمانی، یکی از مهم‌ترین مشارکت‌های این رویکرد در روان‌درمانی معاصر است که هم آن را به فلسفه پیوند زده هم به غنای مفهومی آن کمک کرده است.

۳. اما وارونه کردن ترتیب معرفی مولفه‌های اکت چه مزایایی دارد؟ به‌طور خیلی خلاصه:

۳-۱. آغاز کردن از ارزش‌ها سبب می‌شود، در ادامه، تعلیم پایدار بودن رنج و پذیرش آن معنادار شود. تمایل به رنج، به جای اجتناب از آن، فقط از چشم‌انداز ارزش‌ها معنادار است. وگرنه دشوار بتوان برای رنج معنایی یافت.

۳-۲. معلوم می‌شود که هدف چیست که به خاطر آن باید احوال و مقامات سخت و دشوار را تاب آورد. همچنین بقیۀ تکنیک‌های اکت همه در خدمت زیستن بر مبنای ارزش‌ها خواهند بود. ارزش‌ها مانند یک مغناطیس(آهنربا) تمام دیگر مولفه‌ها را آرایش و نظم و سازمان می‌دهد.

۳-۳. با شروع کردن از ارزش‌ها می‌توان اکت را به ایدۀ «سفر قهرمان»(#جوزف_کمبل) پیوند زد. با شروع کردن از این نقطۀ عزیمت، شما از همان ابتدا به سالک راه آگاهی و روشنایی تبدیل می‌شوید.

۳-۴. چهارمین و آخرین مزیت این است که با این صورتبندی، اکت نه صرفا در خدمت حل یک مشکل(مثلا بی‌تابی در برابر احساسات و عواطف منفی) بلکه در رویکردی کل‌نگر در خدمت خوب زیستن خواهد بود زیرا ارزش‌ها در خدمت خوب زیستن‌ هستند.

بر اساس پیشنهاد بالا، در بازگشایی پروندۀ اکت از مبحث ارزش‌ها شروع خواهیم کرد.

#اکت #ارزشها

@eudemonia

اولویت با کدام است: اهداف یا ارزش‌ها؟
#راس_هریس
@Eudaemonia
ترجمهٔ ویدیو👇🏼

ترجمهٔ ویدیوی بالا👆🏼

▪️جامعه و اطرافیان دائماً ما را به این سمت سوق می‌دهند که برای زندگی خوب باید به اهدافی برسیم: به دست آوردن شغل و پول، داشتن خانه‌ای بزرگ و فرزندانی، اتومبیلی گرانقیمت و تعطیلاتی رؤیایی . . . و شادکامی را در رسیدن به این‌ اهداف می‌دانند. هدف، هدف، هدف،...

▪️حقیقت آن است که اگر شما کارها را خوب پیش ببرید و در رسیدن به این هدفها موفق شوید، برای لحظاتی لذت خوشبختی را خواهید چشید. اما این زیاد دوام نمی‌آورد زیرا باید دنبال هدف بعدی باشید و هدف بعدی... در چنین حالتی تمام زندگی‌تان صرف عرق ریختن برای رسیدن به اهداف می‌شود: از هدفی به هدفی دیگر و از هوسی به هوسی دیگر. و در نهایت دیگر رمقی برای شما نخواهد ماند. این آن چیزی بود که میخواستید؟!

▪️اما راه متفاوتی هم برای زیستن هست، که عبارت است از زندگی با اولویت دادن به ارزش‌ها (به جای اهداف).
دو کودک را در نظر بگیرید که با والدینشان عازم سفری چند ساعته به شهر بازی هستند. کودک اول که حواسش فقط به هدف است مدام می‌پرسد که رسیدیم؟ نرسیدیم؟ پس چه شد؟ چنین سفری که تماماً معطوف به هدف(رسیدن به شهر بازی) باشد، مدام در معرض ناکامی است. اما کودک دوم، برایش ارزش‌ها مهم‌تر از اهداف است. البته کودک دوم هم همان هدف کودک اول را دارد (رسیدن به شهر بازی). اما در کنار این، او ذوق و اشتیاق چیزهای دیگری را هم دارد، چیزهایی مانند کنجکاوی، ماجراجویی، تفریح و خوش گذراندن. مسیر سفر برای این کودک پر از ماجراجویی و چیزهای تازه است: خانه‌های روستایی، مزرعه‌های کنار جاده، گاو و گوسفندهایی که در چمنزارهای بزرگ مشغول چرا هستند.. بزرگراهها، ماشینهای رنگارنگ در جاده و.. این کودک در مسیرش به سوی مقصد(هدف) قدردان خودِ این سفر هم هست.

▪️هر دو به شهر بازی می‌رسند و آنجا اوقات خوشی را می‌گذرانند زیرا هر دو به هدفشان رسیده‌اند اما برای کودک اول خودِ سفر ثمری نداشته است حال آنکه سفر کودک دوم پرثمر بوده است.

▪️در مسیر برگشت به خانه هم کودک اول مدام نق می‌زند که پس کی به خانه می‌رسیم؟ نرسیدیم؟ او فقط دنبال اهداف است، و البته کلافه هم است. اما کودک دوم با حسی از شگفتی بیرون را تماشا می‌کند: اینکه شبها چقدر قیافۀ دنیا عوض می‌شود، روشنایی و سوسو زدن چراغ خانه‌ها را می‌بیند و برق زدن چشم گربه‌ها را.

حالا فرض کنید ماشین در راه شهربازی خراب شود. هر دو کودک از این که به هدف نرسیدند غمگین خواهند بود اما کودک دوم دست‌کم سفر پرثمری داشته است و از ماجراهای سفر لذت برده است. وقتی جرثقیل برای بردن ماشین آنها می‌آید، داد کودک اول به هوا می‌رود: چرا این‌طور شد؟ این درست نیست، این عادلانه نیست. ما می‌خواستیم برویم شهربازی! اما کودک دوم این بار از بالای جرثقیل با کنجکاوی بیرون را نگاه می‌کند که از ارتفاعی بالاتر از سطح ماشین‌ها دنیا چطور دیده می‌شود!

▪️تفاوت مهم زندگی‌ای که در آن بر ارزش‌ها تاکید می‌شود با زندگی‌ای که تمام توجه ما به اهداف معطوف است، همینجاست: در زندگیِ مبتنی بر ارزش، به دلیل اینکه در هر قدمی که به سوی اهداف‌مان برمی‌داریم با ارزش‌هایمان زندگی می‌کنیم، راضی و خشنود خواهیم بود چون لحظاتمان پرثمر است- حتی اگر به اهداف‌مان نرسیم.

(ترجمهٔ ویدیو: کانال خوب زیستن )

@Eudaemonia

⁠⁣⁠⁣#ارزشها(۲)

▪️ارزش‌ها دقیقا چه چیزی هستند؟

ارزش، میل نهفته در اعماق قلب برای چگونه عمل کردن در جایگاه انسان است.

کیفیتی است که می‌خواهید به اقدامات خود بیفزایید.

ارزش‌ها با #اهداف تفاوت دارند. اهداف قابل دسترسی و دستیابی هستند و شما در نهایت می‌توانید در کنار آن علامتی به نشانۀ انجام شدن بزنید.

برعکس اهداف، ارزش‌ها چیزی نیستند که بتوانیم به دست آوریم بلکه در تمام طول زندگی آنها را انجام می‌دهیم و پیگیرشان هستیم.


از کتاب: سیلی واقعیت
اثر: #راس_هریس ترجمه: دکتر علی صاحبی، مهدی اسکندری
انتشارات سایهٔ سخن
صفحه۱۹۶

@Eudaemonia | @SayehSokhan

در نزدیکی خانه‌ام قبرستانِ محلی کوچک و باصفایی هست، پُردرخت و دلباز در جایی مرتفع و مشرف به شهر، مصداق آن شعر معروفِ «تابوت مرا جای بلندی بگذارید...». عصرها که برای قدم زدن بیرون می‌روم گاهی سری به این گورستان می‌زنم و لابلای قبرها می‌چرخم و نوشته‌های سنگ قبرها را می‌خوانم. نوشته‌‌ها متنوع‌اند و بیش‌ترشان اشعاری است که از زبان همسر و فرزندان نوشته شده است (در میان ما کم پیش می‌آید کسی سنگ‌نوشتۀ قبر خودش را بنویسد). و همین‌طور که میان سنگ قبرها قدم برمی‌دارم از خودم می‌پرسم بر سنگ قبر من چه خواهند نوشت؟ اگر همین امروز بمیرم و فرصت داشته باشم سنگ قبر خود را بنویسم، چه خواهم نوشت؟ از کدام حسرت‌ها و آرزوها خواهم نوشت؟ منظورم آن نوع حسرتی نیست که مربوط به داشتن و بهره‌مندی از چیزهاست(که در شمار نمی‌آید!) بلکه حسرتِ نوعی بودن و نوعی زیستن است: دنبال چه کاری باید می‌رفتم و نرفتم، چه حرفهایی باید می‌گفتم و نگفتم*، چه کتابهایی باید می‌خواندم و نخواندم. حسرتِ آن‌ طوری که دوست داشتم باشم و نبودم. دوست داشتم با هستی‌ای که به من دادند چه کنم، و چه کردم؟ اگر همین امروز بمیرم به‌قول حافظ «این جان عاریت»** را که به من سپرده‌اند با چه کیفیتی بازخواهم گرداند؟

هیچ سؤالی مثل این، من را متوجه ارزش‌های مهم و برزمین‌مانده‌ام نمی‌کند.
#بابک_عباسی

@eudemonia
———————
* تمامی‌ِ الفاظِ جهان را در اختیار داشتیم و آن نگفتیم که به کار آید(شاملو)
**این جان عاریت که به حافظ سپرد دوست،
روزی رُخش ببینم و تقدیم وی کنم

بدون اینکه مبحث ارزش‌ها را کنار بگذاریم، سراغ دیگر مفاهیم و مولفه‌های اکت میرویم.

▪️پس از شفاف‌سازیِ ارزش‌ها، نوبت اقدام و عمل(اکت!) بر مبنای ارزش‌های شخصی است(مثلا عمل بر اساس ارزش «شفقت»(compassion) یا عمل بر اساس ارزش «مشارکت»(contribution).

▪️اما مسیر ارزش‌ها مسیری دشوار است. (همین‌جا باید گفت ارزش‌ها همواره مسیرند مقصد نیستند. چون وقتی به مقصد رسیدیم کارتمام شده است اما عمل طبق ارزشها فقط با مرگ است که تمام می‌شود) و در طی این مسیر دو جور دام یا دور جور مانع پیش روی شخص وجود دارد: ۱. احوال دشوار ۲. افکار دشوار.

▪️ابتدا به احوال دشوار بپردازیم. برای کسی که مثلا قدم در مسیر شفقت‌ورزی می‌گذارد، دام‌ها و مراحل دشوار و رنج و تعب بسیاری هست. نگرانی، ترس، دلهره، مسخره شدن، طرد شدن و ناامیدی فقط بخشی از احوال و احساسات منفی‌ای است که شخص باید «تمایل» از سرگذراندن آن‌ها را داشته باشد. تجربه نشان داده است که تلاش برای اجتناب از این احساسات منفی، به اجتناب از خود ارزش‌ها منجر خواهد شد(و این یعنی نقض غرض). پس برای عمل بر مبنای ارزش‌ها باید در خود «تمایل»(willing) یا «پذیرش» (acceptance) احساسات و عواطف سخت را به وجود بیاوریم. باید در وجودمان جایی برای این احوال در نظر بگیریم(ایجاد فضا).

▪️با این توضیحات، گام بعدی «پذیرش»(acceptance) است. پذیرش، به گفتۀ استیون هیز، یعنی «قبول کردن کامل یک چیز بدون مقاومت».

▪️یکی از زیباترین استعاره‌های اکت برای مفهوم پذیرش، استعارۀ مهمان ناخوانده است. در زیر انیمیشنی را که برای این استعاره ساخته‌اند می‌بینیم.

#ارزشها #پذیرش

@eudemonia

اگر بخواهیم فقط یک تعلیم از رویکرد #اکت معرفی کنیم که گویای لُب و گوهر این رویکرد باشد، آن تعلیم این است: به جای #اجتناب از تجربه‌های منفی به سمت #پذیرش آنها بروید.

استعارهٔ «مهمان ناخوانده» که استیون هِیز آن را از #مثنوی مولانا جلال‌الدین برگرفته است، یکی از مؤثرترین تمثیل‌هایی است که راه درستِ کنار آمدن با عواطف ناخوشایند را نشان می‌دهد.
انیمیشن زیر بیان بسیار ساده‌شده‌ای از این استعاره است👇🏼👇🏼👇🏼
@Eudaemonia

انیمیشن «مهمان ناخوانده»
#اکت #استیون_هیز
#پذیرش

@Eudaemonia

باید بدون احساساتی شدن، اغراق کردن یا ایده آل‌گرایی به زندگی خود نگاه کنیم. آیا انتخابهای ما عمیقترین ارزشهایمان را نشان می‌دهند؟
@mindfulliving

همان‌طور که در یادداشت یک‌سالگی کانال خبر داده بودم، مجموعه‌ای با عنوان «هنر خوب زیستن» در #نشرکرگدن در حال تولد است. اولین کتاب این مجموعه #هنر_ظریف_بیخیالی تا یکی دو هفتۀ دیگر منتشر خواهد شد.
اما به نظرم رسید تا آن روز بد نیست یادداشت دبیر مجموعه را به‌صورت اختصاصی برای اعضای کانال خوب زیستن منتشر کنم:

یادداشت دبیر مجموعۀ «هنر خوب زیستن» (قسمت اول)
#بابک_عباسی

▪️فلسفه را هم مشق مرگ دانسته‌اند (افلاطون) هم هنر زندگی (نیچه). فلسفه، از رهگذر معنا بخشیدن به مرگی که، از قرار معلوم، هر ارزش و هر معنایی در مواجهه با آن بیهوده و بی‌ربط به نظر می‌رسد، کوشیده است به شیوۀ خودش زندگی را از بی‌معنایی نجات دهد. شیوۀ فلسفه برای غلبه بر مرگ همانا «خوب زیستن» است: بهترین تمرینِ خوب مردن خوب زیستن است. زیرا به قول آن فیلسوف، فقط کسی که به‌هنگام زیسته باشد می‌تواند به‌هنگام بمیرد - و بی‌حسرت از جهان برود. ارسطو نیز که در سنت اسلامی او را «معلم اول» لقب داده‌اند، از دو مدعای مهم دفاع می‌کرد: یکی این‌که همۀ انسان‌ها از روی طبع به دنبال معرفت‌ هستند، و دیگر این‌که همۀ انسان‌ها در پی زندگی خوب‌اند(یودایمونیا). خود وی نیز به پیروی از استادِ استادش، سقراط، زندگی خوب را زندگی همراه با تأمل و معرفت و فضیلت می‌دانست.

▪️اگر به تبع این متفکران، و همانند برخی معاصران(پی‌یر اَدو)، فلسفه را نوعی راه و رسم زندگی بدانیم، آنگاه یکی از کارهای لازم این خواهد بود که فلسفه را از فعالیتی صرفاً «دانشگاهی» به فعالیتی «روزمره» تبدیل کنیم، فلسفۀ عملی را از حاشیه به متن بیاوریم و به قول لویناس از وجود به سوی موجود حرکت کنیم، به سوی انسانی که گوشت و خون دارد؛ انسانی که اگر هبوط کرده، به آسمان نرفته، بلکه به زمین آمده با تمام پیامدهای این وضع: «من انسانم. پس هیچ چیز انسانی با من بیگانه نیست.»

▪️افزون بر این، اگر دغدغۀ نهاییِ فلسفه خوب زیستن است، آنگاه دلیلی ندارد خوب زیستن فقط در چارچوب فلسفه تعریف شود. همچنان که دلیلی ندارد خوب زیستن فقط در چارچوب روان‌شناسی تعریف شود. تکاپو برای خوب زیستن مهم‌تر از آن است که فقط به فیلسوفان یا فقط به روان‌شناسان سپرده شود: کتاب‌های مقدس حکمت‌های فراوانی در این باره دارند، کمااینکه هنر و ادبیات منبعی بی‌بدیل برای درس‌های زندگی است. برای خوب زیستن باید از نیروی حکمت و خردمندی مدد بگیریم، حکمتی که نه مرز میان رشته‌ها را می‌شناسد نه مرز میان سرزمین‌ها را، نه مرز میان زبان‌ها و نه مرز
میان فرهنگ‌ها را. (ادامه دارد...)

https://t.me/eudemonia

یادداشت دبیر مجموعۀ «هنر خوب زیستن» (قسمت دوم)
#بابک_عباسی

▪️باری، خوب زیستن چیست، و چگونه می‌توان در مسیر آن قدم برداشت؟ این‌ سؤالِ‌ مهم و بزرگی است که درباره‌اش بسیار نوشته‌اند. اما خوب است بدفهمی محتملی در این مورد رفع شود: خوب زیستن، چنانکه در این‌جا مدنظر است، به معنای زندگی در رفاه و آسایش و «زیستن در عیش، مردن در خوشی» نیست، سهل است خوب زیستن خیلی‌ وقت‌ها با درد و رنجی اجتناب‌ناپذیر همراه است. مراد از خوب زیستن، در یک جمله، نه لزوماً زندگی شاد و همراه با کامیابی، بلکه زیستنی است که ارزش‌اش را داشته باشد؛ چنین زیستنی افزون بر گشایش‌ و رهایشی که به همراه دارد، و در کنار ارزشمندی‌اش، به معنای پذیرفتن محدودیت‌، ترس‌ و شکست‌، و درد و رنج نیز هست.

▪️ اگر حق با ارسطو باشد که هدف آدمیان از انجام دادنِ هر کاری نهایتا خوب زیستن و نیکبختی است، به نظر می‌رسد در این زمینه توفیق چندانی حاصل نشده است. یکی از جنبه‌های تناقض‌آمیز و شاید طنزآمیز زندگی انسان معاصر آن است که هرچه در توسعه و تجهیز و از آنِ خود کردن و در یک کلمه سلطه بر جهان بیرون توفیق داشته، در بهبود نفس و جهان درون ناموفق بوده است. امروزه به رغم رفاه نسبی و وسعت امکانات، هرچه پیش‌تر می‌رویم اضطراب و افسردگی و دیگر انواع اختلال‌ها و ناکارامدی‌ها بیش‌تر می‌شود (و وقت گرفتن از روان‌پزشکان و ‌درمانگران هم دشوارتر!). گویا انسان‌ که در فهم جهان و ادارۀ آن موفقیت‌های قابل‌تحسینی داشته‌ است، همچنان با فهم خویشتن و هدایت خود مشکل دارد. چنین وضعی به معنای آن است که باطن زندگی، به رغم ظاهر آن، آباد نشده است. این نه فقط مسئله‌ای نظری بلکه همچنین مشکلی عملی است؛ فقط دانستنی نیست، زیستنی هم هست.

▪️چنین مسائل و مشکلاتی گریبانگیر انسان معاصر ایرانی هم هست، و به رغم اهمیت بسیار، نظام آموزشی رسمی و غیررسمی ما اعتنای چندانی به موضوعاتی از این دست ندارد. در آموزش رسمی، از مدارس تا دانشگاه‌ها، غالباً درس‌هایی می‌آموزند که نه به کار زندگی بلکه به کار قبولی در امتحان می‌آید. نه در خانواده، نه در مدارس‌مان، نه در دانشگاه‌ها، هیچ جا یاد نمی‌دهند که چه ارزش‌هایی داشته باشیم، اهداف‌مان را چگونه انتخاب کنیم، و چگونه با زندگی کنار بیاییم. مجموعۀ «هنر خوب زیستن» در پی چنین سؤالاتی است و این سؤالِ مهم که چگونه می‌توانیم زندگی‌ را عمیق‌تر، همچون یک اثر هنری، و به منزلۀ خلق خویشتن بفهمیم. این مجموعه دعوتی است به فلسفۀ عملی، پرورش و ارتقای هوش عاطفی، انعطاف‌پذیری روانی، و زندگی همراه با حضور و تأمل؛ این مجموعه دعوتی است به خوب زیستن.
@eudemonia

https://t.me/eudemonia

اگر همین الآن بمیرم، چقدر حسرت و دریغ با خودم به گور می برم؟

@mashghesiah

رواقیان و ناامیدسازی خلاقانه
#سنکا #مارکوس_اورلیوس
#اضطراب #خشم

مترجم: بهراد برمایه‌ور

@eudemonia

فقط اگر می‌دانستم پیرمردی که جلوی در مترو را سد کرده تا با بسته‌شدن در بلافاصله بتواند به آن تکیه کند، چقدر کمرش یا پایش درد می‌کند، اینقدر با کینه و دشمنی نگاهش نمی‌کردم.
حیف که نمی‌دانم.

@siavashnikpoor

آنچه مرده است، دیگر هرگز نخواهد مرد.
What is dead may never die.
(تصویر جناب جان اسنو است در حال رها کردن خود از زیر تلّی از آدم‌)
@eudemonia

در این انیمیشن #راس_هریس از «نقطۀ انتخاب» سخن می‌گوید؛ جایی که تصمیم می‌گیریم به‌نحوی مؤثر و بر اساس ارزش‌ها عمل کنیم یا اینکه از روی انفعال و صرفا به‌صورت واکنشی رفتار کنیم.

#پذیرش_و_پایبندی، #اکت، #ارزش‌ها، #ذهن‌آگاهی

مترجم: #حسین_محمدی‌زاده

(ترجمهٔ این انیمیشن به پیشنهاد کانال «خوب زیستن» و برای نشر اختصاصی در این کانال انجام گرفته است)

@eudemonia

زنده بودن، انسان بودن و بیدارشدگی حقیقی یعنی مدام از آشیانهٔ امن به بیرون پرتاب شدن؛ یعنی هر لحظه را در نهایتِ خود زیستن. زندگی یعنی تمایل به بارها و بارها مردن.
@mindfulliving