زیستن در مقام فرد
(قسمت سوم و پایانی)

بابک عباسی

کاری کنیم که سقراط می‌کرد «او مسئله را به روش آفاقی و به شیوه‌ای شرطی طرح می‌کرد «اگر جاوادنگی‌ای در کار باشد». در مقایسه با فیلسوف جدید که برای جاودانگی سه برهان دارد، باید سقراط را اهل شک بدانیم؟ اصلاً و ابداً. او کل زندگی خود را بر سر این اگر کوچک به خطر می‌افکنَد، شجاعانه به رویارویی با مرگ می‌شتابد، و زندگی خود را با شورمندی‌ای بی‌حدّوحصر چنان سپری می‌کند که این اگر («اگر جاودانگی‌ای در کار باشد») تأیید شود. آیا برای زندگیِ پس از مرگ برهانی قاطع‌تر از این می‌توان یافت؟ اما آنان که سه برهان در اختیار دارند اصلاً زندگی خود را چنان طراحی نمی‌کنند که طرح زندگی‌شان مؤید این نظر باشد. اگر جاودانگی‌ای باشد حتماً از شیوۀ زندگی بی‌ذوق و شوق و وارفتۀ این فیلسوفان بیزار است. بر آن سه برهان ردّیه‌ای قوی‌تر از این می‌خواهید؟»( ترجمۀ مصطفی ملکیان) بله همواره این وسوسه خواهد بود که بکوشیم صورتی مستدل و برهانی به ایمان ببخشیم و البته هم این وضع تا آنجا که ذیل طرح «ایمان در جست‌وجوی فهم» باشد، مفید و روشنگر است. اما باید اذعان کرد که میان ایمان و نتیجۀ استدلال‌ها «همیشه فاصله‌ای هست»، این همان «بی‌یقینی عینی» است که مقام دینداری ما در جهان جدید است.

هر کس می‌خواهد در جهان جدید به دین بیندیشد باید از کرکگور و «بی‌یقینی عینی»‌اش آغاز کند. چرا که خدا در جهان جدید، و شاید هم از جهان جدید، نهان است(همان بحث «خفای الهی»(Divine Hiddenness) که در سالهای اخیر مطرح شده است). همین است که سبب می‌شود «آستانه‌نشین» شویم و چو بید بر سر ایمان خویش بلرزیم. (تعبیر زیبا و رسای «آستانه‌نشین» از رضا رضایی است) آستانه‌نشین کسی است که نه در مسجد راهش می‌دهند نه در میخانه! از نظر کرکگور اقتضای شور و دلبستگی دینی همین آستانه‌نشینی است وگرنه خیالمان تخت می‌شود و دین هم به چیزی سهل و مسلّم در حد بدیهیات تنزل خواهد یافت. بسیار خوب، چنین دینی کجا می‌تواند به تولد دوباره بینجامد؟

بدینسان، در دین هم باید فرد زیست و چون هر کس تنها در پیشگاه خدا حاضر می‌شود کفر و دین هر کس در سپهر رابطهٔ یگانه او با خدا تعریف می‌شود «ای بسا اگر ابوذر بفهمد که چه در دل سلمان می‌گذرد تکفیرش ‌کند».

خرده‌روایت من کمی طولانی شد! حال که خوانندۀ صبور تا اینجا همراهی کرده است، نکتۀ دیگری هم می‌خواهم اضافه کنم: کرکگور کمک کرد تا وسوسه و وسواس نظام‌سازی یا دل سپردن به یک «فراروایت» و نظام فکری را که تکلیف همۀ اجزا و مقولات را روشن کرده باشد، آرام آرام رها کنم. ارادۀ معطوف به سلطه بر جهان از طریق سیستم‌سازی به هر حال ارادۀ معطوف به سلطه است، گیرم از راه نظر. خوشبختانه هرچقدر هم که تلاش کنیم، به چیزی بیش از قطعات فکر، پاره‌نوشته‌های فلسفی، نمی‌رسیم. همیشه دم خروسی پیدا می‌شود که از نظامِ با دقت ساخته و پرداختۀ ما بیرون بزند!

@Eudaemonia

نسخه‌ای رواقی برای مهار خشم

(زمان مطالعه: ۷ دقیقه)

https://goo.gl/czkGTS

هفت گناه کبیره: نگاهی از درون

#گناه

@Eudaemonia| @persianschooloflife

بالا رو نگاه كنيد، من اونجام!
من آسمونم. من لحاف گرم و حمايتگری‌ هستم كه روى همهٔ زمين رو پوشونده.
مى‌تونم ابر و باد و بارون بيارم.
مى‌تونم كولاك و برف باشم. بدون من جزغاله ميشید!
من اون نفسى‌ام كه در ريه‌ها مى‌فرستید.
ولى شما مريضم كرديد.
ورم كردم، از تعادل خارج شدم، آلوده شدم...
ببينيد، من ظریف‌تر از اونى هستم كه تصور كردید.
ميليون‌ها سال طول كشيد تا به تركيب و تعادل درست برسم مخلوط بی‌عيب و نقص گازها و هوايى كه ازش لذت مى‌بريد.
ولى حالا ماشينهاتون، كارخونه‌هاتون و گرد و خاك كار رو از حد گذرونده.
و شما تعجب مى‌كنيد كه طوفانها و گردبادهاى من شديدتر شده و بيشتر اتفاق مى‌افته!
غير قابل پيش‌بينى شده‌ام.
يه جا كم بارون مياد، يه جاى ديگه خيلی زياد
تابستونهاى گرم‌تر و زمستونهاى سردتر...
ديگه حتى نمى‌تونم به خودم مسلط بشم.
بسّه هر چى در مورد خودم حرف زدم...
من ماهيت متغير خودم رو در آيندۀ نزديك نشونتون ميدم، ولى نهايتا اگه چند هزار سال به من وقت بدهند، درست و روبراه ميشم.
گرم‌وسرد ديده هستم و قبلا هم از آسيب سر بلند كرده‌ام.
من نگران خودم نيستم.
بالا رو نگاه كنيد!

طبيعت به انسان نيازى ندارد.
انسان محتاج طبیعت است.

@Eudaemonia | @persianschooloflife

آنگاه که به زبان آدمیان و فرشتگان سخن می‌گویم، اگر عاری از مَحبت باشم چیزی نیستم جز مفرغی که به صدا درمی‌آید و سِنجی که بانگ آن طنین‌انداز می‌شود.

آنگاه که عطای نبوت را دارم و از جملۀ اسرار و سراپای علم آگاهم، آنگاه که کمال ایمان را دارم، ایمان که کوهساران را جابجا می‌سازد، اگر عاری از محبت باشم هیچم.

آنگاه که تمامی اموال خویش را صدقه می‌دهم، آنگاه که پیکر خویش را به شعله‌های آتش می‌سپارم، اگر عاری از محبت باشم، این‌ها مرا به کاری نمی‌آید.

محبت بردبار است، محبت آمادۀ خدمت است،رشک نمی‌ورزد، محبت فخر نمی‌فروشد، مغرور نمی‌شود، هیچ کار ناشایستی نمی‌کند، نفع خویش را نمی‌جوید، به خشم نمی‌آید، به بدی اعتنا نمی‌کند. از ستمگری شادمان نمی‌شود، لیک از راستی مسرور می‌گردد. همه‌چیز را عذر می‌نهد، همه‌چیز را باور می‌کند، به همه‌چیز امید می‌بندد، همه‌چیز را تاب می‌آورد.
محبت هرگز زوال نمی‌پذیرد

نبوّتها از میان خواهد رفت. زبانها خاموشی خواهد گرفت. علم از میان خواهد رفت. چرا که علم ما ناقص است و نبوت ما نیز ناقص است. لیک چون آنچه کامل است بیاید، آنچه ناقص است از میان خواهد رفت...

پس اکنون این سه چیز باقی می‌ماند: ایمان و امید و محبت، لیک بزرگترینِ اینها محبت است.

(رسالۀ اول پولس به کُرنیتان، ترجمۀ پیروز سیار)

@Eudaemonia

چگونه انگیزۀ خود را برای انجام دادن کارهای دشوار حفظ کنیم؟


#انگیزه #ارزشها #راس_هریس

@Eudaemonia |@happinessnet

آيا بعد از جدايى مى‌توانيم "دوست معمولى" باشيم؟

#عشق #جدایی #دوستی

@Eudaemonia |
@persianschooloflife

این چهار قطعه پیام صوتی از دکتر محمد سیدمعصومی دربارهٔ خطرات واقعی و غیرواقعی زلزله (خصوصا در تهران) به نظر می‌رسد حاوی مطالب معقول و مفیدی است.

@Eudaemonia
👇🏼👇🏼👇🏼

در جست‌وجوی #امنیت

@Eudaemonia |@persianschooloflife

❗️پرسش‌های اصلی!

📸 عکس نمایی از وضعیت نامناسب اهالی منطقه‌ی لیپار و بریص در حوالی چابهار در استان سیستان و بلوچستان می‌باشد.

🆔 @imamalisociety

مارکس به چه چیزی پی برده بود؟

#مارکس
@Eudaemonia | @persianschooloflife

آیا خوب زیستن به صورت فردی ممکن است؟

از متن: این آمارها، وجدان و غریزهٔ بقای ما را تحریک می‌کند. بی‌اعتنایی اخلاقی ما را به چالش می‌کشد و (امیدوارم که) ما را از خواب اخلاقی فراگیر بیدار کند؛ این آمارها همچنین به روشنی نشان می‌دهد که پی‌گرفتن زندگیِ خوب و خوشبختی به طور فردی، به شدت نادرست و گمراه کننده است؛ امید به این که یک نفر بتواند این کار را “به تنهایی انجام دهد”، و همچون بارُن مونشهاوزِن به طرزی معجزه‌آسا با کشیدن موی خویش، خود را از باتلاق بیرون کشَد، اشتباه مرگباری است که با هدف صیانتِ نفس مغایرت دارد.
با فاصله گرفتن از مشکلاتِ دیگران به آن هدف نزدیک‌تر نمی‌شویم. تنها با کمک یکدیگر می‌توانیم با “بیماری‌های اجتماعی” مبارزه کنیم- و گرنه شکست می‌خوریم.

یادداشتی از #زیگمونت_باومن
متن کامل:
goo.gl/Hl0a9C
(تخمین زمان مطالعه: ۵ دقیقه)

@Eudaemonia

احترام به خویشتن از نظر رالز

▪️رالز احترام به خویشتن را نه به عنوان چیزی که اخلاقاً ملزم به داشتن و حفظ آن هستیم و نه به عنوان احساسی که ضرورتاً آن را داریم، بلکه به عنوان حقی در نظر می‌گیرد که نهادهای اجتماعی به اقتضای عدالت ملزم هستند از آن حمایت کنند و آن را پایمال نسازند.

▪️او در «نظریه‌ای در باب عدالت» ادعا می‌کند که احترام به خویشتن یک «خیر اولیه» است، چیزی که موجودات متعقل هر چیز دیگری را هم که بخواهند آن را می‌خواهند، زیرا برای کیفیت تجربه‌شدۀ زندگی فرد و برای قابلیت به اجرا درآوردن یا حصول هر طرح یا هدفی که فرد ممکن است داشته باشد، ضروری است. به علاوه، احترام به خویشتن خیری اجتماعی است، خیری که افراد تنها تحت شرایط اجتماعی و سیاسی خاصی می‌توانند آن را به دست آورند.

▪️رالز می‌گوید احترام به خویشتن مشتمل است بر «احساسی که شخص از ارزش خودش دارد، اعتقاد راسخ او به این که تصورش از خیر، طرحی که برای زندگی‌اش دارد، سزاوار تحقق‌اند»...رالز مدعی است که دستیابی به احترام به خویشتن تا حد بسیاری تابع آن است که ساختار نهادی اولیۀ جامعه مبناهای اجتماعی احترام به خویشتن را چگونه تعریف و توزیع میکند.

▪️رالز استدلال می‌کند که چون احترام به خویشتن برای بهروزی فردی ضروری است، لازمۀ عدالت این است که سیاست‌ها و نهادهای اجتماعی به نحوی تعیین شوند که این احترام را تأیید کنند نه تخریب.

(رابین دیلون، «احترام»، ترجمۀ راضیه سلیم‌زاده، ققنوس1394)

#عزت_نفس #احترام #رالز

@Eudaemonia

چرا دانش‌آموختگان هنر و علوم انسانی کار پیدا نمی‌کنند؟

از مجموعهٔ #مدرسه_زندگی

@Eudaemonia |
@courseiran

▪️این دیدگاه رالز که قابلیت افراد برای احترام به خویشتن شدیداً متکی بر اوضاع و احوال اجتماعی و سیاسیِ آنهاست در آثار تعدادی از نظریه‌پردازان حوزه‌های فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ سیاسی و فلسفۀ اجتماعی انعکاس یافته است.

▪️برای نمونه، مارگالیت مدعی است که جامعۀ خوب جامعه‌ای است که نهادهایش مردم را تحقیر نکنند. به عبارت دیگر، دلیل محکمی به آن‌ها ندهد که تصور کنند احترامشان به خویشتن آسیب دیده است.

▪️نظریۀ نقد اجتماعی هانِت نیز به این می‌پردازد که چگونه احترام افراد به خویشتن و تصورشان از هویت خویش مبتنی بر بازشناسی از طرف دیگران است و از این رو در معرض این آسیب قرار دارد که هم از ناحیۀ نهادهای اجتماعی و هم در تعاملات با دیگر اشخاص به‌خوبی بازشناخته نشود یا اصلا شناخته نشود.

(رابین دیلون، «احترام»، ترجمۀ راضیه سلیم‌زاده، ققنوس1394، با اندکی تغییر)

#احترام #عزت_نفس

@Eudaemonia