بالاخره کتاب را خواندم.
از مارک منسون سپاسگزارم که کتاب را نوشت. و اینقدر خوب نوشت.
و از آقای رشید جعفر پور که ترجمه اش کرد.
و از دوستم دکتر بابک عباسی که ویراستش.
و باز از او که کتاب را به من هدیه داد.
و باز هم از او که چند روز پیش ازم پرسید که آنرا خوانده ام یا نه.
و بالاخره از مرتضی که با پست اینستاگرامش تیر خلاص را زد.
کتاب را با اشتیاق و تقریباً بی وقفه خواندم.
توی مترو.
الان می خواهم فقط درباره ترجمه فارسی کتاب بگویم.
ابوالحسن نجفی در مقاله مهم امانت در ترجمه از قول یکی از صاحبنظران ترجمه می گفت (و من نقل به مضمون می کنم با اندکی تغییر) که خوب ترجمه کردن فردوسی به انگلیسی یا شکسپیر به فارسی یعنی که اگر فردوسی انگلیسی زبان و شکسپیر زبانش فارسی بود همینطور می نوشت که مترجم می گوید و می نویسد.
من نه متن اصلی کتاب"هنر ظریف بی خیالی" را دیده ام و نه نویسنده اش را می شناسم. ولی نمی دانم چرا خیال می کنم اگر می خواست کتابش را به فارسی بنویسد، کم یا بیش همین لحن و زبان را بکار می برد.
پیدا کردن لحن نویسنده و درآوردنش به زبان مقصد بنظرم یکی از دشوارترین کارهای مترجم است.
و نمی دانم چرا خیال می کنم مترجم و ویراستار به خوبی از عهدۀ آن برآمده اند.
خصوصاً جاهایی که نویسنده از زبان طنزآمیز زیرپوستی و هوشمندانه اش استفاده می کند.

خیلی خوشحالم که کتاب را خواندم و از محتوا و فرمش چیزهای خوبی یاد گرفتم.
امروز هم حتماً به جلسۀ شهر کتاب می روم.
شما هم اگر کار مهم تری ندارید پیشنهاد می کنم بروید. یعنی بیایید.

@mashghesiah

شفقت به خود شاید مهمترین توانمندی آدمی باشد
نویسنده: علی فیضی
شفقت‌ ورزیدن به خود نه تنها توانایی ما برای جان به در بردن از ناخوشایندی‌های روزگار را افزایش می‌دهد بلکه موجب شکوفایی و پیشرفت اصیل ما نیز می‌شود چون شرایط ایده‌آل برای تغییر و رشد را فراهم می‌کند. در وضعیت شفقت به خود، ناکامل بودن ذاتی انسانی خود را می‌پذیریم و با مهربانی محدودیت‌ها و توانایی‌های واقعی خود را روشن‌تر متوجه می‌شویم. با پرورش شفقت، دیگر چشم و گوش بسته به احکام ناخوشایند و ناموثری که خانواده، جامعه یا فرهنگ برای ارزشمند بودن، موفق بودن و شایسته بودن در ذهن ما حک کرده‌اند گردن نمی‌نهیم. شفقت ما را آزاد می‌کند تا میل اصیلی که به زیستن، خودشکوفایی، نوع‌دوستی و افتخار به خود داریم را عملی بسازیم. با شفقت به خود است که می‌توانیم بهتر دریابیم که آنچه به عنوان ارزش‌ها یا قوانین اصلی زندگی پذیرفته‌ایم به چه میزان اصیل و آگاهانه انتخاب شده است و به چه میزان حاصل درونی‌سازی‌ پیام‌ها و القائات مستقیم و غیرمستقیم دیگران است. انسانی که به خود به صورت مداومی شفقت می‌ورزد نه تنها به صلح با خود می‌رسد و شکست‌ها و پیروزی‌هایش را همدلانه می‌فهمد و ارج می‌نهد بلکه می‌تواند همدلی شناختی و هیجانی عمیقی را نیز در ارتباط با دیگران به کار بگیرد. او می‌داند که درد کشیدن، سخت‌گرفتن بی‌رحمانه به خود و درون‌فکنی ارزش‌های نااصیل، همه و همه از ویژگی‌های مشترک انسان‌هاست نه نشانۀ بیمار یا خطرناک بودن. این همدلی عمیق او را قادر می‌کند تا هرجا که توانست و موثر بود با شفقت اقدامی برای تسکین رنج دیگران انجام دهد. این درون‌خوانی* عمیق و در نتیجه پذیرش خود و دیگران باعث می‌شود تا او روابطی موثرتر هم شکل بدهد چون تلاش می‌کند تا در خود و دیگران از هرآنچه که معنای انسانیت را می‌سازد بهوشیار باشد: آرزوها، امیال، رویاها، هوس‌ها و تکانه‌ها، ارزش‌ها، نیت‌ها و نیازها.
* درون‌خوانی یا mentalization به توانایی ما برای تامل دربارۀ وضعیت ذهنی خود و دیگران و فهم صحیح و موثر آن اشاره دارد؛ به این معنا که نسبت به حال خود و دیگران و چرایی آن بینشی کنجکاوانه، همدلانه و حاکی از بهوشیاری پیدا کنیم. این توانایی مهارتی لازم برای تنظیم هیجان موثر و پیش‌شرط مهارت‌های ارتباطی، تسکین دادن خود، همدلی و دیگر مولفه‌های هوش هیجانی و نیز بهوشیاری و گسلش در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد است. شایان ذکر است درمان مبتنی بر درون‌خوانی هم‌اکنون از جمله رواندرمانی‌های صاحب حمایت پژوهشی است. مبنای نظری این رواندرمانی را نظریۀ دلبستگی جان باولبی می‌سازد.
#شفقت_به_خود
#بهوشیاری
#رواندرمانی
#درون‌خوانی
#mentalization
https://t.me/thirdwaveofBehaviorTherapy

#در_دست_آماده‌سازی

از کتاب «خوشی‌ها و مصائب فرزندآوری»
#آلن_دوباتن و همکاران
ترجمهٔ #رشید_جعفرپور

🔹والدین و فرزندان هر چه‌قدر هم که از یکدیگر متنفر باشند، دور از هم بزرگ شوند یا از یکنواختی طبیعت زندگی خانوادگی خسته شوند، هیچ‌گاه قادر نخواهند بود کاملاً از توالی وقایعی فراطبیعی که خالق و مخلوق را به هم وصل می‌کند بگذرند. به خاطر این‌که دو نفر پانزده سال پیش همدیگر را در آشپزخانهٔ یکی از دوستان‌شان دیدند، از ظاهر یکدیگر خوش‌شان آمد، شمارۀ تلفن ردوبدل کردند و قرار شام گذاشتند، اکنون-آن‌ور میز- موجودی نشسته که یک بینی خاص، یک خوی احساسی متمایز و شیوه‌ای از لبخند زدن دارد که (همان‌طور که همه اشاره کرده‌اند) به طرز عجیب‌وغریبی شبیه لبخند پدربزرگِ مادری فقید است.

🔹والد بودن ناگزیر می‌طلبد که به بزرگ‌ترین و بنیادی‌ترین پرسش فلسفی بپردازیم: زندگی خوب چیست؟ به موازات این که تلاش می‌کنیم به این سوالات، از طریق کلمات و اعمال‌مان در طول سالیان متمادی، جواب دهیم، حداقل می‌دانیم که یک ترس بزرگ را کنار زده‌ایم که در غیر این صورت دست از سرمان برنمی‌داشت و معمولاً خودش را در زمینۀ کارمان نشان می‌داد: که نتوانیم تغییری ایجاد کنیم. کوچکترین خطری بابت موثر نبودن وجود نخواهد داشت، مگر آن‌که ناخواسته تأثیر بدی از خود بر جای بگذاریم. ما زندگی‌نامه‌نویس، مربی، معلم، آشپز، عکاس، ارباب و بندهٔ شخص تحت سرپرستی‌مان خواهیم شد.


#کتاب_زندگی
#نشر_کرگدن
دبیر مجموعه و ویراستار: #بابک_عباسی

@eudemonia

در ستایش شکست

در دورانی که همه به فکر پیشرفت و موفقیت‌اند، حرف‌زدن از شکستْ گناه کبیره است. اما کاستیکا براداتان، دقیقاً در همین دوره‌زمانه، بر شکست دست می‌گذارد تا ما را به یاد نکتۀ فراموش‌شده‌ای بیندازد: اگر روزی همه‌چیز درست شود و به آرمان‌شهر معروف برسیم، آن‌وقت باید چشم باز کنیم و به پوچی خوش‌آمد بگوییم. براداتان می‌گوید معنای زندگی در پیروزی‌های مکرر نیست، بلکه در یادگرفتن «چگونه باختن» است. و البته آن فیلسوفانی که جانشان را در راه ایدۀ خود داده‌اند می‌دانند چگونه در زندگی بهتر از دیگران ببازند.

@eudemonia

http://tarjomaan.com/news/9407/

#خوب_زیستن از نظر #افلاطون

در رسالۀ آپولوژی (دفاعیه) #سقراط را می‌بینیم که در دادگاه در برابر اتهام تشویش اذهان عمومی و گمراه کردن جوانان، در دفاع از شیوهٔ عمل و زندگی خود جملۀ معروفش را بر زبان می‌آورد که «زندگیِ بدون تامل و نسنجیده ارزش زیستن ندارد».

یک معنا از سنجیدن زندگی سنجیدن #ارزش‌هایی است که با آنها زندگی می‌کنیم. و نیز این‌که چگونه باید به کمک عقل با عواطف و احساسات مواجه شد.

این ویدئو مروری است بر مضامین طرح‌شده در رسالۀ «جمهوری» دربارۀ خوب زیستن به معنای فردی و جمعی.

مترجم: #حسین_محمدی‌زاده

@eudemonia

«اگر بکوشی تغییرش دهی ویران‌ش می‌کنی.
اگر بکوشی نگاه‌ش داری از دست‌ش می‌دهی.»
لآئُو تزوُ

انتشارات آنگاه
@angahbooks

📢 ... #پوشۀ_شنیداری نشست «هنر ظریف بی‌خیالی»
با حضور: مهرنوش اثباتی، بابک عباسی، رشید جعفرپور و علی‌اصغر محمدخانی
سه‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

@Bookcitycc

با همه زرنگی و تردستی هم که بتوانم حرف دروغی را نزد زرنگ‌ترین آدمهای دنیا راست جلوه دهم و این کارم باعث شود که حق را به من بدهند، فرقی نمی‌کند. آن حرف دروغ هنوز و همچنان دروغ است.
و من این را می‌دانم.

@mashghesiah

🔮 خلاصه سخنرانی #دکتر_مهرنوش_اثباتی در جلسه نقد و بررسی کتاب "هنر ظریف بی خیالی"، در "مرکز فرهنگی شهر کتاب تهران" 👇

🔵 اصلی‌ترین پیام‌های این کتاب به گمان #دکتر_مهرنوش_اثباتی عبارتند از:

🦋 تجربه کردن رنج اجتناب ناپذیر است. مهم نیست که چطور عمل کنید، چون در هر صورت با چالش، دشواری، شکست، فقدان، پشیمانی و در نهایت با مرگ روبرو خواهید شد.
🦋 حالا که نمی‌توان زندگی بی‌دردی داشت و زندگیِ سراسر گل و بلبل نداریم، نباید از خودمان بپرسیم "چگونه می‌توانم جلوی رنج را بگیرم؟"، بلکه باید از خودمان بپرسیم "من چه رنجی را انتخاب می‌کنم؟!" یا "من چرا و برای چه هدفی می‌خواهم رنجی را متحمل شوم؟". این سوال کمک می‌کند تا بینش بهتری در مورد اینکه چگونه می‌خواهید زندگی کنید بدست آورید.
🦋 "بی خیالی" یعنی ما خردمندانه اهدافی را برای مهم بودن و اهمیت داشتن انتخاب کنیم و به سختی‌ها و مشکلاتی که در راه رسیدن به آنها مواجه می‌شویم اهمیت ندهیم!
🦋 بلوغ و پختگی یعنی نسبت به چیزهایی که باید به آنها اهمیت بدهیم "گزینشی‌تر" عمل کنیم و تنها زمانی به چیزی اهمیت دهیم که آن چیز واقعا ارزش اهمیت دادن داشته باشد. بنابرابن باید ارزش‌هایمان را با دقت انتخاب کنیم.
🦋 ارزش‌هایی که حاضرید برایشان مبارزه و تلاش کنید شما را تعریف می‌کنند. پس در برابر این طبیعت انسانی که شما را وا می دارد ارزش هایتان را در مقایسه با دیگران انتخاب کنید، مقاومت کنید و به جای آن استانداردهای خودتان را کشف کنید. در واقع پیام این است که تلاش‌ها و مبارزاتت را عاقلانه و آگاهانه انتخاب کن!
🦋 در مواجهه با مشکلات به جای این که بپرسید "چرا این اتفاق برای من افتاد؟"، از خودتان بپرسید " حالا چکار می‌توانم انجام بدهم؟". ممکن است بروز مشکلات "تقصیر" شما نباشد اما حل مشکلات "مسئولیت" شماست.
🦋 هیچ چیزی قطعی نیست! اطمینان بیش از حد به باورها یا پیش‌بینی‌های خود، دشمن رشد کردن است. انسانی که فکر می‌کند همه‌چیز را می‌داند هیچ چیزی یاد نمی‌گیرد. به همین دلیل بهتر است که عدم کمال را حتی در مورد ارزش‌های خود قبول کنیم.
🦋 با خودتان روراست باشید و بپذیرید که خاص نیستید! افرادی که واقعا عزت نفس بالایی داشته باشند می‌توانند صادقانه کیفیت‌های منفی خودشان را ببینند و متعاقب آن برای تغییر دادن آنها عمل کنند.
🦋 فقط انجامش بدهید! اگر برای ایجاد تغییری مهم در زندگی کمبود انگیزه دارید منتظر انگیزه‌مند شدن نمانید! اقدام مفیدی هرچند کوچک انجام بدهید و از پیامد آن اقدام برای انگیزه‌ دادن به خودتان استفاده کنید.
🦋 هرچه‌ کمتر داشته باشیم خوشحال‌تر خواهیم بود (پارادوکس انتخاب)! وقتی انتخاب‌ها و گزینه‌های زیادی پیش روی ما باشد در واقع ناشادتر خواهیم بود و هرچه را که انتخاب کنیم با این فکر درگیر خواهیم شد که آیا آن گزینۀ دیگر بهتر نبود؟ با تعهد به ارزش‌های اصیل خود، تصمیم‌گیری راحت‌تر می‌شود و ترس از دست دادن چیزهای دیگر از بین می‌رود.
🦋 تنها واقعیت قطعی زندگی مرگ است! مرگ در انتظار همه ماست و یادآوری به خود دربارۀ محدود بودن زندگی به ما کمک می‌کند ارزش‌های سطحی و بی‌معنا را رها کنیم.

🍀کانال روانشناسی و زندگی
@lifeandpsychology

در ستایش شکست

هنرِ شکست خوردنْ باید جزء جدایی‌ناپذیر هنر زیستن بشود.

کاستیکا براداتان
ترجمهٔ علیرضا صالحی

🔹شکست به ما این امکان را می‌دهد که به تماشای عریان وجود خود بنشینیم.
وقتی شکست رقم می‌خورد، به ما می‌فهماند که چقدر وجودمان به وضع متضاد خود نزدیک است. از فرط اینکه میل به بقا داریم یا از سر یک ناتوانی در فهم، دوست داریم جهان را همچون جایی یکنواخت، اعتمادپذیر و حتی ماندگار بدانیم. واقعاً برایمان دشوار است که بفهمیم آن جهان چگونه بدون ما سر پا خواهد بود. به قول گوته، «در کل، برای موجودِ متفکر ممکن نیست به عدم خود، پایان زندگی و تفکرش فکر کند». ازآنجایی‌که اهل فریب دادن خود هستیم، یادمان می‌رود که وجودمان چقدر به نبودن نزدیک است. مثلاً از کار افتادن موتور هواپیما چیزی است که برای پایان دادن به همه‌چیز حتی زیاده از حد هم هست؛ حتی افتادن یک سنگ یا بریدن ترمز ماشین هم می‌تواند کار را یکسره کند. اگرچه شکست همیشه کشنده نیست، اما همیشه درجۀ کمی از تهدید وجودی را با خود دارد. شکستْ یورش نابهنگام عدم است به قلب وجود. تجربۀ شکست به معنای نقطۀ آغاز نگریستن به شکاف‌های بنای وجود است و این دقیقاً همان دمی است که شکستْ در ظاهر نقمت است و در باطن نعمت، زیرا همین تهدیدِ مداوم و همیشگی است که ما را از شگفتی‌های وجودمان باخبر می‌سازد: اعجازِ اینکه ما هستیم، حال آنکه هیچ دلیلی برای بودنمان نمی‌یابیم. فهم این اعجاز به ما شرافت می‌دهد.

🔹با این تعریف، شکست اثری شفابخش و متمایز دارد. اغلب ما (اغلب، به‌جز افراد خودآگاه و روشن‌بین) دائماً از فقرِ هماهنگی با وجود رنج می‌برند؛ ما ناخواسته خودمان را مهم‌تر از آنچه هستیم نشان می‌دهیم و جوری رفتار می‌کنیم که جهان فقط به‌هوای ما وجود دارد؛ در بدترین لحظات زندگی‌مان، همچون کودکان خودمان را مرکز عالم خیال می‌کنیم و توقع داریم کل عالم در خدمت ما باشد. با حالتی سیری‌ناپذیر، دیگر جانوران را به یغما می‌بریم و سیارۀ حیات را از زندگی تهی می‌کنیم و آن را با زباله پر می‌سازیم. شکست می‌توانست درمانی باشد برای تکبر و خودبینی‌مان، چنانکه حاصلش هم برایمان افتادگی و تواضع است.
@eudemonia
متن کامل:
http://tarjomaan.com/neveshtar/8641/

#در_دست_آماده‌سازی

«فلسفهٔ غرب»
مدرسهٔ زندگی الن دوباتن
ترجمهٔ #میثم_محمدامینی

افلاطون (قسمت اول)

🔹افلاطون که در خانواده‌ای برجسته و ثروتمند به دنیا آمده بود، زندگی خود را وقف یک هدف کرد: کمک به مردم برای رسیدن به حالتی که خود ائودایمونیا (εὐδαιμονία) می‌خواند. ترجمۀ این واژۀ عجیب اما جذابِ یونانی قدری دشوار است: تقریباً به معنای «شادکامی» است اما معنایش واقعاً به «رضایت» نزدیک‌تر است، چون «شادکامی» نوعی سرزندگی و شادی پیوسته را تداعی می‌کند، در حالی که «رضایت» با وجود دوره‌هایی از درد و رنج شدید -که به نظر می‌آید حتی در یک زندگی خوب نیز بخشی اجتناب‌ناپذیر است- سازگارتر است.

🔹افلاطون چه راهی برای دستیابی به رضایت بیشتر پیشنهاد می‌کند؟ در آثار او چهار اندیشۀ محوری هست.

۱. عمیق‌تر بیندیشید

🔹افلاطون بر این عقیده بود که بخش عمدۀ مشکلات ما در زندگی ناشی از این است که تقریباً هیچ‌گاه زمان کافی برای اندیشیدنِ دقیق و منطقی به برنامه‌های خود در نظر نمی‌گیریم. و از همین رو در نهایت به ارزش‌ها و کارها و روابط نادرستی می‌رسیم. افلاطون می‌خواست به ذهن ما نظم و وضوح ببخشد.

🔹او به این نکته توجه کرد که چقدر از افکار ما برگرفته از اندیشه‌های عوام است، از آنچه یونانی‌ها «دوکسا» می‌خواندند، و ما «عقاید عرفی» می‌نامیم. او در ۳۶ کتابی که به رشتۀ تحریر درآورد، به‌کرات نشان می‌دهد که این عقاید عرفی پر است از خطا و تعصب و خرافه. اندیشه‌های عوام دربارۀ عشق و شهرت و پول و نیکی در برابر سنجش عقلانی تاب مقاومت ندارند.

🔹افلاطون همچنین متوجه شد مردم چه اندازه افتخار می‌کنند به اینکه غرایز یا شور و احساسات‌شان راهنمای آنها است (و تصمیم‌هایشان مبتنی بر هیچ پایه و اساسی نیست جز اینکه «چه احساسی دارند») و می‌گفت این وضع خطرناک مانند آن است که به دنبال گله‌ای اسب وحشیِ چشم‌بسته این سو و آن سو کشیده شوید.

🔹همان‌طور که فروید هم مشتاقانه تأیید می‌کرد، افلاطون مبدع درمان روانی بود، و تأکید داشت که یاد بگیریم تمام افکار و احساسات خود را در معرض داوری عقل قرار دهیم. همان‌گونه که افلاطون بارها نوشته است، جوهر فلسفه همین فرمان است: γνῶθι σεαυτόν «خود را بشناس!»

#کتاب_زندگی
#نشر_کرگدن
دبیر مجموعه و ویراستار: #بابک_عباسی

@eudemonia

#در_دست_آماده‌سازی

«فلسفهٔ غرب»
مدرسهٔ زندگی الن دوباتن
ترجمهٔ #میثم_محمدامینی

افلاطون (قسمت دوم)

۲. عاقلانه‌تر عشق بورزید.

🔹افلاطون یکی از بزرگ‌ترین نظریه‌پردازان دربارۀ رابطه است. کتاب او، «ضیافت»، کوششی است برای تبیین اینکه عشق واقعاً چیست. این رساله داستان مهمانی شامی است که آگاثون، شاعر خوش‌سیما، ترتیب داده و دوستانش را دعوت کرده است تا دور هم بخورند و بنوشند و دربارۀ عشق سخن بگویند.
هریک از میهمانان نظر خاصی دربارۀ چیستی عشق دارد. افلاطون سودمندترین و جالب‌ترین نظریه را از زبان دوست قدیمی‌اش سقراط -که یکی از شخصیت‌های اصلی این کتاب و دیگر آثار اوست- نقل می‌کند. این نظریه تقریباً چنین است: وقتی عاشق می‌شوید، اتفاقی که می‌افتد این است که در شخص دیگری صفت نیکی می‌بینید که خودتان ندارید. مثلاً شاید آن شخص در شرایطی که شما برانگیخته و هیجان‌زده می‌شوید، آرام و خونسرد می‌ماند؛ یا شاید شخصی منضبط است در حالی که شما بی‌نظم و شلخته‌اید؛ یا شاید خوش‌سخن است در حالی که شما نمی‌توانید خوب حرف بزنید.
خیالِ در پسِ عشق این است که با نزدیک شدن به این شخص می‌توانید قدری شبیه به او شوید. او می‌تواند به شما کمک کند که استعدادهای خود را به طور کامل شکوفا کنید.

🔹از نگاه افلاطون، عشق در ذات خود نوعی آموزش است: نمی‌توانید واقعاً کسی را دوست داشته باشید اگر نخواهید که آن شخص باعث پیشرفت شما شود. عشق باید چیزی باشد میان دو نفر که می‌کوشند با هم رشد کنند -و در این راه یار یکدیگر باشند. و این یعنی باید به شخصی بپیوندید که یک تکۀ گمشدۀ اساسی در راه تکامل‌تان را پیش خود دارد؛ یعنی فضایلی را دارا است که شما ندارید.

🔹امروز ما بیشتر این تعبیر را می‌پسندیم که عشق یعنی کسی را همان‌طور که هست کامل بدانیم، از همین رو این نظر افلاطون بسیار عجیب به نظر می‌رسد. عاشق و معشوق در گرماگرم بحث و جدل به هم می‌گویند «اگر من را دوست داشتی، تلاش نمی‌کردی تغییرم بدهی».

🔹عقیدۀ افلاطون درست در نقطۀ مقابل قرار دارد. او از ما می‌خواهد با نگرشی وارد رابطۀ عاشقانه شویم که اصلاً این اندازه مبارزه‌طلبانه و غرورآمیز نباشد. باید بپذیریم که کامل نیستیم و بگذاریم معشوقمان چیزهایی به ما بیاموزد. در یک رابطۀ خوب دیگری را دقیقاً همان‌طور که هست دوست نداریم. رابطۀ خوب یعنی متعهد بودن به کمک به دیگری تا به نسخۀ بهتری از خودش تبدیل شود -و بتواند این مرحلۀ تحولات پرتلاطمی را که این مسیر ناگزیر دربردارد تاب آورد- و در عین حال عدم مقاومت در برابر کوشش او برای بهبود دادن ما.

#کتاب_زندگی
#نشر_کرگدن
دبیر مجموعه و ویراستار: #بابک_عباسی

@eudemonia

فلسفه‌ات را توضیح نده.
تبلورِ آن باش.

اپیکتتوس

قرائت بخشی از کتاب هنر ظریف بی‌خیالی توسط سرکار خانم حمیده بحرینی
@kargadanpub

#در_دست_آماده‌سازی

«فلسفهٔ غرب: زندگی‌نامه‌ها»
مدرسهٔ زندگی الن دوباتن
ترجمهٔ #میثم_محمدامینی

بوئتیوس و تسلی‌بخشی فلسفه (قسمت اول)

🔹زندگی بوئتیوس تا سال‌ها سعادتمندانه به نظر می‌آمد. در ویلایی مجلل در رم زندگی می‌کرد و با زنی مهربان و زیبا به نام روستیسانا ازدواج کرد، که از او دو پسر جذاب و باهوش و بامحبت داشت. بوئتیوس سرانجام به دلیل احساس دِین به جامعه وارد عرصۀ سیاست شد و در حکومت فرمانروای ایتالیا، تئودوریک، شاه اوسترگوت‌ها، چند سِمت اجرایی بالا در اختیار گرفت. برتراند راسل دربارۀ نوشته است: او در هر عصر شخصیتی برجسته می‌بود، و در عصری که خود می‌زیست، چهره‌ای به‌راستی حیرت‌انگیز است.

🔹اما در بهار سال ۵۲۳ میلادی، بخت او ناگهان برگشت. ضربه‌ای به در خورد و بعد دسته‌ای از نگهبانان تئودوریک او را (آشکارا به ناحق) متهم کردند که علیه شاه که هرروز متوهم‌تر و انتقام‌جوتر می‌شد، دسیسه چیده است. بوئتیوس که حتی فرصت نکرد با خانواده‌اش وداع کند به زندان انداخته شد.

🔹بوئتیوس کاملاً بی‌گناه بود، اما به خطری هم که تهدیدش می‌کرد آگاهی داشت، از این رو سخت افسرده و غمگین شد. در سلولی کوچک دربارۀ محروم شدن سریع خود از نعمت و عنایت و دربارۀ عشقش به خانواده و ناعادلانه بودن سرنوشتش تأمل کرد. چیزی که در نهایت به او روحیه داد -و در عین حال یکی از بزرگ‌ترین آثارِ زندان‌نگاشتۀ همۀ دوران‌ها را به بشریت هدیه داد- تصمیم او بود برای اینکه راهی بیابد تا با اندیشۀ فلسفی از غم‌های خود رها شود.

🔹بوئتیوس گرفتار این غم و اندوه است که میهمانی نامنتظر به ملاقاتش می‌آید: «در همین حال که در سکوت تأمل می‌کردم و با قلمم شکایتی پُرسوزوگذار می‌نوشتم، بالای سرم پرهیب زنی ظاهر شد که چهره‌اش سرشار از عظمت بود و چشمانش چون آتش می‌درخشید و قوۀ بصیرتش فراتر از تمام آدمیان بود...»

🔹ملاقات‌کنندۀ بوئتیوس شخصیتی استعاری است که او را بانوفلسفه می‌نامد. بانوفلسفه در یک دست دسته‌ای آثار کلاسیک فلسفی دارد و در دست دیگرش عصای سلطنتی است -و در سلول بوئتیوس به ملاقاتش آمده است تا پاره‌ای حقایق بنیادین دربارۀ موضوع موردِعلاقه‌اش را که عمدتاً از تعالیم مکتب رواقی یونان و روم است، به او یادآوری کند. از یک جهت اینکه بانوفلسفه به ملاقات بوئتیوس آمده است هیچ عجیب نیست: در جهان کلاسیک، فلسفه یک رشتۀ انتزاعیِ دانشگاهی نبود، بلکه مجموعه‌ای از ابزارها بود که مخصوصاً طراحی شده بود تا به شخص کمک کند خوب زندگی کند و خوب بمیرد و این ابزارها در تاریک‌ترین لحظات کاملاً مرتبط و کارا بودند.

🔹بانوفلسفه در آغاز باملایمت بوئتیوس را ملامت می‌کند که چرا علیه سرنوشت خود «خشم گرفته است». او نکته‌ای را به بوئتیوس یادآور می‌شود که فیلسوفان رواقی همواره بر آن تأکید داشتند: این‌که بیشتر اتفاقاتی که برای انسان می‌افتد در اختیار و ارادۀ او نیست.

🔹فیلسوف بودن یعنی فهم همۀ آنچه در اختیار بخت است، و مقاومت در برابر تملق‌ها و چرب‌زبانی‌های او، و علم به اینکه هرگز نباید به آنچه نهایتاً همیشه در دستان نیرویی غیراخلاقی و بی‌قید است اعتماد کرد -و آمادگی برای روزی که شاید ناچار شویم در چشم‌به‌هم‌زدنی از همۀ نعمت‌های بخت دست بشوییم. این نعمت‌ها بخش عمدۀ آن چیزهایی را دربرمی‌گیرد که امروزه آنها را از لوازم ضروری شادکامی می‌دانیم؛ چیزهایی همچون عشق و خانواده و فرزند و موفقیت و شهرت و مقام. اما برای فیلسوف رواقی، هیچ‌یک از اینها چیزی نیست که برای انسان خردمند واقعاً شایستۀ اعتماد باشد -زیرا هر لحظه ممکن است تمام اینها در شرایطی ناگوار از دست برود.

#کتاب_زندگی
#نشر_کرگدن
دبیر مجموعه: #بابک_عباسی

@eudemonia

#در_دست_آماده‌سازی

«فلسفهٔ غرب: زندگی‌نامه‌ها»
مدرسهٔ زندگی الن دوباتن
ترجمهٔ #میثم_محمدامینی

بوئتیوس و تسلی‌بخشی فلسفه (قسمت دوم و پایانی)

🔹بانوفلسفه همچنین به بوئتیوس یادآور می‌شود که انسان خردمند باید از اعتماد به نعمت‌های بخت بپرهیزد. او تصویری مشهور از چرخ بخت را معرفی می‌کند که میان موفقیت و لطف و مکافات و درد هولناک در حال گردش است. بخت با بی‌اعتنایی و بی‌رحمی مطلق این چرخ را به گردش درمی‌آورد و از ضجۀ آنهایی که تا همین چند لحظه پیش از بخت و اقبال خود اطمینان داشتند، لذت می‌برد.

🔹بانوفلسفه به بوئتیوس می‌گوید «اگر بکوشی چرخ او را از گردش بازایستانی، ابله‌ترین مردمانی، چون می‌خواهی چیزی را بازستانی که واقعاً مال تو نبوده است».

🔹در اینجا بختْ خود به سخن می‌آید با صداقتی تکان‌دهنده می‌گوید: «ناپایداری عین ذات من است؛ چرخم را با دوره‌های متغیرش می‌چرخانم و این بازی‌ای است که هیچ‌گاه دست از آن برنمی‌دارم... بله، اگر می‌پسندی با چرخ من بالا بیا، اما وقتی که به همین ترتیب در آستانۀ سقوط قرار گرفتی خیال نکن آسیبی به تو رسیده، چون قواعد بازی اینطور حکم می‌کنند... آیا تراژدی با اشک و آه‌اش همین را در خاطر زنده نمی‌کند؟»

🔹حال بانوفلسفه به جان کلام خود می‌رسد. بوئتیوس باید همچون هر شخص درستکارِ فلسفه‌دوستی از اعتماد به هر چیزی که بخت می‌تواند در یک آن از ما بگیرد دست بردارد: «می‌دانی که امور انسانی را هیچ دوامی نیست، زیرا که اغلب فقط در یک ساعت آدمی ممکن است به ورطۀ نیستی بیفتد.»

🔹«اگر خویشتندار باشی، چیزی داری که هرگز نمی‌خواهی از دست بدهی و بخت هیچ‌گاه نمی‌تواند از تو بگیرد... ممکن نیست شادکامی در چیزهایی باشد که وابسته به بخت و اقبال‌اند.»

🔹بوئتیوس باید به آنچه فیلسوفان رواقی «دژ درونی» می‌خوانند عقب‌نشینی کند، خویشتنی حداقلی که از ستمگری بخت در امان است. بانوفلسفه تأکید دارد که با تمرکز بر آنچه بخت هرگز نمی‌تواند از انسان بگیرد، به خصوص بر قوۀ تعقل خویش که زیبایی و رازآلودگی و پیچیدگی عالم را برای انسان آشکار می‌کند، به نوع متفاوتی از شادکامی می‌توان دست یافت. فیلسوفان راستین از وضع روزمرۀ خود فراتر می‌روند و به سرنوشت خود اعتنایی ندارند و با نیروهای عظیم تاریخ و طبیعت یگانه می‌شوند.

🔹این‌که ما امروز اعتقاد راسخ داریم که شادکامی در دو حوزه‌ای است که تماماً در دستان بخت است، یعنی عشق رمانتیک و موفقیت شغلی، معیاری است که نشان می‌دهد پیام بوئتیوس امروز چه اندازه موضوعیت دارد. و عجیب نیست که در اینجا هم ما همواره سرخورده می‌شویم، چرخ بخت به‌تصادف ما را از موفقیت به سوی رسوایی و از امید به سوی تباهی می‌راند. پیام برانگیزانندۀ بوئتیوس به مردم روزگار خودش و روزگار ما این است که درک کنیم چیزهایی را که از لوازم شادکامی می‌دانیم در حقیقت راهی مستقیم به سوی بی‌ثباتی اساسی و بنابراین شکنجه و اضطراب درونی است.

🔹تقدیر چنین بود که حکمت بوئتیوس آخرین بیان شیوای اندیشه‌های فلسفۀ کلاسیک و به ویژه شاخۀ رواقی آن باشد. از آن پس، مسیحیت آموزه‌های آن را در خود فراگرفت و پس از آن نیز خوشبینیِ علمی عصر جدید نیز آنها را بیشتر تحت‌الشعاع خود قرار داد.

🔹در روزگار آشفته و مشقت‌بار ما، حق آن است که پیام رواقیان از نو کشف شود. ما با کتاب نوشتن یا گذراندنِ درس‌های دانشگاه فیلسوف نمی‌شویم، بلکه برای فیلسوف شدن لازم است درک کنیم که چه بخش اندکی از زندگی‌مان در دستان خودمان است و بدانیم بخت و اقبال چه اندازه در آن نقش دارد و چقدر بی‌ثبات است، و همین‌طور باید نیاز خودمان را درک کنیم به اینکه باید فراتر از افکار عمومی و خانواده و شأن و موقعیت اجتماعی بنگریم -تا اینکه بتوانیم از راه به‌کارگیری قوای متمایز و مستقل از سرنوشت خود به آرامش دست یابیم.

🔹به سرِ بوئتیوس همان آمد که از آن می‌ترسید، چند ماه پس از زندانی شدن، او را کشتند. مزار او در کلیسای سن‌پیِترو در سیِل‌دورو در پاویا در نیم‌ساعتیِ میلان واقع است. به احترام او باید این امکان را فراهم کنیم که بانوفلسفه هرازچندی بیاید و سری به ما بزند -و هنگامی که با بدترین دورهای چرخ بخت مواجه هستیم، بگذاریم ارادۀ ما را تقویت کند تا بر آنچه در واقع هرگز از آنِ ما نبوده است کمتر اتکا کنیم.

#کتاب_زندگی
#نشر_کرگدن
دبیر مجموعه: #بابک_عباسی

@eudemonia

«نظر بر قدم»

#توجه‌آگاهی
@eudemonia

ژرف‌ترین ترس‌هامان هم‌چون اژدها بر درِ ژرف‌ترین گنجمان نگه‌بان‌اند.

راینر ماریا ریلکه
مترجم: بهروز صفرزاده

«به جای این‌ سوال که حیوان در نگاه انسان چیست خوب است بپرسیم انسان در نگاه حیوان چگونه موجودی است»
https://www.instagram.com/p/ByLeY9-h8Iw/?igshid=195cmkg43jrmj