جایگاه اندیشه آلن دوباتن در جهان امروز
فلسفه رواقی
آتئیسم، پیشرفت، فناوری و سرنوشت بشر

این مطلب نخستین بار در صفحه اینستاگرام موسسه تحقیقاتی افضل انتشار یافته است.
@afzal_research_center

@dr_iman_fani

از نحوه‌ی رفتار فرد با انسان‌های دیگر( به‌خصوص کودکان)، با حیوانات و با طبیعت، می‌توان به اندازه‌ی توحّش یا میزانِ مدنیّت او پی برد.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

آیزایا برلین و کثرت‌انگاری در ارزش‌ها؛ علیه ساده‌سازان عظما

نوشتۀ هنری هاردی
ترجمۀ سارا زمانی

🔹آیزایا برلین هم غول بود و هم عمری بر شانۀ غول‌ها نشسته بود. پژوهشگری برجسته که تحقیقات مفصلش دربارۀ متفکران مختلف، از مارکس گرفته تا هامان، نور تازه‌ای بر درک ما از جهان اندیشه انداخت و درعین‌حال، نویسنده‌‌ای چیره‌دست که نوشته‌هایش مثل الماس می‌درخشید. برلین تعهدی عمیق به لیبرالیسم داشت، اما همیشه دشمن اصلی خود را ساده‌انگاری می‌دانست و بیش از هر چیز به خوانندگانش هشدار می‌داد که صبر کنید. چیزهای بسیاری هست که هنوز نمی‌دانیم.

🔹شاخص‌‌ترین ایدۀ برلین همان چیزی است که خودش پلورالیسم (کثرت‌‌گرایی) نامیده؛ هرچند بسیاری از متفکران تعبیر کثرت‌‌گرایی ارزشی را ترجیح می‌‌دهند. ایدۀ کثرت‌‌گرایی می‌‌گوید خوبی‌‌هایی که افراد ارج می‌‌نهند، اهدافی که دنبال می‌‌کنند، و ارزش‌‌هایی را که پاس می‌‌دارند، متکثرند -پرشمار و گوناگونند- و نمی‌‌توان آن‌ها را درقالب تجلیات متفاوت یک هدف واحدِ بزرگ مثل منفعت یا سعادت تفسیر کرد. خوبی‌‌های متفاوت گاه با هم در نزاعند: آن‌ها ممکن است در نسبت ‌‌با‌‌هم ناسازگار، تطابق‌‌ناپذیر، و یا قیاس‌ناپذیر باشند؛ یعنی نمی‌‌شود آن‌ها را برمبنای معیاری مشترک درقیاس با هم سنجید و به‌‌لحاظ منطقی برای هر یک جایگاه ثابتی در برابر بقیه قائل شد. وقتی چیزهایی خوب دربرابر یکدیگر قرار گرفته باشند، چگونه باید دست به انتخاب بزنیم؟ آزادی یا برابری؟ سعادت یا دانش؟ خودانگیختگی یا سازمان‌‌مندی؟ عدالت یا شفقت؟ وجود تعارض حتی در درون یک ارزش‌‌ نیز امکان‌‌پذیر است، به‌‌عنوان مثال، مابین آزادی بیان و آزادی از ناسزا.

🔹همین ایده علیه جمع‌‌بندیِ کلی ارزش‌‌هایی که فرهنگ‌‌ها را می‌‌سازند نیز وجود دارد که در این مورد آن را کثرت‌‌گرایی فرهنگی می‌‌نامند. نمی‌‌توان گفت تعلق به فرهنگ دانمارکی بهتر است یا به فرهنگ پرتغالی. این به معنای آن نیست که، همچون نسبی‌‌گرایی، هرچیزی را بتوان قابل‌‌قبول دانست، بلکه به ‌‌این معناست که بیش ‌‌از یک چیز را می‌‌توان پذیرفتنی دانست، و ضمناً هیچگاه نمی‌‌توان یک چیز را به‌‌طور سیستماتیک بر بقیه ارجح دانست. این دیدگاه بینشی پیچیده است که با مذاق نظریه‌‌پردازانی که برلین «ساده‌‌سازان عُظمی» می‌‌نامید سازگار نمی‌‌آید، بینشی که به یگانه‌‌انگاریِ یکپارچه می‌‌تازد ‌‌و در مقایسه با آن رویکرد درست‌‌تری در قبالِ زندگی است. در تبیین این ایده، برلین از بخشی از نمایشنامۀ آرخیلوخوس، دربارۀ تمایز بین خارپشت یگانه‌‌گرا (ذهنیت متعصب و تک‌‌مسأله‌‌ای) و روباه تکثرگرا (که به تنوع و بی‌‌نظمی میدان می‌‌دهد) الهام گرفته؛ همچنین با ارجاع به کانت و آنچه او «شاخۀ خمیده بشریت» نامیده بود، همان چیزی را ارزشمند می‌‌شمارد که «هرگز از آن محصولی سرراست و درست تولید نخواهد شد». او اینگونه دو تمثیل مذکور را نیز از نو در ادبیات معاصر مطرح ساخته ‌‌است.

@eudemonia
متن کامل را در لینک زیر بخوانید: (خواندن: ۱۷ دقیقه)

https://tarjomaan.com/neveshtar/9611/

آلن واتس، از مفسران ذن بودیسم، کتابی دارد که سال‌ها پیش با عنوان «حکمت بی‌قراری» به فارسی ترجمه شده است.

این بار، او با نقل حکایت کشاورز چینی از تعلیمی سخن می‌گوید که شاید بتوان نامش را حکمت بی‌یقینی یا عدم قطعیت گذاشت.

مترجم: حسین محمدی‌زاده

@eudemonia

در کتاب واقع‌نگری، هانس رزلینگ خاطره‌ای تعریف می‌کنه که زمانی برای کار پژوهشی با همکارش به یک قبیله بدوی رفتند و مردم قبیله، برای تشکر، با بهترین غذاشون که کباب موش و کرمِ سرخ شده بوده ازشون پذیرایی کردند.
رزلینگ به زحمت کبابِ موش رو می‌خوره، اما هرکاری می‌کنه نمی‌تونه کرم رو بخوره و برای این‌که مردم قبیله ناراحت نشن، به دروغ می‌گه: در قبیله ما خوردن کرم خلاف عرفه!
بومی‌ها با تعجب می‌گن ولی دوستت که داره می‌خوره (دوستش قبلا در کنگو مُبلّغ بوده و عادت داشته به این‌جور غذاها)؛ رزلینگ بهشون می‌گه: دوستم از یک قبیله‌ی دیگه‌است به اسم دانمارک، من از یک قبیله‌ی دیگه، به اسم سوئد.
و می‌نویسه اون‌ها به راحتی این عذر من رو پذیرفتند و هیچ اصراری نکردند، چون به نظرشون طبیعی بود که قبایل مختلف رسوم مختلفی داشته باشند و از اون مهم‌تر به‌نظرشون هرکسی باید در هر شرایطی به رسوم قبیله‌اش پایبند باشه و نباید وادارش کرد که طور دیگه‌ای رفتار کنه.


سوال من اینه:
تمدن اگر این نیست، پس چیه؟!
این عدم‌پذیرش تفاوت‌ها، تلاش برای یک‌سان‌سازی و جهانی‌سازی، و بعد جنگ بر سر همه این‌ها، که انسان مدرن راه انداخته، تمدنه؟!



دکتر پرستوامیری

فراخوان طراحی لوگو

مدرسۀ تردید مدرسه‌ای مجازی و آنلاین برای آموزش فلسفه به علاقه‌مندان (از سطوح پایه تا تخصصی)، و نیز برگزاری دوره‌های آزاد در زمینۀ فلسفه و مباحث مرتبط است.

مدرسۀ تردید در نظر دارد طراحی لوگوی خود را از طریق این فراخوان به مسابقه بگذارد.

طرح‌‌ها می‌توانند تصویری یا نوشتاری (تایپوگرافی) یا ترکیبی از هر دو باشند اما در هر دو حالت، کمینه‌گرایی (مینیمالیسم) ویژگی مطلوب است. لازم است نام "تردید" و نیز عبارت "مدرسۀ مجازی فلسفه" در لوگو بیاید.

طراح لوگوی برگزیده علاوه بر دریافت هدیه و اعلام عمومی نامش در سایت و صفحات اینترنتی مدرسه، برای طراحی دیگر اجزای مدرسه (در ازای حق‌الزحمه مورد توافق) در اولویت خواهد بود.

مسئولیت قانونی طرح ارائه‌شده از حیث رعایت حق کپی‌رایت به‌ عهدۀ طراح است.

علاقه‌مندان می‌توانند طرح‌های خود را تا ۱۵ فروردین به ادمین صفحۀ اینستاگرامی مدرسۀ تردید ارسال کنند.
https://www.instagram.com/tardidschool/

از طرف مؤسسان: کاوه بهبهانی، مالک حسینی، امیرحسین خداپرست، حسین شیخ‌رضایی، مسعود صادقی، بابک عباسی، مسعود علیا

@eudemonia

پنج کتاب از مجموعهٔ «خوب زیستن» در میان پرفروش‌های نشر کرگدن، اسفند ۱۴۰۰