خوب زيستن|بابک عباسی
2.92K subscribers
776 photos
419 videos
36 files
603 links
آموزش ْ پُر کردن ظرف نیست، برافروختن آتش است.

مهر ۱۳۹۶
@BabakAbbaasi
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
دربارۀ فلسفۀ سارتر و ایدۀ انتخابگر بودن انسان

@Eudaemonia
دربارهٔ #خودفریبی

اصطلاح mouvaise foi یکی از اصطلاحات اساسی فلسفهٔ #سارتر است. در انگلیسی آن را به صورت تحت اللفظی bad faith و به صورت مفهومی self-deception و insincerity ترجمه کرده‌اند. ظاهراً در زبان فارسی نخستین معادلی که برای آن در نظر گرفته شده «سوءنیت» است که به نظر نمی‌رسد درست باشد زیرا سوءنیت آگاهانه صورت می‌گیرد ولی خودفریبی آگاهانه نیست. در ترجمهٔ فارسی «هستی و نیستی» نیز که اخیراً منتشر شده معادل «سوء نیت» به کار رفته است. برخی دیگر از معادل‌های این اصطلاح در زبان فارسی عبارتند از: خودفریبی، ریا، تزویر، بی‌صداقتی، بدسگالی، دورویی، دروغ‌باوری و ایمان بد. اگر بخواهیم مفهومی ترجمه کنیم بهترین معادل آن در زبان فارسی «خودفریبی» است.

دربارهٔ خاستگاه بحث باید بگویم که سارتر فیلسوف آزادی است و شاید هیچ فیلسوف دیگری در تاریخ فلسفه به اندازهٔ او بر آزادی انسان تاکید نکرده باشد. به همین دلیل وقتی از آزادی انسان بحث می‌کند موانع آن را هم برمی‌شمارد. او توضیح می‌دهد که چرا انسان‌ها آزادی‌شان را انکار می‌کنند و چرا نباید این کار را انجام دهند. خودفریبی یکی از راه‌های انکار آزادی است، چرا که آزادی، مسئولیت به همراه دارد و مسئولیت، اضطراب‌آور است. انسان وقتی آزاد باشد و خودش انتخاب کند، مسئول انتخاب‌هایش خواهد بود و تحمل بار مسئولیت هم باعث اضطراب می‌شود. پس ما در اینجا با یک زنجیره مواجهیم که از آزادی شروع می‌شود و با گذر از مسئولیت به اضطراب می‌رسد. از آنجا که اضطراب حالت ناخوشایندی است سارتر معتقد است که افراد با خودفریبی ریشهٔ اضطراب را که آزادی است می‌زنند. انسان‌ها آزادی خود را انکار می‌کنند تا از مسئولیت شانه خالی کنند و در نتیجه از اضطراب رهایی یابند.
@Eudaemonia
متن کامل:
https://neeloofar.org/critic/126-dialogue/1658-110595.html
در همهٔ رابطه‌ها ممکن است وسوسه برای تجربه کردن شخصی دیگر و وارد شدن در رابطه‌ای جدید پیش بیاید. کشف ذهن و بدنِ آدمی جدید همواره هیجان‌انگیز است. خصوصاً وقتی هیجانِ اولیهٔ کشفِ آدم زنذگی‌مان تمام می‌شود، صدای وسوسه‌ها بلندتر می‌شود.

وقتی «می‌پذیریم» وسوسهٔ آغاز کردنِ رابطه‌ وجود دارد و متوجه حضور آن در درونمان می‌شویم، قدرتمندتر می‌شویم. زیرا چنین پذیرشی ما را برای واکنش مناسب در برابر وسوسه‌ها در موقعیت بهتر و برتری قرار می‌دهد.

#پذیرشِ وجودِ بخشی در ما که مدام می‌خواهد ما را در رابطه‌هایمان ناپایدار و بی‌قرار کند، دشوار است اما به ما قدرتی می‌دهد که بدانیم قرار نیست همیشه وسوسه‌هایمان را تبدیل به عمل کنیم.

بودن در رابطه‌های صمیمیِ عمیق فقط در صورتی ممکن است که آنقدر بالغ باشیم که بتوانیم وسوسه‌ها را ببینیم اما آن‌ها را تبدیل به رفتار نکنیم، و آنقدر عاقل باشیم که بدانیم همه ناکامل‌اند و دل بدهیم به آدمی ناکامل و عشق بورزیم و برای تولید صمیمت تلاش کنیم.

به هر حال، چه خوشمان بیاید یا نه، وسوسه‌ها، امیال و گاهی برانگیختگی بدنی رخ می‌دهد. اما قطعا این انتخابی شخصی‌ست که با وسوسه‌ها چه کنیم. گاهی وسوسه‌هایمان را تبدیل به رفتار می‌کنیم چون در مقابل صداهای درونمان احساس ضعف و ناتوانی می‌کنیم.

معمولا صدای وسوسه‌ها زمانی بلند‌تر می‌شود که رابطه‌مان با یارمان هیجان‌انگیز نیست، که دیگر مثل قبل راضی نیستیم، که دیگر به چشممان جذابیت گذشته را ندارد، دیگر ما را به هیجان نمی‌آورد و برایمان معمولی شده است!

وسوسه شدن در دست ما نیست. میلِ به تجربه کردنِ فردی جدید همیشه ممکن است حضور داشته باشد اما آن که وسوسه‌ها دلیلِ اجرای رفتارهایش هستند جنبهٔ کودک است نه بالغ.

از این هم نباید غافل بود که ما هیچگاه در هیچ رابطه‌ای کاملا راضی نخواهیم بود. نارضایتی بخشی از عواطف همیشگی انسان است. رابطه‌های طولانی مدت به تعهد و تولید صمیمیت احتیاج دارند. اگر بعد از شنیدنِ هر وسوسه‌ برگردید و دوباره برای رابطه‌‌تان تلاش کنید متوجه می‌شوید که می‌توان هیجان را به نوعی دیگر تجربه کرد. هیجانِ تلاش برای صمیمی‌تر شدن و دل دادنی دوباره به یک آدم معمولیِ تکراری.

شاید رازِ رابطه‌های صمیمانهٔ طولانی در همین است: آگاهی به معمولی بودنِ خودمان و یارمان و دل دادن به آن.

آدم‌های موفق سعی می‌کنند در روابط طولانی، نارضایتی‌هایشان را ببینند، وسوسه‌ها را بشنوند و باز هم برای تولید صمیمیت تلاش کنند.
#پونه_مقیمی
(با پوزش از خانم مقیمی، برای روشن‌تر شدن مطلبی که متن در پی گفتن آن است، اندک تغییری در آن داده شد. ب.ع)
‏ ‏
@Eudaemonia
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دربارهٔ #کنار_آمدن و ساختن در #رابطه و #ازدواج

ترجمه: ایمان فانی
صدا: نگین کیانفر

@Eudaemonia
نگاهى به شاهكار فلسفی آلبر كامو: افسانهٔ سيزيِف

«تنها يك سوال حقيقتاً جدى در فلسفه وجود دارد و آن خودكشى است.»
از جستار افسانهٔ سيزیف

در اين جُستار کامو به اين سوال جواب مى‌دهد كه چرا نبايد خود كشي كرد.

در شرايطى كه او «اَبزورد» مى‌خواند، در جهانى پر از هرج و مرج، ما مى‌كوشيم كه معنايى بيابيم.

پاسخ جهان به كوشش ما سكوت است اما حتى اگر زندگى بی‌معنا باشد، هزار دليل براى اين تجربه و لذت بردن از آن وجود دارد.

پيش از ادامهٔ بحث، سازندهٔ ويديو به مخاطب نازنين آن اداى احترام مى‌كند:
فكر كردن به خودكشى و تجربهٔ افسردگى شايع است و نبايد از آن شرمنده بود.

لحظات نااميدي تنها نشانهٔ آن است كه راه زيادى آمده‌ايم و بايد نفسى تازه كنيم. بايد بار از شانه زمين بگذاريم اما مهم است بدانيم که خودكشي راه‌حلى دائمى براى يك مشكل موقتى است!

مسئله عمق مشکل نيست، مسئله عمق "رنج" ماست. در اين لحظات حس مى‌كنيم كمكى از راه نمى‌رسد ولي اينطور نيست. كمك مقدور و ممكن است.

اشكالى ندارد اگر حس گم‌گشتگى كنيم. هيچ كس همهٔ جوابها را ندارد و در واقع كسى نمى‌داند چه خبر است.

همه در آن لحظهٔ تاريك بوده‌ايم كه آدم حس مى‌كند كسى دوستش ندارد و اهميتى نمى‌دهد.
شايد شما الان اينجاييد ولى تنها نيستيد. جهان مى‌تواند بی‌رحم و خشن باشد اما شايد شرايط به بدى احساس شما نباشد:
سيزيف پادشاه حيله‌گر "كورنت" يا "قُرنط" در اسطوره‌هاى يونان است. به خاطر فطرت شورشى‌اش خدايان محكومش كردند تا ابد صخره عظيمي را از كوه بالا ببرد كه در لحظهٔ رسيدن به قله باز به قعر دره‌ها باز مى‌گشت. رنجى بی‌حاصل و ابدى.

آلبركامو دربارهٔ آن مى‌نويسد:
در پايانِ آن رنجِ فراتر از پهنهٔ بی‌انتهاى فضا و زمانى به عمق ابديت، وقتى هدف حاصل شد، سيزيف بايد شاهد غلتيدن سنگش به جهان زيرين باشد و او بايد باز آن را تا قله حمل كند. سيزيف بايد باز به دشت بازگردد. در طى آن بازگشت و آن وقفه است كه سيزيف براى من جالب مى‌شود. چهره‌اى كه از كلنجار رفتن با سنگْ خود سنگى شده است. من آن مرد را تماشا مى‌كنم كه با گامهاى سنگين و شمرده به سوى رنجى مى‌رود كه هرگز پايانى نمى‌شناسد. آن ساعتِ تنفس كه همچون ساعتِ رنج، قطعى و آمدنى است، آن ساعت، ساعت خودآگاهى است! در هر لحظهٔ فرود آمدن از بلندى بسوى كنامِ خدايان، او از سرنوشتش برتر است، او از سنگش قوى‌تر است!

آلبر كامو عقيده داشت تنبيه سيزيف نمادى از شرايط انسان است. هر شروع هفته سنگ را به سوى قله هل مى‌دهيم و در پايان هفته فرصت تفكر داريم در زمانى كه از كوه پايين مى‌رويم. اكثر ما در انحراف ذهن و پرتى حواس راحتى و آسودگى‌مان را جستجو مى‌كنيم. آخرين چيزى كه مى‌خواهيم به آن فكر كنيم، اول هفتهٔ بعد و حمل دوبارهٔ صخره به قله است. هيچ اطمينانى نيست كه هرگز از اين سرنوشت رها شويم.

شما مى‌توانيد انتخاب كنيد كه همچنان بردهٔ سنگتان باشيد(هر چند اغلب اين را به شكل يك انتخاب نمى‌بينند).

همچنين مى‌توانيد به تلاشتان از زاويهٔ ديگرى نگاه كنيد: حتى در صورت پذيرش بی‌معنايیِ زندگى و وجودِ رنجْ مى‌توان ارباب و آقاى آن سنگ شد. ناگهان انگار شما سنگ را هل نمى‌دهيد بلكه سنگ شما را به جلو مى‌رانَد!

" تلاش در راستاى قله براى گرم كردن قلب انسان كافى است. بايد سيزيف را شاد و خوشحال ببينيم."

وقتى راهى نمى‌بينيد و در رنج و زحمت هستيد، اين رويكرد قابل پيشنهاد است.

شرايط را بپذيريد. پذيرشِ اكنون، قدم اول است. تفكر خيال‌پردازانه ممنوع! فرار به گذشته و آينده ممنوع!

انتخاب كنيد كه از سنگتان قوى‌تر باشيد. سرتان را بالا بگيريد چرا كه شكست نخورده‌ايد. همين تصميم خود يك پيروزى است.
شادى در حركت مدام و رشد دائم است، شادى يك مقصد نيست. اگر فكر كنيد براى شاد بودن اسباب و وسايلى لازم است، شاد نخواهيد بود.

تلاش براى چيزها و داشتن آرزوهاى بزرگ البته زيباست. ولى شادى از قدردانى نسبت به خود سفر حاصل مى‌شود. درد و كوششْ قوى‌ترتان مى‌كند. در تعهدتان فرصتها پديدار مى‌شوند. طورى نيست، اگر خراب كنيد. در نوميدى بسی اميد است.

ويكتور فرانكل، نجات‌يافتهٔ نسل‌كشی آلمانها نشان داده كه اين ممكن است. بايد سخت و هوشمندانه كار كنيد و موفقيت هم تضمينى ندارد.

ولى كه چه؟! باز تلاش كنيد به دفعات نامحدود. تنها مرگ است كه حتمى است. اين يك زندگى را دور نيندازيد. اگر هفت‌خوان نبود، رستم يا هركولى هم وجود نداشت. اگر چالش شير و گوزن و گراز و اژدها نبود، هركول بايد در تختش چرت مي‌زد.

به قول اپيكتِتوس: بدون بحران آن لباس رزم و آن هيكل تنومند و آن روح والا به چه كارى مى‌آمد، اگر نبردى در كار نبود؟

دفعه بعد كه حس كرديد زندگى سخت است به سيزيف فكر كنيد، به شرايطش؛ و به خودتان يادآورى كنيد كه او شاد است!

ترجمه: ايمان فانی

#کامو #خودکشی #پذیرش

@Eudaemonia
خوب زيستن|بابک عباسی pinned «نگاهى به شاهكار فلسفی آلبر كامو: افسانهٔ سيزيِف «تنها يك سوال حقيقتاً جدى در فلسفه وجود دارد و آن خودكشى است.» از جستار افسانهٔ سيزیف در اين جُستار کامو به اين سوال جواب مى‌دهد كه چرا نبايد خود كشي كرد. در شرايطى كه او «اَبزورد» مى‌خواند، در جهانى پر از…»
«اینستاگرام آن بخشِ خودشیفتۀ شخصیتتان را دوست دارد»
آیا لایک‌های اینستاگرام و فیسبوک ما را به خودشیفتگانی مغرور بدل کرده یا از قبل هم همین‌طور بوده‌ایم؟

▪️رسانه‌های اجتماعی در اصل به‌عنوانِ ابزارهایی برای ایجاد ارتباط با دیگران و بیرون از آمدن از تنهایی طراحی شده‌اند، اما در واقع، تجربۀ حضور در آن‌ها معمولاًحسی از تنهایی و انزوا به ما می‌دهد. شاید دلیل این تناقض، محدودیتِ این رسانه‌ها در بازنمایی کاملِ زندگی انسانی باشد. شبکه‌های اجتماعی ظرفیتی برای بیان غم‌ها، تردیدها و کاستی‌های ما ندارد و در مقابل، آن‌دسته از گرایش‌هایی را تقویت می‌کند که از اساس با همدلی در تضاد است.

▪️همین چند عدد و رقم قادرند داستانی گویا از خودشیفتگی روایت کنند: روزانه بیش از هشتادمیلیون عکس روی اینستاگرام بارگذاری می‌شود، بیش از ۳.۵میلیارد لایک ردوبدل می‌گردد و حدود ۱.۴میلیارد نفر، معادل بیست‌درصد کل جمعیت جهان، جزئیاتی از زندگی‌شان را بر روی فیس‌بوک منتشر می‌کنند.آیا این رسانه‌های اجتماعی بودند که گونه‌ای نسبتاً متواضع از جان‌داران را به مشتی خودشیفتۀ شهرت‌طلب تبدیل کردند یا ما ذاتاً همین‌قدر خودمحور بوده‌ایم؟
تخمین مدت مطالعه:۹دقیقه
👇🏼
http://tarjomaan.com/neveshtar/8431/

🆔@Eudaemonia
🔴 زنی ،... طلحه را دید گفت مثل دینار رومی است علی (ع) را دید و گفت:
"گویی خرد و دوباره شکسته بندی شده است".

👈ابوسعید آبی (یا آوی،ادیب ایرانی قرن چهارم و منسوب به آوه در نزدیکی ساوه) - کتاب "النثر الدّر"
@sahandiranmehr
❤1
من نمی‌گويم ميز آرايش نداشته باش،
فقط می‌گويم حداقل از ميز تحريرت بزرگ‌تر نباشد!

نمی‌گويم لوازم آرايش نخر،
اما می‌گويم كتاب هم بخر...

من نمی‌گويم دل نبند، عاشق نشو، به خاطر عشقت فداكاری نكن، بلكه می‌گويم عاشق مردی لایق شو. به كسی دل ببند كه عشق را، اين صميميت روحانی را خوب بفهمد و بشناسد.

نمی‌گويم هر ماه رنگ موهايت را به‌روز نكن، اما يادت نرود دانش و آگاهی‌ات را هم به‌روز كنی. مقاله بخوان و بدان در دنيا چه می‌گذرد

من نمی‌گويم كمدت پر از لباس‌های رنگارنگ نباشد، فقط می‌گويم كتابخانه‌ات بزرگ‌تر باشد

نگذار هيچ ابزاری را مثل اسباب بازی‌های كودكی اطرافت بريزند تا سرت گرم شود و نفهمی در جهان چه می‌گذرد

اصلا هر كاری خواستی بكن...
اما انديشه‌ات را نفروش
برای خودت انديشه داشته باش...


🆔@Eudaemonia | @ketabi_ism
❤1👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونه عاشق می‌شویم(یا نمی‌شویم).

ما در انتخاب شریک عاطفی گاهی دچار اشتباهاتی می‌شویم و اصطلاحاً در تله‌هایی عاطفی گرفتار می‌شویم. سعی کنید این تله‌ها را بشناسید.

#عشق #رابطه
@Eudaemonia
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
درمان عشق‌های یکطرفه و بی‌پاسخ چیست؟

#عشق #رابطه

@Eudaemonia
پاسولینی یک نمایشنامه خیلی کوتاه دارد که گویا یک فیلم ده دقیقه‌ای هم از روی آن ساخته‌اند. یک مرد چهل ساله می‌رود روی پل تا خودش را پرت کند توی رودخانه و خودکشی کند. یک مرد دیگر سعی می‌کند او را متقاعد کند تا خودش را نکشد. کل نمایشنامه به شکل ملال‌آوری با حرف زدن این دو نفر می‌گذرد. فقط یک جایی مرد چهل‌ساله می‌گوید که از دست خودش خسته شده و دیگر کاری از دستش برنمی‌آید. آن یکی مرد باهاش هم‌دردی می‌کند و می‌گوید که آره، بزرگ‌ترین دشمن آدم، خودِ آدم است. این جمله را دقیقا پدربزرگ من هم می‌گفت. من مطمئنم که پدربزرگم اصلا پاسولینی را نمی‌شناخته اما همیشه می‌گفت بزرگ‌ترین دشمن آدم خودش است.
من هم با پدربزرگم و پاسولینی موافقم. همیشه با خودم فکر کرده‌ام که چرا علم پزشکی و تکنولوژی یک راهی اختراع و اکتشاف نکرده تا آدم را به طور موقت از خودش جدا کند و به او استراحت بدهد؟ هر رابطه‌ی بالاخره یک استراحت و زنگ تفریح می‌خواهد. زن و شوهرها. رفیق‌ها. رئیس و کارمندها. همه‌ی این‌ها باید به خودشان هر از چندگاهی استراحت بدهند و از هم دور بشوند. این جدایی موقت، سلامت و بقای رابطه را تضمین می‌کند. آدم‌ها هم با خودشان همین‌طورند. هر از چند گاهی باید از رابطه‌ی با خودشان بیایند بیرون. نفس بگیرند و دوباره غرق در خودشان بشوند. برای چند وقت، دور از سر و صدای درون‌شان در آرامش باشند. به همین سادگی.
شاید هم خودم بالاخره یک استارت‌آپ این‌چنینی بزنم. هر کسی که از دست خودش خسته شده، به جای این‌که مثل آن مرد چهل ساله برود خودکشی کند، بیاید پیش من. من هم با یک میله‌ای چیزی می‌زنم توی سرش. تا برای مدتی خودش را از دست خودش خلاص کنم. مثلا یک ماه. یا دو ماه. بسته به شلوغی و خوددرگیری طرف. صبر می‌کنم تا همه‌ی گرد و خاک‌های درونش بخوابد. آب‌ها از آسیاب بیفتد. آستانه‌ی تحملش دوباره برود بالا. بعد به هوشش می‌آورم. جذابیت و قدردانی رابطه این‌طوری بالاتر می‌رود و لازم نیست تا به شکل دائمی با خودش قطع رابطه کند.
به هر حال هر رابطه‌ای یک استراحت هم می‌خواهد. دست‌کم من و پدربزرگم و پاسولینی این طوری فکر می‌کنیم.
#فهیم_عطار
#فاصله_گذاری

@Eudaemonia
از طوفان که درآمدی دیگر همانی نخواهی بود که به طوفان پا نهادی. معنی طـــوفان همین است …
کافکا در کرانه - هاروکی موراکامی

@Eudaemonia
حافظه، میل و ارزش در فیلم «درخشش ابدی یک ذهن پاک»

در فیلم «درخشش ابدی یک ذهن پاک»، جوئل و کلمنتاین به صورت مداوم بعد از پاک کردن خاطرات رابطه‌ی مشترکشان با یکدیگر، به هم برخورد می‌کنند. حتی در انتهای فیلم وقتی متوجه این مسئله می‌شوند تصمیم می‎‌گیرند علی‌رغم عیب و نقص‌های رابطه‌شان با هم بمانند چراکه آنچه دارند بسیار ارزشمند است. اما ماجرای این پاک شدن حافظه‌ها از جایی شروع می‌شود که کلمنتاین بعد از به هم خوردن رابطه‌اش با جوئل نزد دکتر هاوراد می‌رود و برای آنکه خود را از درد و رنج خاطراتش برهاند، اقدام به پاک کردن خاطرات مربوط به جوئل از ذهنش می‌کند.

جولیا درایور در این مقاله به مسئله‌ی اخلاقی بودن یا نبودن این اقدام می‌پردازد. آیا ما وظیفه داریم تا گذشته و افرادی را که در زندگی‌مان بوده‌اند و تأثیری ژرف بر ما نهاده‌اند به خاطر بسپاریم؟ او از نظریات فیلسوفانی همچون آویشای مارگالیت، گالن استراسون، نیگل و پارفیت برای بیان دیدگاه‌های خود استفاده می‌کند. در نهایت درایور بر این باور است که تنها راهی که به ما اجازه می‌دهد تا به درستی بتوانیم درباره‌ی زندگی‌مان تصمیم بگیریم آن است که خاطرات‌مان را تمام و کمال برای خود نگه داریم، حتی وقتی دردناک‌تر از آنند که بتوانیم آنها را تحمل کنیم، چرا که راه نجات در همان رنج است.

@Eudaemonia

متن کامل:
‏https://goo.gl/pXV9BJ
‍ 🔸فردا عید فطره، اگر مذهبی هستید و خواستید فطریه بدید یا اگر نیستید اما دلتون خواست کمک کنید بدونید در این مرکز ۳۰۰ دختر معلول ذهني و جسمی نگهداری می‌شن که واقعا کسی رو ندارن و کمک‌های شما واقعا در زندگی روزمره‌شون اثر داره. خودم به اینجا رفتم و از نزدیک مشکلاتشون رو دیدم اگر هنوز تصمیم نگرفتید که کمکتون رو به کجا بدید، پیشنهاد من اینجاست. آدرس کانالمو اضافه نمی‌کنم تا جنبه تبلیغ شخصی نگیره اما اگه خودتون نمی‌تونید کمک کنید این مطلب رو برای دوستانتون بفرستید‌:

به شماره حساب بانک صادرات
٦٠٣٧٦٩١٩٩٠٢٢٠١٣٩
بانک گردشگری
٥٠٥٤١٦٧٠٠٠١٥٦٧٢٠
به نام « فدک باغ رضوان»
@fadakcharitynews
گفتم: جولیا، اجازه بده سوال ساده‌ای ازت بکنم. چرا مرگ این قدر ترسناک است؟ چه چیز خاصی در مرگ هست که تو را می‌ترساند؟ فوراً پاسخ داد: همه کارهایی که انجام نداده‌ام.…

از بیشتر مراجعه‌کنندگان می‌پرسم: دقیقاً از چه چیز مرگ می‌ترسید؟ پاسخ‌های مختلفی که به این پرسش می‌دهند، غالباً به درمان سرعت می‌بخشد.
پاسخ جولیا «همه کارهایی که انجام ندادم» به جان‌مایه‌ای اشاره می‌کند که برای همهٔ آنهایی که به مرگ می‌اندیشند یا با آن روبرو می‌شوند اهمیت دارد: رابطه دو جانبه بین ترس از مرگ و حسِّ زندگی نازیسته. به عبارت دیگر، هر چه از زندگی کمتر بهره برده باشید، اضطراب مرگ بیشتر است. در تجربهٔ کامل زندگی هر چه بیشتر ناکام مانده باشید، بیشتر از مرگ خواهید ترسید.

نیچه این عقیده را با قوت تمام در دو نکته کوتاه بیان کرده است «زندگی‌ات را به کمال برسان و به‌موقع بمیر.» همان‌طور که زوربای یونانی با گفتن این حرف تأکید کرده است «برای مرگ چیزی جز قلعه‌ای ویران به جا نگذار.»

«خیره به خورشید»
#اروین_یالوم
#مرگ_اندیشی

@Eudaemonia
@kfvda
مقدمه‌ای فلسفی بر یک مکتب ‌درمانی(۱)
(بابک عباسی، عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد)

حتی اگر اهل فلسفه نباشید احتمالا این جملۀ درخشان سقراط را خوانده‌اید که «زندگیِ بررسی‌نشده ارزش زیستن ندارد» اما شاید کمتر از خود پرسیده باشید که: زندگی را چطور می‌شود بررسی کرد؟

یکی از مشغله‌های فیلسوفان این است که دل و رودۀ این سؤال و دیگر سؤالهای سخت را بریزند بیرون.( و لابد برای همین است که گاهی دنبال کردن حاصل تأملات فیلسوفان خیلی دلچسب نیست: دل و رودۀ بیرون ریخته‌شده که تماشا ندارد!)

تصور کنید با دوست‌تان مشغول صحبت دربارۀ بازی فوتبالی هستید که اخیرا هر دو شاهدش بوده‌اید. شما می‌گویید ضربۀ آزادی که فلان بازیکن از پشت محوطۀ جریمه زد، با اینکه گل نشد شوت خیلی زیبایی بود. دوست شما، که به‌تازگی دانشجوی فلسفه شده است، با شنیدن این جمله، ژستی سقراطی می‌گیرد و می‌پرسد: شوت چطور ممکن است زیبا باشد؟ بله، شوت ممکن است تکنیکی و بامهارت، پرقدرت، غیرقابل‌مهار و... باشد اما زیبا چرا؟ حالا اگر هر دو سرتان برای این جور گفتگوها درد کند، قدم بعدی این خواهد بود که بروید سراغ این موضوع که ما به چه چیزهایی و با چه معیارهایی می‌توانیم «زیبا» بگوییم و اصلا زیبایی چیست.(ممکن هم هست که سوالش را بی‌ربط بدانید و جوابی ندهید و بروید سراغ موضوع بعدی: راستی سکه باز هم گران شد؟)

پشت‌صحنۀ فلسفی و فنی‌تر چنین گفت‌وگویی(نگاتیو فلسفی این گفت‌وگو) این است که فیلسوفان می‌کوشند پیش‌فرض‌های باورها و افکار و قضاوتهای ما را دربیاورند: چه فکرها و باورهای دیگری داریم که ما را به این سمت هدایت می‌کنند که یک شوت را زیبا بدانیم. قدم بعدی هم این است که ببینند آن باورهای مقدم بر این باور، چقدر درست یا چقدر قابل‌قبول‌اند: ما در باورهای اساسی و قضاوت‌هایمان چه چیزهایی را مسلّم گرفته‌ایم و آن چیزهای مسلّم و بدیهی انگاشته‌شده واقعا چقدر درست‌اند؟

دستکم یکی از معانی بررسی زندگی همین است: پرسیدن سوالهایی که دیگران نمی‌پرسند. پرسیدن سوالهای دشوار اما به‌جا دربارۀ موضوعات مهم، سوالهایی که حتی نمی‌دانیم چطور باید به آنها جواب داد.

پرسیدن چنین سؤالهایی مستلزم جرأت و شجاعت فکری است. وقتی همه یک نظر و یک عقیده و ادعا را تکرار می‌کنند، شجاعت و علاوه بر آن، خلاقیت زیادی می‌خواهد که کسی سقراط‌وار مسلّمات را زیر سؤال ببرد و زندگی را از منظر دیگری ببیند. اگر به پرسش ابتدایی این یادداشت برگردیم، زندگیِ بررسی‌شده، زندگی همراه با تأمل و تعمق در موضوعات مهم است.

این چند سطر در حکم مقدمه‌ای بود برای معرفی یک مکتب درمانی جدید که مُبدعانش با طرح پرسشهایی بنیادی دربارۀ خوب زیستن، یک انقلابِ درمانی پدید آورده و کوشیده‌اند با بررسی جنبۀ بسیار مهمی از زندگی ما، کمک کنند زندگی‌ای را برگزینیم که ارزش زیستن دارد.

#فلسفه #رواندرمانی

پ. ن: در زبان فارسی صورت مشهورترِ آن جمله این است: زندگی نیازموده ارزش زیستن ندارد (ترجمۀ unexamined life) اما در فارسی «آزمودن زندگی» در این سیاق معنای روشنی ندارد. از طرفی اولین معنای کلمۀ examination بررسی و کندوکاو و سوال و جواب است.

@Eudaemonia
مقدمه‌ای فلسفی بر یک مکتب ‌درمانی(۲)
(بابک عباسی، عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی)

مدتی پیش با مکتبی در تلاقی فلسفه و رواندرمانی و سنت‌های عرفانی آشنا شدم که در کنار کشف و شهودهای فراوان، این شگفتی را هم برایم داشت که نشان می‌داد مطالب متنوع و به ظاهر بی‌ربط به همِ کانال «خوب زیستن» را رشتۀ واحدی به یکدیگر پیوند می‌دهد: فلسفۀ درمانیِ «پذیرش و تعهد»( به صورت کوتاه‌شده:ACT). به همین خاطر فکر کردم آشنایی بیشتر با این مکتب برای کسانی که مطالب این کانال را دنبال می‌کنند نیز باید جالب و شاید مفید باشد.

در پست قبلی نوشتم که یکی از کارهای فلسفه( و نه تنها کارش!) به زیر سؤال بردن پیشفرض‌های جاافتاده و باورهایی است که مسلّم و بی‌چون و چرا می‌انگاریم. از آنجایی که موضوع کانال ما «خوب زیستن» است، بگذارید از باورهای جاافتاده و رایجمان دربارۀ زندگی خوب شروع کنیم. یکی از باورهای بسیار رایج و به‌شدت ریشه‌دار تلقی‌هایی است که دربارۀ شادی و دردورنج و نسبت آن با زندگی خوب داریم. در اغلب تعریف‌های امروزی از خوشبختی و زندگی مطلوب، یک مولفۀ مهمْ شادی و خوشی است.(حتی یکی از تعاریف پروژۀ «معنویت» در کشور ما این‌ بوده است که غایتش رسیدن به شادی و آرامش و امید است)

اعتقاد همگانی این است که ما باید از درد و رنج دوری کنیم و شاد باشیم. از قصه‌های کودکی ما بگیرید، که آخر همه‌شان این طور تمام می‌شد که «و پس از آن سالهای سال به خوبی و خوشی در کنار یکدیگر زندگی کردند»، تا جوانی و میانسالی و پیری‌مان که دائما و در مناسبتهای مختلف عید و تولد و عروسی و و و برای همدیگر آرزوی شادی می‌کنیم.

امروزه با تبلیغاتی که از زمین و زمان دربارۀ شادمانی می‌بارد، اگر کسی جرأت کند که این باور مسلّم و بدیهی را به زیر سؤال ببرد، کاری سقراطی کرده است. پرسیدن چنین سوالی اگر در زمانۀ سقراط دشوار بود امروز دشواری‌اش به مراتب بیشتر است. زیرا این پیشفرض حتی بر ذهن روانشناسان و رواندرمانگران نیز مسلط بوده است که ما را از شر افکار و احساسات منفی رها کنند. کتابهای خودیاری دائما به گوشمان می‌خوانند که باید شاد بود و ما چگونه شاد بودن را به شما خواهیم آموخت (یکی از این راه‌حلها مثبت‌اندیشی است، مثبت فکر کنید، شاد خواهید شد! شادی در 21 روز!)

که این‌طور! هر طور شده باید از دست رنج و ترس و خشم و اضطراب و حسرت و حسادت و دیگر احساسات منفی خلاص شویم. این مطلب آن‌قدر بدیهی است که فقط آدمهای آنرمال ممکن است در آن تردید کنند. وضع طبیعی ما شادی است و همه باید شاد باشیم و اگر غیر از این بود ایرادی هست. این گونه است که ما از طرف جامعه، از طرف جمعِ بی‌چهره هل داده می‌شویم که در ماراتن شادی شرکت کنیم.

اما آیا واقعا چنین چیزی ممکن است؟ آمارها که چیز دیگری می‌گوید: از هر پنج نفر یک نفر خلق‌وخوی افسرده دارد. از هر ده نفر یک نفر دچار افسردگی بالینی است. سی درصد از بزرگسالان از یکی از اختلالات روان‌شناختی رنج می‌برند. آمار اعتیاد به الکل و مواد مخدر هم گفتن ندارد(شادی الکل و افیون که نقد است و نیاز به 21 روز هم ندارد!). پس بی‌جهت نیست که قفسۀ کتابهای خودیاری در کتابفروشی‌ها مدام پرتر و سنگین‌تر می‌شود و زیر بار این همه محنت کمر خم می‌کند! بی‌جهت نیست که مطب روانپزشکان هر روز شلوغ‌تر و حق ویزیت‌ها هر روز گران‌تر می‌شود.


حالا معلوم می‌شود که چرا مدام برای یکدیگر آرزوی شادی می‌کنیم: چون پی برده‌ایم که شادی چقدر دیر می‌آید و زیاد نمی‌پاید و زود هم میرود. چرا شاد بودن این قدر دشوار است؟ نکند اساسا ما برای شادی ساخته نشده‌ایم. متاسفانه جواب این سؤال مثبت است. شادی «وضع طبیعی» ما نیست.

از قرار معلوم، ماراتن شادی برای ما ثمری جز اندوه نداشته است. هر چه بیشتر در پی شادی باشیم، رنج و ترس و اضطراب بیشتری نصیبمان خواهد شد. این چیزی است که #راس_هریس، یکی از قوی‌ترین شارحان مکتب اکت(ACT)، نام آن را «تلۀ شادکامی» (The Happiness Trap) گذاشته است.
اما چرا این‌ طور است؟ و چگونه می‌توان از دام شادکامی رها شد؟

#پذیرش_و_تعهد #اکت #تلۀ_شادکامی

@Eudaemonia