مدتی این مثنوی تأخیر شد
مهلتی بایست تا خون شیر شد!

از چند ماه پیش که دو-سه یادداشت در معرفی رویکرد «پذیرش و تعهد» (اکت) منتشر کردم، قرار بود بخشی از مطالب کانال را به معرفی مفاهیم اکت اختصاص بدهیم. اما درگیر شدنم در آماده‌سازی کتابی، که آن هم به‌گمانم شرح‌گونه‌ای بر اکت است، وقفه‌ای در این کار پیش آورد.

امیدوارم از امروز بتوانم آن کار را که برایم بسیار آموزنده و دلنشین است، پی بگیرم. برای یادآوری به مخاطبان سابق و همچنین در جریان قرار دادن همراهانی که در این مدت به کانال «خوب زیستن» پیوسته‌اند، ابتدا آن چند یادداشت را در اینجا بازنشر می‌کنم و سپس کار را ادامه می‌دهیم.
اگر این مطالب برایتان مفید بود آن‌ها را با دوستان‌تان شریک شوید.
#پذیرش_و_تعهد #اکت

@eudemonia

مقدمه‌ای فلسفی بر یک مکتب ‌درمانی(۱)
(بابک عباسی، عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد)

حتی اگر اهل فلسفه نباشید احتمالا این جملۀ درخشان سقراط را خوانده‌اید که «زندگیِ بررسی‌نشده ارزش زیستن ندارد» اما شاید کمتر از خود پرسیده باشید که: زندگی را چطور می‌شود بررسی کرد؟

یکی از مشغله‌های فیلسوفان این است که دل و رودۀ این سؤال و دیگر سؤالهای سخت را بریزند بیرون.( و لابد برای همین است که گاهی دنبال کردن حاصل تأملات فیلسوفان خیلی دلچسب نیست: دل و رودۀ بیرون ریخته‌شده که تماشا ندارد!)

تصور کنید با دوست‌تان مشغول صحبت دربارۀ بازی فوتبالی هستید که اخیرا هر دو شاهدش بوده‌اید. شما می‌گویید ضربۀ آزادی که فلان بازیکن از پشت محوطۀ جریمه زد، با اینکه گل نشد شوت خیلی زیبایی بود. دوست شما، که به‌تازگی دانشجوی فلسفه شده است، با شنیدن این جمله، ژستی سقراطی می‌گیرد و می‌پرسد: شوت چطور ممکن است زیبا باشد؟ بله، شوت ممکن است تکنیکی و بامهارت، پرقدرت، غیرقابل‌مهار و... باشد اما زیبا چرا؟ حالا اگر هر دو سرتان برای این جور گفتگوها درد کند، قدم بعدی این خواهد بود که بروید سراغ این موضوع که ما به چه چیزهایی و با چه معیارهایی می‌توانیم «زیبا» بگوییم و اصلا زیبایی چیست.(ممکن هم هست که سوالش را بی‌ربط بدانید و جوابی ندهید و بروید سراغ موضوع بعدی: راستی سکه باز هم گران شد؟)

پشت‌صحنۀ فلسفی و فنی‌تر چنین گفت‌وگویی(نگاتیو فلسفی این گفت‌وگو) این است که فیلسوفان می‌کوشند پیش‌فرض‌های باورها و افکار و قضاوتهای ما را دربیاورند: چه فکرها و باورهای دیگری داریم که ما را به این سمت هدایت می‌کنند که یک شوت را زیبا بدانیم. قدم بعدی هم این است که ببینند آن باورهای مقدم بر این باور، چقدر درست یا چقدر قابل‌قبول‌اند: ما در باورهای اساسی و قضاوت‌هایمان چه چیزهایی را مسلّم گرفته‌ایم و آن چیزهای مسلّم و بدیهی انگاشته‌شده واقعا چقدر درست‌اند؟

دستکم یکی از معانی بررسی زندگی همین است: پرسیدن سوالهایی که دیگران نمی‌پرسند. پرسیدن سوالهای دشوار اما به‌جا دربارۀ موضوعات مهم، سوالهایی که حتی نمی‌دانیم چطور باید به آنها جواب داد.

پرسیدن چنین سؤالهایی مستلزم جرأت و شجاعت فکری است. وقتی همه یک نظر و یک عقیده و ادعا را تکرار می‌کنند، شجاعت و علاوه بر آن، خلاقیت زیادی می‌خواهد که کسی سقراط‌وار مسلّمات را زیر سؤال ببرد و زندگی را از منظر دیگری ببیند. اگر به پرسش ابتدایی این یادداشت برگردیم، زندگیِ بررسی‌شده، زندگی همراه با تأمل و تعمق در موضوعات مهم است.

این چند سطر در حکم مقدمه‌ای بود برای معرفی یک مکتب درمانی جدید که مُبدعانش با طرح پرسشهایی بنیادی دربارۀ خوب زیستن، یک انقلابِ درمانی پدید آورده و کوشیده‌اند با بررسی جنبۀ بسیار مهمی از زندگی ما، کمک کنند زندگی‌ای را برگزینیم که ارزش زیستن دارد.

#فلسفه #رواندرمانی

پ. ن: در زبان فارسی صورت مشهورترِ آن جمله این است: زندگی نیازموده ارزش زیستن ندارد (ترجمۀ unexamined life) اما در فارسی «آزمودن زندگی» در این سیاق معنای روشنی ندارد. از طرفی اولین معنای کلمۀ examination بررسی و کندوکاو و سوال و جواب است.

@Eudaemonia

مقدمه‌ای فلسفی بر یک مکتب ‌درمانی(۲)
(بابک عباسی، عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی)

مدتی پیش با مکتبی در تلاقی فلسفه و رواندرمانی و سنت‌های عرفانی آشنا شدم که در کنار کشف و شهودهای فراوان، این شگفتی را هم برایم داشت که نشان می‌داد مطالب متنوع و به ظاهر بی‌ربط به همِ کانال «خوب زیستن» را رشتۀ واحدی به یکدیگر پیوند می‌دهد: فلسفۀ درمانیِ «پذیرش و تعهد»( به صورت کوتاه‌شده:ACT). به همین خاطر فکر کردم آشنایی بیشتر با این مکتب برای کسانی که مطالب این کانال را دنبال می‌کنند نیز باید جالب و شاید مفید باشد.

در پست قبلی نوشتم که یکی از کارهای فلسفه( و نه تنها کارش!) به زیر سؤال بردن پیشفرض‌های جاافتاده و باورهایی است که مسلّم و بی‌چون و چرا می‌انگاریم. از آنجایی که موضوع کانال ما «خوب زیستن» است، بگذارید از باورهای جاافتاده و رایجمان دربارۀ زندگی خوب شروع کنیم. یکی از باورهای بسیار رایج و به‌شدت ریشه‌دار تلقی‌هایی است که دربارۀ شادی و دردورنج و نسبت آن با زندگی خوب داریم. در اغلب تعریف‌های امروزی از خوشبختی و زندگی مطلوب، یک مولفۀ مهمْ شادی و خوشی است.(حتی یکی از تعاریف پروژۀ «معنویت» در کشور ما این‌ بوده است که غایتش رسیدن به شادی و آرامش و امید است)

اعتقاد همگانی این است که ما باید از درد و رنج دوری کنیم و شاد باشیم. از قصه‌های کودکی ما بگیرید، که آخر همه‌شان این طور تمام می‌شد که «و پس از آن سالهای سال به خوبی و خوشی در کنار یکدیگر زندگی کردند»، تا جوانی و میانسالی و پیری‌مان که دائما و در مناسبتهای مختلف عید و تولد و عروسی و و و برای همدیگر آرزوی شادی می‌کنیم.

امروزه با تبلیغاتی که از زمین و زمان دربارۀ شادمانی می‌بارد، اگر کسی جرأت کند که این باور مسلّم و بدیهی را به زیر سؤال ببرد، کاری سقراطی کرده است. پرسیدن چنین سوالی اگر در زمانۀ سقراط دشوار بود امروز دشواری‌اش به مراتب بیشتر است. زیرا این پیشفرض حتی بر ذهن روانشناسان و رواندرمانگران نیز مسلط بوده است که ما را از شر افکار و احساسات منفی رها کنند. کتابهای خودیاری دائما به گوشمان می‌خوانند که باید شاد بود و ما چگونه شاد بودن را به شما خواهیم آموخت (یکی از این راه‌حلها مثبت‌اندیشی است، مثبت فکر کنید، شاد خواهید شد! شادی در 21 روز!)

که این‌طور! هر طور شده باید از دست رنج و ترس و خشم و اضطراب و حسرت و حسادت و دیگر احساسات منفی خلاص شویم. این مطلب آن‌قدر بدیهی است که فقط آدمهای آنرمال ممکن است در آن تردید کنند. وضع طبیعی ما شادی است و همه باید شاد باشیم و اگر غیر از این بود ایرادی هست. این گونه است که ما از طرف جامعه، از طرف جمعِ بی‌چهره هل داده می‌شویم که در ماراتن شادی شرکت کنیم.

اما آیا واقعا چنین چیزی ممکن است؟ آمارها که چیز دیگری می‌گوید: از هر پنج نفر یک نفر خلق‌وخوی افسرده دارد. از هر ده نفر یک نفر دچار افسردگی بالینی است. سی درصد از بزرگسالان از یکی از اختلالات روان‌شناختی رنج می‌برند. آمار اعتیاد به الکل و مواد مخدر هم گفتن ندارد(شادی الکل و افیون که نقد است و نیاز به 21 روز هم ندارد!). پس بی‌جهت نیست که قفسۀ کتابهای خودیاری در کتابفروشی‌ها مدام پرتر و سنگین‌تر می‌شود و زیر بار این همه محنت کمر خم می‌کند! بی‌جهت نیست که مطب روانپزشکان هر روز شلوغ‌تر و حق ویزیت‌ها هر روز گران‌تر می‌شود.


حالا معلوم می‌شود که چرا مدام برای یکدیگر آرزوی شادی می‌کنیم: چون پی برده‌ایم که شادی چقدر دیر می‌آید و زیاد نمی‌پاید و زود هم میرود. چرا شاد بودن این قدر دشوار است؟ نکند اساسا ما برای شادی ساخته نشده‌ایم. متاسفانه جواب این سؤال مثبت است. شادی «وضع طبیعی» ما نیست.

از قرار معلوم، ماراتن شادی برای ما ثمری جز اندوه نداشته است. هر چه بیشتر در پی شادی باشیم، رنج و ترس و اضطراب بیشتری نصیبمان خواهد شد. این چیزی است که #راس_هریس، یکی از قوی‌ترین شارحان مکتب اکت(ACT)، نام آن را «تلۀ شادکامی» (The Happiness Trap) گذاشته است.
اما چرا این‌ طور است؟ و چگونه می‌توان از دام شادکامی رها شد؟

#پذیرش_و_تعهد #اکت #تلۀ_شادکامی

@Eudaemonia

آیا درد و‌ رنج اجتناب‌پذیر است؟
#راس_هریس پاسخ می‌دهد.
#اکت
#شادکامی

@happinessnet
🆔@Eudaemonia

مقدمه‌ای فلسفی بر یک مکتب ‌درمانی(۳)
(بابک عباسی، عضو هیئت علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی)

اگر شادکامی را به معنای نداشتن درد و رنج و دیگر احوال و احساسات منفی در نظر بگیریم، شادکامی برای ما امری طبیعی نیست. بلکه وضع طبیعی ما از سر گذراندن انواع احساسات و تجربه‌های ذهنیِ منفی اعم از ترس و خشم و رنج و نارضایتی و نگرانی است.(خصوصا در غروب جمعه‌ها!)

امروزه در اوایل قرن بیست و یکم، انسانها(دست‌کم در بسیاری از کشورها) در جهات متعددی به پیشرفت و آسایش رسیده‌اند: پزشکی، بهداشت، مسکن‌، غذا، آموزش، تکنولوژی، تفریح و..

همانطور که راس هریس می‌گوید، زندگی طبقۀ متوسط امروزی بسیار بهتر و مرفه‌تر از زندگی‌ای است که در گذشته‌ای نه چندان دور خانواده‌های سلطنتی تجربه می‌کردند. اما به رغم اینها، احساس بدبختی و ناکامی همچنان بر سر انسان سایه‌گستر است.چرا همچنان ناشادیم؟ اگر شادی برای ما طبیعی نیست، سببش چیست؟

جوابی که در فلسفۀ اکت می‌دهند این است: چون ذهن ما این گونه تکامل پیدا کرده است. بر اساس فلسفۀ اکت، فرایند تکامل ما انسانها جوری بوده است که ذهنِ ما را ناشاد بار آورده است. غم و دیگر احوال منفی (مانند ترس و خشم و نگرانی) در فرایند تکامل ذره ذره در وجود ما تزریق شده است. (نظامهای فلسفی و الهیاتی مختلف ممکن است تبیین‌های دیگری از منشا این ناشاد بودن بنیادین داشته باشند)

اگر به صدها هزار سال قبل برگردیم انسانهای نخستین برای بقا باید مراقب می‌بودند که توسط حیوانهای درنده خورده نشوند، از سرما نمیرند، بتوانند برای خودشان و فرزندانشان غذا تهیه کنند و سرپناهی داشته باشند. در چنین شرایطی ذهنِ انسان دائما باید مراقب خطرهای احتمالی می‌بود. و نکتۀ جالب ماجرا آن است که انسان امروزی هم بعد از صدها هزار سال تکامل همچنان باید مراقب خطرات باشد. اگر طرد شدن از قبیله برای انسانهای نخستین خطر مرگ در اثر گرسنگی یا سرما را داشت، امروز هم ذهن نگران است مبادا دیگران طردش کنند یا او را از نوازش محروم کنند. شاید دیگر نگران این نیستیم که طعمۀ گرگ شویم اما تهدیدهای دیگر در جامعه کم نیست: از کار بیکار شدن، نداشتن مسکن و سرپناه، محروم شدن از مصاحبت انسانهای دیگر، تنها ماندن، بیمار شدن و تیمار نداشتن ووو.

بر همین اساس ذهن ما دائما نداشته‌هایمان را یادآوری می‌کند، دائما خطرات را گوشزد می‌کند: اگر این طور شد چه، اگر فلان‌طور شد چه؟ این سرشت سوگناک ذهن و سرشت سوگناک زندگی است. برهمین اساس، طبق تحلیلی که مکتب اکت از وضع بشر دارد، انواع احساسات منفی قابل حذف نیست. قابل‌کنترل هم نیست. هرچه بیشتر بخواهیم ذهن را کنترل کنیم، بیشتر از کنترل ما خارج خواهد شد.

خب تا اینجا که همۀ اخبار بد بود! پس چه می‌توان کرد؟ آیا منظور از پذیرش در عنوان «پذیرش و تعهد» این است که باید رنج و دیگر احساسات منفی را تحمل کنیم و دم برنیاوریم؟
آیا باید به آن سخن مولانا گوش کنیم که «در کف شیر نر خونخواره‌ای، غیر تسلیم و رضا کو چاره‌ای»؟

پیشنهاد اکت این نیست، بلکه برقراری نسبتی دیگر با احساسات منفی و پیامهای منفی‌ای است که ذهن می‌فرستد. نسبتی که با هویت احساسات منفی کاری ندارد بلکه می‌کوشد کارکرد منفی‌شان را از آنها سلب ‌کند. در یک کلمه باید رنج را در آغوش بکشیم. رنج طبیعی است. آنچه نرمال و بهنجار است درد و رنج است و آنچه آنرمال و نادر و کوتاه و گذراست شادی است.
باید به آن سخن دیگر مولانا گوش کنیم که «غم چو بینی در کنارش کش به عشق، از سر رَبوه نظر کن در دمشق». اما چگونه؟

آنچه تا اینجا گفته شد، بیشترْ آموزه‌های سلبیِ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد(Acceptance & Commitment Therapy) بود. در پست‌های بعدی با آموزه‌های ایجابی و ارکان فلسفۀ اکت آشنا خواهیم شد. در اینجا فقط لازم است بگوییم که هدف این درمان نه اجتناب از رنج است و نه کسب شادی(البته ممکن است شادی محصول جانبی این درمان باشد)، هدفْ کسب انعطاف‌پذیری روان‌شناختی است.

همان گونه که در ابتدای یادداشت دوم نوشتم، حال و هوای کانال «خوب زیستن» تا اینجا به صورت ناآگاهانه و شهودی در فضای ایدۀ «پذیرش و تعهد» بود اما از این پس آگاهانه و با صراحت بیشتری با آموزه‌های این مکتب و تکنیک‌های درمانی‌اش آشنا خواهیم شد.

(مخاطبانی که همین مقدار گزارش و معرفی موجز و شتابزدۀ من علاقه یا کنجکاوی‌شان را برانگیخته است می‌توانند سفری هیجان‌انگیز را با کتاب خوش‌تألیف «تلۀ شادمانی» (نوشتۀ راس هریس، ترجمۀ علی صاحبی و مهدی اسکندری) آغاز کنند اما آنها که هنوز مردداند که قدم در این راه بگذارند، می‌توانند منتظر آشنایی بیشتر با این مکتب و آموزه‌هایش (در همین کانال) بمانند)

#پذیرش_و_تعهد #اکت #راس_هریس

@Eudaemonia

کسی چه می‌داند؟
شاید کمک به دیگران و کوشش برای کاهش دردهایشان یا تاب‌آوردن رنجشان به‌اندازۀ خوردن شاه‌میگوی خوابانده در شراب سفید فرانسوی در سواحل هاوایی موجب لذت و رضایت خاطر شود.
@mashghesiah
@eudemonia

#اکت در سه جمله

۱. شادکامی هدفی نیست که به دنبالش باشیم. درد و رنج اجتناب‌ناپذیر است و نباید در پی حذف آن یا حتی فرار از آن بود.

۲. به جای اجتناب از درد و رنج باید رابطه‌مان را با آن عوض کنیم. (پذیرش)

۳. به جای تلاش و تقلا برای کسب احساسات و افکار خوشایند، همت ما باید معطوف به خلق یک زندگی غنی و پربار و پرمعنا باشد. باید هنر خوب زیستن را بیاموزیم. (تعهد)

درمان مبتنی بر #پذیرش و #تعهد

@Eudaemonia

آداب «نه» شنیدن
#امیرحسین_کامیار

▪️ ابراز عشق، خویش را به دریا فکندن است اما هرگز نمی‌شود دانست که این دریا تو را در خویش تعمید می‌دهد یا پس می‌زند و به ساحل می‌راند. در یقینی‌ترین حالات رابطه هم نمی‌شود مطمئن بود که پاسخ «دوستت دارمِ» آدمی، سنگ بنای آغاز است یا سنگ مزار پایان. در زمانه‌ای که عشق از معدود فضاهای آمیخته به شوق در تجربۀ روزمرۀ انسان‌هاست اهمیت این پاسخ بسیار بیشتر از مهیا کردن مجالی برای شکل دادن به رابطه‌ای است. تو تمام شوق نزیسته سالیان خویش را به حضور آن دیگری گره می‌زنی و «دوستت دارم» کلیدواژه‌ای برای گذر از ملال فرساینده روزگارت است پس با پاسخ منفی بهشتی خیال‌انگیز را از دست می‌دهی. فرق نمی‌کند این نه را کی و کجا بشنوی، قبل از شروع یا پس از مدتی آشنایی و دوستی؛ در هر حال این مساله باعث هبوطی دردناک است و ما گاهی به رنج واکنش‌هایی ویرانگر نشان می‌دهیم در حالی که که ویران کردن خویش یا دیگری در چنین موقعیتی انصاف نیست.

▪️خواستن یا نخواستن حق هر انسانی است. نمی‌شود وقتی از دوست‌داشتن حرف می‌زنی فقط خواستنِ معشوق را بطلبی و حقش برای نخواستن را نادیده بگیری. اینجاست که گاهی نه شنیدن آدمی را با خودخواهانه‌ترین سویه‌های جانش روبرو می‌کند: شادی او برابر شادی تو، مواجهه با واقعیتی تلخ که اگر درست و به تمامی دوستش داری و او بدون تو شادتر است پس باید مراعاتش کنی چنان که با شانه‌های سبک از خاطره تو گذر کند؛ یعنی که مصلوبش نکنی به احساس گناه و به تاوان نماندن، به دردش ننشانی و تحقیرش نکنی. برای این اما لازم است که به خودت برای دل‌شکستگی حق بدهی و مجال سوگواری مهیا کنی. تو و فقط تویی که می‌دانی چیزی بسیار عزیز از دست رفته، پس ناگزیر باید پناه ببری به آیات التیام.

▪️ الیزابت کوبلر راس، مراحل سوگواری را به پنج قسمت تقسیم می‌کند. به اعتقاد این روان‌پزشک نخست انکار از راه می‌رسد. در انکار تو یا اهمیت چیزی که از دست رفته را نادیده می‌گیری و یا مدام معجزه‌ای را انتظار می‌کشی که او را به نزدت بازگرداند. نمی‌خواهم احتمال وقوع معجزه را رد کنم اما همگی ما می‌دانیم نمی‌شود زندگی را به این خیال منوط کرد. یک جایی از قصه باید پذیرفت که نشد، نرسیدیم و نخواست. گذر از انکار ما را با مرحله بعدی روبرو می‌کند با فوران خشم. آدم از خودش خشمگین است، از او، از روزگار. به من گوش کن: طبیعی است که خشمگین باشی. به خودت مجال بده که خشم تطهیرت کند، به عصای خشم تکیه کن تا جرات دور ماندن پیدا کنی اما همواره به یاد داشته باش که این خشم نباید بر سر دیگری آوار شود. یک‌جایی باید می‌آموختیم که خواسته شدن یک حق یا تکلیف نیست بلکه لطف است از سوی قلبی به قلب دیگر، کسی را که نمی‌شود به خاطر لطف نکردن ملامت کرد.

▪️ مراقب باش که خروش خشم در تو باعث رفتاری نشود که اندک زمانی بعد بارها قرین شرمساریت کند اما اگر این میان یک‌بار هم خراب کردی، خودت را هزاربار ملامت مکن، به جایش درسش را یاد بگیر و امانش نده که دوباره تو را به چنین ورطه‌ای بکشاند، بگذار تو صاحب خشم باشی و نه خشم صاحب تو. اینجا تازه می‌رسی به چانه‌زنی. به این که کاش یک‌بار دیگر می‌شد با او حرف بزنم یا جور دیگری مساله را مطرح کنم یا کسی را واسطه سازم یا...از من اگر بپرسی با توجه به اینکه شبیه آن استاد عاشق فیلم شب‌های روشن باور دارم «عشق آدم را سبک می‌کند اما سبک نمی‌کند» می‌گویم که باشد اما مراقب بمان که این امر تو را به انکار و خشم بازپس ندهد، باعث تحمیل چیزی بر آن دیگری نشود و آزارش ندهد. شکست در چانه‌زنی می‌رساندت به اندوه. حالا یقین کرده‌ایم که چیزی تمام شده و شکسته. اندوهگین باش، بگذار درد اشک شود در چشمانت، کلمه شود روی کاغذ، عرق شود بر تنت.

▪️از اندوه مگریز، به اندوه مگریز، مجال بده تا در تو ته‌نشین شود و کمکت کند پایان را بپذیری. پذیرفتن شفا است، آخرین مرحلهٔ عبور از سوگ. به برکت پذیرش باور می‌کنیم که دوست‌داشته نشدن از سوی یک‌نفر به آن معنا نیست که دوست‌داشتنی نیستیم. زمین خداوند وسیع است و انسان‌ها پرشمار؛ هیچ‌کس نمی‌داند برای فردایش چه مقدر شده است، آن معجزه که به دنبالش بودی در همین غیرقابل‌پیش‌بینی بودن زندگی است، در این که نمی‌شود دانست که عشق در کدام پس‌کوچه دوباره گریبان‌مان را می‌گیرد. تا آن روز با خویشتن خوش بنشین و نترس از تنهایی و تنها ماندن، ما هرگز تنهاتر از این که حالا هستیم نخواهیم بود.

#پذیرش

@amirhkamyar
@eudemonia

مغز چگونه یاد می‌گیرد، «انعطاف‌پذیری عصبی» چیست، آیا در بزرگسالی هم می‌شود سیم‌کشی مغز را عوض کرد؟
#مغز #انعطاف_پذیری_عصبی

@eudemonia

دربارهٔ ما و اضطراب (قسمت اول)
#الن_دوباتن

امروز هم مثل بیشتر روزها، مضطربی، اضطراب در پس‌زمینه وجودت همیشه حاضر است، گاهی آشکارتر و گاهی پنهان‌تر اما هیچ‌گاه کاملا غایب نیست. غیبتش هیچ وقت بیشتر از یک بعدازظهر طول نمی‌کشد. اضطراب درباره چیزهای خیلی معمولی روی می‌دهد. مثلا شرکت در یک مهمانی که کسی را آنجا نمی‌شناسی، سفری که در آن باید در هتل‌هایی که نمی‌شناسی اقامت کنی، از سوی مدیر کاری‌ات، یا محیط بیرون. یک ایمیل، ترس از فضای بسته و محصور مثل هواپیما، یا از سیستم گوارشی.

اما از دیدگاهی وسیع‌تر، مشکل ما بزرگ‌تر از این حرف‌هاست. ریشه‌ای‌تر و اساسی‌تر. ممکن است بدون هیچ دلیل مشخصی مضطرب باشیم. به سادگی در هسته وجودمان، در ساختار اولیه هستی مضطرب هستیم. اگر چه ممکن است هر روز بر چیزی تمرکز کنیم که نگرانی خاصی در ذهن‌مان به وجود آید. اضطراب، یک ویژگی دائمی زندگی، چیزی غیر قابل برگشت، وجودی و سرسخت است و مسئول نابود کردن سهم زمان کوتاه ما بر روی زمین.

همه ما که با اضطراب شکنجه می‌شویم، به طور طبیعی درباره آنچه می‌تواند‌ آراممان کند فکر می‌کنیم. در برخی از نقاط جهان به ویژه در شمال جهان، این خیالات اغلب به سفر گره خورده است.

آنجا همه چیز آرام است، زیر آسمان آبی، در جزیره‌ای که یازده ساعت و نیم با محل زندگی‌مان فاصله دارد و هفت ساعت اختلاف زمانی، هوایش گرم است، ویلا در اختیارمان است، ملافه‌های نخی و نوشیدنی‌های خنک… موضوع فقط این است که چند ماه دیگر دوام بیاوریم.

یا شاید اگر خانه‌مان همانطور که واقعا می‌خواهیم باشد، آرام باشیم: همه چیز سر جای خود باشد، هیچ درهم و برهمی در کار نباشد، دیوارها بی‌نظیر، کابینت‌های فراوان، روشنایی ملایم و لوازم جدید برقی.

یا شاید اگر یک روز به جایگاه مطلوبمان در شرکت برسیم، رمان‌مان فروش برود، فلیمی که ساخته‌ایم حسابی بفروشد و وقتی وارد جایی می‌شویم غریبه‌ها ما را در یک نگاه بشناسند، به آرامش برسیم.

یا شاید (این مورد را اغلب برای خودمان نگه می‌‌داریم) اگر آدم مناسب خودمان را در زندگی پیدا کنیم، آرام شویم. کسی که ما را بفهمد و با او بودن چندان دشوار نباشد، کسی که مهربان و همدل است. چشم‌های مهربانی دارد، و آغوشش باز و آرام است.

سفر، زیبایی، موقعیت خوب و عشق، چهار موضوع معاصر است که افکار ما درباره آرامش حول محور آنها جمع می‌شود. دور و برمان پر است از اقتضائات اقتصاد مدرن:‌ فرودگاه‌ها، جت‌های تندرو، هتل‌ها و بازار داغ مسکن، شرکت‌های مبلمان و لوازم منزل، پیمانکارهای ساختمانی، برنامه‌های ملاقات و شبکه سازی، رسانه‌ها و معاملات تجاری و رقابتی، بازیگران افسونگر و آهنگ‌های عاشقانه و وکلای پرمشغله طلاق.

با وجود همه وعده‌ها و هیجانی که در رسیدن به این اهداف وجود دارد، هیچ‌کدام کافی نیست. اضطراب با ما در ساحل دریا، در خانه لوکس، بعد از فروش فوق‌العاده شرکت و در آغوش کسی که آرزویش را داشتیم، وجود دارد.
@eudemonia

دربارهٔ ما و اضطراب (قسمت دوم)
#الن_دوباتن

اضطراب، به دلایل مهمی حالت بنیادین ماست:

– از آنجا که ما موجودات فیزیکی آسیب پذیری هستیم، یک شبکه پیچیده از اندام‌های شکننده که تمام وقت خود را صرف می‌کنند تا در نهایت در لحظه‌ای بدون انتخاب ما به نهایت برسیم.

-چون ما برای تصمیم‌گری درباره مسایل اصلی زندگی دانش کافی نداریم و اغلب در نابینایی در حال حرکتیم.

– چون در دنیای موبایل و تحت کنترل رسانه که در آن حسادت و بی‌قراری موج می‌زند، زندگی می‌کنیم و می‌توانیم چیزهایی بیش از ظرفیت و امکان‌مان تصور کنیم.

– از آنجا که ما از نسل نگران‌ترین موجودات هستیم. دیگران به دست حیوانات وحشی از بین رفته‌اند و ما هنوز در استخوان‌هایمان وحشت ساوانا را حمل می کنیم.

– از آنجا که اشیا و مکان‌های قابل مشاهده، میزهای بلوط و سواحل آرام، تنها می‌تواند آرامش را به چشم‌های ما نشان دهد و نمی‌تواند آن را به ذهن ما تزریق کند.

– از آنجا که پیشرفت حرفه‌ای و امور مالی ما از مسیر کار سخت، رقابتی، مخرب و حرکت تصادفی موتور سرمایه‌داری رخ می‌دهد.

– از آنجایی‌که ما برای اعتماد به نفس و حس راحتی به عشق افرادی که نمی‌توانیم کنترل‌شان کنیم و نیازها و امیدها هرگز با آنها همخوانی ندارد، تکیه می‌کنیم.

اما همه اینها به آن معنا نیست که ما نمی‌توانیم در شرایط خود اثر بگذاریم یا بهتر و بدترش کنیم.

مهم‌ترین و ساده‌ترین روش، پذیرش است. لازم نیست که به خاطر اضطراب داشتن‌مان، مضطرب باشیم. حال ما‌ معنایش این نیست که زندگی‌مان به خطا رفته است. ما زنده‌ایم.

باید هنگامی که به دنبال چیزهایی می‌رویم که تصور می‌کنیم اضطراب‌مان را خنثی خواهد کرد، بیشتر مراقب باشیم، می‌توانیم آنها را به هر طریقی دنبال کنیم اما به دلایل دیگری جز از تصور آرامش؛ با قدرت کمتر و شک و تردید بیشتر.

باید خودمان بار تنهایی‌مان را بکشیم. ما تنها کسانی نیستیم که این مشکل را داریم. همه آدم‌ها مضطرب‌تر از آن هستند که بخواهند به ما بگویند. حتی سرمایه‌داران بزرگ و زن و شوهرهای عاشق هم رنج می‌برند. ما به طور دسته‌جمعی موفق به پذیرفتن خودمان نشده‌ایم. باید یاد بگیریم به اضطراب‌هایمان بخندیم.

ما باید همدیگر را در آغوش بگیریم نه از روی صمیمیت اجباری و غم و اندوه، بلکه مانند فرشتگان نقاشی‌های ساندرو بوتیچلی که برای به آرامش رساندن انسان در برابر حقایق خشن زندگی زمینی، به زمین می‌آیند.

ما باید به تنهایی رنج بکشیم اما دست کم می‌توانیم آغوش‌مان را مهربانانه به روی همسایگان و نزدیکانی که مثل ما آزار دیده‌اند، شکست خورده‌اند و از همه مهم‌تر مضطرب‌اند، باز کنیم.
@eudemonia

https://www.radiozamaneh.com/417254

به یاد دانشجویان ازدست‌رفتۀ دانشگاه علوم و تحقیقات
@eudemonia

همانطور که از آنچه زهر به نظر می‌رسد به صورت دارو استفاده می‌کنند، از رنج‌ات به عنوان راهی برای شفقت نسبت به همگان استفاده کن.
@mindfulliving

اکت را از کجا آغاز کنیم؟
#بابک_عباسی

۱. رویکرد درمانی «پذیرش و پایبندی»(Acceptance and Commitment Therapy) یا همان #اکت را در بافت‌های مختلفی می‌شود طرح کرد: مثلا در مقام معرفی مکاتب و نظریه‌های روان‌شناسی، یا مرور تاریخ روان‌درمانی، یا به عنوان یکی از حلقه‌های تاریخ رفتاردرمانی... اما یک زمینۀ دیگر، افزون بر اینها، طرح این رویکرد در چارچوب ارسطوییِ «خوب زیستن»(یودایمونیا) است. در اینجا سعی خواهم کرد اکت را در این چارچوب معرفی کنم.

۲. در معرفیِ مولفه‌های رویکرد اکت نیز می‌توان از معرفی‌های رایج و ترتیبی که در آن‌جا می‌آید کمی پا فراتر گذاشت. در کتاب‌های آموزشی اکت، که مؤسسان و شارحان این رویکرد نگاشته‌اند(مثلا کتاب‌های استیون هیز و راس هریس)، بحث معمولا با موضوع رنج آغاز می‌شود. در این تقریر، نقطۀ عزیمتِ اکت رنج انسان، و پایداری(persistence) آن در زندگی است(مقصد هم کمک به انسان‌ها برای قدم برداشتن در مسیر انعطاف‌پذیری روانی و عاطفی است): با مبحث رنج و دیگر عواطف و احساسات منفی شروع می‌کنند و پس از معرفی مفاهیم و تکنیک‌های اکت، در پایان به مبحث ارزش‌ها و شفاف‌سازی ارزش‌ها می‌رسند. پس ترتیب رایج این‌گونه است: با مبحث رنج آغاز می‌شود و با مبحث زندگی بر مبنای ارزش‌ها به پایان می‌رسند.
نقطۀ عزیمت رنج مبدئی بسیار قدیمی است. تعالیم بودا هم با معرفی اصل رنج و چهار حقیقت شریف دربارۀ رنج شروع می‌شود. اما دربارۀ اکت شاید بشود این ترتیب را جور دیگری هم چید. به این معنا که از آخر شروع کرد: از ارزش‌ها.
گنجاندن مبحث ارزش‌ها در یک رویکرد درمانی، یکی از مهم‌ترین مشارکت‌های این رویکرد در روان‌درمانی معاصر است که هم آن را به فلسفه پیوند زده هم به غنای مفهومی آن کمک کرده است.

۳. اما وارونه کردن ترتیب معرفی مولفه‌های اکت چه مزایایی دارد؟ به‌طور خیلی خلاصه:

۳-۱. آغاز کردن از ارزش‌ها سبب می‌شود، در ادامه، تعلیم پایدار بودن رنج و پذیرش آن معنادار شود. تمایل به رنج، به جای اجتناب از آن، فقط از چشم‌انداز ارزش‌ها معنادار است. وگرنه دشوار بتوان برای رنج معنایی یافت.

۳-۲. معلوم می‌شود که هدف چیست که به خاطر آن باید احوال و مقامات سخت و دشوار را تاب آورد. همچنین بقیۀ تکنیک‌های اکت همه در خدمت زیستن بر مبنای ارزش‌ها خواهند بود. ارزش‌ها مانند یک مغناطیس(آهنربا) تمام دیگر مولفه‌ها را آرایش و نظم و سازمان می‌دهد.

۳-۳. با شروع کردن از ارزش‌ها می‌توان اکت را به ایدۀ «سفر قهرمان»(#جوزف_کمبل) پیوند زد. با شروع کردن از این نقطۀ عزیمت، شما از همان ابتدا به سالک راه آگاهی و روشنایی تبدیل می‌شوید.

۳-۴. چهارمین و آخرین مزیت این است که با این صورتبندی، اکت نه صرفا در خدمت حل یک مشکل(مثلا بی‌تابی در برابر احساسات و عواطف منفی) بلکه در رویکردی کل‌نگر در خدمت خوب زیستن خواهد بود زیرا ارزش‌ها در خدمت خوب زیستن‌ هستند.

بر اساس پیشنهاد بالا، در بازگشایی پروندۀ اکت از مبحث ارزش‌ها شروع خواهیم کرد.

#اکت #ارزشها

@eudemonia

اولویت با کدام است: اهداف یا ارزش‌ها؟
#راس_هریس
@Eudaemonia
ترجمهٔ ویدیو👇🏼

ترجمهٔ ویدیوی بالا👆🏼

▪️جامعه و اطرافیان دائماً ما را به این سمت سوق می‌دهند که برای زندگی خوب باید به اهدافی برسیم: به دست آوردن شغل و پول، داشتن خانه‌ای بزرگ و فرزندانی، اتومبیلی گرانقیمت و تعطیلاتی رؤیایی . . . و شادکامی را در رسیدن به این‌ اهداف می‌دانند. هدف، هدف، هدف،...

▪️حقیقت آن است که اگر شما کارها را خوب پیش ببرید و در رسیدن به این هدفها موفق شوید، برای لحظاتی لذت خوشبختی را خواهید چشید. اما این زیاد دوام نمی‌آورد زیرا باید دنبال هدف بعدی باشید و هدف بعدی... در چنین حالتی تمام زندگی‌تان صرف عرق ریختن برای رسیدن به اهداف می‌شود: از هدفی به هدفی دیگر و از هوسی به هوسی دیگر. و در نهایت دیگر رمقی برای شما نخواهد ماند. این آن چیزی بود که میخواستید؟!

▪️اما راه متفاوتی هم برای زیستن هست، که عبارت است از زندگی با اولویت دادن به ارزش‌ها (به جای اهداف).
دو کودک را در نظر بگیرید که با والدینشان عازم سفری چند ساعته به شهر بازی هستند. کودک اول که حواسش فقط به هدف است مدام می‌پرسد که رسیدیم؟ نرسیدیم؟ پس چه شد؟ چنین سفری که تماماً معطوف به هدف(رسیدن به شهر بازی) باشد، مدام در معرض ناکامی است. اما کودک دوم، برایش ارزش‌ها مهم‌تر از اهداف است. البته کودک دوم هم همان هدف کودک اول را دارد (رسیدن به شهر بازی). اما در کنار این، او ذوق و اشتیاق چیزهای دیگری را هم دارد، چیزهایی مانند کنجکاوی، ماجراجویی، تفریح و خوش گذراندن. مسیر سفر برای این کودک پر از ماجراجویی و چیزهای تازه است: خانه‌های روستایی، مزرعه‌های کنار جاده، گاو و گوسفندهایی که در چمنزارهای بزرگ مشغول چرا هستند.. بزرگراهها، ماشینهای رنگارنگ در جاده و.. این کودک در مسیرش به سوی مقصد(هدف) قدردان خودِ این سفر هم هست.

▪️هر دو به شهر بازی می‌رسند و آنجا اوقات خوشی را می‌گذرانند زیرا هر دو به هدفشان رسیده‌اند اما برای کودک اول خودِ سفر ثمری نداشته است حال آنکه سفر کودک دوم پرثمر بوده است.

▪️در مسیر برگشت به خانه هم کودک اول مدام نق می‌زند که پس کی به خانه می‌رسیم؟ نرسیدیم؟ او فقط دنبال اهداف است، و البته کلافه هم است. اما کودک دوم با حسی از شگفتی بیرون را تماشا می‌کند: اینکه شبها چقدر قیافۀ دنیا عوض می‌شود، روشنایی و سوسو زدن چراغ خانه‌ها را می‌بیند و برق زدن چشم گربه‌ها را.

حالا فرض کنید ماشین در راه شهربازی خراب شود. هر دو کودک از این که به هدف نرسیدند غمگین خواهند بود اما کودک دوم دست‌کم سفر پرثمری داشته است و از ماجراهای سفر لذت برده است. وقتی جرثقیل برای بردن ماشین آنها می‌آید، داد کودک اول به هوا می‌رود: چرا این‌طور شد؟ این درست نیست، این عادلانه نیست. ما می‌خواستیم برویم شهربازی! اما کودک دوم این بار از بالای جرثقیل با کنجکاوی بیرون را نگاه می‌کند که از ارتفاعی بالاتر از سطح ماشین‌ها دنیا چطور دیده می‌شود!

▪️تفاوت مهم زندگی‌ای که در آن بر ارزش‌ها تاکید می‌شود با زندگی‌ای که تمام توجه ما به اهداف معطوف است، همینجاست: در زندگیِ مبتنی بر ارزش، به دلیل اینکه در هر قدمی که به سوی اهداف‌مان برمی‌داریم با ارزش‌هایمان زندگی می‌کنیم، راضی و خشنود خواهیم بود چون لحظاتمان پرثمر است- حتی اگر به اهداف‌مان نرسیم.

(ترجمهٔ ویدیو: کانال خوب زیستن )

@Eudaemonia

⁠⁣⁠⁣#ارزشها(۲)

▪️ارزش‌ها دقیقا چه چیزی هستند؟

ارزش، میل نهفته در اعماق قلب برای چگونه عمل کردن در جایگاه انسان است.

کیفیتی است که می‌خواهید به اقدامات خود بیفزایید.

ارزش‌ها با #اهداف تفاوت دارند. اهداف قابل دسترسی و دستیابی هستند و شما در نهایت می‌توانید در کنار آن علامتی به نشانۀ انجام شدن بزنید.

برعکس اهداف، ارزش‌ها چیزی نیستند که بتوانیم به دست آوریم بلکه در تمام طول زندگی آنها را انجام می‌دهیم و پیگیرشان هستیم.


از کتاب: سیلی واقعیت
اثر: #راس_هریس ترجمه: دکتر علی صاحبی، مهدی اسکندری
انتشارات سایهٔ سخن
صفحه۱۹۶

@Eudaemonia | @SayehSokhan

در نزدیکی خانه‌ام قبرستانِ محلی کوچک و باصفایی هست، پُردرخت و دلباز در جایی مرتفع و مشرف به شهر، مصداق آن شعر معروفِ «تابوت مرا جای بلندی بگذارید...». عصرها که برای قدم زدن بیرون می‌روم گاهی سری به این گورستان می‌زنم و لابلای قبرها می‌چرخم و نوشته‌های سنگ قبرها را می‌خوانم. نوشته‌‌ها متنوع‌اند و بیش‌ترشان اشعاری است که از زبان همسر و فرزندان نوشته شده است (در میان ما کم پیش می‌آید کسی سنگ‌نوشتۀ قبر خودش را بنویسد). و همین‌طور که میان سنگ قبرها قدم برمی‌دارم از خودم می‌پرسم بر سنگ قبر من چه خواهند نوشت؟ اگر همین امروز بمیرم و فرصت داشته باشم سنگ قبر خود را بنویسم، چه خواهم نوشت؟ از کدام حسرت‌ها و آرزوها خواهم نوشت؟ منظورم آن نوع حسرتی نیست که مربوط به داشتن و بهره‌مندی از چیزهاست(که در شمار نمی‌آید!) بلکه حسرتِ نوعی بودن و نوعی زیستن است: دنبال چه کاری باید می‌رفتم و نرفتم، چه حرفهایی باید می‌گفتم و نگفتم*، چه کتابهایی باید می‌خواندم و نخواندم. حسرتِ آن‌ طوری که دوست داشتم باشم و نبودم. دوست داشتم با هستی‌ای که به من دادند چه کنم، و چه کردم؟ اگر همین امروز بمیرم به‌قول حافظ «این جان عاریت»** را که به من سپرده‌اند با چه کیفیتی بازخواهم گرداند؟

هیچ سؤالی مثل این، من را متوجه ارزش‌های مهم و برزمین‌مانده‌ام نمی‌کند.
#بابک_عباسی

@eudemonia
———————
* تمامی‌ِ الفاظِ جهان را در اختیار داشتیم و آن نگفتیم که به کار آید(شاملو)
**این جان عاریت که به حافظ سپرد دوست،
روزی رُخش ببینم و تقدیم وی کنم

بدون اینکه مبحث ارزش‌ها را کنار بگذاریم، سراغ دیگر مفاهیم و مولفه‌های اکت میرویم.

▪️پس از شفاف‌سازیِ ارزش‌ها، نوبت اقدام و عمل(اکت!) بر مبنای ارزش‌های شخصی است(مثلا عمل بر اساس ارزش «شفقت»(compassion) یا عمل بر اساس ارزش «مشارکت»(contribution).

▪️اما مسیر ارزش‌ها مسیری دشوار است. (همین‌جا باید گفت ارزش‌ها همواره مسیرند مقصد نیستند. چون وقتی به مقصد رسیدیم کارتمام شده است اما عمل طبق ارزشها فقط با مرگ است که تمام می‌شود) و در طی این مسیر دو جور دام یا دور جور مانع پیش روی شخص وجود دارد: ۱. احوال دشوار ۲. افکار دشوار.

▪️ابتدا به احوال دشوار بپردازیم. برای کسی که مثلا قدم در مسیر شفقت‌ورزی می‌گذارد، دام‌ها و مراحل دشوار و رنج و تعب بسیاری هست. نگرانی، ترس، دلهره، مسخره شدن، طرد شدن و ناامیدی فقط بخشی از احوال و احساسات منفی‌ای است که شخص باید «تمایل» از سرگذراندن آن‌ها را داشته باشد. تجربه نشان داده است که تلاش برای اجتناب از این احساسات منفی، به اجتناب از خود ارزش‌ها منجر خواهد شد(و این یعنی نقض غرض). پس برای عمل بر مبنای ارزش‌ها باید در خود «تمایل»(willing) یا «پذیرش» (acceptance) احساسات و عواطف سخت را به وجود بیاوریم. باید در وجودمان جایی برای این احوال در نظر بگیریم(ایجاد فضا).

▪️با این توضیحات، گام بعدی «پذیرش»(acceptance) است. پذیرش، به گفتۀ استیون هیز، یعنی «قبول کردن کامل یک چیز بدون مقاومت».

▪️یکی از زیباترین استعاره‌های اکت برای مفهوم پذیرش، استعارۀ مهمان ناخوانده است. در زیر انیمیشنی را که برای این استعاره ساخته‌اند می‌بینیم.

#ارزشها #پذیرش

@eudemonia