📝 یکی در بیابان سگی تشنه یافت
سید حسن اسلامی اردکانی


شیوه رفتار با حیوانات می‌تواند نشانه خوبی از رشد اجتماعی و اخلاقی جامعه باشد. اخباری که گویای رفتار هولناک با حیوانات، بخصوص سگ‌ها و کشتار نظام‌مند آنان است، نویدی از وضع اخلاقی جامعه ما نمی‌دهد. آنچه که بر سگ‌ها می‌گذرد، نه با تفکر اجتماعی مدرن سازگاری دارد و نه ریشه در سنت اخلاق اسلامی دارد. در اینجا من اشاراتی به سنت اسلامی خواهم کرد تا ببینیم چگونه اخلاقیات رفتار ما با حیوانات مانند برف در دل تابستان در حال ذوب شدن است.
روایت معروفی در منابع اسلامی آمده است که طبق آن زنی تن‌فروش در بیابانی سگی تشنه یافت و با کفش خود برایش از چاهکی آب کشید و به او نوشاند. به گفته پیامبر اکرم(ص)بر اثر همین یک رفتار خداوند او را مشمول رحمت خود کرد. در این حال یکی از یاران رسول خدا پرسید:‌ آیا رفتار درست با چهارپایان هم «اجری» دارد برای ما؟ و حضرت پاسخ داد:‌ آری سیراب کردن هر جگر تشنه‌ای اجر دارد. طبق این حدیث، عرصه اخلاق و رفتار درست اختصاص به انسان‌ها ندارد و هر موجود زنده‌ای مشمول عرصه اخلاق است.

سعدی این حدیث را دستمایه خود ساخته با کمی دستکاری روایتی از این دست از آن در بوستان به دست می‌دهد:
یکی در بیابان سگی تشنه یافت
برون از رمق در حیاتش نیافت
کله دلو کرد آن پسندیده کیش
چو حبل اندر آن بست دستار خویش
به خدمت میان بست و بازو گشاد
سگ ناتوان را دمی آب داد
خبر داد پیغمبر از حال مرد
که داور گناهان از او عفو کرد

آموزه‌هایی از این دست موجب شد تا در میان جامعه اسلامی ملاطفت خاصی با حیوانات رواج پیدا کند و سگ‌ها نیز از تعرض دیگران در امان باشند، تا جایی که در یکی از منابع اخلاقی قرن ششم این داستان آمده است که بخوبی نگاه عارفان مسلمان را به سگ‌ها نشان می‌دهد.
«و خواجه امام ابو اسحق شیرازی روزی در راهی می‌رفت. سگی فرا پیش آمد، شاگردی که در خدمت بود، بانگ بر سگ زد تا راه آن بزرگ خالی شود. خواجه امام گفت: لا تطردوه! اما علمت آن الطریق بینی و بینه مشترک [مرانیدش، مگر نمی‌دانی که راه میان من و او مشترک است؟]» (مکارم اخلاق، رضی‌الدین ابو جعفر محمد نیشابوری، در دو رساله در اخلاق، به کوشش محمد تقی دانش‌پژوه، تهران، دانشگاه تهران، 1341، ص 111)
در سیاستنامه نظام الملک طوسی نیز داستان یکی از بزرگان آمده است که خداوند فقط به خاطر رفتار مهربانانه او با سگی گَرگین یا دچار بیماری گری، او را می‌بخشد و در جوار رحمت خود جای می‌دهد. سیاستنامه، سیر الملوک. حسن بن علی نظام الملک طوسی، به کوشش دکتر جعفر شعار. تهران، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، چاپ ششم 1373، ص 177-180).

داستان اصحاب کهف و اشاراتی که به سگ آنها در قرآن شده است، دستمایه عارفانی چون عطار شده است تا درباره ارزش عمل و رفتار درست تأکید کنند و بگویند در این عالم این خداوند است که: «گه سگی را ره دهد در پیشگاه/ گه کند از گربه‌ای مکشوف راه». رفتارهایی که امروزه مشخصاً بر ضد سگ‌ها صورت می‌گیرد، گویی بر یک فرض مسلم استوار است و آنکه سگ‌ها موجودات یا اشیای اضافی هستند که ناخواسته وارد عالم خلقت شده‌اند و وظیفه ما است که آنها را از صفحه روزگار پاک کنیم. حال آنکه آنها را کسی آفریده است که ما به اصطلاح اشرف مخلوقات خود را آفریده او می‌دانیم. در نتیجه گویی کشتار نظام‌مند سگ‌ها تلاشی است در جهت اصلاح خطای خالق! سخن کوتاه، این شیوه فارغ از ناکارآمدی، نه با سنت اسلامی سازگار است و نه با نگرش اکولوژیک مدرن همسو است. بهتر است وقتی با معضلی مواجه می‌شویم، به‌جای پاک کردن صورت مسأله، درست با آن مواجه شویم.

یادداشت صفحه اول روزنامه ایران، 30 مرداد 1398
@hassan_eslami
www.hassaneslami.ir
http://www.iran-newspaper.com/newspaper/item/519629

وظایف خطیری که در زندگی بر دوشمان است، همه شان مثل توی فیلمها دراماتیک و هیجان انگیز نیست.
که با سرعت و با حرکت آهستۀ دوربین بدَوی توی آتش و دختری را که اتفاقاً شبیه شارلیز تیرون است نجات بدهی و بعد، همینطور که سیگارت را آتش می زنی توی افق گم شوی.
گاهی وظیفۀ خطیرت این است که بطری آب را پر کنی و توی یخچال بگذاری.
یا نیمساعت توی صف نانوایی بایستی بدون اینکه کسی از ساختمان روبرویی پرت شود یا شاطر کسی را توی تنور بگذارد.
یا آنقدر توی جا غلت بزنی که خوابت ببرد.
یا بافتن سبد باشد درحالی که یک الاغ بامزه زیر گوشت زمزمه می کند.

شاید نوعی از روشن بینی کنار آمدن با این وظایف خطیر حوصله سربر روزانه، پذیرفتن آنها و آنها را مثل سکانسهای هیجان انگیز توی فیلمها انجام دادن باشد.
کسی چه می داند.

@mashghesiah

انسان‌ها و تبعیض در حق سایر گونه‌ها (=گونه‌پرستی)
[ #در_باب_حیوانات – ١ ]

«مسئلهٔ اصلی در گونه‌پرستی [speciesism] این است که ما به منافع موجوداتی که از گونهٔ خود ما نیستند، وزن کم‌تری می‌دهیم، صرفاً به این دلیل که آن‌ها عضو گونه‌ی ما نیستند. ما به ویژگی‌ها و توانایی‌های فردی آن‌ها، یا این‌که چه چیزی برای‌شان سودمند یا زیان‌آور است توجه نداریم. فقط می‌گوییم: "خوب، آنها عضو گونهٔ هوموساپینس [=انسان خردورز] نیستند، بنابراین می‌توانیم از آنها [به عنوان وسایلی] برای دستیابی به مقاصد و اهداف خود استفاده کنیم؛ مجبور نیستیم با آن‌ها به عنوان غایاتی که فی‌نفسه اهمیت دارند رفتار کنیم". در حالی که اگر با یک انسان سروکار داشته باشیم، صرف نظر از سطح تواناییِ ذهنیِ آن انسان، می‌گوییم زندگی انسان مقدس است، و او غایتِ فی‌نفسه است، و باید به شرافت و کرامت انسان احترام بگذاریم و غیره. این گونه‌پرستی است —این‌که گونه را به‌خودی‌خود عامل تعیین‌کنندههٔ شأن اخلاقی بدانیم.»

بفرمایید فلسفه! (١) | دیوید ادموندز، نایجل واربرتن | میثم محمدامینی | از مصاحبه با با پیتر سینگر، در مورد حیوانات

#فنجان_اخلاق

📝 عنكبوت‌های عادت
سید حسن اسلامی‌اردكانی

هر روز صبح كه به آبدارخانه دانشگاه می‌روم، می‌بینم معمولا چراغ آن روشن است و كسی در آن نیست. اولین كاری كه می‌كنم چراغ را خاموش می‌كنم. اولا برای صرفه‌جویی در انرژی و ثانیا برای آنكه كمی خودم را عادت بدهم تا در تاریكی نیز كار ساده‌ای چون برداشتن آب یا شستن لیوان را انجام دهم. گاه در این حال «دست» كسی وارد آبدارخانه می‌شود، بر دیوار می‌لغزد و در پی كلید چراغ می‌گردد و آن را روشن می‌كند. اما صاحب دست با دیدن من پا پس می‌كشد و كمی جا می‌خورد. سپس می‌پرسد چرا چراغ را روشن نمی‌كنم. این نوعی عادت است كه كمابیش داریم. یعنی آموخته‌ایم كه وارد هر جایی شدیم، اول چراغ را روشن كنیم. گرچه نور كمابیش باشد و بتوان پیش روی خود را دید.

جمله معروفی به ارسطو منسوب است كه «ما برآیند كاری هستیم كه مكرر انجام می‌دهیم. در نتیجه كمال یا فضیلت یك عمل نیست، بلكه یك عادت است.» اینجاست كه اهمیت رفتارهای خیلی ساده و عادات پیش‌‌ پاافتاده در شكل‌دهی‌‌ شخصیت ما آشكار می‌شود. ما نخست كاری را از سر ضرورت و برای رفع نیازی انجام می‌دهیم. اما آرام‌‌آرام آن كار را بدون توجه و آگاهی انجام می‌دهیم و اندك‌اندك مقصود و كاركرد آن را فراموش می‌كنیم.از سویی نیازمند تشكیل عادات خاصی هستیم تا در زمان و انرژی خود صرفه‌جویی كنیم، زیرا اگر قرار باشد برای هر كار خردی فكر و برنامه‌ریزی كنیم، عملا كل زندگی ما درگیر مسائلی از این دست خواهد شد. اما از سوی دیگر برخی عادات در درازمدت چونان تارهای عنكبوتی ضخیم و ضخیم‌تر می‌شوند و دست و پا و آزادی عمل ما را می‌گیرند.

سال‌ها پیش نوشته‌ای از آقای هومن پناهنده با این عنوان خواندم: «عنكبوت‏های عادت اگر بگذارند» (ماهنامه زنان، شماره 100، سال 12، خرداد 1382، ص174) كه در ذهنم خوش نشست. ایده اصلی این نوشته كوتاه آن بود كه روانشناسان اجتماعی به ما می‏گویند كه در امر تفكر آدمیان را از كلیشه‌ها گزیری نیست و لازمه صرفه‌جویی در اندیشیدن، بهره‌گیری از كلیشه‌هاست. پس كلیشه‌ها مفیدند و آنچه زیان‌بار است، ساده‏اندیشی ما در كاربرد آنهاست. كلیشه‌ها مثل راه‌های میانبرند كه باید مراقب باشیم باعث نقض غرض نشوند و ما را از مقصدمان دور نكنند. آنها را باید در مواقع و مواردی كه ضروری احساس می‌كنیم به طیب‌خاطر جرح و تعدیل كنیم و نگذاریم تارهای عنكبوت عادت بر گرد اندیشه‌مان چنان بتنند كه نگاه‌مان تیره و تار شود. گرچه ایشان بحث را در سیاق دیگری مطرح كرده بود، اما آنچه در اینجا بدان اشاره كردم بی‌شباهت به آن نیست.

عادت‌ها مفید هستند به شرط آنكه همواره در خدمت هدف ما باشند نه آنكه خود هدفی باشند راهبر زندگی ما. عادات ما نیز مانند زبان نیازمند خانه‌تكانی است.

ستون #در_ستایش_جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، 6 شهریور 1398

@hassan_eslami
www.hassaneslami.ir

حکیم و عارف واصل الی الله
مرحوم آیت الله آخوند ملاعلی محمد النجف آبادی معروف به آخوند گربه ای در زمره شاگردان آخوند ملاحسینقلی همدانی که در نجف در شارع الرسول مسجد هندی ها به اقامه نماز جماعت و تدریس مشغول بود،

مرحوم ملاعلی محمد ۱۵ هزار
جلدکتاب خطی و سنگی در اختیار داشت،دائم الصوم و دائم الصلاه و دائم الذکر بود،تا آخر عمر اصلا عیال اختیار نکرد و در تجرد شخصی زیست،در منزل و حجره شخصی خودش گربه ای که قطع نخاع بود را پرستاری میکرد تا آنجا که در نجف به آخوند گربه ای مشهور شد،در خاطراتش اینچنین نوشته اند که خودش بیان میکرده به هر مقامی رسیده ام از وجود گربه ای بود که سالها بدان رسیدگی کردم، شب آخر عمرش به همراهان و شاگردانش زیاد سفارش گربه را کرد و وصیت نمود که وقتی گربه از دنیا رفت حتما در جای مناسبی و رو بقبله دفن شود ،در خاطراتش نوشته اند شبی که مرحوم ملاعلی محمد نجف آبادی دار فانی را وداع گفت، گربه تا سحرگاه بیدار بود و سر و صدای زیادی کرد تا همان شب از دنیا رفت.
╭─┅═ঊঈ💎ঊঈ═┅─╮
@MashahirNajafabad ह═─
╰─┅═ঊঈ🌸ঊঈ═┅─╯

چاپ پنجم «هنر ظریف بی‌خیالی» منتشر شد.

@eudemonia

هم‌زمان با انتشار چاپ پنجم، اینفوگرافی کتاب «هنر ظریف بی‌خیالی»
#نشرکرگدن

(ترجمه و‌ تنظیم از رشید جعفرپور؛ مأخذ تصویر اصلی:
https://sketchingscrummaster.com)

@eudemonia

«زندگی، کشتی‌شکسته‌ای‌ست اما
فراموش‌مان نشود در قایق‌های نجات
ترانه سر دهیم.»
وُلتِر

انتشارات آنگاه
@angahbooks

📗درس‌هایی از «هنر ظریف بی‌خیالی»
#بابک_عباسی

۱. چرخۀ بازخورد جهنمی:

🔹مفهوم «چرخۀ بازخورد جهنمی» به سازوکار ذهن در تشدید احساسات و هیجانهای دشوار مربوط است. نحوۀ کار این مکانیسم این گونه است که ابتدا ذهن شما تجربه‌ای ناخوشایند را تشخیص میدهد.(مثلا نگران چیزی هستید یا اضطراب دارید). سپس از آنجایی که نگرانی یا اضطراب را چیز بدی می‌دانید، از خودِ این‌که نگران‌ یا مضطرب‌اید، نگران و مضطرب می‌شوید: چرا من این قدر نگران و مضطربم؟ حال کم کم دارید به درون چرخۀ بازخورد جهنمی می‌خزید. چون این دور باطل می‌تواند همین طور ادامه پیدا کند: ابتدا مضطرب می‌شوید سپس از اینکه مضطرب شده‌اید، مضطرب می‌شوید. سپس خودِ این اضطراب از اضطراب شما را مضطرب‌تر می‌کند...این چرخه شما را سوار اتوبوسی می‌کند که مقصدش قعر جهنم است.

🔹سؤال: چگونه می‌توان از چرخۀ بازخورد جهنمی بیرون آمد، یا اصلا از ابتدا واردش نشد؟
جواب: با پذیرش افکار و هیجان‌های دشوار و ناخوشایند. آن نگرانی یا آن اضطراب اولیه بخشی جدانشدنی از زندگی ماست. اگر زندگی‌تان در مسیر درستی قرار دارد، درد و رنج‌های اجتناب‌ناپذیری که پیش می‌آید نه فقط بد نیستند بلکه همچون وزنه‌هایی هستند که برداشتن‌شان عضلات روح را قوی‌تر خواهد کرد.
به هر حال، درد و رنج سهم و نصیب طبیعی همۀ ماست. سهم طبیعی‌تان از درد و رنج را بپذیرید وگرنه سهم‌تان بیشتر خواهد شد:
گر نستانی «بیش» از آن می‌دهند!

@eudemonia

https://t.me/eudemonia/912

📗درس‌هایی از «هنر ظریف بی‌خیالی»
بابک عباسی

۲. کدام درد را می‌خواهید تاب بیاورید؟

🔹زندگی پر از چاله‌چوله است. زندگی پر از دشواری، پر از درد، و پر از چالش است. از درد جسمی و از رنج روحی نمی‌شود اجتناب کرد. تجربه نشان داده هر کس که خواسته است از چالۀ درد و رنج فرار کند، از چاله درآمده و در چاه افتاده است! در چاه دردِ بیشتر و رنجِ بیشتر. پس سوال اصلی این نیست که چطور از دشواری‌ها رها شویم بلکه سؤال اصلی این است که کدام سختی را می‌خواهیم. بگذارید از خود مارک منسون بخوانیم:

🔹اگر از شما بپرسم «از زندگی چه می‌خواهید؟» و شما جواب بدهید «می‌خواهم خوشبخت باشم و خانواده خوبی داشته باشم و یک شغل عالی.» جواب شما آن‌قدر کلیشه‌ای و پیش‌پاافتاده است که در واقع هیچ معنایی ندارد.

🔹همۀ آدم‌ها از چیزی که حس خوبی می‌دهد لذت می‌برند. همه یک زندگی مرفه و با فراغِ بال می‌خواهند، این‌که عاشق بشوند و رابطۀ زناشویی معرکه‌ای داشته باشند. خوش‌تیپ و محبوب و پول‌دار باشند. ‌آن‌قدر مورد احترام و جذاب باشند که وقتی وارد اتاقی‌ می‌شوند آدم‌ها مثل رود نیل شکافته شوند.
معلوم است، همه این را می‌خواهند. خواستنش آسان است.

🔹اما پرسش مهم‌تر، پرسشی که کم‌تر کسی در زندگی به آن توجه می‌کند، این است که «چه رنجی را در زندگی می‌خواهید؟ مایلید در زندگی با چه چیزی دست‌وپنجه نرم کنید؟» زیرا به نظر می‌رسد این عاملی مهم و تعیین‌کننده‌تر است برای این‌که زندگی ما نهایتاً چه چیزی از کار درآید.

🔹بیشترِ آدم‌ها به یک رابطۀ عاشقانه بی‌نظیر فکر می‌کنند اما کم‌تر کسی مایل است بحث‌های طولانی، سکوت‌های عذاب‌آور و جریحه‌دار شدن احساسات را تحمل کند. به همین خاطر تسلیم می‌شوند. تسلیم می‌شوند و برای سال‌ها و سال‌ها از خودشان می‌پرسند «چه می‌شد اگر...؟» تا این‌که «چه می‌شد اگر...؟» تبدیل می‌شود به « دیگر چه؟». و وقتی رأی نهایی دادگاه برای‌شان می‌رسد با خود می‌پرسند «برای چه؟» اگر به خاطر استاندارد‌ها و توقعات کم‌ارزش و سطحی‌شان در بیست سال گذشته نبوده، پس برای چه بوده؟

🔹زیرا شادکامی کشمکش می‌طلبد. شادکامی از دل مشکلات رشد می‌کند و می‌بالد. نهال خوش‌دلی مانند گیاهان خودرو از وسط زمین سبز نمی‌شود. معنا و رضایت حقیقی، جدی و مداوم حاصل انتخاب و دست‌و‌پنجه نرم کردن با کشمکش‌هایمان است. اگر از اضطراب یا تنهایی یا اختلال وسواس رنج می‌برید، یا اگر از این‌که مجبورید صبح زود سر کار بروید کلافه شده‌اید، راه‌حل‌تان پذیرش این مشکلات و درگیری فعال با این تجربه‌های منفی است، نه اجتناب و فرار از آن‌ها.

🔹همه دوست دارند تناسب‌اندام داشته باشند. اما شما به این هدف نمی‌رسید مگر این‌که از درد و فشارِ وقت گذاشتن در یک باشگاه ورزشی استقبال کنید، مگر این‌که با علاقه کالری‌های مصرفی‌تان را محاسبه کنید و زندگی‌تان را به بشقاب‌های کوچک غذا مزین کنید.
آنچه موفقیت شما را تعیین می‌کند این سؤال نیست که «می‌خواهید از چه چیزی لذت ببرید؟» بلکه سؤال درست این است که «می‌خواهید چه رنجی را تحمل کنید؟» راه شادکامی راهی پر از خراب کردن و سرافکندگی و شرمساری است.

🔹باید چیزی را انتخاب کنید. نمی‌توانید یک زندگی بدون رنج داشته باشید. نمی‌شود که دائماً همه‌ چیز گل‌ و بلبل باشد. پرسشِ لذت‌ْ آسان، و تقریباً پاسخ همۀ ما یکسان است.
پرسش مهم‌تر پرسشِ رنج است. دوست دارید چه رنجی را تحمل کنید؟ این سوالاتِ سخت هستند که ارزشمندند و شما را به جایی می‌رسانند. این سوالات هستند که می‌توانند دیدگاه شما و زندگی‌تان را متحول کنند.

@eudemonia

https://t.me/eudemonia/912

سال‌ها پیش یکی از معلمان‌مان به نقل از کی‌یرکگور می‌گفت آن که نمی‌تواند «کسی» شود، می‌کوشد «چیزی» شود: مدیر، مهندس، دکتر، نقاش، نویسنده، استاد دانشگاه، فیلسوف...
تا اینجایش حرفی حکیمانه و سخنی سزاوار از قهرمانی همچون کی‌یرکگور است. اما اگر یکی پیدا شد که نمی‌خواست حتی کسی شود آن‌وقت چه؟ به گمانم این همان کسی است که خودِ کی‌یرکگور هم با چراغ گِرد شهر به دنبال اوست.

@eudemonia

عکس هم کی‌یرکگور نیست، دیوژن است به همراه سگش.

«هزاران برده را نجات دادم. هزاران دیگر را هم می‌توانستم اگر که خودشان می‌دانستد که برده‌اند.»
هَریِت توُبمَن
Harriet Tubman
مبدع راه‌آهن زیرزمینی؛ سیستم فرار بردگان از اسارت اربابان‌شان در امریکای دوره‌ی برده‌داری

تصویرگر: ویکتُو اِن گآی
Victo Ngai
انتشارات آنگاه
@angahbooks

فلسفه؛ هنر زندگی و مشق مرگ* (۱/۲)
ساموئل لانکار
ترجمۀ محمد معماریان

▪️فلسفه با مشهورترین مرگ در ادبیات غربی زاده شد: مرگ سقراط، که در رسالۀ فایدون ِافلاطون جاودانه شد، رساله‌ای که پایان‌بخشِ سلسله‌ای از گفت‌وگوها بود و روزهای منتهی به محاکمه و اعدام سقراط در آتن را تصویر می‌کرد. بنابه ادعای سقراط، فلسفه یک شیوۀ زندگی بود که مشق مرگ از اجزای اصلی شاکله‌اش بود. فیلسوف یعنی آماده‌ترین شخص برای مرگ، کسی که روحش را تزکیه کرده بود تا، به ‌جای ترس، با امید به استقبال مرگ برود. فلسفه نه شغل، بلکه نوعی زندگی بود، و نه اموری دانشگاهی، که مسائلی وجودی در گرو آن بودند.

▪️در کتاب «جان‌دادن در راه ایده‌ها: حیات پرمخاطرۀ فیلسوفان» کاستیکا براداتان می‌خواهد چشم ناظران مدرن را از فلسفه در قالب دانشگاهی مدرنش به ‌سمت فلسفه در طوفان حیات و خودِ مرگ بچرخاند: به فلسفه در مقام نوعی زندگی، که نوشتن و گفتن فقط جلوۀ ابراز آن‌اند، نه اصلش.

▪️براداتان که استاد دانشگاه، دبیر «لس‌آنجلس ریویو آو بوکز» و نویسنده است، فیلسوف دانشگاهی متعارفی نیست. اگر قرار است فرد را با سبکش بشناسیم، براداتان قلمی روشن، برازنده و آموزنده دارد که به‌سادگی در میان چندین زبان و سنت ادبی و فلسفی می‌گردد؛ او بیشتر شبیه روشنفکران ادبی اروپایی معاصر است تا آنچه در جهان اهل ادب انگلیسی‌زبان یافت می‌شود.

▪️به‌واقع «جان‌دادن در راه ایده‌ها» مانند جستارها و مرورهای براداتان، کتابی است که علاقمندان به پاسکال، مونتنی، نیچه یا کی‌یرکگور از آن لذت خواهند برد: چون این کتاب نه‌ تنها در سبک نگارشش از تفکیک میان ادبیات و فلسفه امتناع می‌کند، بلکه می‌گوید مصداق قدرت فلسفه آنجاست که به خود زحمت می‌دهد با نوشتن به منزلۀ نوعی هنر مواجه شود، و فلسفه را چیزی فراتر از رشته‌ای دانشگاهی بداند.

▪️براداتان بر اساس کارهای پی‌یر اَدو، میشل فوکو و دیگران در دفاع از نگاهی به فلسفه استدلال می‌آورد که آن را کنشی جسمانی می‌داند، نمایشی که از شیوۀ زندگی، تنفس و مرگ‌مان در دنیا تفکیک‌پذیر نیست. او این کنش را در فلاسفه‌ای می‌بیند که مرگشان اوج و عصارۀ فلسفه‌شان بوده، کسانی که مرگشان آخرین و بزرگ‌ترین کردار فلسفی‌شان بوده است: «فراتر از هر چیز دیگر، فلسفه چیزی است که مشق می‌کنید... اگر فلسفه نخواهد حرف‌های میان‌تُهی باشد، باید از آزمون زندگی سربلند بیرون آید». مسئلۀ فلسفه، به قول براداتان، صحبت یا نوشتن نیست، بلکه «تصمیمی است برای به میدان آوردنِ جسم».
(منبع: سایت ترجمان)

*عنوان از من است. این مضمون را پیش‌تر در این یادداشت آورده‌ام (ب.ع.)

@eudemonia

فلسفه؛ هنر زندگی و مشق مرگ* (۲/۲)
ساموئل لانکار
ترجمۀ محمد معماریان

▪️اگر فلسفه مطابق استدلال قدرتمند اَدو و دیگران (که اکنون براداتان را هم شامل می‌شوند) یک شیوۀ زندگی باشد، آنگاه فلسفی‌نویسی مسئله‌ای هنری خواهد بود؛ و چرا نباید عمدۀ آن را نوعی از ادبیات دانست؟ یعنی هنر کمک به همگان برای کشف چیزی معنادار و مهم دربارۀ معنای انسان‌بودن. اگر مسیر دانشگاهی‌شدن همواره با کتاب‌هایی خوش‌تألیف مانند «جان‌دادن برای ایده‌ها» هموار می‌شد، بحثی نمی‌ماند که دانشگاهیان به چه درد حیات عمومی می‌خورند یا چرا علوم‌انسانی مهم است.

▪️چنانکه اکنون برای هر ناظر علاقه‌مندی روشن است، در آن هنگام برای همگان روشن می‌شد که هر مناظره یا مباحثۀ هوشمندانه‌ایْ تجسم ارزش علوم‌انسانی و اهمیت فلسفه در مقام یک شیوۀ زندگی است. خوب اندیشیدن، شناختن خویشتن، پذیرفتن جهل و محدودیت خود، و زیستنِ حقیقتی که بدان معترف‌ایم؛ این‌ها گزینه‌هایی انتخابی نیستند، بلکه شاکلۀ خوب زیستنِ انسان‌اند. بخش زیادی از جنون و رنج‌مان ناشی از ناکامی در این کارهاست.

▪️عجیب است که از سیاستمداران بیشتر از فلاسفه تقاضا داریم حرفشان با زندگی‌شان بخواند. ولی همان‌طور که براداتان به‌وضوح نشان می‌دهد، چه بخواهیم چه نخواهیم، تمجید و جایگاه ویژه‌ای برای کسانی مانند سقراط، گاندی، توماس مور یا مارتین لوتر کینگ قائل‌ایم، افرادی که زندگی و حرفشان تقویت‌کنندۀ یکدیگر بوده‌اند: خشونتی که بر آن‌ها روا داشته می‌شد انگار دعوت‌شان می‌کرد تا با شهادت تنِ جاندارشان به مصاف یک استدلال خطا و خشن بروند، و این فی‌نفسه نشانۀ پایبندی به اصولی بود که از استخوان در تن‌شان ریشه‌دارتر بود و تهدید کلمات، مشت‌ها یا شعله‌ها لرزه بر اندامش نمی‌انداخت.

▪️ولی اگر فلسفه را چنان که بوده است جدی بگیریم (و تردیدی نیست که فلسفۀ دانشگاهیِ محض یک بدعت تاریخی است و نمی‌تواند شواهد فراوانی را نقض کند که می‌گویند فلسفه، زیستن یک زندگی در پی حکمت بوده و هست) و آن را شکلی از هنر یعنی هنر زندگی بپنداریم، آنگاه امکان جدیدی ظهور می‌کند: می‌توانیم از آن چشم‌انداز ناسازگار و رقیب که فلسفه را رشته‌ای دانشگاهی میان سایر رشته‌ها می‌داند بگذریم (شکر و سپاس از آن رشته به‌جای خود، اما نمی‌تواند مدعی انحصار بر این واژه یا تاریخش باشد؛ که در این صورت طبعاً سؤال پیش می‌آید: به چه دردی می‌خورد؟)، و با زندگی به مثابۀ یک اثر هنریِ در حالِ شکل‌گیری برخورد کنیم.

▪️هنر مستلزم انضباط، تمرین، و به تعبیر نیچه تمکین طولانی در یک مسیر است. خواه به قول براداتان نیازمند مرگِ بدون جاوادنگی باشیم تا به زندگی‌مان معنا بدهیم، یا به قول بسیاری از فلاسفۀ دینی و باستانی بتوانیم ابدیّت را ورای مرگ هدف بگیریم، می‌توانیم همگی توافق کنیم که هنر زندگی به یک‌جور مشق مرگ نیاز دارد، یعنی کودکانه است آن شیوۀ زندگی که حتی نگاه خیرۀ خاتمۀ ناگزیرش را تاب نمی‌آورد.

آنچه خواندید بخش‌های منتخبی بود از معرفی کتاب «جان دادن در راه ایده ها»
متن کامل:
http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9098/

*عنوان از من است. این مضمون را پیش‌تر در این یادداشت آورده‌ام (ب.ع.)

@eudemonia

«آموزش ذهن بدون آموزش قلب، به‌هیچ‌وجه آموزش نیست.»
ارسطو

کانال تلگرام انتشارات آنگاه
@angahbooks

هر کی باید به خودش جوابگو باشه
اینکه میرم استادیوم یا نه
اینکه می‌فهمم یه جاهایی دارم زور میگم یا نه
اینکه حاضرم سهم‌الارث مساوی با خواهرم ‌بگیرم یا نه
اینکه از ناخودآگاه پرورش‌یافته در جامعه‌ای با تفکر سنتی به نفع خودم استفاده می‌کنم یا نه
اینکه اصلا واقعا باور دارم که برابرم با خواهرم، مادرم، همسرم و زنان و مردان دیگر این دنیا یا نه
باید به خودم جواب بدم
شب قبل از خواب
همونجا که ذهن نمی‌ذاره بخوابی تا بهش راست نگی
اینکه جوابشو موکول می‌کنی به بعد یعنی یه جای کار می‌لنگه
یعنی جواب دادی بهش، خودتم می‌دونی
هر چقدر هم اینجا فریاد بزنم حمایت از انسانیت رو
باید به خودم جوابگو باشم
هر کی باید به خودش جوابگو باشه
به گمان من
-----
آنوقت شاید آدم‌هایی که در تمام طول تاریخ به هر شکلی سوخته‌اند
-چه تن و چه روح‌شان-
بیهوده نسوخته باشند
یعنی نشوند نماد دو، سه روز هیاهو برای آرامش وجدان‌ ما
یعنی بشوند آغاز یادآوری
"یادآوری"
-که من نشوم دلیل اشکِ به حق دیگری-
----
انسانیت مشروط به منفعت نیست
سیاه و سفید و زن و مرد و کوچک و بزرگ ندارد
حق، حق است
و آدم‌ها تنها به مهر از هم برترند
---
به خودم یادآوری می‌کنم
زیاده‌گویی کردم، ببخشید.

(از صفحهٔ اینستاگرامی shahinmung)

@eudemonia

🌀 دورهمی‌های کتاب کرگدن (۲)

می‌خواهیم هر دو ماه در کافه‌گالری ۱۹۳۰ دور هم جمع شویم و با محوریت یکی از کتاب‌های نشر کرگدن گپ بزنیم.

شما هم تشریف بیاورید و ساکت ننشینید!

دورهمی دوم، هم‌زمان با چاپ دوم کتاب:

📘 سه فلسفهٔ زندگی

👥 با حضور دکتر لیلا هوشنگی و دکتر حسین خندق‌آبادی

⏰ دوشنبه ۲۵ شهریور، ساعت ۵ تا ۶:۳۰ عصر

📍 کافه‌گالری ۱۹۳۰: خ جمالزاده شمالی، نرسیده به چهارراه نصرت، خ طوسی، کوچه شیوا، پلاک ۱۳

🦏 @kargadanpub

– آیا حیوانات کم‌تر از ما انسان‌ها رنج و درد می‌کشند و، نتیجتاً، رنج آن‌ها کم‌اهمیت‌تر از رنج ما است؟
[ #در_باب_حیوانات – ٢ ]

– «برای من روشن و بدیهی نیست که در مورد احساس رنج و درد... انسان‌ها توانایی و استعداد بیشتری داشته باشند. می‌دانیم که حیواناتِ غیرانسان در برخی از حواس تیزتر و حساس‌تر از انسان‌ها هستند. عقاب‌ها توانایی بینایی قوی‌تری دارند، سگ‌ها حس بویایی تیزتری دارند و مانند این‌ها. اصلاً ناممکن نیست که حیوانات، چون باید با جهان در تماس نزدیک باشند، توانایی احساس دردی برابر یا حتی قوی‌تر از ما داشته باشند. نباید این را به عنوان قاعده‌ای دم‌دستی بپذیریم که انسان‌ها همیشه بیش از حیوانات رنج می‌کشند، و قطعاً چنین نیست که رنج انسان‌ها اهمیت بیش‌تری داشته باشد.»

بفرمایید فلسفه! (١) | دیوید ادموندز، نایجل واربرتن | میثم محمدامینی | از مصاحبه با با پیتر سینگر، در مورد حیوانات

#فنجان_اخلاق

کارزارِ ۱۰۰ چیز –نه بیشتر!

«من چطوری می‌تونم تقریبا از همه‌چیز خلاص شم، زندگی‌ام رو بازسازی کنم، و روح‌ام رو دوباره به‌دست بگیرم؟»
(کتابی از دِیوْ برونو)

[تعمق‌های برونو در باره‌ی پالوده‌گیِ آهسته و پیوسته‌ی‌ خود، فرقه‌ای درست کرده با پیروانی آن‌لاین، الهام‌بخشِ دیگران به سوی زیستنی بی‌"آت‌وآشغال" – مجله‌ی تایم]
===========
پس‌نوشتِ گاه‌فرست:
در این کارزار، «۱۰۰ چیزِ» ضروریِ زندگی‌ات را فهرست می‌کنی و از دستِ بقیه هم به طریقی خودت را راحت می‌کنی.
خِلاص!

کاش یکی از بزرگوارانِ آگاه و متعهدِ تولیدِ پوشاک در ایران پیدا بشه و این متنِ فارسی رو با طرحی مشابه اصل (چون جهانی است)، بر روی تی‌شرت هایی نقش بیندازد.

و کاش مترجمی باوجدان و باپشتکار هم، خودِ کتاب را ترجمه کند و بدهد به دستِ خانم‌های بزرگوارِ خانه‌دار (تا زندگی و رفت‌و روبِ‌شون سبک‌تر بشه) و به زنانِ فقیر و غنی در شهر و روستا.

لازم نیست دستِ سواددارهای حرفه‌ای برسه. چون فوری تبدیل‌اش می‌کنند به سمینار و تزِ دکترا و بخشنامه و نان‌وآب و شهرت.

اما خانومای خونه!
اونا منفعت‌شون رو از هر کسِ دیگه‌ای بهتر می‌شناسن!


کانال گاه فرست

کانال آهستگی سادگی