FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.17K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🗳جواد ظریف، در نشستی در سوئد، مدعی شد: «در هر انتخابات ریاست جمهوری ۷۳٪ مردم ایران شرکت می‌کنند.» او این نرخ مشارکت را نشانه حمایت ایرانیان از نظام جمهوری اسلامی دانست.

بررسی‌های ما نشان می‌دهد که:

1️⃣ در سیزده انتخابات ریاست جمهوری که از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۹۶، در ایران برگزار شده تنها در پنج دوره بالای ۷۳درصد واجدین شرایط شرکت کرده‌اند. میانگین مشارکت مردم در این سیزده انتخابات ۶۶.۸درصد بوده است.

2️⃣ اینکه شرکت در انتخابات در ایران تا چه اندازه به معنای تایید حاکمیت است، جای بحث و تحلیل دارد. کمااینکه رهبر ایران پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۶ به صراحت اعلام کرد «کسانی که نظام و رهبری را قبول ندارند هم پای صندوق رای بیایند.» همچنین دو انتخابات ریاست جمهوری که با بیشترین مشارکت مردمی همراه شده (انتخابات سال ۷۶ و ۸۸)، بخش عمده آراء اعتراضی بوده است.

با همه این‌ها، آنچه مشخص است این است که ادعای جواد ظریف مبنی بر مشارکت ۷۳درصدی در انتخابات ریاست جمهوری، گفته‌ای نادرست است.

درستی‌سنجی کامل فکت‌نامه در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-08-27-election-participation.html

✅ @FactNameh
افسانه پاپ، کشتار گربه‌ها و گسترش طاعون؟👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-08-29-cats-pope.html

✅ @FactNameh
برخی رسانه‌ها مدعی شدند علت پوشیدن جوراب‌های رنگارنگ توسط جاستین ترودو نخست وزیر کانادا، بخاطر حمایتش از کسب‌وکار یک جوان با سندروم داون است. اما قضیه چیز دیگری است...
https://factnameh.com/fact-checks/2019-08-29-trudeau-socks.html

✅ @FactNameh
طبق آمار ثبت احوال در ۶ سال گذشته ۱۱۹۴ مورد ازدواج دختران زیر ۱۰ سال در ایران به ثبت رسیده است. به طور متوسط سالی ۲۰۳ دختر بچه ۹ ساله رسما ازدواج کرده‌اند.
از سال ۹۱ تا ۹۶، بیش از ۲۳۴ هزار دختر بچه زیر ۱۵ سال رسما ازدواج کرده‌اند. به عبارتی در ۵/۵ درصد ازدواج‌های ثبت شده در این ۶ سال، سن عروس کمتر از ۱۵ سال بوده است.

بهمن پارسال گزارشی در این باره منتشر کرده بودیم. 👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-02-08-child-marriage.html

✅ @FactNameh
نقشه پراکندگی کودک‌همسری در ایران نشان می‌دهد اوضاع در شمال غرب و شرق بحرانی است.
در سال ۹۶، در ۱۵٪ ازدواج‌های ثبت شده در استان زنجان، سن عروس کمتر از ۱۵سال بوده. بعد از زنجان، خراسان شمالی، آذربایجان شرقی، اردبیل و خراسان رضوی رکورددار کودک‌همسری‌ در ایران بوده‌اند.

گزارش پارسال فکت‌نامه درباره کودک‌همسری 👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-02-08-child-marriage.html

✅ @FactNameh
آمار روحانی درباره تعداد مدیران زن، اگرچه با گفته‌های پیشین معصومه ابتکار هم‌خوانی ندارد، اما هیچ آمار معتبر یا گزارش تفصیلی درباره سهم زنان از مدیریت دولتی در دست نیست که بتوان اعداد و ارقام گفته شده را تایید یا رد کرد.

گزارش کامل 👇

https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-04-women-leadership.html

✅ @FactNameh
احتمالا شما هم داستان پیرمرد فقیر و نوه و دوچرخه و خلق ناگهانی برند کی‌اف‌سی و موفقیت کلنل سندرز را شنیده‌اید.
این داستان کاملا ساختگی است و به هیچ وجه واقعیت ندارد. 👇

https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-05-colonel-sanders.html

✅ @FactNameh
ویدئویی از مسجد ابراهیمی (الخلیل) در کرانه غربی منتشر و ادعا شده دولت اسرائیل برای اولین بار درهای مسجد را باز و اجازه داده از «حرم ابراهیم» تصویربرداری شود. فیلم واقعی است، اما درهای این مسجد اصلا بسته نبوده‌اند که «برای اولین بار» باز شوند.
هم مسلمانان و هم یهودیان مجاز به ورود و عبارت در این مکان مقدس‌اند و برای هر کدام فضایی اختصاصی وجود دارد.
تصاویر قدیمی از این مکان وجود دارند که مسلمانان را در حال نماز و نیایش نشان می‌دهند. تصاویر زیادی نیایش یهودیان هم در این مکان مقدس در دست است.

گزارش فکت‌نامه👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-06-cave-of-the-patriarch.html

✅ @FactNameh
رضا ملک‌زاده، وزیر پیشین و معاون کنونی وزارت بهداشت: «ایران رتبه اول داروسازی خاورمیانه و هفتم جهان است».
ما سندی در تایید گفته او نیافتیم. در عوض برخی شاخص‌های مرتبط با صنعت داروسازی نشان می‌دهند صنعت ایران در دنیا و در خاورمیانه جایگاه ویژه‌ای ندارد.

متن گزارش 👇

https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-07-drug-medicine-ranking.html

✅ @FactNameh
فکت‌نامه به دلیل تعدد اطلاعات نادرست، به خبر «حضور دانشمندان سرشناس جهان در مراسم عزاداری امام حسین» نشان شاخدار می‌دهد.
نه تصویر مربوط به محرم امسال است و نه افراد حاضر در تصویر، شخصیت‌های مشهور علمی‌اند.

لینک مقاله 👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-10-shia-scientist.html

در تلگرام بخوانید 👇
https://telegra.ph/shia-scientist-2019-09-10

✅ @FactNameh
این گفته آقای حاجی‌میرزایی وزیر آموزش و پرورش که «اگر دانش آموزان اظهار کنند که پیروان ادیان دیگری بجز ادیان رسمی کشور هستند و این اقدام آنها به نوعی تبلیغ محسوب شود، تحصیل آنها در مدارس ممنوع است»، در تضاد با قانون اساسی، قوانین و آئین‌نامه‌های مصوب مراجع قانونی و حتی خارج از دایره قانون مجازات‌های اسلامی است.
حتی اگر فرض کنیم اظهار دین یک دانش‌آموز مصداق تبلیغ باشد، باز هم از نظر قانون جرمی صورت نگرفته است. حتی اگر فرض کنیم جرمی هم صورت گرفته باشد، مجازات آن منع تحصیل نیست. حتی صدور حکم قضایی هم مانع تحصیل دانش‌اموزان نخواهد شد و برنامه «آموزش حرفه‌ای»تحت هر شرایطی باید ادامه پیدا کند. طبق قانون اساسی، آموزش و پرورش یک حق برای «همه» است و نه در این قانون و نه در قوانین دیگر کسی از این حق عمومی مستثنی نشده است.

لینک مقاله 👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-11-education-ban.html

در تلگرام بخوانید 👇
https://telegra.ph/education-banhtml-09-11

✅ @Factnameh
👈 عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور ایران مدعی است «بر اساس آمارهای موجود» بیش از ۹۰ درصد زنان ایران حجاب مناسب دارند و جمعیت «بدحجاب‌» کمتر از ۷ درصد است. منبع این گفته مشخص نیست، همچنین معلوم نیست منظور از واژه‌های «بدحجاب» و «با حجاب» چیست، اما آنچه مسلم است اعداد و ارقام گفته شده با گزارش‌های رسمی هم‌خوانی ندارد.

🔹 طبق پژوهش‌های رسمی که داده‌های آن در گزارش سال ۱۳۹۷ مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شده، تا ۷ سال پیش چیزی بین ۶۰ تا ۷۰ درصد زنان ایران در گروه بدحجاب دسته بندی می‌شوند که از این میان ۱۱ درصد «بدحجاب هنجار شکن» معرفی شده‌اند. طبق این گزارش‌ها جمعیت زنان باحجاب در ایران تا حدود ۷ سال پیش بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بوده است. این گزارش‌ها همه حکایت از آن دارند که در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۱، حدود ۱۰ واحد درصد به جمعیت زنان بدحجاب اضافه شده است.

🔹 با توجه به نبود پژوهش جامع و مستقل در زمینه حجاب، نمی‌توان با اطمینان درباره وضعیت حجاب در ایران اظهار نظر کرد، اما با قطعیت می‌توان گفت که ادعای مطرح‌شده در تضاد با آمارهایی است که از سوی نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، یا شورای فرهنگ عمومی ارائه شده‌اند.

🖍 به همین دلیل فکت‌نامه صحت ادعای وزیر کشور را رد می‌کند و به این گفته آقای رحمانی فضلی که ««تنها ٦ تا ٧ درصد بانوان جامعه بدحجاب‌ هستند. بیش از ٩٠ درصد زنان جامعه حجاب مناسب دارند و مراعات می‌کنند» نشان نادرست می‌دهد.

درستی‌سنجی کامل فکت‌نامه در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-17-hijab-statistic.html

✅ @Factnameh
Channel name was changed to «FactNameh | فکت‌نامه»
هم فرم، هم محتوا و هم شکل گردش آن نشان می‌داد، ماجرای #آقازاده_ماساژور یک خبر ساختگی و احتمالا سازمان‌یافته است. در این مقاله بررسی کردیم این شایعه از کجا آمده، چطور و توسط چه کسانی دست به دست شده.👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-20-salahshouri-nephew.html

✅ @Factnameh
✅ همزمان با برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل، فکت‌نامه به همراه ۲۲گروه درستی‌سنجی دنیا، سخنرانی‌های مقامات را در این نشست پوشش می‌دهد. این همکاری به ابتکار شبکه جهانی درستی‌سنجی است و درستی‌سنجی‌های تولید شده ترجمه و بین اعضای این هم‌پیمانی به اشتراک گذاشته می‌شود.👇
https://www.poynter.org/fact-checking/2019/the-un-will-be-fact-checked-around-the-world-this-week/


https://factnameh.com/
✅ @Factnameh
👈 روحانی: «بودجه آموزش و پرورش از ابتدای دولت یازدهم سه برابر و حقوق معلمان چهار برابر افزایش یافته است.»

🔹 حجم بودجه آموزش و پرورش به نسبت سال ۹۲، دقیقا ۳برابر شده. اما اگر تورم را حساب کنیم، قدرت مالی این وزارتخانه در ۶ سال، فقط ۲۵درصد بیشتر شده است.
🔹 آمار مستند حقوق معلمان در دست نیست. اما در این مدت، هم حجم بودجه افزایش یافته و هم جمعیت کادر آموزشی کم شده است.

درستی‌سنجی کامل فکت‌نامه در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-24-education-budget.html

✅ @Factnameh
✅ درستی‌سنجی سخنرانی حسن #روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد

1️⃣ حسن #روحانی در سازمان ملل: ایران در سال ۲۰۱۷ بالاترین نرخ رشد اقتصادی جهان را داشت.
🔹این ادعای حسن روحانی نادرست است. بر اساس برآوردهای صندوق بین‌المللی پول نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۱۷، ۳/۷ درصد بود و در میان ۱۹۳ کشور در جایگاه هشتاد و هفتم قرار داشت.
🔹البته باید گفت یک سال پیش از آن، در سال ۲۰۱۶ و در نخستین سال برجام، نرخ رشد اقتصادی ایران ۱۲/۵ درصد برآورد شد و ایران بعد از عراق در جایگاه دوم قرار داشت.
🔹بانک جهانی هم نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۱۷ را ۳/۸درصد محاسبه کرده است. در میان ۲۱۷ کشوری که نرخ رشد اقتصادی آنها در این سال محاسبه شده، ایران در جایگاه نود و دوم قرار داشت.
🔹بانک جهانی نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۱۶ را ۱۳/۴درصد محاسبه کرده است و به این ترتیب ایران بعد از جزایر مارینای شمالی و عراق در جایگاه سوم قرار داشت.👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-25-iran-economic-growth.html

2️⃣ روحانی: «تراز تجاری ایران همچنان مثبت است.»
🔹تراز تجاری (غیرنفتی) ایران بعد از سال ۹۷ مثبت بوده. اما دلیل آن کوچک شدن حجم تجارت خارجی (منفی ۱۴درصد) و کاهش شدید واردات (منفی ۲۲درصد) است. این بیش از آنکه نشانه رونق اقتصادی باشد، نشانه شرایط بحرانی تجارت خارجی، بعد از بازگشت تحریم‌ها و کاهش ارزش پول ملی است. درستی‌سنجی کامل👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-25-iran-trade-balance.html

3️⃣ روحانی در سازمان ملل: «ایران تا ۱سال پس از خروج آمریکا از #برجام، همچنان نسبت به اجرای تمامی تعهدات هسته‌ای خود وفادار بوده است.»
درست! این پایبندی ایران به تعهداتش به تایید آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز رسیده است. مقاله کامل👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-25-iran-jcpoa.html

4️⃣ روحانی در سازمان ملل: «رشد اقتصادی ایران بدون نفت در ماه‌های اخیر مثبت است.»
طبق آخرین آمار، رشد اقتصادی ایران در سال ۹۷ با نفت منفی ۵ و بدون نفت منفی ۲/۴٪ محاسبه شده. آمار تازه‌تری در دست نیست. تا انتشار آمار معتبر و به‌روز این ادعا غیر قابل اثبات است. درستی‌سنجی کامل👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-25-iran-gdp-2.html

5️⃣ روحانی: «ایران طرح صلح #یمن را ارائه کرده و در مذاکرات صلح استکهلم نقش فعال و سازنده داشته است».
آنچه مسلم است توافق‌نامه صلح استکهلم نتیجه مذاکراتی است که با تلاش نماینده سازمان ملل متحد و چند کشور، از جمله با مشارکت ایران به دست آمده است. می‌توان به نقش ایران، در آوردن حوثی‌ها پای میز مذاکره، در این توافق‌نامه اشاره کرد، اما نمی‌توان اعتبار این توافق‌نامه را به پای ایران نوشت. درستی‌سنجی کامل👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-26-iran-yemen.html

✅ @Factnameh
✅ #روحانی: «آمریکا در قبال آزادی نزار زکا، هیچ زندانی ایرانی‌ای را آزاد نکرد».

این ادعای حسن روحانی «درست» است ولی فکت‌نامه در خصوص اینکه آیا واقعا آزادی نزار زکا در ازای توافقی میان ایران و آمریکا و در راستای مبادله زندانیان بوده، سندی در اختیار ندارد. درستی‌سنجی کامل در لینک👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-27-us-iran-prisoners.html

✅ @Factnameh
به طور قطع، برخی جنگجویان مخالف بشار اسد، از جمله مجروحان جبهه النصره وابسته به القاعده در بیمارستان‌های اسرائیلی بستری شده‌اند. با توجه به اینکه مجروحان زیادی از سوریه در اسرائیل تحت مداوا قرار گرفته‌اند، بعید نیست که در این میان جنگجویانی از داعش هم بوده باشند. اما به جز چند گزارش پراکنده، ما سند تایید شده‌ و قطعی مبنی بر ارائه خدمات درمانی به مجروحان داعش پیدا نکردیم. درستی‌سنجی کامل در لینک👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-28-isis-israel-hospitals.html

✅ @FactNameh
روحانی: «اسرائیل از تروریست‌های داعش حمایت می‌کرد و به آن‌ها سلاح می‌داد».
شواهدی مبنی بر تجهیز ۱۲ گروه‌ شورشی مخالف بشار اسد توسط اسرائیل وجود دارد، اما نشانه‌ای قابل استناد از استفاده داعش از اسلحه‌های اسرائیلی به چشم نمی‌خورد. درستی‌سنجی کامل در لینک👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-28-israel-isis.html

✅ @FactNameh