🔷پاسخ به سوالات متداول درباره وضعیت اقتصاد ایران

❓دلیل بیکاری چیست؟

👈طبق آمارهای رسمی کارنامه اشتغال‌زایی دولت حسن روحانی در دوره اول چندان بد نیست. (متوسط سالانه ۲۰۳ هزار شغل کامل و ۱۰۶ هزار شغل ناقص بین سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶)، اما به پای آمار افزایش جمعیت جویای کار نمی‌رسد.

تحلیل این آمار نشان می‌دهد که در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵، حدود ۲ میلیون نفر به جمعیت فعال* کشور اضافه شده، در حالی که تعداد افراد شاغل یک میلیون و ۲۸۳ هزار نفر افرایش پیدا کرده است که از میان آنها فقط ۹۹۱ هزار نفر شغل کامل تمام‌وقت پیدا کرده‌اند. چیزی کمتر از نصف آمار افزایش جمعیت فعال.

به عبارتی به ازای هر ۱۰ نفر ایرانی که در این ۲ سال به جمعیت فعال آماده به کار کشور اضافه شده‌اند، فقط ۵ نفر موفق شدند شغل کامل پیدا کنند.

این آمار نشان می‌دهد، اگر اوضاع بر همین منوال پیش رود، و شتاب افزایش جمعیت فعال بیش از شتاب اشتغال‌زایی باشد، هر سال به جمعیت بیکار افزوده می‌شود.

یعنی اگر فرض کنیم در سال‌های آینده جمعیت فعال با همین شیب هم افزایش پیدا کند و دولت هم بتواند فقط برای نیمی از آنها اشتغال ایجاد کند، آن وقت باید منتظر افزایش ۲ میلیون نفری آمار بیکاران واقعی (فاقد شغل کامل) در ایران باشیم. در این صورت حتی اگر آمار اشتغال ناقص را کم کنیم، باز افزایش یک میلیون و ۵۰۰ نفری جمعیت بیکاران، تا سال ۱۴۰۰ گریزناپذیر خواهد بود.

* طبق تعریف مرکز آمار ایران، جمعیت فعال اقتصادی «تمام افراد ۱۰ ساله و بیشتر (حداقل سن تعیین شده) که در هفته تقویمی قبل از هفته آمارگیری (هفته مرجع) طبق تعریف کار، در تولید کالا و خدمات مشارکت داشته (شاغل) یا از قابلیت مشارکت برخوردار بوده‌اند (بیکار)» است.

مقاله کامل را به همراه جدول و نمودار در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/articles/2018-01-13-economy-iran-faq.html

✅ @FactNameh

🔹درستی‌سنجی ادعای روحانی درباره پایان کار موسسات مالی غیرمجاز

حسن روحانی در تازه‌ترین گفت‌وگوی تلویزیونی خود با شبکه یک سیما گفته است:‌ «اکنون این مساله [موسسات مالی غیرمجاز] تمام شده و ما موسسه اعتباری غیرمجاز نداریم. من به بانک مرکزی دستور داده‌ام مجوز هیچ بانک خصوصی جدید را صادر نکند و مجوزی هم صادر نشده است زیرا همین مجوزهای بی‌حساب برای ما مشکل ایجاد می‌کند.» او این ادعا را در پاسخ به سوالی درباره اقدامات دولت در مهار بحران موسسات مالی، مطرح کرده و مدعی شده: دولت او با صرف بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان از منابع بانک مرکزی، مشکل ۹۸ درصد سپرده‌گذاران را حل کرده است.

در جست‌وجو در میان اخبار و اطلاعیه‌های بانک مرکزی دریافتیم طی دو ماه گذشته، دستکم دو اطلاعیه و یک توضیح رسمی درباره موسسات غیرمجاز منتشر شده که در آن بانک مرکزی، در خصوص فعالیت دو موسسه غیرمجاز در سطح کل کشور هشدار داده‌ است.

👈اطلاعیه اول پنجم آذر ۹۶ منتشر شده و در آن آمده:
«بر اساس اخبار واصله مبنی بر فعالیت غیرمجاز تشکیلاتی موسوم به “موسسه قرض‌الحسنه خاتم‌الانبیاء” در برخی مناطق کشور و انتشار غیرقانونی اوراق گواهی سپرده سرمایه‌گذاری توسط موسسه مذکور، به اطلاع هموطنان گرامی می‌رساند موسسه قرض‌الحسنه خاتم‌الانبیاء فاقد هرگونه مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بوده و فعالیت تمام واحدهای آن تحت هر عنوانی غیرقانونی است».

سه روز بعد در توضیح تکمیلی گفته شده اسم کامل این موسسه «موسسه قرض‌الحسنه خاتم‌الانبیاء قائم‌شهر» است که در سطح کشور فعالیت می‌کند.

👈یک ماه بعد در چهارم دی ۱۳۹۶ اطلاعیه بانک مرکزی درباره یک شرکت سرمایه‌گذاری دیگر منتشر شد. بانک مرکزی ایران هشدار داده بود:
«شرکت سرمایه “پیشرو دومان توکان” که با وعده پرداخت سود نامتعارف به جذب سپرده از عموم مردم اقدام کرده است، مجوزی از بانک مرکزی ندارد».

اطلاعات ثبت شرکت «پیشرو دومان توکان» نشان می‌دهد این شرکت در تاریخ ۲۳ تیر ۱۳۹۴ ثبت شده است. طبق بررسی‌های ما، این شرکت یکی از شرکت‌های اصلی مجموعه سرمایه‌گذاری دومان است که در حوزه‌های مختلفی از جمله رستوران‌داری، هتل‌داری و مطبوعات فعالیت می‌کند. روزنامه‌های آسمان آبی و وقایع اتفاقیه و ماهنامه‌های اکسیر و آینده روشن نشریاتی هستند که توسط گروه سرمایه‌گذاری دومان منتشر می‌شوند.

بانک مرکزی در اطلاعیه‌های خود از شهروندان ایرانی خواسته قبل از سپرده گذاری در بانک‌ها و موسسات اعتباری، از قانونی بودن آنها اطمینان حاصل کنند.

طبق فهرست بانک مرکزی،در حال حاضر ۴۲ بانک و موسسه اعتباری و ۴۸ صندوق قرض‌الحسنه قانونی در ایران مجوز فعالیت دارند.

✅هشدارهای دولت اگرچه می‌تواند از سوی دولت به عنوان نشانه‌ای از واکنش فعالانه بانک مرکزی نسبت به فعالیت موسسات غیرمجاز مطرح شود، اما در عین حال نشان می‌دهد، هنوز در نقاط مختلف کشور موسسات غیرمجاز مشغول ترغیب مردم برای سرمایه‌گذاری‌اند. به تعبیری دیگر با تنها در نظر گرفتن یک سابقه دو ماهه حداقل دو مورد مثال نقض ادعای رییس‌جمهوری ایران دیده می‌شود که نشان می‌دهد کار موسسات غیرمجاز تمام نشده و هنوز موسساتی وجود دارند، که بدون داشتن مجوز از بانک مرکزی، مردم را دعوت به سرمایه‌گذاری می‌کنند.

👇متن کامل را به همراه منابع در سایت روحانی‌سنج ببینید
https://rouhanimeter.com/2018/01/rouhani-banks/

@RouhaniMeter

#ویدیو: آیا بیکاری در #ایران بیشتر شده است؟

از میان بیش از ۲۵ میلیون نفر جمعیت فعال ایران در سال ۱۳۹۵، بیش از ۵ میلیون نفر بیکار بوده‌اند. از هر ۵ نفر یکی.
✅ @FactNameh

✅درستی‌سنجی

حسن روحانی در گفت‌و‌گوی تلویزیونی خود گفت: «در سال ۹۶ تا پایان سال، حدود ۹۰ میلیارد دلار ما از نفت و غیرنفت درآمد خواهیم داشت. الان صادرات غیرنفتی ما بالای ۳۰ میلیارد دلار است و نفت ما هم بالای این رقم است. بنابراین تا پایان سال چیزی حدود ۹۰ میلیارد دلار مجموع درآمد کشور خواهد بود».
او این اعداد را در پاسخ به سوال مصاحبه‌کننده رضا رشید‌پور درباره بحران ارزی مطرح کرد و گفت دولت نیازی به دستکاری قیمت ارز ندارد، چرا که «ما خوشبختانه درآمد ارزی‌مان خیلی بیشتر از مخارج ارزی‌مان است»

مقایسه و محاسبه‌ آمارهای رسمی نشان می‌دهند، بر خلاف گفته رییس‌جمهور میزان هزینه‌های ارزی کشور در سال ۹۶، بیشتر از درآمدهای ارزی است.

👈آمار صادرات نفت خام نشان می‌دهند مجموع درآمدهای نفتی ایران در سال ۱۳۹۶، حدود ۴۷ میلیارد دلار خواهد بود که حداقل ۱۲ میلیارد دلارِ آن طبق قانون بودجه در صندوق توسعه ملی ذخیره شده است. از سوی دیگر ارزش صادرات غیرنفتی سال ۹۶ نیز هم چیزی در حدود ۳۵ میلیارد دلار خواهد بود.

در واقع می‌توان گفت کل درآمد ارزی کشور از طریق نفت و صادرات کالا، بیش از ۸۲ میلیارد دلار نخواهد بود، در حالی که رییس‌جمهور مدعی شده بود درآمد ارزی کشور حاصل از صادرات نفت و کالا، تا پایان سال حدود ۹۰ میلیارد دلار است.

از سوی دیگر، آمار نشان می‌دهد مجموع واردات قانونی و قاچاق کالا حدود ۶۲ میلیارد دلار ارز از کشور خارج می‌کند. در بودجه سال ۹۶ پیش‌بینی شده ۳۴میلیارد دلار در بودجه عمومی مصرف شود. که طبق محاسبات ۲۱ میلیارد دلار آن محقق می‌شود.

با این حساب و با در نظر گرفتن هزینه ۲۱ میلیارد دلار در بودجه عمومی، می‌توان گفت مخارج ارزی ایران در سال ۹۶ حتما بیش از ۸۸ میلیارد دلار خواهد بود.

❌با این حساب مشخص است، نه‌تنها اعداد و ارقام ذکر شده در خصوص درآمدها و هزینه‌های ارزی کشور در سال ۹۶، دقیق نیستند، بلکه این گفته که «خوشبختانه درآمد ارزی‌مان خیلی بیشتر از مخارج ارزی‌مان است» ادعایی نادرست است.


👇متن کامل و توضیحات بیشتر را به همراه منابع در سایت روحانی‌سنج ببینید
https://rouhanimeter.com/2018/01/rouhani-interview-factcheck/
@RouhaniMeter

✅درستی‌سنجی

🔶حسن روحانی: دولت در سال ۱۳۹۶ کسری بودجه ندارد.

حسن روحانی رییس‌جمهوری ایران در نشست خبری (۱۷ بهمن ۹۶) خود با خبرنگاران داخلی و خارجی در پاسخ به سوالی درباره بحران ارزی گفت:

«[افزایش بهای ارز در بازار] نمی تواند دلایل اقتصادی داشته باشد، چون این موضوع که برخی می‌گویند خود دولت ارز را گران کرده است در صورتی صحیح است که دولت کسری بودجه داشته باشد. ما امسال کسری بودجه نداریم. ده ماه گذشته هم نشان داد که امسال شرایط از سال‌های گذشته بهتر است. سال‌های گذشته در دی و بهمن دچار مشکلاتی شده بودیم اما امسال مشکلی نداریم.»

در این میان دو نکته و ملاحظه وجود دارد که باعث می‌شود نتوان در مورد تحقق منابع ریالی بودجه به قطعیت رسید:

1️⃣ مشکلات دولت برای وصول و انتقال درآمدهای ارزی به داخل کشور است. مطرح شدن دوباره طرح جایگزینی یورو به جای دلار در معاملات ارزی نشان می‌دهد که نگرانی جدی درباره مشکلات تحریم بانکی از سوی آمریکا وجود دارد و احتمال رویارویی دولت با مشکل وصول درآمدهای ارزی، جدی است.

2️⃣ سازوکار غیرشفاف دولت برای تزریق ارز به بازار و نقد کردن آن به ریال و دو نرخی بودن ارز باعث می‌شود تا نرخ تبدیل دلارهای نفتی در بازار، در هاله‌ای از ابهام قرار داشته باشد.

به عنوان مثال نرخ رسمی دلار مطابق اعلام بانک مرکزی، در روز نشست خبری رییس‌جمهوری، حدود ۳۷۰۰ تومان بود، اما بر اساس گزارش رسانه‌های ایرانی دلار در همان روز به قیمت ۴۶۵۰ تومان در بازار خرید و فروش شده است. در واقع اگر دولت بتواند درآمد ارزی نفت را به موقع وصول کند و آن را نزدیک به قیمت بازار، تبدیل به ریال کند، مشکلی از بابت تامین منابع مالی نخواهد داشت.

شواهد موجود نشان می‌دهد با توجه به وضعیت درآمدهای نفتی، اگرچه دولت از نظر ارزی دست‌کم ۶/۵ میلیارد دلار کسری بودجه دارد، اما این لزوما منجر به کسری بودجه ریالی نخواهد شد. در حال حاضر قیمت رسمی و واقعی ارز هر دو بیش از پیش‌بینی قانون بودجه است. محاسبات ما نشان می‌دهد اگر دولت بتواند هر دلار را به جای ۳۳۰۰ تومان پیش‌بینی بودجه به قیمت ۴۰۰۰ تومان تبدیل به ریال کند، هم منابع ریالی مورد نیاز بودجه عمومی تامین خواهد کرد، هم سهم صندوق توسعه ملی به طور کامل به حساب صندوق واریز خواهد شد.

با این حال همچنان ابهام‌های زیادی وجود دارد، مانند وصول و انتقال درآمدهای ارزی به داخل کشور یا سازوکار تزریق ارز در بازار که مانع از پیش‌بینی قطعی از وضعیت کسری بودجه در سال ۹۶ می‌شود.

از سوی دیگر تناقض ادعای رییس‌جمهوری با گفته سایر مسئولان به ابهام‌ها و تردید‌ها اضافه می‌کند، چنانکه روحانی‌سنج نمی‌تواند با قطعیت درباره درستی یا نادرستی ادعای مطرح شده قضاوت داشته باشد.

با این اوصاف و تا زمان انتشار گزارش معتبر حسابرسی بودجه امسال این گفته حسن روحانی که «امسال کسری بودجه نداریم» از نظر روحانی‌سنج ادعایی غیرقابل اثبات خواهد بود.

👇متن کامل و توضیحات بیشتر را به همراه منابع در سایت روحانی‌سنج ببینید
https://rouhanimeter.com/2018/02/rouhani-2/

👈جاسوسی با مارمولک‌ها❗️

سرلشکر حسن فیروزآبادی، مشاور عالی نظامی آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری کار ایران (ایلنا) و در واکنش به دستگیری برخی فعالان محیط زیستی به اتهام جاسوسی، درباره روش‌های تازه‌‌ جاسوسی غرب برای مقابله با جمهوری اسلامی گفت.

آنچه توجه بسیاری را به ویژه در خارج از کشور جلب کرد، داستانی بود که فیروزآبادی به عنوان مثالی برای روش‌های نوین جاسوسی غربی‌ها تعریف کرد. به گفته مشاور رهبری، چند سال پیش، چند نفر به عنوان فعالیت برای کمک به فلسطین به ایران می‌آیند اما انتخاب مسیر سفرشان در داخل کشور توجه نیروهای اطلاعاتی ایران را جلب می‌کند. با وجودی که به آنها اجازه خروج داده می‌شود اما اموالشان ضبط می‌شود.
فیروزآبادی ادامه می‌دهد:
در اموالشان انواع جانوران صحرایی را خریده بودند مثل سوسمار، مارمولک و آفتاب‌پرست. سپس بررسی کردیم که این موارد به چه دردشان می‌خورد، بعد متوجه شدیم که پوست آنها امواج اتمی را جذب می‌کند و اینها جاسوس اتمی بودند که می‌خواستند با این بهانه در داخل جمهوری اسلامی از طریق پوست این جانوران صحرایی به این نتیجه برسند که ما در چه مکان‌هایی معدن اورانیوم داریم و کجا در حال کار اتمی کردن هستیم.
یکی از رسانه‌هایی که داستان مارمولک‌های اورانیوم‌یاب آقای فیروزآبادی را پوشش داده سایت علمی لایوْ سایِنس(Live Science) است که درستی این ادعا را با کمک گرفتن از دو استاد دانشگاه بررسی کرده است.

پیش از هر چیز، مقاله‌ لایوْ سایِنس به نکته اشاره می‌کند که چیزی به عنوان «امواج اتمی» وجود ندارد ولی احتمالا آنچه فیروزآبادی می‌خواسته بگوید پرتو‌های گاما هستند که کوتاه‌ترین طول موج را در طیف پرتو‌های الکترومغناطیسی دارد که از ایزوتوپ‌های رادیواکتیوی حین استخراج اورانیوم منتشر می‌شود.

اریک پیانکا، استاد جانورشناسی دانشگاه تگزاس در ایمیلی به لایوْ سایِنس، این گفته‌ی فیروزآبادی را “مهمل کامل” می‌داند.

پیانکا ادامه می‌دهد: این که گفته شود مارمولک‌ها به طریقی می‌توانند امواج «اتمی» را جذب کنند با عقل جور در نمی‌آید. به‌خاطر اینکه پوست مارمولک‌ها دقیقا از پروتینی تشکیل‌دهنده پوست انسان‌ها ساخته شده است یعنی کراتین. فلس‌های که مارمولک‌ها و سوسمار‌ها را می‌پوشاند از دو نوع پروتین کراتین A و B ساخته شده است که هیچ‌کدام قابلیت ویژه‌ای در تشخیص اورانیوم یا سایر مواد رادیواکتیو را ندارند.

نویسنده مقاله این احتمال را مطرح می‌کند که شاید مارمولک‌ها به طریقی می‌توانند رادیواکتیویته‌ای را که در معادن اورانیوم یافت می‌شود تشخیص بدهند و به سمتش کشیده شوند.

باز هم پاسخ منفی است! بری سینه‌وِرو، زیست‌شناس در دانشگاه کالیفرنیا (سانتا کروز) معتقد است این نظر که مارمولک‌ها جذب معادن اورانیوم بشوند با تمام داده‌های منطقی متضاد است. پیش از هر چیز، مارمولک‌ها خون‌سرد هستند و همیشه به دنبال نقاط گرم می‌گردند و معادن سرد اورانیوم جذابیتی برای آنان ندارد.
پژوهش‌های گذشته سینه‌ورو نشان‌ می‌دهد که مارمولک‌ها نقاط گرم را شناسایی می‌کنند و به دنبالشان می‌گردند، درست خلاف جستجو برای دنبال معدن اورانیوم.

سینه‌ورو در ایمیل خود به لایو ساینس ادامه می‌دهد: در مورد مارمولک بخصوصی که فیروز‌آبادی از آن یاد می‌کند یعنی آفتاب‌پرست‌ها باید بگویم اصولا آنها در درختان زندگی می‌کنند و در نتیجه هیچ انگیزه‌ای برای ترک سکونت‌گاه خود در شاخه‌ها برای خزیدن رو سنگ‌ها در جست‌و‌جوی معادن اورانیوم ندارند. پس این ادعا براساس آنچه ما درباره مارمولک‌ها می‌دانیم ادعای پوچی است.

با در نظر گرفتن تمام این‌‌ بررسی‌ها، گفته‌های حسن فیروزآبادی درباره استفاده غرب از مارمولک و سوسمار برای شناسایی مکان‌هایی که در آنها فعالیت هسته‌ای بوده است، چاره‌ای نداریم جز اینکه به این گفته نشان «شاخ‌دار» بدهیم.

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-02-16-lizard-spies-firouzabadi.html

✅@FactNameh

👈افزایش ۷۰۰۰برابری قیمت دلار؟

مصطفی کواکبیان، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، ۲۵ بهمن ماه ۱۳۹۶ گفته است: «قیمت دلار از ابتدای انقلاب تاکنون ۷۰۰۰ برابر افزایش یافته است و این در حالی است که قیمت دلار در کشورهای همسایه از جمله امارات، عربستان و کویت ثابت است». او در تذکری خطاب به حسن روحانی رییس‌جمهوری ایران گفت: «دولت به رغم تزریق روزانه ۵ میلیون دلار به بازار ارز نتوانسته جلوی افزایش قیمت را بگیرد. از ابتدای انقلاب نرخ دلار از ۷ تومان به بیش از ۴۹۰۰ تومان رسیده که این مساله نشان می‌دهد ارزش پول ملی بیش از ۲۰ درصد کاهش یافته است.»

برای بررسی این گفته، سراغ تاریخچه قیمت ارز رفتیم و با مراجعه به قسمت «نرخ بازار غیررسمی دلار» بانک اطلاعات بانک مرکزی، تاریخچه ۳۹ ساله متوسط سالانه قیمت ارز را استخراج کردیم.

طبق شواهد معتبر، متوسط قیمت دلار در سال ۱۳۵۷، ۱۰ تومان بوده است.

با احتساب قیمت ۴۹۰۰ تومانِ آقای کواکبیان، مشاهده می‌شود که نرخ ارز طی ۳۹ سال بعد از انقلاب نزدیک به ۵۰۰ برابر افزایش پیدا کرده است، نه ۷۰۰۰ برابر.

با این حال احتمال بروز خطا در ادعای مطرح شده کم نیست. بعید نیست نماینده مردم تهران قیمت دلار ۷ تومانی سال ۱۳۵۶ را به جای سال ۱۳۵۷ در نظر گرفته‌ و به اشتباه حاصل تقسیم ۴۹۰۰ بر ۷ را به جای ۷۰۰، ۷ هزار اعلام کرده است. برای اطمینان تلاش کردیم از خود او بپرسیم و از آنچه در رسانه‌ها نقل شده مطمئن شویم، که به سوالمان پاسخی داده نشد.

آنچه مسلم است، گفته آقای کواکبیان حتی به فرض اشتباه لفظی، باز هم نادرست است، اما ما به این بسنده نکرده و تلاش می‌کنیم با بررسی دقیق تغییرات قیمت دلار در بازار ایران، تصویری شفاف‌تر از واقعیت موجود به دست دهیم.

نوسان نرخ ارز در ایران تحت تاثیر عوامل مختلفی اتفاق افتاده است. از جمله عوامل داخلی می‌توان به کاهش سود بانکی، ادامه رکود بازار مسکن که همیشه در ایران پررونق بوده و نبود بازار سرمایه‌گذاری جایگزین اشاره کرد. از جمله عوامل خارجی هم مخارج ارزی کشور بیش از نیازهای ارزی بوده، به علاوه که به گفته برخی تحلیل‌گران ایران برای انتقال درآمدهای ارزی خود به داخل کشور مشکل دارد.

با این همه شواهد و قرائن نشان می‌دهد که پشتِ بازار ارز ایران، تورم انباشته‌ای وجود دارد که در صورت شکستن سد، می‌تواند هم نرخ دلار و هم اقتصاد ایران را دچار نوسان و چالش جدی کند.

از ابتدای انقلاب تا به امروز شاخص بهای کالاها در ایران ۸۱۷ برابر شده، در حالی که قیمت دلار کمتر از ۵۰۰ برابر رشد داشته است.

فکت‌نامه ضمن تایید وضعیت وخیم و پرنوسان اقتصاد ایران در سال‌های پس از انقلاب که در روزهای اخیر یکی دیگر از نشانه‌های آن در نوسان‌های شدید بازار ارز ظهور و بروز پیدا کرده، گفته مصطفی کواکبیان را درباره «افزایش ۷هزار برابری قیمت دلار از انقلاب تا کنون» نادرست می‌داند.

در واقع قیمت دلار در ایران از سال ۱۳۵۷ تا کنون ۴۹۰ برابر شده است و همین خود به اندازه کافی گویا است و نیازی به اغراق نیست. ارائه آمار غیردقیق، باعث رواج اطلاعات نادرست به جای فکت‌‌‌های معتبر می‌شود.

درستی‌سنجی کامل را به همراه اسناد، لینک‌ها و داده‌ها و نمودارهای مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-02-16-dollar-iran-currency.html

✅@FactNameh

به مناسبت #روز_جهانی_زن مقاله‌های فکت‌نامه با موضوع #زنان را در لینک زیر ببینید👇

https://factnameh.com/tags/women/

✅ @FactNameh

در شهریور ۱۳۹۶ درباره‌ی #اینفوگرافیک سگ‌های خانگی خبرگزاری مهر خواندیم، تحقیق کردیم، از دامپزشک پرسیدیم و به آن نشان شاخ‌دار دادیم!👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-12-dogs.html
✅ @FactNameh

آیا ۱/۵ میلیون ایرانی به کانادا و استرالیا مهاجرت کرده یا در صف #مهاجرت هستند؟

آمار‌های رسمی چیز دیگری می‌گویند👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-03-14-iran-immigration.html

✅ @FactNameh

ماجرای سفر #استیون_هاوکینگ به ایران، زلزله بوئین‌زهرا، جاده‌های پر دست‌انداز و باقی قضایا...👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-03-15-stephen-hawking-iran.html

✅ @FactNameh

🔹محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری ایران اخیرا گفته است: مطابق گزارش سازمان جهانی مخابرات، جمهوری اسلامی ایران در سالی که گذشت بیشترین نرخ رشد توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را در منطقه آسیا تجربه کرده و رتبه دومین کشور دنیا در نرخ رشد توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را از آن خود کرده است.

👈آخرین گزارش اتحادیه بین‌المللی ارتباطات تایید می‌کند، ایران طی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶، با پیشرفت ۰/۵۴ امتیازی در دنیا دوم و در میان کشورهای آسیایی اول است. این البته به معنی آن نیست که ایران در ردیف کشورهای پیشرفته است. جایگاه ایران در میان ۱۷۶ کشور بهتر از ۸۵ نیست که به نسبت سال ۲۰۱۵، ۴ پله ارتقا پیدا کرده است.

نگاهی به فهرست کشورهایی که بیشترین پیشرفت را داشته‌اند نشان می‌دهد، اغلب کشورهای کمتر توسعه‌یافته بیشترین پیشرفت را داشته‌اند. در این میان کمتر اثری از کشورهای توسعه‌یافته که به مرحله نسبتا پایداری رسیده‌اند، به چشم نمی‌خورد. نامیبیا، ایران، گابون، لائوس، قبرس، اندونزی، بولیوی، تیمور شرقی، ترکیه، چین، میانمار، ازبکستان و نیکاراگوئه در صدر این جدول قرار دارند.

از سوی دیگر نگاهی به جزییات نشان می‌دهد، وضعیت پیشرفت ایران، متوازن نیست. به عنوان مثال پوشش تلفن ثابت در ایران تقریبا سه برابر میانگین جهانی است، یا میزان برخورداری ایرانیان از کامپیوتر شخصی ۴۰ درصد بیشتر از میانگین کشورهای آسیایی است، اما در زمینه پهنای باند، سرانه ایرانیان یک پنجم متوسط دنیا و یک سوم متوسط کشورهای آسیایی است.

شاخص‌های ITU برای پیشرفت زیرساخت‌های ارتباطی استانداردهای کمی‌اند که بر اساس آنها می‌توان با اطمینان گفت ایران پیشرفت نسبتا چشمگیری داشته و در مقام دوم کشورهای قرار دارد که بیشترین توسعه را در زمینه‌ها مختلف داشته‌اند.

فکت‌نامه ضمن تاکید بر محدودیت‌ها و کاستی‌های کیفی، به اعتبار داده‌های گزارش اتحادیه بین‌المللی ارتباطات ادعای محمدجواد جهرمی -وزیر ارتباطات را تایید می‌کند و به این گفته که «ایران دومین کشور دنیا در نرخ رشد توسعه زیرساخت‌های ارتباطی است» نشان درست می‌دهد.
درستی‌سنجی کامل را به همراه اسناد، لینک‌ها و داده‌ها و نمودارهای مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-03-17-itu-iran.html

عید شما مبارک! میرزا و بچه‌های فکت‌نامه سال خوبی را برای شما آرزو می‌کنند.

#نوروز
✅ @FactNameh

داستان این عکس یادگاری جعلی است. تصویر مربوط به شب سال نوی ۱۹۷۲ و از آلبوم خانم مرکل برداشته شده
پیش‌تر Snopes آن را فکت‌چک کرده👇
snopes.com/fact-check/were-merkel-may-grybauskaite-high-school-friends

🔹 آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران در سخنرانی نوروزی خود در مشهد با استناد به آمار «بانک جهانی» گفته است:
«تا پیش از پیروزی انقلاب “ضریب جینی در ایران بالای ۵۰ بود ولی در سال ۹۴ این ضریب ۳۸ بوده”. او همچنین گفته پیش از انقلاب ایران ۴۶ درصد فقیر مطلق در ایران بود ولی در سال ۱۳۹۳ این عدد به ۹/۵ درصد رسید».

او این سخنان را در توضیح صحبت‌های یک ماه پیش خود مطرح کرده که در آن به دلیل عدم تحقق عدالت عذرخواهی کرده بود. این سخنان به زعم او مورد سوءاستفاده «بدخواهان» قرار گرفته، «درحالی‌ که در [نظام جمهوری اسلامی] باب عدالت کارهای بسیار خوبی انجام گرفته».

🔹ما این اعداد و ارقام را با داده‌های بانک جهانی و منابع داخلی مقایسه کردیم و نتیجه گرفتیم گفته رهبر ایران درست نیست.

🔹خلاصه درستی‌سنجی:
۱- آیا طبق آمار بانک جهانی ضریب جینی پیش از انقلاب بالای ۵۰ درصد بوده؟
خیر. بانک جهانی آماری در این زمینه ندارد. بر اساس آمار بانک مرکزی ایران ضریب جینی فقط مناطق شهری در سال ۱۳۵۴ حدود ۵۰ درصد بوده. این عدد تا سال ۱۳۵۷ و زمان وقوع انقلاب به حدود ۴۳ درصد می‌رسد. پیش از انقلاب بیش از ۵۰ درصد ایرانیان در روستا زندگی می‌کردند. ضریب جینی روستایی بین ۵ تا ۶ درصد کمتر از شاخص شهری است.

۲- آیا ضریب جینی در سال ۱۳۹۴، ۳۸ درصد بوده است؟
بله. بر اساس آمار بانک جهانی ضریب جینی در سال ۲۰۱۵، برابر ۳۸/۸ درصد بوده است. طبق آمار بانک مرکزی هم ضریب جینی شهری در سال ۱۳۹۴ برابر ۳۹/۹ درصد و در سال ۱۳۹۵، برابر ۴۰/۵ بوده است.

۳- آیا ضریب جینی در دوران جمهوری اسلامی کاهش زیادی داشته؟
خیر. طبق آمار بانک مرکزی در فاصله سال‌های ۵۷ تا ۹۵، ضریب جینی ۳ درصد کاهش یافته است.این تقریبا یک چهارم آن چیزی است که رهبر ایران ادعا کرده. برای داشتن مقیاس می‌توان این میزان کاهش را با کاهش ضریب جینی در ۴ سال پایانی رژیم سابق مقایسه کرد که بین سال‌های ۵۴ تا ۵۷، این شاخص در مناطق شهری ایران حدود ۷ درصد کاهش می‌یابد.

۴- آیا طبق آمار بانک جهانی فقر مطلق در ایران از ۴۶ درصد به ۹ درصد رسیده است؟
خیر. این اعداد به کلی با داده‌های بانک جهانی متفاوتند. هیچ اطلاعاتی درباره وضعیت فقر مطلق پیش از سال ۱۳۶۵ وجود ندارد. طبق آمار بانک جهانی در سال ۱۳۹۳، تنها ۰/۳ مردم ایران زیر خط فقر مطلق (درآمد زیر ۱/۹ دلار در روز) زندگی می‌کرده‌اند. آمار داخلی رسمی دراین باره منتشر نمی‌شود.

درستی‌سنجی کامل را به همراه اسناد، لینک‌ها و داده‌ها و نمودارهای مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-03-23-khamenei.html

✅ @FactNameh

امروز دوم آوریل، روز جهانی درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) و تولد یک‌سالگی فکت‌نامه است!

یک سالِ نخست فعالیت‌مان را در این مقاله مرور کردیم
https://factnameh.com/articles/2018-04-02-factchecking-day.html

🔹 فکت‌نامه یک‌ساله شد!
نمودار بالا نمایی کلی از درستی‌سنجی‌های یک سال گذشته فکت‌نامه را نشان می‌دهد.
https://factnameh.com/articles/2018-04-02-factchecking-day.html

#FactCheckingDay

✅ @FactNameh

تلگرام طوری فیلتر می‌شود که با فیلترشکن هم نتوان از آن استفاده کرد؟! در این مقاله توضیح داده‌ایم که چرا این حرف خنده‌داری است!
https://factnameh.com/fact-checks/2018-04-04-iran-telegram-filtering.html