اپل از اقتصاد کشورهای دیگری (اسپانیا،ترکیه،عربستان...) هم بزرگ‌تر است. برای نشان دادن کوچکی بورس ایران مقیاس‌های منطقی‌تری وجود دارد👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-06-05-apple-iran-stock.html

🔶هزینه افطار کمیته امداد در غزه از کجا تامین شده؟
👈پرویز فتاح (رییس کمیته امداد امام خمینی): هیچ پولی از کمک‌های [داخلی] مردم ایران، در خارج از مرزها مصرف نمی‌شود.

🔹مدیران کمیته امداد مدعی‌اند که عملکرد اقتصادی این سازمان شفاف است. با این حال، آخرین گزارش‌های مستند این سازمان که در دسترس عموم مردم قرار دارد مربوط به ۵ سال پیش است.

در این گزارش‌ هم اطلاعات دقیقی درباره هزینه فعالیت‌های این نهاد انقلابی در خارج از کشور وجود ندارد که بر اساس آن بتوان منابع درآمدی و هزینه‌ها را با هم مقایسه کرد.

در آخرین گزارش‌ کمیته امداد، بر خلاف سایر کشورها، کمیته امدادی منبع درآمدی در داخل فلسطین ندارد یا در گزارش‌ها به آن اشاره نشده.

مشخص نیست منابع جمع‌آوری شده برای کمک به فلسطینیان در داخل ایران چقدر است، اما برآوردها نشان می‌دهد، هزینه افطاری ۳۰۰ هزار وعده‌ای رمضان امسال، بیش از کمک‌هایی است که مردم ایران به صندوق‌های خاص کمک به فلسطین کرده‌اند.

از سوی دیگر اطلاع دقیقی در دست نیست که مابه‌تفاوت هزینه‌های افطاری از کدام منبع تهیه شده. منابع درآمدی کمیته امداد کمک‌های مردمی و وجوهات شرعی در ایران و چند کشور دیگر و بودجه عمومی ایران تامین می‌شود. حتی اگر بپذیریم این سازمان برای هزینه‌کرد کمک‌های مردمی، صدقات و نذورات و وجوه شرعی در خارج از حوزه جمع‌آوری محدودیت دارد، اما محدودیتی برای هزینه‌ منابع بودجه عمومی در امور جاری وجود ندارد. در برنامه‌های مشخص شده در پیوست لایحه بودجه ۹۶ در بخش فعالیت‌های جاری کمیته امداد (صفحه ۹۴۷) اشاره‌ای به فعالیت‌های داخل یا خارج از کشور نشده است.


با این اوصاف، آنچه مسلم است سند معتبری نیست که بتواند به طور قطعی درستی یا نادرستی ادعای رییس کمیته امداد را ثابت کند. فکت‌نامه ضمن رد ادعای شفافیت مالی کمیته امداد و با تاکید بر سوال‌ها و ابهامات مالی در مورد فعالیت‌های کمیته امداد در خارج از کشور، این گفته پرویز فتاح را که «هیچ پولی از کمک‌های مردم، در خارج از مرزهای ایران اسلامی مصرف نمی‌شود»، «غیرقابل اثبات» ارزیابی می‌کند.

درستی‌سنجی کامل را به همراه تصاویر، لینک‌ها و داده‌های مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-06-07-iftar-gaza.html

✅ @FactNameh

🔷حسین شریعتمداری: اسراییل از زمان انتخاب روز قدس، نتوانسته منطقه‌ای را تسخیر کند

👈خلاف گفته حسین شریعتمداری، اسراییل دو سال پس از نام‌گذاری روز قدس توسط آیت‌الله خمینی، در جریان جنگ داخلی لبنان به این کشور حمله کرد. اول تا بیروت پیش رفت و سپس مناطق جنوبی آن را برای ۱۸ سال در اشغال نگاه داشت.

در همه این سال‌ها جمهوری اسلامی ایران نقش فعالی در حمایت از نیروهای مخالف اسراییل در لبنان داشته است. در این میان، روز قدس نیز به عنوان یک کمپین‌ بین‌المللی، بی‌تاثیر نبوده، اما ارتباطی به درستی یا نادرستی ادعای مطرح شده از سوی مدیرمسئول روزنامه کیهان ندارد.

بر اساس شواهد و قرائن تاریخی، ۲ سال بعد از تعیین روز قدس، اسراییل اقدام به اشغال نظامی لبنان کرد و مناطق جنوبی این کشور را به مدت ۱۸ سال تحت کنترل داشت.

با این اوصاف فکت‌نامه، فارغ از میزان تاثیر روز جهانی قدس در سیاست‌های منطقه‌ای اسراییل، و با اذعان به نقش فعال جمهوری اسلامی ایران در مقاومت جنوب لبنان در زمان اشغال اسراییل، به این گفته حسین شریعتمداری که «اسراییل از زمان انتخاب روز قدس، نتوانسته منطقه‌ای را اشغال کند» نشان نادرست می‌دهد.

درستی‌سنجی کامل را به همراه تصاویر، لینک‌ها و داده‌های مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-06-08-israel-occupation.html

✅ @FactNameh

جام جهانی شروع شد! میرزا و بچه‌های فکت‌نامه برای تیم ملی ایران آرزوی موفقیت می‌کنند. 👇
https://factnameh.com/
✅ @FactNameh

❗️❓نتیجه‌گیری عجیب از ارتباط بین مساحت و جمعیت و منابع با رفاه و شادی

ما نتوانستیم به این درستی‌سنجی «نشان» بدهیم، شما اگر جای «میرزا»ی فکت‌نامه بودید چه نشانی به آن می‌دادید؟ 👇👇
https://factnameh.com/articles/2018-06-13-iran-prosperity.html
✅ @FactNameh

ادعای گمراه‌کننده فدراسیون فوتبال درباره صدرنشینی علیرضا فغانی در میان داوران #جام_جهانی👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-06-19-faghani.html

✅ @FactNameh

👈عادل #فردوسی‌پور:‌«مرکز لرزه‌نگاری دولتی مکزیک اعلام کرده در لحظه گل مکزیک [به آلمان] زمین‌لرزه خفیفی در اثر بالا و پریدن ملت ثبت شده است.»

🔹«موسسه مطالعات زمین شناسی و جوی #مکزیک» اعلام کرده دستگاه‌های این موسسه چند ثانیه پس از به ثمر رسیدن گل تیم فوتبال مکزیک به آلمان، ارتعاشات خفیفی را ثبت کرده‌اند.

🔹این در حالی است که گزارش سازمان ملی زلزله‌شناسی این کشور نشان می‌دهد دستگاه‌های این سازمان نشانه خاصی را در زمان به ثمر رسیدن گل ثبت نکرده‌اند. در حوالی مسابقه فوتبال دو زلزله کوچک ثبت شده، اما یکی ۱۱ دقیقه پیش از زمان گل و دیگری یک ساعت و ۳۱ دقیقه بعد از گل اتفاق افتاده‌اند. سازمان ملی زلزله‌شناسی مکزیک، یک سازمان رسمی است که زیر نظر موسسه ژئوفیزیک دانشگاه مکزیک فعالیت می‌کند و از نظر فکت‌نامه سازمانی معتبر است.

🔹آنچه از سوی موسسه مطالعات زمین‌شناسی ثبت شده، یک «خرده لرزه» با بزرگی کمتر از یک است که توسط یک دستگاه در فاصله‌ای دو از محل شادی مردم ثبت شده است. ارتعاش ثبت شده، می‌تواند عوامل زیادی مثلا افتادن یک کامیون در دست‌انداز جاده در نزدیکی دستگاه لرزه‌نگار داشته باشد، اما آنچه مسلم است، ارتباط خرده‌لرزه ثبت شده، با شادی و بالا و پایین پریدن مردم در شهر مکزیکوسیتی به طور جدی محل تردید است.

🔹وقوع زمین‌لرزه‌های خیلی کوچک، در نزدیکی ورزشگاه‌های بزرگ و پرجمعیت بی‌سابقه نیست، اما عمدتا این لرزش‌ها توسط دستگاه‌های ثبت شده‌اند که در فاصله نزدیک محل مسابقه و تمرکز جمعیت هیجان‌زده، قرار داشته‌اند.

🔹با این اوصاف به نظر می‌رسد، خبری که از سوی عادل فردوسی‌پور و بسیاری از افراد و رسانه‌های معتبر بین‌المللی، درباره تاثیر شادی مردم مکزیک در لحظه به ثمر رسیدن گل منتشر شده و دست به دست چرخیده، از نظر علمی دقیق و معتبر نیست.

🔹البته آقای فردوسی‌پور از نظر حرفه‌ای دچار اشتباه نشده (صرف نظر از اشتباه در معرفی منبع)، بلکه خبری را نقل کرده که بسیاری از رسانه‌ها دنیا منتشر کرده‌اند. نادرستی این خبر، یک روز پس از پخش شدن مشخص شد، وقتی که سازمان رسمی زلزله‌شناسی مکزیک داده‌ها و اطلاعاتی را منتشر کرد که اعتبار علمی ادعای مطرح شده را زیر سوال می‌برد.

🔹فکت‌نامه بر اساس شواهد معتبر علمی به این گفته که «سازمان ملی زلزله‌شناسی مکزیک است. اعلام کرده در لحظه گل مکزیک [به آلمان] زمین‌لرزه خفیفی در اثر بالا و پریدن ملت ثبت شده» نشان نادرست می‌دهد.

🔹گزارش کامل فکت‌نامه را بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-06-20-mexico-goal-earthquake.html

✅ @FactNameh

ایشالا صعود می‌کنیم!!

http://factnameh.com

✅ @FactNameh

👈هنگامه شهیدی (روزنامه‌نگار): «هیچ یک از روسای #قوه_قضاییه تاکنون تحصیلات حقوقی نداشته‌اند»

🔹در هیچ کدام از قوانین ایران اشاره‌ای به آن نشده که روسای قوه قضاییه باید حقوق‌دان باشند. حتی در تحصیل حقوق جزو شرایط لازم قاضی شدن هم در ایران بعد از جمهوری اسلامی نیست.

🔹از میان تمام روسای دستگاه قضا در ایران پس از انقلاب به جز یک نفر، هیچ کدام تحصیلات دانشگاهی ندارند، آن یک نفر هم در رشته فلسفه از دانشگاه تهران دکتری گرفته است.

🔹در عین حال که هیچ منع قانونی برای ریاست آنها بر قوه قضاییه وجود ندارد، اما این افراد هیچکدام حقوق‌دان محسوب نمی‌شوند.

✅ با این حساب فکت‌نامه به این گفته هنگامه شهیدی که «هیچ یک از روسای قوه قضاییه تا کنون تحصیلات حقوقی نداشته‌اند»، نشان #درست می‌دهد.

✅ گزارش کامل فکت‌نامه را بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-06-29-judiciary-iran.html
✅ @FactNameh

به درخواست شما،خبر توقیف ۱۴۸میلیارد دلار اموال آقازاده‌‌های ایرانی در آمریکا و اخراج آنان را درستی‌سنجی کردیم👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-07-03-asset-freeze-children-of-iran-officials.html

ادعای مجتبی ذوالنور مبنی بر اعطای تابعیت آمریکا توسط دولت اوباما به ۲۵۰۰ ایرانی از جمله مقامات کشور را بررسی کردیم. https://factnameh.com/fact-checks/2018-07-05-2500-citizenship-iranians-jcpoa.html

👈 غلامرضا جلالی (رییس سازمان پدافند غیرعامل ایران): «تیم‌های مشترکی از اسرائیل و یکی از کشورهای همسایه، ابرهای در حال ورود به ایران را غیربارور می‌کنند.»

🔹پدیده خشکسالی و کاهش بارش‌ها، پدیده‌ای مختص به ایران نیست. الگوی بارش‌ها در مناطق زیادی در دنیا تغییر کرده و هوا گرم‌تر شده است. به عنوان مثال دویچه وله ترکی، زمستان پارسال گزارشی درباره وضعیت خشکسالی در ترکیه منتشر کرد و در آن به کاهش بارندگی و خشکسالی در مناطق مختلف این کشور، از جمله جنوب شرق آناتولی اشاره کرد.

🔹تا به امروز نه‌تنها هیچ شواهد و قرائن معتبری از دستکاری آب و هوا، در مقیاس ابردزدی یا تغییر الگوی بارش یک منطقه، ارائه نشده، بلکه کنار هم گذاشتن اظهارات کسانی که صحبت از این موضوع می‌کنند، خود ادعاهای مطرح شده را تکذیب می‌کنند.

🔹تردیدی نیست که سردار جلالی چه در سخنرانی هفته گذشته (۱۲ تیر ۹۷) در کرج، چه در اظهار نظر سال‌های پیشین روی توطئه-پدیده‌ای در حال وقوع تاکید کرده که باعث توقف بارندگی ابرها در داخل مرز ایران می‌شود. این ادعا بعدا به لحنی ملایم و با پیش کشیدن بحث «آینده‌نگری» از سوی خود سازمان پدافند غیرعامل تصحیح شد، در حالی که همه سازمان‌های تخصصی، ادعای مطرح شده را رد کرده‌اند. آقای جلالی برای اثبات خود هیچ سندی ارائه نمی‌کند و حتی هیچ تصویری از تفاوت وضعیت ارتفاعات مرزی، در تاریخ‌های ثبت شده ارائه نمی‌کند.

🔹تکذیب این صحبت‌ها، ولو به لحن ملایم و انتقاد از فضاسازی رسانه‌ها، نشان می‌دهد این سازمان رسما از ادعای مطرح شده عقب کشیده است و به رغم اعلام صریح و تکرار آن در موقعیت‌های مختلف‌، پس از مشاهده واکنش نهادهای تخصصی، حاضر نیست مسئولیت این ادعا را بعد از این بپذیرد.

🔹اظهاراتی از این دست در ایران بی‌سابقه نیست. ۷ سال پیش محمود احمدی‌نژاد هم به نقل از یک کارشناس سیاسی خارجی مطلب مشابهی را بیان کرده بود. هیچگاه برای اثبات این ادعا سندی ارائه نشد و معلوم نشد فرد مورد نظر رییس‌جمهوری پیشین ایران کیست، اما برخی رسانه‌های علمی و متخصصان بین‌المللی صراحتا ابردزدی و باران‌دزدی را غیرممکن دانستند.

🔹پیگیری سابقه طرح این ادعا، اصرار و تکرار آقای جلالی روی پدیده ابردزدی و تکذیبیه سازمان پدافند غیرعامل برای زیر سوال بردن اظهارات مطرح شده کافی است.

🔹اما علاوه بر آن، فکت‌های معتبری (اظهارات دانشمندان و متخصصان ایرانی و غیرایرانی و نظر نهادهای تخصصی) وجود دارند که نشان می‌دهند ابردزدی و دستکاری اقلیم و آب‌وهوای ایران، دستکم در وضعیت کنونی غیرممکن است.

✅ به همین دلیل فکت‌نامه به این گفته سردار غلامرضا جلالی که «تیم‌های مشترکی از اسرائیل و یکی از کشورهای همسایه، ابرهای در حال ورود به ایران را غیربارور می‌کنند»، نشان شاخ‌دار می‌دهد.

✅ گزارش کامل فکت‌نامه را بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-07-06-rain-clouds.html
✅ @FactNameh

رییس کمیسیون اجتماعی: «سالانه ۱۷ هزار ایرانی در سوانح جاده‌ای کشته می‌شوند.»
این گفته را با آمار رسمی پزشکی قانونی مطابقت دادیم...
https://factnameh.com/fact-checks/2018-07-11-traffic-casualties.html

👈 جمالی نوبندگانی نماینده فسا و عضو فراکسیون #گردشگری در مجلس: «گردشگران ایرانی ۸ درصد درآمدهای نفتی را در ترکیه خرج کرده‌اند.»

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد، نه درآمد نفتی ایران در سال گذشته ۳۰ میلیارد دلار بوده و نه گردشگران ایرانی ۲/۵ میلیارد دلار در ترکیه خرج کرده‌اند.

🔹برآوردهای معتبر و رسمی نشان می‌دهند که کل هزینه سفر و گردشگری به ترکیه کمتر از ۱/۷ میلیارد دلار بوده است.

🔹همچنین گزارش‌های رسمی از منابع داخلی و خارجی نشان می‌دهند، درآمدهای نفتی ایران در سال گذشته، حدود ۵۰ میلیارد دلار بوده است. مقایسه این آمار نشان می‌دهد، هزینه‌کرد سفر ایرانیان به ترکیه کمتر از ۳/۵درصد درآمدهای نفتی است.

🔹صرف نظر از اینکه این عدد نشان دهنده هزینه بالای گردشگری خارجی است یا نه، آمارنشان می‌دهند، گفته محمد جواد جمالی نوبندگانی، عضو فراکسیون گردشگری مجلس، مبنی بر اینکه «ایرانی‌ها ۸ درصد درآمدهای نفتی را در ترکیه خرج کرده‌اند» با حساب و کتاب‌های رسمی نمی‌خواند و نادرست است.

✅ گزارش کامل فکت‌نامه را بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-07-17-iranians-turkey.html
✅ @FactNameh

لطفا با پر کردن این فرم به ما کمک کنید بفهمیم آیا فکت‌نامه در ایران #فیلتر است یا نه؟ این کار نهایتا یک دقیقه از وقت شما را می‌گیرد👇
https://goo.gl/forms/LkCg94D5EavjrGYX2

دو نشان نادرست، یک درست و یک شاخ‌دار!
آخرین درستی‌سنجی‌های فکت‌نامه را بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/

✅ @FactNameh

این مقاله راهکار‌هایی برای تمیز دادن عکس‌ها و فیلم‌های واقعی از جعلی در شبکه‌های اجتماعی ارايه می‌کند👇
https://factnameh.com/articles/2018-01-11-verify-photo-video-social-media.html