FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.17K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ تصویر تابلوی سردر باشگاه ورزشی با عبارت «ورود سگ و ایرانی ممنوع» ساختگی است

🔹خبرگزاری فارس عکسی منتشر کرده که در آن تابلویی دیده می‌شود که روی آن نوشته شده «ورود ایرانی و سگ ممنوع». این خبرگزاری ادعا می‌کند تصویر مربوط به زمان حضور متفقین در ایران است.

🔹این تصویر ساختگی و نتیجه دستکاری یک عکس قدیمی است.

🔹«اینگه مورات» (مراد)، عکاس اتریشی، نسخه اصلی این تصویر را در سال ۱۳۳۵ در آبادان از ورودی یک باشگاه تنیس، ثبت و منتشر کرد.

🔹تصویری که خبرگزاری فارس منتشر کرده، دستکاری شده نسخه اصلی است و پس از تغییر نور و حذف برخی عناصر و اضافه شدن تابلوی «ورود ایرانی و سگ ممنوع» منتشر شده است.

🔹وجود تبعیض علیه ایرانیان در دوران حضور نیروهای بریتانیا در ایران، مساله‌ای است که مستند شده و پژوهش‌های دانشگاهی، اسناد تاریخی و روایت‌های شفاهی، وجود تبعیض در سطح عدم اجازه ورود ایرانیان به برخی اماکن ورزشی و تفریحی را تایید می‌کنند.

🔹با این حال، استناد به یک عکس دستکاری‌شده، این واقعیت تاریخی را پشتیبانی نمی‌کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این عکس ساختگی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و نهم - سوپرال‌نین‌یو

🔹در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مطالب زیادی درباره رویداد «سوپرال‌نین‌یو» و تاثیر آن در افزایش بارش‌ها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آب‌وهوایی منتشر می‌شود.

🔹در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار، سراغ موضوع «مدیریت بحران‌» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحران‌های طبیعی است؟

🔹البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که در میان این‌ همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و …، حالا چرا سوپرال‌نین‌یو؟

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست آزادی تتلو با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند امیر تتلو را بعد از آزادی با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی در خیابان نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیوی منتسب به آن هم قدیمی و مربوط به حضور تتلو در یک آرایشگاه ایرانی در استانبول در بهمن ۱۴۰۲ است.

🔹بنا به آخرین اظهارات یکی از وکلای تتلو، پیگیری‌ها برای آزادی مشروط او ادامه دارد. قوه قضاییه، شهریور امسال اعلام کرد که نام تتلو در لیست عفوهای مربوط به اعیاد نیست.

🔹عددی که به عنوان وثیقه در این ادعا مطرح شده نیز برابر با ۵۰۰ همت، عادی نیست و چنین رقمی به عنوان وثیقه در تاریخ قوه قضاییه بی‌سابقه است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 قطع اینترنت و خاموشی کسب و کارها

🔹بررسی بیش از یک میلیون و صدهزار پستِ حدود ۳ هزار کسب‌وکار محلی استان تهران در بیش از یک دهه اخیر نشان می‌دهد تعامل این صفحه‌ها در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۷ درصد نسبت به سال قبل از آن کاهش داشت و این افت در سال ۱۴۰۵ هم بیشتر شد.

🔹محدودیت، اختلال و قطع اینترنت و بحران‌های متعدد، آسیب شدیدی به این کسب‌وکارها وارد کرده است.

🔹زنان صاحب صفحات اینستاگرامی تک‌نفره و کسب‌وکارهای مستقر در مناطق کمتر‌ برخوردار، آسیب بیشتری دیده‌اند.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه همچنین نشان می‌دهد که صفحات حوزه‌های مختلف شغلی، واکنش‌های متفاوتی به تحولات کشور داشته‌اند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست مالکیت مجتبی خامنه‌ای بر کارخانه‌ای به نام «ژرمن ماشین» در آلمان

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن فردی ادعا می‌کند مجتبی خامنه‌ای کارخانه‌ای به نام «ژرمن ماشین» را در آلمان خریده است. ادعا شده که واسطه این خرید فردی به نام فرزین کروریان مطلق بوده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و اسناد ارائه‌شده برای آن، ساختگی است.

🔹هیچ کارخانه یا کمپانی ثبت‌شده‌ای به نام «ژرمن ماشین» در آلمان وجود ندارد و تصویر منتشرشده از ساختمان آن، ساختگی است.

🔹سند مالی ارائه‌شده در ویدیو جعلی است، ایرادهای فاحش نگارشی دارد و فرم آن با رویه سیستم بانکداری آلمان سازگار نیست.

🔹ادعای مطرح‌شده در این ویدیو درباره انتقال محموله‌های کلان دلار از طریق فرودگاه مسکو نیز ریشه در یک شایعه و گزارش قدیمی روسی در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) دارد که تایید نشد.

🔹فرزین کروریان مطلق، یک کلاهبردار بین‌المللی است که پیش‌تر به دلیل پرونده‌های جعل و تلاش برای کلاهبرداری‌های چند میلیارد دلاری تحت پیگرد قانونی بوده است.

🔹در ماه‌های گذشته رسانه‌هایی مانند بلومبرگ و فایننشال‌تایمز از احتمال وجود شبکه‌ای از املاک و سرمایه‌گذاری‌های خارجی منتسب به شبکه مالی مجتبی خامنه‌ای خبر داده بودند؛ اما ادعایی درباره چنین کارخانه‌ای در این گزارش‌ها مطرح نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و اسناد جعلی منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیو با ادعای بریدن موهای یک زن به دست گشت ارشاد، مربوط به ایران نیست

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و گفته شده مربوط به برخورد ماموران گشت ارشاد با یک زن جوان در تهران است.

🔹در ویدیو فردی که چهراه‌اش مشخص نیست، موهای زنی را قیچی می‌کند و به تن و صورت او ضربه می‌زند.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این ویدیو مربوط به ایران نیست.

🔹نسخه کامل‌تر و با صدای اصلی ویدیو که به زبان ترکمنی است در چند اکانت ازبکستانی و قرقیزستانی منتشر شده و مربوط به درگیری شخصی بین دو زن اهل خوارزم است.

🔹گزارش‌های فراوانی از ضرب‌وشتم و حتی شلیک به شهروندان از سوی ماموران گشت ارشاد در سال‌های قبل وجود دارد، اما این ویدیو ارتباطی به ایران ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ ادعای سپاه درباره Remus 600؛ آنچه ویدیو نشان می‌دهد و پرسش‌هایی که باقی است

🔹نیروی دریایی سپاه می‌گوید روز ۵ مهر یک شناور زیرآبی بدون‌سرنشین از خانواده Remus 600 را در تنگه هرمز به دست آورده است. این خبر چند هفته پس از ادعای مشابه سپاه درباره شناور Dive-LD منتشر شد و برخی رسانه‌های جمهوری اسلامی آن را «دومین» شناور زیرآبی آمریکایی توقیف‌شده نامیدند.

🔹سپاه می‌گوید با «اشراف اطلاعاتی» و «جنگ الکترونیک» به این وسیله دست یافته و داده‌هایش را بررسی می‌کند. در مقابل، سنتکام می‌گوید آمریکا همچنان بر همه شناورهای بدون‌سرنشین عملیاتی خود کنترل کامل دارد و ادعای ایران را رد می‌کند.

🔹فیلم منتشرشده، افرادی را در شب نشان می‌دهد که وسیله‌ای سفید و استوانه‌ای‌شکل را روی سطح آب جابه‌جا می‌کنند. این فیلم نشان نمی‌دهد وسیله کجا و چه زمانی پیدا شده، چگونه به سطح آمده و آیا با جنگ الکترونیک توقیف شده است یا خیر. تکذیب سنتکام هم به‌تنهایی هویت وسیله دیده‌شده در فیلم را روشن نمی‌کند. با شواهدی که تاکنون منتشر شده، نمی‌توان چگونگی این رویداد را به‌طور مستقل تایید یا رد کرد.

🔹شناور Remus 600 یک شناور زیرآبی خودمختار است و کاربرد آن به عملیات نظامی محدود نمی‌شود؛ از پژوهش دریایی و نقشه‌برداری بستر دریا تا جست‌وجوی مین برای آن کاربرد گزارش شده است. «Kingfish» نام نسخه‌ای نظامی مبتنی بر Remus 600 است، اما هر Remus 600 یک Kingfish نیست. مدل ۶۰۰ در کشورهای دیگری از جمله بریتانیا، استرالیا و ژاپن نیز استفاده شده است.

🔹شکل ظاهری فیلم برای تعیین مالک، نسخه دقیق، ماموریت یا داده‌های احتمالی ذخیره‌شده در این وسیله کافی نیست؛ این موارد به مشخصات شناسایی و تجهیزات آن نیاز دارند.

🔹عکس دیگری که کنار خبر بازنشر شده، یک Remus 600 را زیر آب و میان بازوهای یک ربات نشان می‌دهد. این عکس به رویداد اخیر ربطی ندارد و شرکت خصوصی Orca Maritime آن را در سال ۲۰۱۵ منتشر کرده و گفته بود تصویر مربوط به آزاد کردن یک شناور نیروی دریایی آمریکا از طنابی در زیر آب است. در نتیجه این عکس، صحنه مهار شناور به دست سپاه را نشان نمی‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به حمله با گاز شیمیایی به مدرسه‌ای در تهران، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به حمله با گاز شیمیایی به مدرسه امت تهرانپارس در پنجم مهر ۱۴۰۵ است.

🔹این ویدیو قدیمی است و در هفته‌های گذشته نیز هیچ گزارش معتبری از حمله با گاز شیمیایی به مدارس وجود ندارد.

🔹ویدیوی منتشرشده مربوط به سال ۱۴۰۲ و حوادث مسمومیت‌های زنجیره‌ای دانش‌آموزان در ایران است.

🔹این ویدیو روز ۳۰ فروردین ۱۴۰۲ در حساب ایکس «اتاق خبر منوتو» و با توضیح «حمله شیمیایی به مدرسه امت تهرانپارس» منتشر شده بود.

🔹از آذر ۱۴۰۱ تا آبان ۱۴۰۲، موجی از مسمومیت‌های زنجیره‌ای در مدارس ایران رخ داد. با وجود اعلام بازداشت صدها نفر، این پرونده به شفافیت کامل نرسید و عامل یا گروه اصلی به‌طور رسمی معرفی نشد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با روزهای اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 نماینده مجتبی خامنه‌ای در اقتصاد؛ خاندوزی چگونه می‌خواهد اقتصاد ایران را بدون شوک اصلاح کند؟

🔹احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد دولت ابراهیم رئیسی، با حکم مجتبی خامنه‌ای رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی دفتر رهبر جمهوری اسلامی شده است. او جانشین علی آقامحمدی می‌شود که ۳۶ سال در این جایگاه بود.

🔹این انتصاب، مواضع اقتصادی ماه‌های اخیر خاندوزی را مهم‌تر کرده است: او از تغییر مسیر اقتصاد ایران پس از جنگ حرف می‌زند، نه صرفا بازگشت به وضعیت پیش از آن.

🔹خاندوزی ثبات بازار ارز و پرهیز از شوک اقتصادی را در اولویت می‌گذارد و همزمان خواهان اصلاح ساختار حکمرانی، کاهش موانع فعالیت اقتصادی و استفاده از ظرفیت مردم است؛ اما روشن نمی‌کند اصلاح مشکلاتی مانند ناترازی انرژی، کسری بودجه و نظام چندنرخی ارز چگونه بدون ایجاد فشار قیمتی ممکن خواهد بود. این، پرسش اصلی درباره نسخه اقتصادی اوست.

🔹بخش دیگری از دیدگاه خاندوزی به تجارت خارجی مربوط است. او وابستگی ایران به مسیر امارات را پرخطر می‌داند و از تغییر مسیرهای واردات و تسویه مالی، از جمله از طریق چین و روسیه، دفاع می‌کند.

🔹خاندوزی همچنین مدیریت تنگه هرمز را اهرمی برای تغییر مناسبات اقتصادی و سیاسی منطقه می‌بیند؛ هرچند در گفته‌های نقل‌شده از او، پیامدهای اقتصادی و امنیتی استفاده از این اهرم روشن نشده است.

🔹خاندوزی همچنین از انتخاب شرکای راهبردی سخن می‌گوید و تصمیم‌سازان دولتی، ذی‌نفعان تجارت با غرب و امارات و برخی نیروهای سیاسی را مانع تغییر مسیر می‌داند.

🔹هنوز مشخص نیست این دیدگاه‌ها چگونه به سیاست اجرایی تبدیل می‌شوند یا چه نسبتی با برنامه دولت دارند. دیدگاه‌های خاندوزی با نگاه‌های مقام‌های اقتصادی دولت منطبق نیست، اما به نظر می‌رسد مشکل بیش از آنکه بر سر اصول باشد، بر سر ترتیبات اجرایی و اولویت‌های زمانی این تغییرات است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درباره خبر صدور مجوز فروش گوشت اسب، الاغ و قاطر چه می‌دانیم؟

🔹خبری با استناد به یک نامه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که از مجوز فروش گوشت اسب، الاغ و قاطر در ایران خبر می‌دهد.

🔹این نامه واقعی است، اما چنین برداشتی از آن گمراه‌کننده است.

🔹سازمان دامپزشکی کشور این ادعا را تکذیب کرده و گفته مجوزی برای کشتار و توزیع گوشت اسب، الاغ و قاطر صادر نکرده است.

🔹در نامه تاکید شده عرضه گوشت اسب، الاغ و قاطر نیازمند اخذ نظر مراجع دینی، تعیین سازوکار پرورش، ایجاد مراکز نگهداری و کشتارگاه و برنامه‌ریزی برای توزیع است.

🔹همچنین در این نامه گفته شده اقدامات اولیه در دستور کار قرار گرفته و همزمان تاکید شده اتخاد تصمیم درباره این موضوع مستلزم رعایت موارد گفته شده است.

🔹از این رو به نظر می‌رسد نامه حاوی شرایط لازم برای اخذ مجوزی احتمالی است و خود به معنای صدور مجوز نیست.

🔹مقام‌های سازمان دامپزشکی گفته‌اند علت صدور این نامه، درخواست برخی اقلیت‌های دینی در برخی استان‌ها بوده و هدف دیگر را نیز صادرات عنوان کرده‌اند. به این موارد، در متن نامه نیز اشاره شده است.

🔹بنابراین با توجه به اطلاعات موجود و با استناد به متن نامه، می‌توان گفت چنین برداشتی از نامه که مجوز فروش گوشت اسب و الاغ در ایران صادر شده، «گمراه‌کننده» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 مجتبی، مسعود، محسن

🔹در قسمت ۲۸۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه به بررسی بخشی از اظهارات و ادعاهای پزشکیان درباره اعتراضات دی‌ماه می‌پردازیم که در مصاحبه با فاکس‌نیوز مطرح کرده بود.

🔹در ادامه، آمارهایی از سعید لیلاز با ادعای بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد کشور را بررسی و مرور می‌کنیم.

🔹محسن رضایی در گفت‌وگویی تلویزیونی، چند ادعای نظامی مطرح کرده که عمدتا نادرست هستند یا دست‌کم نیاز به توضیح دارند. چند مورد از این ادعاها را بررسی کرده‌ایم.

🔹ادعایی درباره خرید یک کارخانه آلمانی از سوی مجتبی خامنه‌ای و نیز تکرار ادعای ثبت‌نام ۳۰ میلیون نفر در «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیو و ادعای آزادی امیر تتلو، یک عکس معروف اما دستکاری‌شده از دوران پهلوی، ویدیوی منتسب به پرتاب تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان و قصه‌ها و ادعاها درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاهی‌اند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 مجتبی، مسعود، محسن

🔹در قسمت ۲۸۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه به بررسی بخشی از اظهارات و ادعاهای پزشکیان درباره اعتراضات دی‌ماه می‌پردازیم که در مصاحبه با فاکس‌نیوز مطرح کرده بود.

🔹در ادامه، آمارهایی از سعید لیلاز با ادعای بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد کشور را بررسی و مرور می‌کنیم.

🔹محسن رضایی در گفت‌وگویی تلویزیونی، چند ادعای نظامی مطرح کرده که عمدتا نادرست هستند یا دست‌کم نیاز به توضیح دارند. چند مورد از این ادعاها را بررسی کرده‌ایم.

🔹ادعایی درباره خرید یک کارخانه آلمانی از سوی مجتبی خامنه‌ای و نیز تکرار ادعای ثبت‌نام ۳۰ میلیون نفر در «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیو و ادعای آزادی امیر تتلو، یک عکس معروف اما دستکاری‌شده از دوران پهلوی، ویدیوی منتسب به پرتاب تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان و قصه‌ها و ادعاها درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاهی‌اند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۷ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:03:44 پزشکیان گفته حکومت به مردم حمله نکرده؛ شواهد چه می‌گویند؟
00:11:41 ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران
00:17:19 از اف ۳۵ تا جرج واشنگتن؛ بررسی ادعاهای نظامی محسن رضایی
00:22:55 ادعای نادرست مالکیت مجتبی خامنه‌ای بر کارخانه «ژرمن ماشین»
00:28:14 ادعای آمار «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای
00:30:36 ادعای نادرست آزادی تتلو با وثیقه ۵۰۰ هزار میلیاردی
00:32:25 عکس تابلوی قدیمی «ورود سگ و ایرانی ممنوع» ساختگی است
00:34:36 انتساب نادرست ویدیویی به حمله به اتومبیل پزشکیان در نیویورک
00:35:44 ادعاهای شاخ‌دار درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا
00:38:45 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM