FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.17K photos
731 videos
3 files
4.22K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ادعای نادرست ورود پلیس ضدشورش فرانسه به مدارس

🔹ویدیویی در رسانه‌های داخلی ایران و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ورود نیروهای مسلح ضدشورش به یک مدرسه در فرانسه را در جریان اعتراضات دانش‌آموزان نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو مربوط به رویدادی در یک مدرسه در فلوریدای آمریکاست که پلیس پس از گزارش یک درگیری وارد این مدرسه شده بود.

🔹در ویدیو، ماموران به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند و نشان روی شانه‌، سلاح‌ها و نوشته‌های روی دیوار کلاس نشان می‌دهد که صحنه شباهتی به مدارس فرانسه ندارد.

🔹اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه از اواخر شهریور ۱۴۰۵ با چندین مطالبه پیرامون مشکلات و عدالت آموزشی آغاز شده است.

🔹این اعتراضات در مواردی به صحنه درگیری پلیس با معترضان تبدیل شده و ۶۵۰۰ دانش‌آموز بازداشت و چند دانش‌آموز دچار آسیب‌دیدگی جدی شده‌اند.

🔹با این وجود هیچ گزارش معتبری از حضور نیروهای مسلح در مدارس یا کلاس‌های درس وجود ندارد.

🔹دولت فرانسه، جمهوری اسلامی را به ایجاد کارزار انتشار اطلاعات نادرست درباره اعتراضات اخیر متهم کرده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 از ماجرای «اطلس فرهنگی جهان ترک» و کتاب‌های درسی آن چه می‌دانیم؟

🔹تصاویر و اخباری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید در نقشه‌ای از یک کتاب درسی تازه چاپ شده در ترکیه، بخش آذربایجان و شمال ایران «اشغال» شده‌اند.

🔹تصاویر منتشرشده مربوط به دو کتاب درسی اختیاری با عنوان‌های «اطلس فرهنگی جهان ترک» و «سفر هاکان و بیلگه به جهان ترک» است که وزارت آموزش ملی ترکیه برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ چاپ کرده است.

🔹روی جلد این کتاب‌ها نقشه‌ای از «جهان ترک» چاپ شده که علاوه بر ترکیه، بخش‌هایی از شمال و شمال‌شرق ایران را نیز جزو «جهان ترک» معرفی کرده است.

🔹تمام یا بخش‌هایی از کشورهای دیگر از جمهوری آذربایجان و ارمنستان تا یونان و بوسنی‌ و همچنین بخش‌هایی از روسیه و چین هم در این نقشه آورده شده است.

🔹به گفته وزارت آموزش ملی ترکیه، این نقشه یک بازنمایی از «دیوان لغات‌الترک» نوشته محمود کاشغری است.

🔹وزارت آموزش ملی ترکیه این کتاب‌ها را بخشی از برنامه آموزشی ملی و همکاری با سازمان کشورهای ترک می‌داند و هدفشان را تقویت «آگاهی تاریخی مشترک» و معرفی میراث فرهنگی و زبانی جهان ترک عنوان می‌کند.

🔹در مقابل، برخی تحلیل‌گران و رسانه‌های منطقه‌ای این رویکرد را ابزاری برای قدرت نرم و گسترش نفوذ فرهنگی ترکیه می‌دانند.

🔹تحلیل‌گران به ویژه تغییر اصطلاحاتی مانند «آسیای مرکزی» به «ترکستان» را اقدامی فراتر از یک اصلاح واژگانی و دارای پیامدهای ژئوپلیتیکی می‌دانند و می‌گویند این اقدام ممکن است در کشورهای چندقومیتی منطقه حساسیت‌های سیاسی و قومی ایجاد کند.

🔹این کتاب‌ها به‌صورت رایگان بین همه دانش‌آموزان توزیع می‌شوند، اما استفاده از آن به عنوان منبع اصلی درس، با توجه به انتخاب درس‌های اختیاری، می‌تواند متفاوت باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 گوشت الاغ و طاعون روسی

🔹در قسمت ۲۹۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به بررسی نامه‌ای می‌پردازیم که با استناد به آن ادعا شده مجوز کشتار و توزیع گوشت اسب و الاغ و قاطر در ایران صادر شده است.

🔹تورم مواد خوراکی در ایران همچنان بحرانی است. در این قسمت توضیح داده‌ایم که آمارهای رسمی درباره وضعیت شهریور چه می‌گویند.

🔹انتشار اخبار و تصاویر منتسب به توقیف یک شناور زیرآبی بی‌سرنشین در ایران، موضوع یکی از مقاله‌هایی است که این هفته مرور می‌کنیم.

🔹انتصاب احسان خاندوزی به سمت رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی دفتر رهبر جمهوری اسلامی، دلیلی شد تا کمی درباره دیدگاه‌های اقتصادی این وزیر سابق اقتصاد صحبت کنیم.

🔹ایران‌اینترنشنال گزارشی درباره یک جاسوس موساد در ایران منتشر کرده، اما برخی درباره فرد مورد اشاره در ایران گزارش برداشت اشتباهی داشته‌اند، که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹بروز اعتراضات در فرانسه و نگرانی از شیوع احتمالی طاعون در روسیه، بهانه انتشار ادعاهای نادرستی شده که چند مورد آن را در این اپیزود مرور خواهیم کرد.

🔹ادعاها درباره کشته‌شدن دومین خواهر عباس عراقچی، انتساب یک ویدیو به برخوردهای جدید گشت ارشاد و ویدیویی که با ادعای حمله شیمیایی تازه به مدارس تهران منتشر شده، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 گوشت الاغ و طاعون روسی

🔹در قسمت ۲۹۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به بررسی نامه‌ای می‌پردازیم که با استناد به آن ادعا شده مجوز کشتار و توزیع گوشت اسب و الاغ و قاطر در ایران صادر شده است.

🔹تورم مواد خوراکی در ایران همچنان بحرانی است. در این قسمت توضیح داده‌ایم که آمارهای رسمی درباره وضعیت شهریور چه می‌گویند.

🔹انتشار اخبار و تصاویر منتسب به توقیف یک شناور زیرآبی بی‌سرنشین در ایران، موضوع یکی از مقاله‌هایی است که این هفته مرور می‌کنیم.

🔹انتصاب احسان خاندوزی به سمت رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی دفتر رهبر جمهوری اسلامی، دلیلی شد تا کمی درباره دیدگاه‌های اقتصادی این وزیر سابق اقتصاد صحبت کنیم.

🔹ایران‌اینترنشنال گزارشی درباره یک جاسوس موساد در ایران منتشر کرده، اما برخی درباره فرد مورد اشاره در ایران گزارش برداشت اشتباهی داشته‌اند، که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹بروز اعتراضات در فرانسه و نگرانی از شیوع احتمالی طاعون در روسیه، بهانه انتشار ادعاهای نادرستی شده که چند مورد آن را در این اپیزود مرور خواهیم کرد.

🔹ادعاها درباره کشته‌شدن دومین خواهر عباس عراقچی، انتساب یک ویدیو به برخوردهای جدید گشت ارشاد و ویدیویی که با ادعای حمله شیمیایی تازه به مدارس تهران منتشر شده، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۳ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:02:47 درباره خبر صدور مجوز فروش گوشت اسب، الاغ و قاطر چه می‌دانیم؟
00:09:18 تورم غذا در شهریور ۱۴۰۵؛ متوسط هزینه کالابرگ ۱۷ میلیون تومان شد
00:15:21 آنچه تصاویر درباره ادعای سپاه پیرامون Remus 600 نشان می‌دهند
00:18:37 نماینده خامنه‌ای چطور می‌خواهد اقتصاد را بدون شوک اصلاح کند؟
00:28:58 ادعای نادرست جاسوسی مدیر ایرانی بر اساس گزارش ایران‌اینترنشنال
00:33:15 ادعای قطعی اینترنت در فرانسه به دلیل اعتراض‌های اخیر
00:36:43 بررسی ادعای بسته‌شدن مرز کشورها با روسیه پس از شیوع طاعون
00:42:01 ادعای کشته شدن دومین خواهر عباس عراقچی بی‌اساس است
00:43:49 این ویدیوی بریدن موی یک زن، مربوط به گشت ارشاد و ایران نیست
00:45:11 ویدیوی «حمله با گاز شیمیایی به مدرسه‌ای در تهران»، قدیمی است
00:47:27 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ واکنش گمراه‌کننده عراقچی به آمار خسارت‌های آمریکا در جنگ

🔹سرویس تحقیقات کنگره آمریکا در به‌روزرسانی ۵ اکتبر، شمار هواگردهای آمریکاییِ ازدست‌رفته یا آسیب‌دیده از آغاز جنگ را ۸۱ فروند اعلام کرد.

🔹عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، مدعی شد که تمام این هواگردها به‌دست نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از دست رفته‌اند. این ادعا «گمراه‌کننده» است.

🔹اولا آمار اعلام‌شده مربوط به کل موارد جمع‌آوری‌شده است، نه شمار هواگردهای ساقط‌شده به دست ایران. ثانیا این فهرست، ترکیبی از موارد انهدام، آسیب، آتش خودی، سانحه و نقل‌قول‌های رسانه‌ای است؛ نه لزوما مواردی که کاملا از دست رفته‌اند.

🔹عراقچی همچنین ادعا کرده که «آمار واقعی بسیار فراتر از اینهاست» چون آمریکا از بازدید یک سناتور از پایگاه العدید، جلوگیری کرده است. این ادعا نیز «گمراه‌کننده» است.

🔹سناتور مورفی پیش از سفر به قطر و عربستان در روزهای نخست جنگ، خواستار ورود به پایگاه العدید قطر شده بود، اما وزارت جنگ آمریکا روز سوم مارس این درخواست را پشتیبانی نکرد و دلیل آن، محدودیت سفر در منطقه درگیر جنگ بود، نه سالم بودن یا نبودن پایگاه‌ها.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درباره اظهارنظر محسن زنگنه در مورد واگذاری ۱۱۰ هکتار از خاک چابهار به افغانستان

🔹محسن زنگنه، نماینده مجلس، در گفت‌وگو با تلویزیون سحر در ۱۶ مهر ۱۴۰۵، درباره مذاکرات اقتصادی با افغانستان گفت این کشور می‌تواند در منطقه آزاد چابهار «سرزمینی متعلق به خودش» داشته باشد؛ اظهارنظری که حساسیت و تردیدهایی در میان افکار عمومی برانگیخت.

🔹پس از واکنش‌های منفی عمومی، زنگنه حرف خود را تکذیب کرد و آن را فضاسازی رسانه‌ای خواند و گفت که اظهاراتش به معنای واگذاری مالکیت یا حاکمیت نبوده و تنها برای سرمایه‌گذاری و ایجاد بندر خشک است.

🔹بر اساس تفاهم انجام‌شده میان ایران و افغانستان، مقرر شده ۱۰ هکتار زمین در مجاورت آب‌های بندر چابهار و بیش از ۱۰۰ هکتار در منطقه ویژه اقتصادی برای سرمایه‌گذاری کشور افغانستان اختصاص یابد.

🔹با این وجود، به دلیل عدم دسترسی به متن توافق نمی‌توان به طور قطعی راجع به مدل بهره‌برداری طرف افغانستانی از بندر چابهار توضیح داد.

🔹طبق قوانین ایران، واگذاری حاکمیت، تمامیت ارضی یا فروش قطعی زمین به اتباع خارجی ممنوع است و واگذاری‌های بین‌المللی به مصوبه مجلس نیاز دارند.

🔹در مقابل، مدل‌هایی مانند اجاره بلندمدت، حق انتفاع و BOT امکان سرمایه‌گذاری خارجی را بدون سلب حاکمیت کشور میزبان فراهم می‌کنند.

🔹بحث واگذاری زمین به افغانستان پیش‌تر نیز مطرح شد؛ در پاییز ۱۴۰۱ خبر واگذاری زمین به اتباع افغانستانی از سوی سخنگوی وقت دولت تکذیب شد.

🔹در سال ۱۴۰۲ نیز گزارش شد که هیأت افغانستانی خواستار دسترسی به بندر چابهار شده و طرف ایرانی با آن موافقت کرده است.

🔹هند هم از سال ۱۳۹۳ به دنبال سرمایه‌گذاری در چابهار بود و در سال ۱۳۹۵ توافق توسعه بندر را پیش برد. در ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز قرارداد ۱۰ساله‌ای تا سال ۱۴۱۳ برای تجهیز و بهره‌برداری از پایانه‌های عمومی و کانتینری بندر شهید بهشتی امضا کرد، توافقی که با انتقادهایی همراه شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ آیا طاعون در روسیه شیوع پیدا کرده است؟

🔹روز دوم اکتبر ۲۰۲۶، داریا شیپیلووا، کارمند ۲۸ ساله مؤسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک، در پی ذات‌الریه شدید درگذشت. علت دقیق بیماری او هنوز در اطلاعات عمومی مشخص نشده است.

🔹خبر شکستن لوله حاوی باکتری طاعون در آزمایشگاه، گزارشی رسانه‌ای و تأییدنشده است. مقام‌های روسیه وقوع حادثه شغلی مرتبط را رد می‌کنند.

🔹نزدیک به ۲۰۰ نفر به عنوان تماس‌های احتمالی شناسایی و تحت مراقبت قرار گرفتند؛ این عدد، شمار مبتلایان به طاعون نیست.

🔹به گفته مقام‌های روسیه در ۸ اکتبر، مراقبت از تماس‌ها پایان یافته، نزدیک به پنج هزار بررسی آزمایشگاهی عامل خطرناک مرتبط را نشان نداده و ادعای مورد دوم نیز تکذیب شده است.

🔹سازمان جهانی بهداشت در ۷ اکتبر گفت اطلاعات کافی برای ارزیابی کامل خطر در اختیار ندارد و درباره آزمایش‌ها و علت مرگ، توضیح بیشتر می‌خواهد.

🔹بر اساس گزارش WHO از سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، در شش کشورِ دارای موارد تأییدشده، ۲۶۴۶ مورد گزارش‌شده به عنوان تأییدشده و ۴۲۳ مرگ در میان ۳۸۴۷ مورد مشکوک ثبت شده است؛ از این ارقام نمی‌توان نرخ مرگ میان موارد تأییدشده را محاسبه کرد.

🔹طاعون امروز هم وجود دارد و گاهی مرگبار است، اما اگر سریع تشخیص داده شود با آنتی‌بیوتیک قابل درمان است. برای نمونه در سال ۲۰۱۵ در آمریکا ۱۶ مورد تأییدشده و چهار مرگ ثبت شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ مجموعه تصاویر نادرست منتسب به اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه

🔹کلیپی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حاوی مجموعه‌ای از تصاویر سرکوب اعتراضات اخیر در فرانسه است.

🔹این ادعا نادرست است و از مجموع ۱۷ ویدیوی تشکیل‌دهنده این کلیپ، تنها دو مورد مربوط به اعتراضات اخیر فرانسه هستند.

🔹از ۱۵ ویدیوی دیگر، پنج مورد آمریکا، پنج مورد آلمان، دو مورد اسپانیا، یک مورد هلند و یکی از آنها هم دوربین مخفی و قدیمی است. یک مورد هم به دلیل کیفیت پایین و زمان کوتاه ویدیو، نامشخص است.

🔹سازنده این کلیپ، بی‌توجه به اینکه آیا این تصاویر مربوط به اعتراضات اخیر فرانسه بوده یا نه، مجموعه‌ای از تصاویر خشونت پلیس را در کنار هم قرار داده و با عنوان اعتراضات فرانسه منتشر کرده است.

🔹اعتراضات دانش‌آموزان در فرانسه از اواخر شهریور آغاز شده و تا زمان تنظیم این گزارش هنوز ادامه دارد. دانش‌آموزان به کیفیت سیستم آموزشی و نابرابری آموزشی معترض هستند.

🔹مواردی از برخورد خشونت‌آمیز پلیس با معترضان نوجوان گزارش شده و ۶۵۰۰ دانش‌آموز بازداشت و چند دانش‌آموز دچار آسیب‌دیدگی جدی شده‌اند.

🔹جمهوری اسلامی به ایجاد کارزار انتشار اطلاعات نادرست درباره اعتراضات اخیر در فرانسه متهم شده است.

🔹فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این کلیپ نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوهای منتسب به درگیری پلیس و آتش‌نشان فرانسوی و نیز آتش‌سوزی مقابل ایفل، قدیمی‌اند

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیوهایی با این ادعا منتشر شده که درگیری نیروهای پلیس و آتش‌نشانی در اعتراضات اخیر فرانسه را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیوها قدیمی است. هر دو ویدیو مربوط به اعتراضات صنفی آتش‌نشان فرانسه در حدود یک و شش سال پیش هستند و ربطی به اعتراضات اخیر ندارند.

🔹ویدیوی دیگری نیز به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی منتشر شده که مدعی است تجمع و آتش‌سوزی مقابل برج ایفل در فرانسه را در اعتراضات اخیر نشان می‌دهد.

🔹این ادعا هم نادرست است. ویدیو قدیمی و مربوط به درگیری‌ هواداران فوتبال در پاریس، پس از پیروزی پاری‌سن‌ژرمن مقابل آرسنال در فینال لیگ قهرمانان اروپا (۳۰ می ۲۰۲۶) است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاهای مطرح‌شده در مورد این ویدیوها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 لینک فکت‌چک برج ایفل

👈 لینک فکت‌چک آتش‌نشان‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت سی‌ام - این همه دانشگاه

🔹آیا می‌دانستید تعداد «دانشگاه‌های معتبر» در ایران از تعداد کل دانشگاه‌ها در بریتانیا، آلمان، کانادا و بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بیشتر است؟

🔹آیا می‌دانستید در بودجه سالانه بیش از ۱۷۵ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی ردیف بودجه ثابت دارند و نسبت بودجه وزارت علوم و دانشگاه‌ها به ازای هر دانشجو، سه‌ونیم برابر بودجه آموزش و پرورش به ازای هر دانش‌آموز است؟

🔹در سی‌امین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، با نگاهی انتقادی سراغ دانشگاه‌ها و آموزش عالی در ایران رفته‌ایم.

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM