FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
یوسف طباطبایی‌نژاد، امام جمعه اصفهان: بیش از ۷۵ درصد از مردم اصفهان دغدغه دین دارند و نیازی به کنسرت ندارند

...منابع موجود و در دسترس به شکل معتبر و مستند نشان از آن ندارند که جامعه اصفهان به دو دسته ۷۵ درصدی مذهبی و غیرمذهبی تقسیم‌بندی می‌شود. در بهترین حالت و با فرض وجود منابعی که ما از آن خبر نداریم، فرض مطرح شده غیرقابل اثبات است، اما می‌توان با قطعیت گفت نتیجه‌گیری انجام شده نتیجه‌گیری نادرستی است.
در مورد خاص «کنسرت موسیقی» یا موراد شبیه آن هیچ الگوی علمی وجود ندارد که نشان دهد بر اساس مذهبی‌ بودن یا نبودن، نیازهای افراد نسبت به کنسرت و موسیقی تغییر کند. در میان احکام فقهی نیز اشاره‌ای مستقیمی به موضوع کنسرت نشده و درباره خود موسیقی هم میان فقها اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد.
با این اوصاف و با توجه به آنکه ادعای مطرح شده در خصوص مذهبی بودن ۷۵ درصد مردم اصفهان مبنای معتبری ندارد و نتیجه‌گیری آن نیز درست به نظر نمی‌رسد. به همین دلیل فکت‌نامه آن را در فهرست ادعاهای نادرست قرار می‌دهد.

بیشتر بخوانید:

https://factnameh.com/fact-checks/2017-07-13-isfahan-concert.html
✅ @FactNameh
برای پیشنهاد موضوع #درستی‌سنجی به ادمین تلگرام @FactNamehAdmin پیام مستقیم بدهید.

#فکت‌چک
✅ @FactNameh
🔶راه در جهان یکی و آن راستی است: گزارشی از چهارمین نشست جهانی درستی‌سنجی
تیر ماه امسال، شهر مادرید میزبان چهارمین نشست جهانی درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) بود. نخستین چیزی که در نشست امسال جلب توجه می‌کرد، رشد چشمگیر شرکت‌کننده‌های نشست امسال نسبت به سال‌های گذشته بود: ۱۸۸ نفر از ۵۳ کشور جهان. “فکت‌نامه” -برای اولین بار- و “روحانی‌سنج @RouhaniMeter” -برای سومین سال متوالی- ایران را در این گردهمایی سالانه نمایندگی می‌کردند...

بیشتر بخوانید:
https://factnameh.com/articles/2017-07-26-globalfact4-madrid.html
✅ @FactNameh
🔶آیا کابینه پیشنهادی دوازدهم پیرتر از همه دولت‌های پس از انقلاب است؟
آنچه مشخص است میانگین سن کابینه پیشنهادی به مجلس حدود ۵ ماه از میانگین سنی دولت یازدهم کمتر است. صرف نظر از اینکه سن و سال این کابینه چقدر مناسب است یا نه، میانگین سن گزینه‌های معرفی شده به مجلس از میانگین سن دولت یازدهم بیشتر نیست. حتی مقایسه نخستین فهرست وزرای پیشنهادی هم نشان می‌دهد میانگین سنی وزرای پیشنهادی در این دوره کمی کمتر از چهار سال پیش است...

بیشتر بخوانید:
https://factnameh.com/fact-checks/2017-08-15-rouhani-administration-age.html
✅ @FactNameh
🔶 محمد‌جواد آذری‌جهرمی (گزینه پیشنهادی وزارت ارتباطات) در مجلس: «سرانه پهنای باند ایران ۳۵کیلوبیت برثانیه برای هر شهروند است».

✅فکت‌نامه:
بر اساس برآوردها از کل حجم پهنای باند اینترنت در ایران، سرانه کلی (داخلی و خارجی) باید چیزی کمتر از ۱۵ کیلوبیت بر ثانیه باشد. همان عددی که در در بخشی از برنامه آذری‌جهرمی در جدول تحلیل شاخص‌ها به عنوان «برآورد پهنای باند اینترنت بین‌الملل» به آن اشاره شده است.

با این همه آنچه مشخص است، عدد ارائه شده از سوی آذری‌جهرمی با داده‌های موجود -حتی داده‌های ارائه شده از سوی خود او- همخوانی ندارد.

نتایج محاسبات نشان می‌دهد سرانه پهنای باند اینترنت، هم بر اساس برآوردها درباره پهنای باند واقعی و هم بر اساس ادعاهای کلان مطرح شده در گزارش عملکرد، متفاوت از آن چیزی است که در مجلس بیان شده است. قاعدتا برای رسیدن به سرانه ادعایی باید به عددی معادل ۱۵۰۵ گیگابیت برثانیه برای کل پهنای باند رسید. در حالی که این عدد نزدیک به هیچ یک از اعداد ارائه شده تا کنون به نظر نمی‌رسد.

بیشتر بخوانید:
https://factnameh.com/fact-checks/2017-08-18-jahromi.html
✅ @FactNameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥این ویدیو تحت عنوان تقدیم استوارنامه سفیر استرالیا در شبکه‌های اجتماعی می‌چرخد. خانم در ویدیو ندا آل‌محمد طراح ایرانی مد و همسر سفیر استرالیا مارک اینس براون است که به همراه فرزندش درمراسم حضور داشت.
🔸مادری کردن سفیر استرالیا در هر شرایط؟!

این روزها فیلمی از مراسم تقدیم استوارنامه سفیر استرالیا در ترکیه با عنوان «مادری کردن در هر شرایط» در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌چرخد. اولین بار خبرگزاری فارس در کانال تلگرام و حساب کاربری خود در توییتر این ویدیو را با این عنوان منتشر کرد که به سرعت مورد استقبال کاربران قرار گرفت. حتی شهیندخت مولاوردی، دستیار رییس‌جمهوری نیز این تصویر را با همین توضیح روی کانال خود منتشر کرد.

این ویدیو ظاهرا برای خیلی‌ها چنین تصوری را به وجود آورده که سفیر استرالیا خانمی است که بچه به بغل گرفته و به نزد اردوغان می‌رود. این تصور موجب شد برخی رسانه‌های رسمی و سایت‌های خبری ایرانی -مثل شبکه العالم، باشگاه خبرنگاران جوان و بولتن‌نیوز– نیز در گزارش‌های خود از واژه‌های «خانم سفیر» و «سفیر زن استرالیا» استفاده کنند.

✅ اما اصل ماجرا چیست؟

فکت‌نامه با استفاده از یک جست‌وجوی ساده و سردستی متوجه شد که سفیر استرالیا نه خانم، بلکه آقای مارک اینس براون که پیش از ترکیه، سفیر استرالیا در ایران و عراق نیز بوده است. خانمِ در تصویر همسر آقای براون است: ندا آل‌محمد، طراح مد و لباس است که اتفاقا ایرانی است و در زمان ماموریت همسر خود در تهران با او آشنا شده.

در مراسم تقدیم استوارنامه سفیر استرالیا به رییس‌جمهوری ترکیه، خانم آل‌محمد به همراه دانیال فرزندشان در کنار همسر خود حضور دارد. رسانه‌های ترکیه گزارش داده‌اند جعبه اسباب‌بازی، هدیه رجب‌طیب اردوغان برای آرام کردن کودک بوده است.
بیشتر بخوانید:

https://factnameh.com/fact-checks/2017-08-23-australian-ambassador.html

✅ @FactNameh
🔶رسول خضری نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس گفته است: «سهم تهران از درآمد ناخالص ملی کشور ۶۳ درصد است…آیا عادلانه است که ۶۳ درصد درآمد ملی کشور در این شهر هزینه شود و ۶۶ میلیون جمعیت کشور از هزینه کرد این منابع بی‌بهره بمانند؟»

تردیدی نیست که سهم تهران از اقتصاد کشور، متناسب با نسبت جمعیتی پایتخت نیست. هم میزان تولید ناخالص ملی در تهران، هم هزینه‌ها و مخارج خانوار و هم سهم بودجه شهرداری، بیش از سایر نقاط کشور است. تقریبا همه آمارها در این‌باره نشان از عدم توازن منطقه‌ای در ایران دارد، اما هیچ کدام از آنها به ادعای مطرح شده از سوی آقای خضری نزدیک نیست. بر اساس محاسبات ما سهم تهران از اقتصاد کل ایران بر اساس شاخص‌های مختلف بین ۲۳ تا ۲۸ درصد در نوسان است که فاصله زیادی با ۶۳ درصد گفته شده از سوی نماینده مجلس ایران دارد.

بررسی‌های ما را در لینک زیر ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-08-25-khezri.html
✅ @FactNameh
به نظر شما کدام یک از اظهارات و گفته‌های رییس‌جمهوری در گفتگوی تلویزیونی امشب نیاز به #درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) دارد؟
ارتباط مستقیم با ما: @FactNamehAdmin
شنیده شدن صداهای عجیب در آسمان آستارا

به تازگی ویدیویی در شبکه‌های مجازی دست به دست چرخیده و رسانه‌های رسمی در داخل ایران نیز آن را از ظهر روز سه‌شنبه هفتم شهریور ماه ۱۳۹۶ روی وب‌سایت‌های خود منتشر کرده‌اند. این ویدیو تصاویری از یک منظره را به همراه صداهای مبهمی نشان می‌دهد که ظاهرا منشاء آن مشخص نیست. بررسی‌های ما نشان می‌دهد که اولین رسانه رسمی که این ویدیو را منتشر کرده سایت باشگاه خبرنگاران جوان است و پس از آن سایت‌های دیگر این ویدیو را به اشتراک گذاشتند.

مشابه ویدیوی آستارا و صداهای عجیب در آسمان بی‌سابقه نیست. نخستین بار در سال ۲۰۱۱ ویدیویی منتشر شد که ظاهرا صداهایی شیپور مانندی در آسمان شهر کیف پایتخت اوکراین طنین‌انداز می‌شود. صداهای این ویدیو شباهت عجیبی با یکی از صحنه‌های فیلم Red State دارد که چندماه پیش‌ترش اکران شده بود. پس از این ویدیو بود که ویدیوهای مشابه از سراسر جهان سر برآوردند که بسیاری از آنها از همان فایل صدای ویدیوی کیف استفاده کردند.

صداهای عجیبی که در ویدیوی آستارا شنیده‌ می‌شود متفاوت است اما منحصر به فرد نیست. دقیقا همان صداها که در یک ویدیوی دیگر که البته مکانش مشخص نیست ولی قطعا آستارا هم نیست و همین می‌تواند برای جعلی دانستن آن کافی باشد.
همچنین ساختن اینگونه اصوات کار دشواری نیست. آنطور که یک طراح صدا در ویدیویی در یوتیوب توضیح می‌دهد، با قرار دادن یخ بسیار سرد و خشک در کنار فلز‌های گرم می‌توان صداهایی مشابه آنچه در ویدیوهای مورد بحث می‌شنویم ساخت.

از سوی دیگر منابع علمی نیز امکان وقوع پدیده‌ غیرمعمول را منتفی می‌دانند، چنانکه یک کارشناس نجوم ایرانی نیز در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر به طور مشخص این ویدیو را کاملا ساختگی خوانده است.

اطلاعات بیشتر و لینک‌های مرتبط در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-08-30-astara-strange-sounds.html
✅@Factnameh
👈ظریف: هیچ‌گاه توییت فارسی نداشته‌ام

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگو با پایگاه اطلاع‌رسانی دولت گفت: «من از توییتر فعلا با توجه به مقررات داخلی به‌عنوان ابزار پیام‌رسانی، صرفا در سطح بین‌المللی استفاده کرده و به همین دلیل هم هیچ‌گاه توییت فارسی نداشته‌ام و توییت‌هایم را به انگلیسی و عربی ارائه کردم تا در فضای بین‌المللی با این رسانه که بسیار هم در فضای دیپلماسی رسانه‌ای مؤثر است مورد استفاده قرار بگیرد.»

با مرور حساب کاربری ظریف در توییتر متوجه می‌شویم اکثر توییت‌های او به زبان انگلیسی و بعضا عربی است و به ندرت به فارسی مطلبی در توییتر نوشته است. او حتی در ابتدای فعالیت خود نیز گفته که قصد ندارد از فضای توییتر برای اظهار نظر به زبان فارسی استفاده کند، اما بازخوانی ۲۶۵ توییت او تا ۱۳ شهریور ۱۳۹۶، نشان می‌دهد حدود ۳ درصد فعالیت‌های او در توییتر به زبان فارسی بوده و او ۱۰ بار مطالب متنوعی را (از تبریک گرفته تا توضیح و اظهار نظر و اعلام موضع) به زبان فارسی نوشته و از این طریق با مخاطبان فارسی‌زبان ارتباط برقرار کرده است. بنابراین این ادعا که او تا کنون «هیچ‌گاه» به زبان فارسی توییت نکرده، ادعای نادرستی است.

۲- از سوی دیگر دلیلی هم که برای این ادعا عنوان شده یعنی «مقررات داخلی به‌عنوان ابزار پیام‌رسانی» نیز دلیل نادرستی است، چراکه همزمان و پیش‌تر از توییتر، حساب کاربری محمدجواد ظریف در فیسبوک فعال بوده؛ در حالی که فیسبوک هم در ایران وضعیتی مشابه توییتر دارد. دسترسی به آن مسدود است و به تعبیری استفاده از آن خلاف مقررات است.

۳- نکته دیگری که در ادعای مطرح شده از سوی وزیر خارجه سوال‌برانگیز بوده، این است که در قوانین و دستورالعمل‌های مربوط به فیلترینگ در ایران هیچ اشاره‌ای به زبان نشده که مثلا فعالیت به زبان انگلیسی در یک شبکه اجتماعی مجاز و به زبان فارسی غیرمجاز و غیرقانونی است.

اطلاعات بیشتر وهمه‌ی توییت‌های فارسی جواد ظریف در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-05-zarif-tweets.html
✅@Factnameh
این عکس مربوط به #میانمار نیست و در سال ۲۰۱۰ گرفته شده است: کشته شدن ۲۳۵ نفر بر اثر انفجار یک تانکر در کنگو
منبع: http://www.afrik.com/article20308.html

✅ @FactNameh
👈سعید منتظرالمهدی سخنگوی ناجا: ۷۰ درصد زنان جامعه ما به حجاب اعتقاد دارند

تحقیقات ما تا اینجا برای پیگیری منبع مورد اشاره سخنگوی پلیس ایران، به جای مشخصی نرسیده است و به طور قطع مشخص نیست منتظرالمهدی بر اساس کدام سند معتبری گفته ۷۰ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند.

حتی اگر فرض کنیم مبنای گفته او تحقیقات انجام شده از سوی سازمان تبلیغات اسلامی تحت عنوان «پژوهش ملی پوشش و حجاب زنان ایران» است، اما پراکندگی نظرات مختلف از سوی مسئولان رسمی از یک سو و همچنین اختلاف قابل تامل نتایج نظرسنجی‌های مشابه دیگر و همچنین گزارش‌های رسمی منتشر شده از سوی رسانه‌های محافظه‌کار درباره بی‌حجابی نشان می‌دهد، ادعای مطرح شده نمی‌تواند به عنوان یک فکت قطعی محل اعتبار باشد. چه برسد به اینکه مبنای توجیه فعالیت‌ها و برخوردهای نیروی انتظامی با «بی‌حجابی» باشد...

بیشتر بخوانید👇

https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-08-montazerolmahdi-hijab.html

✅ @FactNameh
این تصویر توسط یکی از کاربران تلگرام برای ما فرستاده شد. بله این «الموت» است ولی نه قلعه الموت قزوین!
توضیحات بیشتر در فکت‌نامه:
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-10-alamut.html
✅ @FactNameh
FactNameh | فکت‌نامه
این تصویر توسط یکی از کاربران تلگرام برای ما فرستاده شد. بله این «الموت» است ولی نه قلعه الموت قزوین! توضیحات بیشتر در فکت‌نامه: https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-10-alamut.html ✅ @FactNameh
👈بازسازی قلعه الموت قزوین در دانشگاه کلمبیا؟!😳

تصویر بالا توسط یکی از کاربران در تلگرام برای ما از فرستاده شد که توضیحات همراه آن ادعا می‌کند بازسازی قلعه الموت در قزوین که در دانشگاه کلمبیا است!

با وجودی که نادرستی و ساختگی بودن از سرتاپای این پست می‌بارد، ولی تعداد بازدیدش (۳۵هزار) ما را وادار کرد ماجرا را توضیح دهیم:
با کمتر از یک دقیقه جستجو در اینترنت به جواب رسیدیم: این اثر هنری ساخته‌ ذهن پیتر پاپکن (Peter Popken)، تصویرساز و طراح کانسپ آلمانی فیلم‌های سینمایی است. او این شهر خیالی را برای فیلم «شاهزاده پارس: شن‌های زمان» محصول سال ۲۰۱۰ طراحی کرده است. اصل این تصویر را می‌توانید در وبسایت رسمی این هنرمند و البته در خودِ فیلم ببینید.

برای آنها که فیلم را ندیده‌اند شاید سوال پیش بیاید که ارتباط قلعه الموت قزوین با این شهر خیالی چیست؟ خیلی ساده است: نام این شهر در فیلم شاهزاده پارس «الموت» است…همین!
این تشابه اسمی و کمی اغراق و تخیل (!) باعث انتشار و گردش چنین مطلبی در شبکه‌های اجتماعی شده است و ما ناگزیریم مهر «نادرست» بر پیشانی‌اش بزنیم.

لینک‌ها و تصاویر بیشتر در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-10-alamut.html

✅ @FactNameh
👈حسن روحانی، در نخستین گفت‌وگوی تلویزیونی خود بعد از آغاز به کار دولت دوازدهم، در روز سه‌شنبه ۷ شهریور ۱۳۹۶، مدعی شد: در تمام دنیا ۵ کشور هستند که می‌توانند سالانه بیش از ۶۰۰ هزار شغل ایجاد کنند که یکی از این ۵ کشور ایران است.

نرخ بیکاری ملی برای بسیاری از کشورها در سال‌های اخیر وجود ندارد. به عنوان مثال نرخ بیکاری در اغلب کشورهای جهان در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ در دسترس نیست، اما بر اساس همان اطلاعات موجود، در سال ۲۰۱۵ اگرچه ۵ کشور جهان (آمریکا، مکزیک، اندونزی، فیلیپین و مصر) بیش از ۶۰۰ هزار شغل ایجاد کرده‌اند، اما از یک سو ایران در بین ۵ کشور اول جهان جایی ندارد، از سوی دیگر با اضافه شدن آمار کشورهایی مثل چین و هندوستان و کشورهای آفریقایی قطعا مشخص خواهد شد این تعداد بیش از ۵ کشور است.
کما اینکه یک سال قبل از آن یعنی در سال ۲۰۱۴، افزایش آمار اشتغال در ۱۰ کشور بیش از ۶۰۰ هزار شغل بوده است.

فکت‌نامه بعد از بررسی کامل اطلاعات و داده‌های معتبر موجود به این نتیجه رسیده که حتما در بیش از ۵ کشور جهان سالی ۶۰۰ هزار شغل و بیشتر به شغل‌های قبلی اضافه می‌شود. بر اساس برآوردها و آمارهای نهادهایی چون سازمان جهانی کار یا بانک جهانی، میزان افزایش تعداد شغل در کشورهای هندوستان، چین، ایالات متحده، مکزیک، اندونزی، بنگلادش، پاکستان و برخی کشورهای آفریقایی که رشد نسبی اقتصادی را از سر می‌گذرانند، سالیانه بیش از ۶۰۰ هزار شغل و بیش از آمار اشتغال‌زایی در ایران است.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-12-rouhani-jobs-employment.html
✅ @FactNameh
👈بررسی اینفوگرافیک «چرا جای سگ در خانه نیست» خبرگزاری مهر

روز دوشنبه ۲۱ شهریور ۱۳۹۶، یک اینفوگرافیک با عنوان «چرا جای سگ‌ها در خانه نیست؟» بروی خروجی خبرگزاری مهر قرار گرفت.

تحقیقات ما نشان می‌دهد که ادعاهای مطرح شده در اینفوگرافیک خبرگزاری مهر نادرست، مبهم، کلی و گمراه‌کننده‌اند. نه منبع دارد، نه به طور دقیق اشاره شده که منظور نویسنده کدام آزمایش، کدام تحقیقات علمی، و… است. تناقض‌های آشکار منطقی و علمی تردیدی باقی نمی‌گذارند که تهیه‌کنندگان این اینفوگرافیک مجموعه‌ای از مطالب نادرست و مبهم را دور لباس علمی پیچیده‌اند تا مخاطب را از این طریق تحت تاثیر قرار بدهند و با خود هم‌داستان کنند.
🐶 فقط در ایالات متحده آمریکا، ۶۲درصد خانواده‌ها حداقل یک حیوان خانگی دارند، با چنین گستره جمعیتی حتی شایعه چنین خطری، می‌تواند زمینه‌ساز یک بحران بهداشتی و اجتماعی باشد که چنین نیست.
🐶 تحقیقات نشان می‌دهد هیچ ارتباطی میان زندگی با حیوانات خانگی و سرطان وجود ندارد.
🐶 اینفوگرافیک می‌گوید صاحبان سگ‌ها (برچه اساسی) عادت ندارند به صورت مداوم دست‌های خود را بشویند.
🐶 یا اینفوگرافیک می‌گوید در آزمایش‌ها (کدام آزمایش‌ها؟) میکروب مدفوع سگ‌ها روی انگشت صاحبان آنها پیدا شده.
🐶 یا این جمله که سگ‌ با همان بدنی که به زباله کشیده به خانه و اتاق خواب‌تان نزدیک می‌شود. (بدن سگ خانگی چرا باید به زباله کشیده شود، یا سگ ولگرد توی خانه یا اتاق خواب چه می‌کند؟)

مطلب کامل به همراه منابع، تحقیقات علمی و گفتگو با یک دامپزشک در سایت فکت‌نامه👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-12-dogs.html
✅ @FactNameh