این عکس مربوط به #میانمار نیست و در سال ۲۰۱۰ گرفته شده است: کشته شدن ۲۳۵ نفر بر اثر انفجار یک تانکر در کنگو
منبع: http://www.afrik.com/article20308.html

✅ @FactNameh

👈سعید منتظرالمهدی سخنگوی ناجا: ۷۰ درصد زنان جامعه ما به حجاب اعتقاد دارند

تحقیقات ما تا اینجا برای پیگیری منبع مورد اشاره سخنگوی پلیس ایران، به جای مشخصی نرسیده است و به طور قطع مشخص نیست منتظرالمهدی بر اساس کدام سند معتبری گفته ۷۰ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند.

حتی اگر فرض کنیم مبنای گفته او تحقیقات انجام شده از سوی سازمان تبلیغات اسلامی تحت عنوان «پژوهش ملی پوشش و حجاب زنان ایران» است، اما پراکندگی نظرات مختلف از سوی مسئولان رسمی از یک سو و همچنین اختلاف قابل تامل نتایج نظرسنجی‌های مشابه دیگر و همچنین گزارش‌های رسمی منتشر شده از سوی رسانه‌های محافظه‌کار درباره بی‌حجابی نشان می‌دهد، ادعای مطرح شده نمی‌تواند به عنوان یک فکت قطعی محل اعتبار باشد. چه برسد به اینکه مبنای توجیه فعالیت‌ها و برخوردهای نیروی انتظامی با «بی‌حجابی» باشد...

بیشتر بخوانید👇

https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-08-montazerolmahdi-hijab.html

✅ @FactNameh

این تصویر توسط یکی از کاربران تلگرام برای ما فرستاده شد. بله این «الموت» است ولی نه قلعه الموت قزوین!
توضیحات بیشتر در فکت‌نامه:
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-10-alamut.html
✅ @FactNameh

👈بازسازی قلعه الموت قزوین در دانشگاه کلمبیا؟!😳

تصویر بالا توسط یکی از کاربران در تلگرام برای ما از فرستاده شد که توضیحات همراه آن ادعا می‌کند بازسازی قلعه الموت در قزوین که در دانشگاه کلمبیا است!

با وجودی که نادرستی و ساختگی بودن از سرتاپای این پست می‌بارد، ولی تعداد بازدیدش (۳۵هزار) ما را وادار کرد ماجرا را توضیح دهیم:
با کمتر از یک دقیقه جستجو در اینترنت به جواب رسیدیم: این اثر هنری ساخته‌ ذهن پیتر پاپکن (Peter Popken)، تصویرساز و طراح کانسپ آلمانی فیلم‌های سینمایی است. او این شهر خیالی را برای فیلم «شاهزاده پارس: شن‌های زمان» محصول سال ۲۰۱۰ طراحی کرده است. اصل این تصویر را می‌توانید در وبسایت رسمی این هنرمند و البته در خودِ فیلم ببینید.

برای آنها که فیلم را ندیده‌اند شاید سوال پیش بیاید که ارتباط قلعه الموت قزوین با این شهر خیالی چیست؟ خیلی ساده است: نام این شهر در فیلم شاهزاده پارس «الموت» است…همین!
این تشابه اسمی و کمی اغراق و تخیل (!) باعث انتشار و گردش چنین مطلبی در شبکه‌های اجتماعی شده است و ما ناگزیریم مهر «نادرست» بر پیشانی‌اش بزنیم.

لینک‌ها و تصاویر بیشتر در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-10-alamut.html

✅ @FactNameh

👈حسن روحانی، در نخستین گفت‌وگوی تلویزیونی خود بعد از آغاز به کار دولت دوازدهم، در روز سه‌شنبه ۷ شهریور ۱۳۹۶، مدعی شد: در تمام دنیا ۵ کشور هستند که می‌توانند سالانه بیش از ۶۰۰ هزار شغل ایجاد کنند که یکی از این ۵ کشور ایران است.

نرخ بیکاری ملی برای بسیاری از کشورها در سال‌های اخیر وجود ندارد. به عنوان مثال نرخ بیکاری در اغلب کشورهای جهان در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ در دسترس نیست، اما بر اساس همان اطلاعات موجود، در سال ۲۰۱۵ اگرچه ۵ کشور جهان (آمریکا، مکزیک، اندونزی، فیلیپین و مصر) بیش از ۶۰۰ هزار شغل ایجاد کرده‌اند، اما از یک سو ایران در بین ۵ کشور اول جهان جایی ندارد، از سوی دیگر با اضافه شدن آمار کشورهایی مثل چین و هندوستان و کشورهای آفریقایی قطعا مشخص خواهد شد این تعداد بیش از ۵ کشور است.
کما اینکه یک سال قبل از آن یعنی در سال ۲۰۱۴، افزایش آمار اشتغال در ۱۰ کشور بیش از ۶۰۰ هزار شغل بوده است.

فکت‌نامه بعد از بررسی کامل اطلاعات و داده‌های معتبر موجود به این نتیجه رسیده که حتما در بیش از ۵ کشور جهان سالی ۶۰۰ هزار شغل و بیشتر به شغل‌های قبلی اضافه می‌شود. بر اساس برآوردها و آمارهای نهادهایی چون سازمان جهانی کار یا بانک جهانی، میزان افزایش تعداد شغل در کشورهای هندوستان، چین، ایالات متحده، مکزیک، اندونزی، بنگلادش، پاکستان و برخی کشورهای آفریقایی که رشد نسبی اقتصادی را از سر می‌گذرانند، سالیانه بیش از ۶۰۰ هزار شغل و بیش از آمار اشتغال‌زایی در ایران است.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-12-rouhani-jobs-employment.html
✅ @FactNameh

👈بررسی اینفوگرافیک «چرا جای سگ در خانه نیست» خبرگزاری مهر

روز دوشنبه ۲۱ شهریور ۱۳۹۶، یک اینفوگرافیک با عنوان «چرا جای سگ‌ها در خانه نیست؟» بروی خروجی خبرگزاری مهر قرار گرفت.

تحقیقات ما نشان می‌دهد که ادعاهای مطرح شده در اینفوگرافیک خبرگزاری مهر نادرست، مبهم، کلی و گمراه‌کننده‌اند. نه منبع دارد، نه به طور دقیق اشاره شده که منظور نویسنده کدام آزمایش، کدام تحقیقات علمی، و… است. تناقض‌های آشکار منطقی و علمی تردیدی باقی نمی‌گذارند که تهیه‌کنندگان این اینفوگرافیک مجموعه‌ای از مطالب نادرست و مبهم را دور لباس علمی پیچیده‌اند تا مخاطب را از این طریق تحت تاثیر قرار بدهند و با خود هم‌داستان کنند.
🐶 فقط در ایالات متحده آمریکا، ۶۲درصد خانواده‌ها حداقل یک حیوان خانگی دارند، با چنین گستره جمعیتی حتی شایعه چنین خطری، می‌تواند زمینه‌ساز یک بحران بهداشتی و اجتماعی باشد که چنین نیست.
🐶 تحقیقات نشان می‌دهد هیچ ارتباطی میان زندگی با حیوانات خانگی و سرطان وجود ندارد.
🐶 اینفوگرافیک می‌گوید صاحبان سگ‌ها (برچه اساسی) عادت ندارند به صورت مداوم دست‌های خود را بشویند.
🐶 یا اینفوگرافیک می‌گوید در آزمایش‌ها (کدام آزمایش‌ها؟) میکروب مدفوع سگ‌ها روی انگشت صاحبان آنها پیدا شده.
🐶 یا این جمله که سگ‌ با همان بدنی که به زباله کشیده به خانه و اتاق خواب‌تان نزدیک می‌شود. (بدن سگ خانگی چرا باید به زباله کشیده شود، یا سگ ولگرد توی خانه یا اتاق خواب چه می‌کند؟)

مطلب کامل به همراه منابع، تحقیقات علمی و گفتگو با یک دامپزشک در سایت فکت‌نامه👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-12-dogs.html
✅ @FactNameh

👈از تهران تا توکیو، سهم شهروندان ایرانی و ژاپنی از اقتصاد


مهدی چمران رییس پیشین شورای شهر تهران در گفت‌وگوی اخیر خود با روزنامه اعتماد گفته است: «من اصلا به دولت‌ها كاری ندارم ولی وضع اقتصادی كشور ما واقعا خراب است. نمی‌خواهم بگویم الان، این دولت یا آن دولت، یا دولت‌های قبل از آنها، ولی درآمد سرانه ملی ما از حدود ١٠، ١۶ سال پیش تا حالا خراب است. در این مدت، ما ۱/۶ رشد كرده‌ایم ولی ژاپن شش برابر رشد كرده است؛ اصلا قابل قیاس با همدیگر نیست.»

در مرکز داده‌های بانک جهانی، می‌توان با یک جست‌وجوی ساده دید، سرانه درآمد ناخالص ملی هر کشور در سال‌های مختلف چقدر بوده است. این عدد نشان می‌دهد که به طور متوسط درآمد هر شهروند، از کل تولید اقتصادی کشور در یک سال چقدر بوده است.
درآمد سرانه ملی را به نرخ دلار بین‌المللی (GDP per capita PPP) برای دو کشور ایران و ژاپن طی سال‌های ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۶ مقایسه کردیم.
میزان درآمد سرانه ملی ژاپن از ۶۶ سال پیش تا کنون کمی بیش از ۲ برابر شده است. در سال ۱۹۶۰، درآمد سرانه ژاپنی‌ها ۱۹ هزار و ۴۵۴ دلار بوده و در سال ۲۰۱۶ این عدد ۴۱ هزار و ۴۶۹ دلار است، یا به عبارتی ۲/۱۳ برابر شده است.
در ایران اما درآمد سرانه در سال ۱۹۶۰، برابر ۶ هزار و ۵۶۸ دلار بوده و در سال ۲۰۱۵ این عدد به ۱۷ هزار و ۴۶ دلار رسیده است. یا به عبارتی ۲/۶ برابر شده است.

آمار و اطلاعات فوق تردیدی باقی نمی‌گذارد که اعداد و ارقام ارائه شده از سوی مهدی چمران کاملا نادرست است. نه درآمد سرانه ملی ایران ۱/۶ برابر شده و نه سهم ژاپنی‌ها از درآمد ناخالص ملی‌شان ۶ برابر شده است.
اگرچه این حرف در حاشیه یک مصاحبه بیان شده و در زمینه اصلی گفت‌وگوی انجام شده اهمیت چندانی ندارد، اما استفاده از آمار غیرمعتبر و نادرست برای توضیح یک پدیده قابل توجیه نیست؛ آن هم پدیده‌ای مثل اقتصاد ایران که برای بیان مشکلات آن به اندازه کافی آمارهای معتبر در دسترس وجود دارد.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-13-iran-japan.html

✅ @FactNameh

👈مولوی عبدالحمید: چندهمسری از نظر عقلی درست است چون جمعیت زنان بیشتر از مردان است.

مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در گفت‌گو با روزنامه شهروند گفته است: «از لحاظ عقلی هم اگر بخواهیم به این مساله [چندهمسری] نگاه کنیم، عقل هم می‌گوید که درست است. درست است که برای زنان سخت است ولی الان در جامعه ما جمعیت زنان بیشتر از مردان است. جنگ‌ها مثل جنگ ایران و عراق جمعیت مردان را کمتر کرده است. تعدد همسر از لحاظ شرعی درست است و حکمتی در حکم خداوند است ولی خداوند مشروط کرده که باید عدالت رعایت شود.»

فکت‌نامه برای بررسی این اظهار نظر، بدون توجه به نظر فقهی یا استدلال شخصی مولوی عبدالحمید، صرفا فکت مورد اشاره او را زیر ذره‌بین گذاشته و در جست‌وجوی پاسخ به این سوال برمی‌آید که آیا جمعیت زنان در ایران بیش از جمعیت مردان است؟

داده‌های سرشماری مرکز آمار ایران معتبرترین منبعی است که می‌توان به آن مراجعه کرد. بر اساس آخرین سرشماری انجام شده، نسبت جنسی (نسبت جمعیت مردان به زنان) در کشور ۱۰۳ درصد و در تمام مناطق بیش از ۱۰۰ درصد است. به این معنی که جمعیت مردان در کشور بیش از زنان است.

این جدول [ https://t.me/factnameh/74 ] نشان می‌دهد جمعیت مردان مناطق مختلف کل کشور چقدر از جمعیت زنان بیشتر است. ردیف‌هایی که متن آنها با رنگ قرمز مشخص شده، وضعیت‌هایی است که جمعیت زنان بیشتر از جمعیت مردان است.

تردیدی نیست که جمعیت مردان در ایران در همه مناطق کشور و در همه طیف‌های سنی (به جز طیف ۵۰ تا ۷۰ سال) بیشتر از جمعیت زنان است و به همین اعتبار فکت‌نامه ادعای مولوی عبدالحمید را «نادرست» ارزیابی می‌کند.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇

https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-15-men-vs-women-population.html

✅ @FactNameh

طبق اطلاعات مرکز آمار جمعیت مردان در همه مناطق کشور و در همه طیف‌های سنی (به جز ۵۰ تا ۷۰ سال) بیشتر از زنان است.
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-15-men-vs-women-population.html
✅ @FactNameh

👈 حدادعادل: یادداشت‌های روزانه فروغی، بعد از هدیه من به ظریف، یک ماهه ۳ بار تجدید چاپ شد.

به تازگی غلامعلی حداد عادل در گفت‌و‌گو با برنامه تلویزیونی «دستخط» مدعی شد، هدیه او به محمدجواد ظریف در مجلس موجب شد تا کتاب یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی در کمتر از یک ماه سه بار تجدید چاپ شود.
۲۸ روز بعد خبرگزاری تسنیم با انتشار گزارشی مدعی شد این اقدام حداد عادل موجب شده استقبال از این کتاب چنان زیاد شود که کتاب در انتشار چاپ دوم قرار بگیرد.
این خبر نشان می‌دهد به فاصله تقریبی یک ماه بعد از این کار، کتاب هنوز یک بار تجدید چاپ نشده است.
بر اساس آنچه از اخبار و اطلاعات برمی‌آید، این کتاب تا اسفند ۱۳۹۴، ۵ بار تجدید چاپ شده است.
بنا بر اعلام حساب کاربری اختصاصی که برای این کتاب در فیسبوک راه‌اندازی شده، این کتاب «به علت فروش کم‌نظیر برای هدیه نوروزی» طی دو هفته منتهی به روزهای پایانی اسفند دو بار تجدید چاپ شد.

این صفحه با توجه به کارکرد تبلیغاتی آن و همین طور به اعتبار اطلاعات اختصاصی، از جمله عکس‌هایی که به دلایل مختلف در کتاب چاپ نشده‌اند- منبع معتبری است که توسط ناشر اداره می‌شده است. با توجه به اطلاعات موجود در این صفحه، این کتاب در نیمه نخست اسفند ۱۳۹۴ برای نوبت چهارم تجدید چاپ شده است. پیش از آن در اول آبان ماه چاپ سوم کتاب از تنور چاپخانه درآمده بود. خبر چاپ دوم کتاب نیز ۱۶ مرداد ماه، در همین صفحه منتشر شده بود.

اطلاعات موجود در شبکه جامع کتاب گیسوم، که برگرفته از اطلاعات موجود در صفحه شناسنامه کتاب است، اگرچه تاریخ دقیق تجدید چاپ را به ماه ندارد اما نشان می‌دهد این کتاب ۵ بار در سال ۱۳۹۴ تجدید چاپ شده. بار اول در تیراژ ۲۲۰۰ نسخه منتشر شده و دفعات بعدی هر بار ۱۱۰۰ نسخه از کتاب چاپ و روانه بازار شده است.

بررسی‌های ما نشان می‌دهد،
۱- کتاب یادداشت‌های فروغی پنج بار در طول یک سال تجدید چاپ شده، اما تجدید چاپ سه‌باره در یک ماه به هیچ عنوان صحت ندارد. این ادعا حتی فراتر از اغراق‌های معمول است. تجدید چاپ سه‌باره یک کتاب در عرض یک ماه، اتفاق عجیب و غریبی است که فراتر از سیر معمول تجدید چاپ کتاب‌های پرفروش است. اینکه کتاب طی حدود ۱۰ ماه، ۵ بار تجدید چاپ شود (دو بار در اسفند ماه و در آستانه عید) روندی طبیعی است، اما ۳ بار تجدید چاپ طی ۳۰ روز بعد از معرفی کتاب توسط آقای حدادعادل، برای کتابی که تیراژ اولیه‌اش ۲۲۰۰ نسخه بوده عجیب و غریب به نظر می‌رسد. این مساله حتی تعجب مجری را برمی‌انگیزد تا دوباره از او بپرسد. جواب سوال دوباره هم تاکید بر ادعای مطرح شده است.

۲- کتاب یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی، کتاب پراهمیتی است که مورد توجه بسیاری از روشنفکران قرار داشته. اقدام حدادعادل در هدیه دادن این کتاب به وزیر خارجه اگرچه بی‌تاثیر نبوده، اما نمی‌تواند تنها دلیل فروش نسبتا خوب کتاب باشد. اقدام آقای حدادعادل حتما سهمی در پرفروش شدن کتاب دارد که این سهم قابل اندازه‌گیری نیست، اما آنچه قطعا مشخص است، نه آقای حدادعادل و نه سایر کسانی که در معرفی کتاب نقشی داشته‌اند، نمی‌توانند، اعتبار چاپ چند باره کتاب را برای خود حساب کنند.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-18-hadadadel-zarif.html
✅ @FactNameh

👈 روحانی: سال گذشته ایران به بالاترین نرخ رشد اقتصادی در جهان دست یافته است.

حسن روحانی رییس‌جمهوری ایران برای پنجمین بار در مجمع عمومی سازمان ملل متحد شرکت کرد. او در سخنرانی خود در این مجمع مدعی شد: «دستیابی به بالاترین نرخ رشد جهانی در سال گذشته نشان داد که اقتصاد ایران می‌تواند با ظرفیت رشد یک تریلیون دلاری در بیست سال آینده، امیدبخش‌ترین اقتصاد نوظهور جهان شود».

باید توجه داشت نرخ رشد اقتصادی لزوما به معنای وضعیت خوب اقتصادی کشورها نیست، بلکه در بسیاری از موارد نرخ بالای رشد به دلیل ناپایداری‌های اقتصادی به دست می‌آید. چنانکه در رده‌بندی نرخ رشد، بیشتر از کشورهای توسعه‌یافته یا در حال توسعه، اقتصادهای ناپایدار در رده‌های بالا قرار دارند. با توجه به اوضاع بحرانی اقتصادی کشور در سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴، دستیابی به رشد اقتصادی بالا در سال ۱۳۹۵ (اولین سال پس از لغو تحریم‌های هسته‌ای) امری طبیعی است. باید توجه داشت افزایش تولید ناخالص ملی ایران تحت تاثیر افزایش چشمگیر صادرات نفت و گاز و فراورده‌های نفتی و همین‌طور سرمایه‌گذاری‌های خارجی در درازمدت و پس از تثبیت وضعیت اقتصادی ایران نمی‌تواند نرخ رشد اقتصادی را در مرز ۱۰ درصدی بالا نگه دارد.

فکت‌نامه، درستی ادعای مطرح شده از سوی رییس‌جمهور ایران را با در نظر گرفتن دو نکته زیر چنین ارزیابی می‌کند:

🔹اول، در صورتی که داده‌های داخلی (آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار ایران) را مبنای ادعای مطرح شده بدانیم، رشد اقتصادی ایران در سال گذشته بیش از ۱۱درصد بوده که در رنکینگ بین‌المللی در صدر کشورهای جهان قرار دارد.

🔹دوم، داده‌های داخلی ایران هنوز مورد تایید سازمان‌های معتبر بین‌المللی قرار نگرفته‌اند و ممکن است آمارهای قطعی متفاوت از آنچه باشد که نهادهای داخلی اعلام کرده‌اند. در حال حاضر و بر اساس برآوردها و پیش‌بینی‌های کارشناسان بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول نرخ رشد اقتصادی ایران در سال گذشته میلادی کمتر از برآوردهای داخلی است. تا قطعی شدن کار محاسبات این سازمان‌ها مشخص نیست که نرخ رشد اقتصادی ایران در سال گذشته میلادی چقدر بوده و وضعیت قطعی کشورها در رنکینگ جهانی چیست.


در نتیجه فکت‌نامه به این ادعای حسن روحانی نشان «نیمه‌درست» می‌دهد. وضعیتی که در آن گفته یا آمار، واقعیت دارد اما توضیح یا اطلاعات بیشتری نیاز است و در برخی موارد ممکن است جزئیاتی مهم، ذکر نشده است. ادعای حسن روحانی به اعتبار آمارهای داخلی درست است، اما هنور مشخص نیست سازمان‌های بین‌المللی این آمار را تایید کنند یا نه.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-21-economic-growth-rouhani-unga.html
✅ @FactNameh

👈روحانی: در سال گذشته ۵۰۰ نفر از ایرانیان تحصیل‌کرده از اروپا و آمریکا به ایران برگشته‌اند

حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک رفته بود، در جمع ایرانیان مقیم آمریکا گفته: «آمارها نشان می‌دهد که در یک سال گذشته بیش از ۵۰۰ نفر از تحصیل‌کردگان ایران در ۱۰۰ دانشگاه برتر دنیا به ایران بازگشته‌اند که بخش عمده این رقم از آمریکا بوده است.»

برای تعیین وضعیت این ادعا باید داده‌های معتبری در دست باشند که بتوان اظهار نظر رییس‌جمهوری را بر اساس آن ارزیابی کرد.

در حال حاضر سامانه‌ای برای بازگشت دانشمندان ایرانی وجود دارد که می‌تواند مبنای دقیق آماری باشد، اما تا به الان هیچ گزارش رسمی از سوی این سامانه منتشر نشده که به طور دقیق و جزئی سیر بازگشت نخبگان به کشور را توضیح داده باشد.

از سوی دیگر از جست‌وجو در لابه‌لای اخبار هم آمار و ارقام قابل اعتمادی به دست نمی‌آید. آنچه تا به امروز در مورد بازگشت نخبگان گزارش شده، عمدتا کلی، مبهم و بعضا متناقض بوده است.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-09-22-rouhani-unga.html

✅ @FactNameh

شایعات و خبرهای عجیبی را که در فضای مجازی می‌بینید برای ما بفرستید تا بررسی و #درستی‌سنجی کنیم.
ارتباط مستقیم با ادمین: @FactNamehAdmin

✅ @FactNameh

این خبر صحت ندارد! برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۱۷ هنوز اعلام نشده است و طبق قوانین، اسامی نامزد‌های جایزه صلح تا ۵۰سال محرمانه باقی می‌مانند.
https://factnameh.com/fact-checks/2017-10-06-nobel-peace.html

هم‌زمان با اعلام برنده جایزه نوبل ادبیات، برخی از شبکه‌های مجازی به ویژه در تلگرام از اهدای جایزه صلح نوبل به نادیه موراد، زن جوان ایزدی و فعال حقوق بشر که موفق شده بود از اسارت داعش بگریزد تعلق گرفته است. تعداد زیادی از کاربران نمونه‌هایی از این خبر را برای ما فرستادند تا بررسی کنیم.

https://t.me/factnameh/81

این خبر صحت ندارد! نشان به آن نشان که برنده جایزه صلح نوبل سال ۲۰۱۷ هنوز (در زمان نوشتن این مطلب) اعلام نشده است. همچنین برخلاف آن‌چه در یکی از این مطالب نادرست آمده، جایزه صلح نوبل ماه‌ها پس از اعلام برنده و در اسلو نروژ اهدا می‌شود.

سرگذشت دردناک نادیه مورادی که در نوزده سالگی به اسارت و بردگی داعش درآمده بود، به تفصیل در رسانه‌های جهان بازگو شده است. او هم‌اکنون سفیر حسن‌نیت سازمان ملل متحد در زمینه قاچاق انسان است و سال گذشته از سوی دولت عراق به عنوان نامزد جایزه صلح نوبل به کمیته نوبل پیشنهاد شده بود.

طبق اطلاعات سایت رسمی جایزه نوبل، امسال ۳۱۸ نامزد دریافت جایزه صلح وجود دارد که شامل ۲۱۵ فرد حقیقی و ۱۰۳ سازمان می‌شود. طبق قوانین نوبل، اسامی و اطلاعات نامزد‌های نهایی جایزه صلح تا ۵۰سال محرمانه باقی می‌مانند.

اطلاعات بیشتر و لینک‌های مرتبط در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-10-06-nobel-peace.html

✅ @FactNameh

👈بودجه نهاد ریاست جمهوری در سال ۹۵ کمتر از سال ۹۱؟


پایگاه اطلاع‌رسانی دولت اخیرا مدعی شده «بودجه مصرفی نهاد از رقم ۳۸۵ میلیارد تومان در سال ۱۳۹۱ به ۳۷۰ میلیارد تومان در سال ۱۳۹۵ تقلیل داده شد و این در حالی است که براساس روال متعارف، باید به ۶۸۲ میلیارد تومان افزایش می‌یافت».
این گزارش مدعی است «با اعمال نگاه پیشگیرانه در هرزروی منابع و تاکید بر استفاده بهینه از آن و اصلاح روند بودجه مصرفی نهاد، طی دولت یازدهم، سالیانه ۳۱۲ میلیارد تومان صرفه‌جویی شده است.»‌ همچنین در جای دیگری از این گزارش به «تعدیل حدود ۱۴۰۰ نفر نیروی انسانی مازاد» اشاره شده است.

مقایسه ارقام ذکر شده در این گزارش یا اطلاعات موجود یا کلیات و جزئیات قوانین بودجه سالیانه، نشان می‌دهد که آن چه به عنوان کاهش بودجه مصرفی نهاد ریاست ذکر شده درست نیست.

ممکن است میزان مخارج این نهاد در برخی بخش‌ها کمتر شده باشد، اما آن چه مسلم و قطعی به نظرمی‌رسد، کلیت بودجه و هزینه‌های نهاد ریاست جمهوری ۴۷ درصد (حدود ۱۸۰ میلیارد تومان) و بودجه زیرمجموعه نهاد ۴۹درصد افزایش داشته است. این البته کمتر از نرخ تورم است که بر اساس داده‌های محاسبه‌گر هوشمند تورم بانک مرکزی، طی چهار سال ۹۰ درصد بوده است.

با این همه گزارش خبری منتشر شده از گزارش عملکرد معاونت پشتیبانی نهاد ریاست جمهوری، هیچ اشاره‌ای به نرخ تورم ندارد و به صورت صریح و با ذکر اعداد و ارقام از کاهش بودجه مصرفی این نهاد خبر داده است و بدون اشاره به جزییاتِ روشن صرفا ارقامی را ذکر کرده که بدون توضیح فاقد اعتبارند.

بعید نیست اصل گزارش عملکرد متفاوت از آن چیزی باشد که در خبر منتشر شده و آنچه ذکر شده اشتباه رسانه‌ای در فرایند خلاصه‌سازی گزارش باشد. اما فکت‌نامه صرف نظر از اصل گزارش عملکرد که به طور عمومی منتشر نشده، خبر پایگاه اطلاع‌رسانی دولت را به دلیل مغایرت با اسناد معتبر بودجه سالانه دستگاه‌های دولتی، «نادرست» ارزیابی می‌کند.

درستی‌سنجی کامل به همراه لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-10-10-gov-budget.html

👈 شهردار تهران: چهاردهم مهر ۱۲۸۶ روزی است که تهران برای نخستین‌بار به صورت قانونی پایتخت ایران شد.

چهاردهم مهر ۱۳۹۶، محمدعلی نجفی، شهردار تهران در حساب کاربری خود در اینستاگرام نوشت: امروز درست صد و ده سال از روزی [می‌گذرد] که در اولین دوره مجلس، از «تهران» به عنوان دارالخلافه نام برده شد و برای نخستین بار شهر تهران به صورت قانونی به عنوان پایتخت معرفی شد…

اگرچه تاریخ پایتختی تهران به آغاز سلطنت آقامحمدخان قاجار (به روایتی فروردین ۱۱۶۵هجری شمسی) برمی‌گردد و قدمتی بیش از ۲۰۰ سال دارد، اما بازخوانی اسناد تاریخی نشان می‌دهد ۱۱۰ سال پیش در چهاردهم مهر ماه سال ۱۲۸۶، برای نخستین بار پایتختی تهران با درج در اصل چهارم متمم قانون اساسی، رسمیت قانونی پیدا کرد.

این اتفاق نه در مجلس شورای ملی، بلکه در قصر سلطنتی تهران اتفاق افتاد. نمایندگان نخستین دوره مجلس شورای ملی حداقل از ابتدای سال ۱۲۸۶ در گیر و دار تصویب متمم بودند و قطعا چند هفته‌ای پیش از امضای شاه قاجار کار تصویب را از سرگذرانده بودند. در متن مصوب و معتبر متمم قانون هیچگاه از لفظ دارالخلافه استفاده نشده، اما پیش از ۲۹ شعبان ۱۳۲۵ قمری در مذاکرات مجلس و مکاتبات رسمی و قانونی از جمله قانون اساسی ۵۱ ماده‌ای امضا شده توسط مظفرالدین شاه بارها از لفظ دارالخلافه و طهران استفاده شده بود تا بالاخره به اعتبار امضای محمدعلی شاه قاجار، پایتختی تهران از ۱۴ مهر ۱۲۸۶ اعتبار کامل قانونی به خود می‌گیرد.

با این اوصاف فکت‌نامه، اظهارات مطرح شده از سوی شهردار تهران و عضو سابق شورای شهر را درباره سابقه تاریخی و قانونی پایتختی تهران «درست» ارزیابی می‌کند.

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد،لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-10-11-tehran-capital.html

تعداد زیادی از کاربران از ما خواستند ماجرای «اتهام جاسوسی دختر رییس قوه قضاییه» را بررسی کنیم. مقاله مفصل زیر حاصل تحقیقات ما از گفته‌ها و ادعاهای دوطرف ماجراست...
http://telegra.ph/larijani-10-14
✅ @FactNameh

⁉️ سوال‌های متداول درباره #حصر!

میرحسین #موسوی، مهدی #کروبی و زهرا #رهنورد از بهمن ماه سال ۸۹ تاکنون در حصر خانگی به سر می‌برند. در نزدیک به هفت سال گذشته سوال‌های مختلفی درباره حصر، زمان آغاز آن و نهادی که این دستور را صادر کرده، مطرح شده است. با وجود موضع‌گیری‌های مسئولان مختلف کشور درباره حصر، تاکنون کمتر سند رسمی درباره حصر منتشر شده است و مجموعه دانسته‌ها از حصر به سخنانی باز می‌گردد که مسئولان به بهانه‌های مختلف بیان کرده‌اند.

👈 حصر چطور مطرح شد؟
👈 حصر از چه زمانی آغاز شد؟
👈 چه مقامی دستور حصر را داد؟
👈 شورای عالی امنیت ملی چه وظایفی دارد؟
👈 شورای عالی امنیت ملی چه نقشی در حصر دارد؟
👈 موضع #روحانی درباره حصر چیست؟
👈 اختیارات رییس‌جمهوری برای رفع حصر چقدر است؟

در مقاله‌ی زیر تلاش کرده‌ایم به بخشی از سوال‌هاو ابهام‌ها، مختصر و ساده پاسخ دهیم. برای خواندن مقاله به لینک زیر بروید👇
https://factnameh.com/articles/2017-10-19-house-arrest-faq.html
✅ @FactNameh

👈بررسی صحت یک نقل‌قول منتسب به سیدمرتضی آوینی - به همراه توضیحاتی از حسین معززی‌نیا در پاسخ به فکت‌نامه
بیشتر بخوانید:
https://factnameh.com/fact-checks/2017-10-23-avini.html
✅ @FactNameh