فردین علیخواه
9.95K subscribers
193 photos
30 videos
13 files
374 links
▪️نوشته هایی به دور از قلمبه سلمبه گویی دربارۀ زندگی روزمره ایرانی
ارسال نظر مستقیم:
✅ @alikhahfardin

▪️شیوۀ حمایت مالی از فعالیت ها:
از طریق سایت حامی باش:

https://hamibash.com/fardinalikhah
Download Telegram
فرزندان ما چرا باید زبان یاد بگیرند؟

▪️فردین علیخواه|جامعه شناس
✍🏼در چند روز گذشته در رسانه ها دیدم که آقای رئیس جمهور آموزش زبان انگلیسی در مدارس کشور را نقد کرده اند. با شنیدن این نوع نقدها از مقامات محترم، تنها یک سوال در ذهنم شکل می گیرد و آن اینکه به راستی فرزندان ما چرا باید زبان انگلیسی یاد بگیرند؟ آنان چه نیازی به یادگیری زبان دارند؟

آیا ایران با داشتن جذابیت های توریستی درخشان، مقصد سفر توریست های کشورهای مختلف دنیاست تا فرزندان ما جهت ورود به صنعت گردشگری یا ایجاد ارتباط با آنان نیاز به یادگیری زبان انگلیسی داشته باشند؟ به راستی در سال های اخیر صنعت گردشگری کشور دچار چه فلاکتی شده است؟

آیا اقتصاد کشورمان به سمت و سویی در حال حرکت است که وضعیت اقتصادی هموطنان مان سال به سال بهتر شود و آنان علاوه بر سیر و سفر و خرج کردن پول در مراکز تفریحی و گردشگری داخلی، به سایر کشورهای جهان سفر کنند و نیاز به یادگیری زبان انگلیسی داشته باشند؟

آیا وضعیت کشورمان به سمتی پیش می رود که هر سال وضعیت جذب سرمایه گذاری خارجی مثبت و امیدوارکننده شده و ما با دیدن شکوفایی اقتصادی و افزایش تبادلات بین المللی کشورمان دلگرم و امیدوار شویم و فرزندان مان را به یادگیری زبان انگلیسی تشویق کنیم؟

آیا کشورمان همکاری های مختلف علمی، آموزشی و فن آوری مناسب با سایر کشورهای جهان دارد که مدام نمایندگان مختلفی از نهادهای آن کشورها به کشورمان بیایند و نمایندگان مختلفی از کشور ما به آن کشورها بروند و ما در تلویزیون ببینیم و دلگرم شویم و نیاز به آموزش زبان انگلیسی را بیش از پیش احساس کنیم؟

به راستی بر اساس کدام شواهد امیدوار کننده شما آموزش زبان انگلیسی در این کشور را ضروری می دانید؟ فرزندان ما انگلیسی یاد بگیرند تا با ما یا با دوستان شان یا در مقابل آینه با خودشان انگلیسی حرف بزنند؟

نکته ای را فراموش کردم. مهاجرت. بله مهاجرت. شاید تنها دلیلی که این روزها والدین یادگیری زبان انگلیسی توسط فرزندان شان را ضروری می بینند مهاجرت است. این روزها برخی زنان به هر شکلی فرزند خود را در یک کشور خارجی زایمان می کنند تا در شناسنامه اش خاک یک کشور دیگر ثبت شود و یا با این امید فرزندان شان را به کلاس های زبان می فرستند تا روزی آنها را به سویی روانه کنند.
چقدر تلخ است که ساکنان یک کشور فقط با انگیزه رفتن و ترک وطن به سمت زبان انگلیسی بروند.

✅ارسال نظر: @alikhahfardin
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
وقتی کلمه « چزوندن» را در سایت گوگل جستجو می کنیم این گزینه ها پیشنهاد می شود. آیا ایرانیان برای اطلاع از شیوه های چزاندن جاری خود هم به اینترنت متوسل می شوند؟ در ضمن آیا کسانی هستند که شیوه های چزاندن جاری را در اینترنت منتشر کنند و آموزش دهند؟
✅@fardinalikhah
آیا او از لایک نکردن منظوری دارد؟

ما در زندگی واقعی برای انتقال پیام ها و مقصودمان به دیگران از سازوکارهای مختلفی استفاده می کنیم که ارتباط کلامی(مانند حرف زدن) و ارتباط غیرکلامی(مانند زبان بدن) از جمله آنهاست. هر کدام از این نوع ارتباط ها ابزارها و ویژگی های خاص خود را دارند و در زمینه های اجتماعی مختلف به شکل های مختلفی بکار گرفته می شوند. مثلا در دنیای واقعی اگر با کسی رودربایستی داریم ولی می خواهیم به او این منظور را منتقل کنیم که « من دیگر حوصله شنیدن حرفهایت را ندارم» از زبان بدن استفاده می کنیم و ممکن است به عمد خمیازه بکشیم یا به صفحه گوشی مان خیره شویم تا او متوجه منظور ما شود.

با ظهور و گسترش شبکه های اجتماعی، هم ارتباط کلامی و هم ارتباط غیرکلامی همچون زبان بدن باید به زبان شبکه های اجتماعی ترجمه می شد. منظور آنکه، ارتباط بین فردی در دنیای واقعی باید به واسطۀ ابزارها و لوازم موجود در شبکه های اجتماعی انجام می شد و افراد منظورشان را با توجه به علامت ها و نشانه های موجود در این شبکه ها منتقل می کردند. شاید یکی از دلایل رشد ایموجی ها و استیکرهای مختلف، نیاز افراد برای انتقال منظورشان بدونِ، یا در کنار، بکارگیری کلمات است. برای مثال وقتی کلمه « استیکر فحش » را در نوار جستجوی گوگل تایپ می کنیم پیشنهادهای گوگل به شرح زیر است: استیکر فحش ناموسی، استیکر فحش خنده دار، استیکر فحش ترکی، استیکر حرف زشت، استیکر فحش عمه، استیکر فحش دار. فحش عمه جای بسی تأمل دارد. بگذریم.

زبان جاری در شبکه های اجتماعی به تدریج و آرام آرام در حال شکل گیری است. روزانه هزاران استیکر، ایموجی و نشانه بین المللی و حتی به زبان ها و گویش های محلی، و با تصاویر شخصیت های مختلف وارد بازار می شود و هر کاربر برای انتقال منظور خود از آنها استفاده می کند. امکان سوء تفاهم، اختلاف و برداشت های ناصحیح از پیامها نیز بسیار وجود دارد. علاوه بر اینها، به تدریج « زبان مجازی بدن» نیز در شبکه های اجتماعی شکل گرفته است که صرفا مبتنی بر علامت ها و نشانه های ملموس و موجود همچون استیکرها نیست. منظور، رفتارهای اجتماعی مختلفی است که در فضای مجازی بروز می یابد و در معرض تفسیرها و برداشت های مختلف قرار می گیرد. برای مثال، لایک کردن یک عکس ممکن است معنای مشخصی داشته باشد. اینکه من عکس را پسندیدم. ولی آیا لایک نکردن عکس هم معنای مشخصی دارد؟ آیا ما نام افرادی را که لایک نمی کنند را به حافظه مان می سپاریم و مقابله به مثل می کنیم؟ سین(دیده) شدن پیام ما توسط گیرنده معنای مشخصی دارد. یعنی او پیام ما را دیده است. ولی آیا پاسخ ندادن فوری او به پیام هم معنای مشخصی دارد و فورا باید درباره این رفتار قضاوت کرد؟ ما با یکی از اعضای فامیل یا دوستان رفت و آمد نداریم. یک عضو دیگر فامیل یا دوستان مدام عکس هایی از مهمانی هایی در اینستاگرام منتشر می کند که او حضور دارد و با لبخند به دوربین نگاه می کند. آیا این عضو فامیل با انتشار این عکس ها می خواهد به ما چیزی بگوید و منظوری دارد؟

فضای مجازی ارتباط کلامی و ارتباط غیرکلامی خاص خود را دارد. هنوز این فضا عرصه آزمایش و خطاست و شکل گیری توافقی همگانی در خصوص زبان و معانی نشانه های آن نیازمند سپری شدن زمان است. به همین دلیل صراحت و رک گویی، پرسش و بیان منظور، پرهیز از تفاسیر شتابزده از پیام و در نهایت مدارای اجتماعی از جمله مواردی است که شاید به کاهش تضادها کمک کند.
▪️▪️نویسنده: فردین علیخواه|جامعه شناس

✅کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
کتاب خواندند و توسعه یافته شدند؟

|فردین علیخواه|جامعه شناس|
شاید شما هم به تکرار، با جمله هایی مواجه شده باشید که با «ملتی که کتاب نخواند....» آغاز می شوند و در ادامه هر نوع عقب ماندگی، فرومایگی و توسعه نیافتگی به نخواندن کتاب ربط داده می شود. در این نوع جمله ها در یک طرف یک ایکس بزرگ به نام کتاب قرار دارد که در واقع معجزه می کند و در طرف دیگر هم چند ایگرگ، که در ظاهر همه آنها از عواقب کتاب نخواندن و به بیان بهتر قهر یک ملت با کتاب است. آیا واقعا اینگونه است؟ آیا به راستی اگر ملتی کتاب بخواند همه مشکلات ریز و درشتش حل خواهد شد؟ آیا مسیر ساده ای بین خواندن کتاب و حل مشکلات رفتاری در زندگی روزمره و مشکلات ساختاری بزرگ تر در جامعه وجود دارد؟ اگر من در اینجا بگویم کسانی که کتاب می خوانند در مقایسه با کسانی که کمتر کتاب می خوانند و یا اصلا کتاب نمی خوانند مشکلات رفتاری کمتری دارند شما موافق خواهید بود؟ اساسا آیا بی شعوری آدمها با کتابنخوانی ارتباط معناداری دارد؟ بدون شک پاسخ قطعی به این سوالات نیازمند تحقیقات علمی است و جواب آماده ای برای آنها وجود ندارد ولی حداقل طبق تجارب روزمره نمی توانم در پاسخ به این پرسش ها بگویم بله قطعا!

بیایید پرسش را در سطحی کلان تر طرح کنیم. آیا به نظر شما برای مثال توسعه در کشوری مانند ژاپن با کتابخوانی آغاز شد؟ یعنی ژاپنی ها ابتدا میلیون ها جلد کتاب تولید کردند و بعد مردم ژاپن خواندن کتابها را آغاز کردند و پس از مدتی توسعه یافته شدند؟ به نظر این پرسش مهم است. توسعه یافتگی وضعیتی نیست که صرفا با رشد آگاهی عمومی تحقق یابد. توسعه یافتگی مرهون همکاری بخش های مختلف جامعه و به عبارتی همکاری های بینِ بخشی و گسترش روابط بین المللی، تولید یا وارد کردن دانش و البته گسترش آگاهی های عمومی است. به علاوه باید توجه داشت که مورد اخیر، یعنی رشد آگاهی های عمومی نیز صرفا با خواندن کتاب رخ نمی دهد. در واقع ابزارهای ارتباطی مختلفی می توانند به رشد آگاهی های عمومی و گسترش افق دید مردم کمک کنند که تنها یکی از آنها کتاب است. همین پرسش را درباره کشور آلمان نیز می توان طرح کرد. آیا پیشرفت کشور آلمان پس از جنگ جهانی دوم مرهون مطالعه کتاب توسط آلمانی ها بود؟ کتاب خواندند و توسعه یافته شدند؟ بیایید پرسش مان را کمی به زمان های عقب تر سوق دهیم. آیا یکی از دلایل رشد فاشیسم در قبل از جنگ جهانی دوم در آلمان و به قدرت رسیدن هیتلر و تحمیل آن همه ویرانی به جامعه بین المللی به آن دلیل بود که مردم آلمان کتاب نمی خواندند؟ و آیا در صورتی که آلمانی ها کتاب می خواندند فاشیسم در آلمان رشد نمی کرد؟ بدون تردید نمی توان گفت که مردم آلمان در دوران هیتلر کتاب خوان نبودند و اگر کتاب می خواندند هیتلر به قدرت نمی رسید. مهم آن است که در آن دوران آلمانی ها چه کتابی می خواندند.

پرسش اخیر بیانگر نکته ای دیگر است. علاوه بر خواندن یا نخواندن کتاب، ظاهرا پرسش مهم دیگر، چه کتاب هایی خواندن است. گاهی اوقات علاوه بر قفسه کتاب های مورد علاقه تان، در سایر قفسه های کتابفروشی های شهر هم گشتی بزنید. کتاب هایی در مقابل چشمانتان قرار می گیرند که حتی عنوان شان شما را صدها سال به عقب پرتاب می کند و وقتی آنها را در دست می گیرید با تعجب متوجه می شوید که دهها بار در تیراژهای بالا چاپ شده اند و خواننده هم دارند. این گروه از مردم هم کتاب می خوانند ولی چه کتابی؟ این نکته را به این دلیل می گویم که نشان دهم موضوع کتابخوانی پیچیدگی های خاص خود را دارد و کتاب همچون قرص معجزه گری نیست که پس از خوردن آن تبدیل به انسان هایی متمدن شویم. نتیجه کتاب خواندن هم می تواند جهالت باشد.

امیدوارم این پرسش های مرا به منزلۀ مخالفت با کتاب خواندن یا کم شماری اهمیت کتابخوانی تلقی نکنید. هنوز هم تنها زمانی هیجان زده می شوم که سطری درخشان در کتابی می یابم. هنوز هم «یافتم یافتم هایم» تنها با خواندن کتاب و مواجهه با سطری اثرگذار رخ می دهد. ولی واقعیت آن است که من معتقد نیستم ملتی که کتاب بخواند همه مشکلاتش حل خواهد شد. خلاصه کردن توسعه یافتگی در کتاب را کمی ساده انگارانه می دانم. از کتاب نباید بیشتر از توانش انتظار داشت. جامعه پیچیدگی های خاص خود را دارد. آگاه شدن افراد تنها به ترمیم بخشی از امور کمک می کند و نه همه آنها. شاید خواندن یک کتاب خوب گاهی اوقات حالمان را خوب کند ولی خوب شدن حال جامعه به هزار اما و اگر بستگی دارد.

نکته پایانی. کتاب خواندن برای لایه هایی از جامعه (نظیر استادان، پزشکان، سیاستمداران و غیره) نه تفنن، بلکه ضرورت است. پرسش آن است که این لایه ها چقدر کتاب می خوانند و چه کتابهایی می خوانند؟ اساسا کتاب می خوانند؟

✅ارسال نظر: @alikhahfardin
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
مجلس ترحیم دیگری باید؟

در سال های اخیر به تدریج برخی از خانواده ها ترجیح می دهند تا برگزاری مجلس ترحیم برای عزیزان خود را نه در سالن های مساجد شهر بلکه در سالن های پذیرایی بخش خصوصی برگزار کنند. واقعیت آن است که سبک زندگی، سلایق، افکار و جهان بینی بخشی از جامعه ایرانی دچار تغییراتی شده است که ظاهرا نهادهای رسمی کشور یا نمی خواهند و یا نمی توانند با آن همراهی کنند و همین امر باعث می شود تا شاهد تفاوت و جدایی در شیوه انجام کارها در بین بخشی از مردم و نهادهای رسمی باشیم. منظور همان شکاف معروف رسمی/ غیررسمی در جامعه ایرانی است. از این لحاظ شاید تفاوتی بین عروسی و عزا وجود نداشته باشد. برای برگزاری جشن عروسی به شیوه مرسوم در جامعه ایرانی نیز گروههایی از مردم با پرداخت هزینه بیشتر، به ناچار باید به سالن های عروسی خارج از شهر پناه ببرند تا بتوانند موسیقی زنده داشته باشند و با اقوام و نزدیکان خود پایکوبی کنند.

سالن های خاص مجالس ترحیم مساجد یک ضعف عمده دارند، اینکه همه چیز از قبل برنامه ریزی شده است و به شکل کلیشه ای خود پیش می رود. فرقی نمی کند جامعه ایرانی چه تغییراتی کرده باشد. فرقی نمی کند سلیقه نسل های جوان دچار چه تحولاتی شده باشد، فرقی نمی کند مخاطبان و شرکت کنندگان در مجلس از کدام اقشار باشند. چند دهه است که همان حرف ها، همان اشعار، همان روضه ها و همان جمله ها در این مجالس بیان می شود. به جرأت می توانم بگویم که در این مجالس به ندرت کسی به صحبت های بزرگواران گوش می دهد. گویی مهم فقط حضور و عرض تسلیت به خانواده متوفی است. این وضعیت باعث شده است تا این مجالس تبدیل به کسل کننده ترین مجالس شوند به گونه ای که حتی حوصله سالمندان نیز از حضور در آن سر رود.

تفکیک جنسیتی یکی دیگر از مشکلات جدی سالن های مجالس ترحیم مساجد است. امروزه با توجه به حضور و مشارکت زنان در عرصه های مختلف جامعه، بسیاری از کسانی که در این مجالس شرکت می کنند نه از اقوام بلکه همکاران، دوستان و همکلاسی های جنس مخالف اعضای خانواده متوفی هستند ولی نکته آن است که آنان امکان تسلیت حضوری ندارند و اگر بخواهند حضوری تسلیت بگویند باید تا پایان مجلس صبر کنند تا در بیرون از سالن به سوگوار تسلیت بگویند.

فعلا برگزاری مجلس ترحیم در سالن های بخش خصوصی متعلق به اقشار تحصیل کرده، فرهنگی و متفاوت جامعه است ولی پیش بینی می شود که در صورت عدم تغییر جدی در شیوه اجرای مجالس ترحیم در مساجد، استقبال از این شیوه های جدید افزایش یابد. ویژگی بارز شیوه جدید برگزاری مجالس ترجیم در سالن های بخش خصوصی، عدم تفکیک جنسیتی و حضور محترم و مودبانه همکاران، دوستان و آشنایان متوفی در کنار همدیگر است. همچنین ذکر خاطرات شیرین و حتی طنزآمیز در خصوص متوفی(به جای ذکر مصیبت)، بیان نقاط مثبت شخصیتی متوفی توسط دوستان و همکاران و همکلاسی ها، در مواردی پخش موسیقی مورد علاقه یا خواندن صفحاتی از کتاب های مورد علاقه متوفی، نواختن ملودی های غمگین با سازهای سنتی، خواندن اشعاری از حافظ و مولانا از جمله برنامه هایی است که شاید بتوان گفت سالن های بخش خصوصی را از کسالت حاکم بر سالن های مساجد دور می کند.

سبک زندگی، سلایق، جهان بینی ها و افکار در جامعه ایرانی در حال تحول است. درک این نکته چندان دشوار نیست.

▪️▪️نویسنده: فردین علیخواه|جامعه شناس|

🔺🔺کانال نویسنده: @fardinalikhah
🔺🔺ارسال نظر: @alikhahfardin
ملتِ « ازخودبیزار»

یوای از کشور چین به کانادا آمده است. شغل او کمک به خانواده‌های مهاجر برای ادغام یا آشنایی بیشتر با جامعه کاناداست. جمله‌ای می‌گوید که ازنظر جامعه‌شناختی قابل‌تأمل است: « من تاکنون با خانواده‌های ایرانی زیادی ارتباط داشته‌ام. گاهی اوقات آنچه می‌بینم برایم تعجب‌برانگیز است. برخی از خانواده‌های ایرانی شاید تنها ملیتی در کانادا هستند که از فرزندانشان پنهان می‌کنند که از ایران آمده‌اند. آنان به فرزندان خود می‌گویند که ما کانادایی هستیم».

سارا دختر ایرانی دیگری است که در انگلیس تحصیل می‌کند. او در دانشگاه به همکلاسی‌هایش گفته است که لبنانی دورگه است! می‌گوید «تا شهروندی انگلیس را نگیرم هیچ علاقه‌ای ندارم که آشکار کنم ایرانی‌ام. بعد از گرفتن شهروندی انگلیس هم نخواهم گفت که ایرانی‌ام. می‌گویم انگلیسی هستم و آن زمان واقعاً هم انگلیسی هستم». فرزاد جوان ایرانی دیگری است که در همه جمع‌های دوستانه خودش را ایرانی دورگه (امریکایی-ایرانی) معرفی می‌کند و این در حالی است که دو سال قبل از ایران به آلمان آمده است. می‌گوید« وقتی از بیان اینکه ایرانی‌ام حس بدی به من دست می‌دهد چرا بگویم ایرانی‌ام».

نمونه‌های بسیاری می‌توان ذکر کرد از ایرانیانی که مهاجرت کرده‌اند و هیچ علاقه‌ای ندارند تا خود را ایرانی معرفی کنند. آنان ایرانی بودن را فی‌نفسه مایه تحقیر خود می‌دانند و ازنظر آنان هیچ ویژگی مثبتی در جغرافیایی به نام ایران به چشم نمی‌خورد تا آنان در مقابل دیگران عرضه کنند. برخی از آنان می‌گویند که تحمل نگاه همراه با ترحم خارجی‌ها نسبت به خودمان را نداریم، این تصور که اینان به ما پناه آورده‌اند و باید با آنان مهربان بود. ترک ایران به این گروه از ایرانیان بیشتر احساس غرور می‌دهد تا اینکه بگویند روزگاری در ایران زندگی کرده‌اند.

گریز از هویت در نسل‌های اخیرتر یعنی نسلی که هم‌اکنون بین بیست تا چهل سالگی قرار دارد شدیدتر است. نسل‌های قبل‌تر یا با تکیه‌بر دوران قبل از انقلاب 57، یا با تکیه‌بر دوران قبل از اسلام و به‌ویژه ایران باستان، و یا با تکیه‌بر فرهنگ و ادب ایران نظیر شاهنامه، حافظ، عمر خیام و سعدی در کشورهای میزبان به خود می‌بالید و اعتماد به نفس داشت. حقیقی یا کاذب بودن این اعتماد به نفس مسئله این نوشته نیست. نسل‌های جدیدتر اما، که کمتر تاریخ خوانده‌اند و آنچه در کتاب‌های درسی تاریخی هم خوانده‌اند مملو از سوگیری‌های ایدئولوژیک نهادهای رسمی بوده است علاقه چندانی به گذشته ندارند.

این نسل عمدتاً در لحظه زندگی می‌کند و زمان حال برایش مهم‌تر از گذشته و آینده است. آنچه دست‌به‌نقد است برایش مهم‌تراز آن چیزی است که روزگاری در گذشته‌ای دور وجود داشته است. البته باید گفت که نخواندن تاریخ تنها دلیل کتمان هویت در این گروه از ایرانیان نیست. قبلاً در نوشته‌های دیگری گفته‌ام که شاید بی‌اساس نباشد که بگوییم بخش قابل‌توجهی از مهاجران ایرانی و به‌ویژه نسل‌های جوان‌تر، عموماً با حسی از تنفر از وضع موجود ایران، کشور خود را ترک می‌کنند. آنان گویی ازجامعه‌ای در حال نابودی، خود را نجات می‌دهند. هرچند ممکن است که این حس تنفر باگذشت زمان کاهش یابد ولی ترک ایران با تنفر پیامدهای خاص خود را به همراه خواهد داشت که یکی از آنها کتمان ایرانی بودن است. اینان نمی‌گویند که ایرانی‌اند بلکه معمولاً لو می‌رود که ایرانی‌اند! نکته جالب آنکه برخی از آنان به احزاب راست اروپایی می‌پیوندند و حامی سیاست‌های ضدمهاجرتی این احزاب به‌ویژه علیه پناه‌جویان خاورمیانه‌ای و مسلمان می‌شوند.

نمی‌خواهم این نوشته را احساسی تمام کنم. بیشتر سعی کردم تا طرح مسئله ای درباره بخشی از ایرانیان مهاجر داشته باشم. درباره این دسته از ایرانیانی که توصیف کردم قضاوتی نمی‌کنم. روشن است که شکل‌گیری احساس و نگرش منفی آنان نسبت به کشورشان ریشه‌های اجتماعی مختلفی دارد که وقتی به آنها توجه کنیم شاید به‌طور صد درصد نتوانیم آنها را مقصربداینم یا سرزنششان کنیم که کمترین آن ارزش پاسپورت ایرانی در جهان است. ولی یکی از ریشه‌های شکل‌گیری این احساس را شبکه‌های اجتماعی می‌دانم. وقتی مطالب و نوشته‌های شبکه‌های اجتماعی درباره ایران و ایرانی را بررسی می‌کنم عمدتاً نتیجه اولیه آنرا چیزی جز یأس و ناامیدی کامل از ایرانی بودن و شکل‌گیری تدریجی «از خود بیزاری» نمی‌بینم. «ملت از خود بیزار» مهم‌ترین ویژگی ما در شبکه‌های اجتماعی است. با بررسی شبکه‌های اجتماعی، خودمان را مانند موجود زنده‌ای می‌بینم که با نفرت هر روز تکه‌ای از بدنش را با دندان جدا می‌کند و قورت می‌دهد تا جایی که جسم اش کوچک‌تر و کوچک‌تر ‌شود و روزی خود را نیست و نابود کند.

❎نویسنده: فردین علیخواه|جامعه شناس|
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
yon.ir/nKiK8
✔توضیح: مطلب زیر قبلا هم یکبار منتشر شده است. در کل مطالبی را که فکر می کنم مهم اند ممکن است بیش از یکبار در کانال قرار دهم.
یک ثانیه از لذت فوری تا ملال فوری

✍️قطعاً برای شما هم پیش‌آمده است که در پیاده‌روهای شهر و به‌ویژه در مقابل اسباب‌بازی‌فروشی‌ها و یا سوپرمارکت‌ها کودکانی را دیده باشید که جیغ می‌زنند؛ پایشان را بر زمین می‌کوبند و از والدین می‌خواهند که چیزی را برایشان بخرند. آنان با شنیدن هر « گفتم نهِ » پدر یا مادر؛ مشتی محکم بر ران او می‌کوبند و به جیغ‌وداد خود ادامه می‌دهند تا بلکه به هدف برسند! والدین در این شرایط هر نوع توجیهی را که به ذهنشان خطور کند برای کوتاه آمدن کودک بکار می‌گیرند. ولی کمتر پیش می‌آید که این توجیهات اثرگذار شود. این کودکان در لحظه به دنبال لذت از آن شی یا خوراکی هستند. بسا اینکه نیم ساعت بعد دل‌زده شوند و بدون هیچ حسی؛ آن خوراکی یا اسباب‌بازی را به گوشه‌ای پرتاب کنند. من از کودکان عذر می‌خواهم که برای انتقال منظورم آن‌ها را سوژه این نوشته کرده ام چون گویا این ویژگی دیگر فقط متعلق به کودکان نیست.

برخی از اندیشمندان مطالعات فرهنگی، ویژگی زندگی امروز را « لذت فوری» instant gratification یا به تعبیر دیگری، «ارضاء آنی خواسته ها» می‌دانند. این مفهوم به کم‌تحملی و بی‌صبری افراد برای دستیابی به لذت اشاره دارد و بیانگر آن است که در زندگی امروز به تأخیر انداختن لذت امری ناموجه شده است، به‌گونه‌ای که افراد تمایل دارند تا دقیقاً مانند آن کودکی که در ابتدای این مطلب مثال زدم لذت‌هایی را که طالب آن هستند در لحظه تجربه کنند. جمله « من همین الآن اونو می خوام» به بهترین شکل بیانگر معنی لذت فوری است. گویا ما دیگر نمی‌خواهیم و نمی‌توانیم برآورده شدن خواسته هایمان را به آینده موکول کنیم و یا به تعویق اندازیم. گسترش چای کیسه ای فوری، قهوه فوری، خداحافظی با طبخ غذا و خرید غذای آماده، دوستی های فوری و به دنبال آن صدای جیر جیر تختخواب، بیانگر آن هستند که تحمل و صبوری برای دستیابی به لذت کاهش یافته است.

لذت فوری، در مقابل «لذت پس از صبوری» قرار دارد. منظور آن است که دستیابی به لذت نیازمند تحمل سختی‌هایی است. تجربه لذتِ نویسنده شدن، تجربه لذتِ مشهور شدن، تجربه لذتِ معلم شدن، تجربه لذتِ ثروتمند شدن، تجربه لذتِ مادر شدن، تجربه لذتِ شاعر شدن، تجربه لذتِ عارف شدن، تجربه لذتِ فوتبالیست شدن، تجربه لذتِ رانندگی با یک ماشین مدرن از آن جمله‌اند. درواقع این لذت‌ها، در لحظه و فوری به دست نمی‌آیند و مرهون تحمل قدری رنج و صبوری‌اند. بین آرزو، و لذت بردن از تحقق آن آرزو پلی به نام رنج و صبوری قرار دارد.

هرچند لذت فوری ویژگی زندگی امروز بشر تلقی شده است ولی به نظر می‌رسد که تعجیل برای رسیدن به لذت‌های زندگی و برآورده شدن فوری خواسته‌ها به شکل پررنگی به یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جامعه ایرانی بدل شده است. شاید در اطرافمان کم نیستند افرادی که در طول یک سال به دنبال دوازده هنر یا حرفه رفته‌اند و به‌محض آنکه دریافته‌اند که این هنر یا حرفه نیازمند طی مسیری سخت و زمانی طولانی است آن را رها کرده‌اند. ولی این همه ماجرا نیست. این روزها یافتن شاعر فوری، ترانه‌سرای فوری، عکاس فوری، سلبریتی فوری، ثروتمند فوری، مکانیک فوری، نقاش فوری، نویسنده فوری، معلم فوری، راننده فوری، دانشجوی فوری و ورزشکار فوری چندان دشوار نیست. امروزه افراد به‌سختی قبول می‌کنند که برای مثال اگر می‌خواهند یک عکاس حرفه‌ای شوند باید مدتها در نیمه‌های شب از خواب شیرینشان صرف‌نظر کنند و به انتظار طلوع خورشید بنشینند تا درنهایت عکسی حرفه‌ای از طلوع خورشید بگیرند. و یا به‌دشواری می‌پذیرند که ممکن است برای نوشتن یک رمان ده سال و شاید هم بیشتر زمان صرف کنند.

گسترش لذت فوری، پیامدهای اجتماعی خاص خودش را نیز خواهد داشت. «سطحی شدن امور» یکی از آن‌هاست. شاید به همین دلیل است که این روزها مدام به دنبال آدم‌های اصیل، و نه فوری، می‌گردیم. شاید به همین دلیل است که این روزها با شنیدن هرفردی که اسمی در کرده است، بلافاصله نام او را در اینترنت جستجو می‌کنیم تا دریابیم که جزو « فوری‌هاست» یا صبوری و رنج متحمل شده است.

سخن پایانی: برخی از اندیشمندان معتقدند که در مقابل لذت فوری، َملال فوری هم وجود دارد. در کنار لذت فوری، یکی از ویژگی‌های انسان امروز دل‌زدگی یا َملال فوری است. انسان امروز زود از لذت‌هایش خسته می‌شود. زود به دنبال لذتی دیگر می‌دود، بله می‌دود!. لذت و ملال فوری، توصیف زندگی انسان امروزی است.
▪️نوشته: فردین علیخواه| جامعه شناس

✅ارسال نظر: @alikhahfardin
✅کانال: @fardinalikhah
............................
yon.ir/t5aVo
از سلبریتی ساختن تا سلبریتی شدن

✍🏼تا قبل از گسترش اینترنت و به طور خاص شبکه های اجتماعی، مشهور شدن تا اندازه زیادی به رسانه های جمعی مانند سینما و تلویزیون وابسته بود. این کمپانی ها بودند که باید تصمیم می گرفتند روی چه کسی سرمایه گذاری کرده و او را تبدیل به سلبریتی کنند. فرد تا حمایت و نظر مثبت کمپانی ها را جلب نمی کرد نمی توانست چهره ای مشهور شود. به همین دلیل برخی در قرن بیستم تلویزیون را کارخانه ساخت سلبریتی نامیدند. کم نبودند افرادی که برای حضور کوتاهی در سینما و تلویزیون، ماهها و سالها در پیاده روهای لس آنجلس و حوالی کمپانی های فیلم سازی بزرگ پرسه می زدند.

اولین بار در تلویزیون، برنامه های معروف به واقع نما یا رئالیتی تی. وی. قواعد را کمی تغییر دادند. آدم های معمولی جامعه می توانستند در این برنامه ها که عمدتا سرگرمی، مسابقه یا گفتگومحور بودند شرکت کنند، دیگران آنها را ببینند و به تدریج تبدیل به چهره های مشهور شوند. برنامه هایی مانند « جنی جونز شو» ، « جری اسپرینگر شو» و « بیگ بورادر» در سال های دهه 1990 از آن جمله اند. برخی از شرکت کنندگان در این برنامه ها تبدیل به چهره های مشهوری شدند. با این وجود مشهور شدن این چهره ها نیازمند واسطه گری و حضور کمپانی های بزرگ و چهره های مشهور دیگر بود. امکانات، تجهیزات و فرصت را آنان باید در اختیار این افراد معمولی جامعه قرار می دادند.

با گسترش شبکه های اجتماعی و به ویژه یوتویوب و اینستاگرام، افراد معمولی جامعه دیگر نیازی به شبکه های تلویزیونی ندارند. آنان در واقع ارتش یکنفره هستند. آنچه فرد نیاز دارد داشتن یک موبایل مناسب و اتصال به اینترنت است. در خانه یا اتاق از خودش فیلم می گیرد و از طریق شبکه های اجتماعی منتشر می کند. «الانا لای» یا «ناتانت شوآنت» در امریکا، «قندیل بلوچ» در پاکستان(که متأسفانه توسط برادرش به قتل رسید)، و یا «لی جونگ بیوم» در کره دیگر نیاز به تلویزیون های کشورشان ندارند. همه آنان صرفا با تکیه بر یوتویوب و یا انستاگرام تبدیل به ستاره های یوتویوب یا اینستاگرام شدند. نکته قابل تأمل آنکه پس از شهرت، این رسانه های جمعی مانند تلویزیون هستند که به سراغ آنان آمده اند و برای شرکت در برنامه ها یا اجرای برنامه به آنان پیشنهادهای بسیار خوب داده اند. به همین دلیل امروزه می توان از اینستاگرام، فیسبوک یا یوتویوب به عنوان تسهیل کننده های سلبریتی شدن و نه کارخانه های ساخت سلبریتی نام برد. استفاده از این شبکه های اجتماعی قابلیت و فرصت دیده شدن افراد معمولی را تا اندازه زیادی بالا برده است.

برخی از محققان از اصطلاحاتی مانند « سلبریتی ساختن» و « سلبریتی شدن» صحبت می کنند. سلبریتی ساختن مجموعه اقدامات و فعالیت هایی بود که کمپانی ها برای مشهور شدن یک فرد انجام می دادند ولی سلبریتی شدن مجموعه کارهایی است که خود فرد برای کسب شهرت از طریق شبکه های اجتماعی انجام می دهد.

با این مقدمه باید گفت که برنامه هایی مانند «عصر جدید» آخرین تلاش های تلویزیون به عنوان یک ابزار قدیمی برای سلبریتی ساختن است.
▪️▪️نوشته: فردین علیخواه|جامعه شناس

✅آدرس کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
▪️لطفا این صفحه را بخوانید. صفحه ای از کتاب جامعه شناسی، پایه یازدهم رشته ادبیات و علوم انسانی دبیرستان است. من با کلیات آنچه در این صفحه نوشته شده است کاری ندارم و هر کس می تواند قضاوت خودش را از آن داشته باشد. ولی چگونه باید پذیرفت که « انقلاب اسلامی در ایران در شکل گیری و یا گسترش اندیشه های پسامدرن» نقش داشته است؟ انقلاب اسلامی و پست مدرنیسم؟ جالب آنکه هیچ منبعی هم برای این ادعا ذکر نشده است. در ضمن ای کاش مؤلفان محترم وقت می کردند و بین کلمات به شکل مناسبی از ویرگول استفاده می کردند تا دانش آموزان گیج نشوند.

▪️معمولا دانشجویان قدیمی ام که در دبیرستان ها معلم جامعه شناسی شده اند از این کتاب ها عکس می گیرند و برایم می فرستند و فقط یک سوال از من می پرسند: واقعا ما چطور باید این کتاب ها را که نام جامعه شناسی را هم یدک می کشند درس بدهیم؟ به عنوان معلمانی که باید این کتابها را درس بدهند می پرسند که آیا چنین متونی مشوق تفکر انتقادی است که معمولا از کتب جامعه شناسی انتظار می رود؟
به راستی این روزها چند درصد معلمان با محتوای کتب مختلف علوم انسانی موافق و با رضایت کامل آنها را تدریس می کنند؟
@fardinalikhah
همه با هم سیییییب

▪️فردین علیخواه|جامعه شناس
آیا شما هم قبل از عکس گرفتن از دیگران، از آنها می خواهید که همه با هم بگویند سییییب؟ ظاهرا این روزها اگر کسی در عکسی لبخند نزند کمی عجیب به نظر می آید مگر آنکه از پیش آنرا به عنوان ژست انتخاب کرده باشد. ولی همیشه اینطور نبوده است. اگر در خانه آلبومی داشته باشیم و آنرا از آخر به اول ورق بزنیم و به صورت اقوام و نزدیکانمان نگاه کنیم متوجه نکتۀ ملموسی در عکس ها می شویم، اینکه هر چه به سمت زمان های دورتر و قدیم تر می رویم به ندرت در عکس ها لبخند می بینیم. نه تنها در عکس های کودکان که انتظار می رود خندان باشند بلکه نکته جالب آن است که حتی عروس ها و دامادها هم درعکس های عروسی بسیار جدی اند و صورت شان سرد است. این موضوع تنها شامل عکس های ایرانیان نیست. برخی تحقیقات نشان می دهد که در کشورهای اروپایی نیز لبخند زدن در عکس به تدریج در سال های دهه 1920 و 1930 دیده می شود. برخی از محققان تلاش کرده اند تا برای این موضوع پاسخی پیدا کنند. در این زمینه معمولا هم به عوامل اجتماعی و فرهنگی و هم به ویژگی های خود ابزار یعنی دوربین عکاسی اشاره می شود. به راستی دلیل لبخند نزدن در مقابل دوربین ها چه بوده است؟

مانند همه ابزارها، در قدیم دوربین وسیله ای عمومی و در دسترس همگان نبود. عکس در متن، در جریان زندگی روزمره، و در لحظه گرفته نمی شد. افراد برای روزِ عکس گرفتن برنامه ریزی می کردند. آنان لباس های رسمی می پوشیدند. هنوز هم خیلی از سالمندان به هنگام عکس گرفتن لباس های مهمانی شان را می پوشند و بعید می دانم که در آلبوم هایمان عکسی از پدربزرگ و مادربزرگ هایمان با پیژامه راحتی داشته باشیم. دوربین کم و برای خودش شکوه و جلالی داشت. عکاس هم همینطور. جدید بودن، ابهام و ناشناختگی، نوعی هراس از تکنولوژی یا تکنو- فوبیا ایجاد می کرد. به این معنا که بهت و حیرت آدم ها در مقابل دوربین به عنوان وسیله ای جدید و عجیب نمایان می شد و بدون آنکه خودشان بخواهند در مقابل دوربین گونه هایشان به لرزه می افتاد. در بعضی از عکس های قدیمی چنین فوبیایی را می توان به وضوح در چهره ها دید. در برخی از نگاهها نوعی حیرت مرموز نسبت به دوربین دیده می شود. هم اکنون بعضی ها در مقابل دوربین های بزرگ فیلمبرداری چنین می شوند.

نکته دیگر آنکه آتلیه ها مکان هایی رسمی تلقی می شدند که غریبه ای به نام عکاس هم در آنجا حضور داشت. لبخند زدن در مقابل یک فرد غریبه آن هم در یک مکان نسبتا عمومی مانند عکاسی از نظر اجتماعی چندان پذیرفته نبود. باید توجه داشت که در سال های دورتر، لبخند زدن و خندیدن در فضاهای عمومی نوعی رفتار نابهنجار تلقی می شد. این رفتار برای زنان به مراتب ناپسندتر بود. خندیدن، رفتاری سطحی، و در موقعیت های رسمی غیرمؤدبانه تلقی می شد. به قولی، زن که اصلا نمی خندد و مرد هم بدون دلیل نمی خندد! خندۀ بی دلیل نشانه دیوانگی محسوب می شد و خندیدن در مقابل دوربین از مصداق های همان خنده بی دلیل بود. آدم ها می دانستند که این عکس ماندگار است و دوست نداشتند که عکسی از آنها بماند که در آن «مانند دیوانگان در حال خنده باشند!»

برخی معتقدند که اولین دوربین ها در مقایسه با امروز وقت بیشتری برای عمل لازم داشتند. مسأله فقط فشار دادن یک دگمه کوچک و پس از چندثانیه صدای شات دوربین نبود. از طرف دیگر حفظ خنده یا لبخند به مدتی طولانی در مقابل دوربین هم کاری دشوار بود. حتی امروزه هم در عکس های دسته جمعی مان عکاس از ما می خواهد که به شکل کشیده ای بگوییم سییییییییب! در واقع تظاهر به خندیدن کاری دشوار است و گونه ها را به درد می آورد. در نتیجه در بسیاری از این عکس ها خنده دیده نمی شود.

برخی از محققان به تأثیر سنت نقاشی بر عکاسی نیز اشاره کرده اند. اینکه آنچه در مقابل دوربین می بینیم تأثیر نقاشی پرتره بر فن عکاسی است. از نقاش به عکاس رسیده ایم ولی فیگورها به همان شکلِ حینِ نقاشی از صورت باقی مانده است. معمولا در نقاشی ها افراد لبخند نمی زدند و با صورتی سرد به نقاش خیره می شدند.

✅ارسال نظر: @alikhahfardin
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
🔺🔺آنچه در ادامه می آید نقد فرهنگ سازی فوری است. بیایید یک بار این سوال را از خودمان بپرسیم که به راستی ماندگاری آثار فرهنگ سازی فوری چقدر است؟

حتما در رسانه های جمعی خواندید که چند ماه قبل به ناگاه چند نفر از شاخ های اینستاگرام محجبه شدند. آنان در جمله هایی که نسبتا شبیه به هم بود دیگران را نیز به حجاب دعوت کردند. رسانه های رسمی کشورمان این پرسش را طرح کردند که چگونه است که چند نفر از شاخ های اینستاگرام در یک روز به این نتیجه می رسند که باید مسیر زندگی شان را به کلی تغییر دهند.

ساقی یکی از آن شاخ های اینستاگرام بود. در ادامه سه کلیپ از ایشان را که البته خودشان منتشر کرده اند با شما به اشتراک می گذارم. توضیحی نمی دهم. هدف، نه نقد رفتار ایشان بلکه تنها نقدی است به فرهنگ سازی فوری.
امیدوارم دوستانی که مدافع فرهنگ سازی فوری هستند حرف های ما جامعه شناسانی را که کشورمان را دوست داریم و مشفقانه نظرمان را طرح می کنیم گوش دهند. دوستان خوبم. این راه، راه مناسبی برای اشاعه فرهنگی نیست.
👇🏽👇🏽👇🏽
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ساقی قبل از آنچه خودش آنرا تلنگر یا تصمیم بزرگ زندگی اش نامیده است
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ساقی وقتی که تصمیم می گیرد مسیر زندگی اش را تغییر دهد و محجبه شود
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ساقی، تنها مدت کمی پس از آن تصمیم بزرگ در زندگی اش و تشویق دیگران به حجاب
توضیح: مطلب زیر قبلا هم در کانال قرار گرفته است.👇🏽👇🏽👇🏽
🔺توجه: این مطلب مخصوص گروه سنی بزرگسال است🔺

از سرکوب های خودمانی تا خیانت های خودمانی

▪️دکتر فردین علیخواه/ جامعه‌شناس
او مردی متأهل است. چند سالی می‌شود که ازدواج کرده است. دریکی دو سال گذشته روابط جنسی فراهمسری را آغاز کرده است. با همسرش ارتباط جنسی منظمی دارد ولی می‌گوید که چندان برایش لذت‌بخش نیست؛ یعنی شاید ازنظر جسمی ارضا شود ولی ازنظر روانی ارضا نمی‌شود. از او می‌خواهم که بیشتر توضیح دهد. می‌گوید «فانتزی‌های سکسی دارد که نمی‌تواند آن‌ها را از همسرش طلب کند. به‌هرحال خانواده است و نمی‌شود فانتزی های سکسی را فاش کرد. ولی شریک جنسی این‌طور نیست و راحت می‌توان برایش از فانتزی‌های سکسی گفت. او یا با آن فانتزی‌های سکسی راه می‌آید و یا می‌گوید خداحافظ و می رود». در کلاس آسیب‌شناسی اجتماعی هم رد پای چنین مسئله‌ای را دیده بودم. برخی از دانشجویان دختر از پسرانی می‌گفتند که قبل از ازدواج تمایل دارند با دختری باشند که ازنظر جنسی شروشور دارد یا به قولی هات است ولی به‌هیچ‌وجه علاقه ندارند که با همان دختر ازدواج کنند. چون فکر می‌کنند که او به درد زندگی مشترک نمی‌خورد. روزی سوار تاکسی بودم. راننده زنی را که آرایش امروزی داشت و دست کودک پنج‌ساله‌اش را گرفته بود نشان داد و گفت: «آخه این با این قر و فرش واقعاً یه مادره؟»

گویی بیشتر مردان؛ کلیشه‌ای درباره زنان ساخته‌اند. زنان یا ازنظر جنسی شروشور دارند و یا منفعل‌اند. گروه اول به درد زندگی نمی‌خورند! تحقیق بیشتر در این خصوص مرا با مفهومی آشنا کرد که به عقدۀ «مریم- فاحشه» معروف است. این عقده با عناوین دیگری هم بکار رفته است که عقده معصوم-فاحشه یا عقده مادر-فاحشه از آن جمله‌اند. مردانی که به این عقده دچارند در ذهنشان دو قطب ساخته‌اند. قطب مریم و قطب فاحشه. ازنظر آنان زنانی که در قطب مریم قرار می‌گیرند قابل احترام‌اند و زنانی که در قطب فاحشه قرار می‌گیرند هرچند این مردان مجذوب آنان می‌شوند ولی قابل‌احترام نیستند. درواقع در یک‌طرف، صفت مادری/ پاک‌دامنی قرار می‌گیرد و در طرف دیگر صفت هوس‌انگیزی/ شهوت‌رانی، در یک‌طرف مقدس و در طرف دیگر گناهکار.

زیگموند فروید که اولین بار از این عقده سخن گفت معتقد بود که اختلال مریم-فاحشه ریشه در کودکی مردان دارد. درواقع مردان زن ایده آل خود را از مادرشان الگوبرداری می‌کنند که هیچ‌وقت در مقابل کودک شیطنت‌های جنسی‌اش را آشکار نمی‌کند و این امر در ناخودآگاه کودک جای می‌گیرد. در ذهن برخی از این مردان حتی عشق ورزی با سکس تعارض دارد. عشاق واقعی نسبتی باهم خوابگی ندارند. شاید به همین دلیل بود که برخی از جوانان قدیمی نقل می‌کردند که «همان شب اول همه چیز تمام می‌شود» و منظورشان از این جمله تب‌وتاب عاشقی بود که با اولین تماس جنسی به ناگهان فروکش کرده بود و باز شاید به همین خاطر بود که یکی از همان جوانان قدیمی نقل می‌کرد که پس از عروسی و قبل از اولین سکس با دختری که بینشان چند سالی عشق و عاشقی وجود داشت از او شدیداً عذرخواهی و اظهار شرمندگی کرده بود. زمانی جان مایر، خواننده آمریکایی به مجله «پلی بوی» گفته بود که ترجیح می‌دهد خودارضایی کند تا اینکه بخواهد با یک زن واقعی باشد. عده‌ای از روان شناسان آمریکایی او را گرفتار عقده مریم-فاحشه دانستند. همچنین نویسنده ای در پاسخ به عنوان کتاب اش با عنوان« چرا مردان به زنان هرزه گرایش دارند؟» به عقده مریم-فاحشه اشاره کرد.

برخی از تحلیل گران معتقدند که وجود چنین عقده‌ای در مردان، موجب شده است تا جوامع به شکل خاصی با موضوع جذابیت جنسی زنان برخورد کنند. برای مثال یکی از ریشه‌های ختنه کردن زنان برای ممانعت از هوس‌انگیزی جنسی به خاطر عمومیت چنین عقده‌ای در جوامع مردسالار بوده است. همچنین برخی معتقدند که حتی در جوامع امروزی، زنان عموماً از وجود چنین عقده‌ای در مردان آگاه‌اند و به همین دلیل تلاش می‌کنند تا برای مردان در نقش یک مادر مهربان ظاهر شوند تا یک زن هوس‌انگیز جنسی. برخی دیگر از محققان معتقدند که عقده مریم-فاحشه در دنیای امروز از دوره نوجوانی شکل می‌گیرد. به دلیل دسترسی راحت به فیلم‌های سکسی، نوجوانان با دیدن تصاویر ستاره‌های هوس‌انگیز صنعت پورن، خود ارضایی را آغاز می‌کنند و در نتیجه حتی با تشکیل خانواده، شهوت و هوس‌انگیزی را نه در خانواده بلکه در همان عرصه‌ها جستجو می‌کنند. درواقع حساب فانتزی‌های سکسی خود را از خانواده جدا می‌کنند.

ریشه‌ها هر چه باشد، نتیجه آن است که در جامعه امروزی، برخی زنان و مردان؛ فانتزی‌های سکسی خود را در خانواده توسط خودشان سرکوب می‌کنند و در بیرون از خانه به دنبال کسانی هستند که فانتزی‌های سکسی‌شان را با او عملی کنند.


🔺ارسال نظر: @alikhahfardin
🔺کانال نویسنده: @fardinalikhah
👍1
مطب یا آتلیه عکاسی؟

دندانپزشک است. در صفحه اینستاگرامش عکس هایی با چند بازیگر سینما و تلویزیون، خواننده موسیقی پاپ و برخی سلبریتی های دیگر منتشر کرده است. وقتی میک آپ و استایل پوشش ایشان در عکس ها را نگاه می کنم کمتر می توانم بپذیرم که مکان عکسبرداری کلینیک دندانپزشکی باشد. با خودم می گویم احتمالا یا در همان کلینیک، آتلیه ای برای عکاسی وجود دارد و یا، در یک عکاسی، آتلیه ای ویژه با دیزاین کلینیک دندانپزشکی ساخته شده است. وجه برجسته این عکس ها نه شغل و حرفه بلکه نمادهای سلبریتی است. ایشان عکس های دیگری هم در صفحه شان دارند که بی شک مانند مدل های مشهور مجله فرانسویِ وگ در برخی از سالهای دور است. برایم به عنوان یک جامعه شناسِ علاقه مند به مطالعه سلبریتی جالب است که حتی در اینستاگرام به صفحه ای برمی خورم که « صفحه هواداران خانم دکتر...» نام دارد. بررسی برخی از کامنت ها در این صفحه نشان می دهد که هواداران نه درباره شغل و حرفه بلکه عمدتا درباره لباس و میک آپ ایشان نظر می دهند. صفحه هواداران معمولا برای سلبریتی های سینما، ورزش یا موسیقی تجاری ایجاد می شود و این شاید نوعی نوآوری است که یک دندانپزشک صفحه هواداران دارد. باز در همان صفحه هم عکس هایی وجود دارد که بیننده را به این نتیجه می رساند که ایشان رغبت بسیار زیادی دارند تا اگر نه یک سلبریتی کامل، که حداقل یک « دندانبریتی»(مخفّف دندانپزشک-سلبریتی) باشند.

در شبکه های اجتماعی فارسی زبان مشابه این چنین افرادی به شدت در حال رشدند: « استاد-سلبریتی» یا پدیده ای که برخی از محققان آنرا ستاره های دانشگاهی(1) می نامند، «روان شناس-سلبریتی»، «مدّاح-سلبریتی»، «پزشک-سلبریتی»، «کودک-سلبریتی»، و نمونه ای که اخیرا نشانه هایی از آن می بینم یعنی «آخوند-سلبریتی». هنوز مطالعاتم تکمیل نشده است در نتیجه درباره نمونه اخیر در آینده بیشتر خواهم نوشت.

مورد روان شناس-سلبریتی که من آنان را پدیده «روانریتی» می نامم هم فرق چندانی با مثالی که در ابتدای این نوشته آوردم ندارد. روانریتی هم از طریق اینستاگرام مدام فیلم های یک دقیقه ای منتشر می کند. وقتی استایل لباس و میک آپ روانریتی و حتی طراحی داخلی مکانِ عکس و فیلم را بررسی می کنیم نمی دانیم که آیا در این تصاویر َفشن؛ ِتم مرکزی به شمار می رود یا شب ادراری کودک که ایشان درباره آن در حال صحبت اند. وجود عکس های پرتره، عکسی در حال اسکی، میز غذا در یک رستوران مدیترانه ای و جمله هایی در زیر عکس ها که هیچ ارتباطی به موضوع عکس ندارند از جمله تصاویری است که باز این سوال را در بیننده به وجود می آورد که آیا در حال تماشای صفحه یک سلبریتی است یا یک روان شناس متخصص؟

شاید با دو واژه بتوانم این نوشته کوتاه را به پایان برسانم. واژه نخست تکثیر(2) و واژه دوم تنوع سازی(3) است. تکثیر به معنای آن است که اشتیاق، و به بیان برخی محققان، ولعِ سلبریتی شدن به سرعت در حال تکثیر و گسترش است، و تنوع سازی به معنای آن است که این پدیده از عرصه سینما، تلویزیون و موسیقیِ تجاری فراتر رفته و در حال رسوخ به همه عرصه ها شامل مشاغل حرفه ای و تخصصی، محیط های علمی، اقتصادی، و اجتماعی و اخیرا دینی است. در واقع هم شاهد تکثیر این پدیده و هم متنوع شدن آن در عرصه های مختلف هستیم. واژه نخست بر گسترش و ازدیاد و واژه دوم بر حضور آن در بخش های مختلف جامعه اشاره دارد.

با توجه به آنچه در جامعه ایرانی در حال وقوع است اولویت یافتن نما و نمایش بر عمل و عملکرد و به تعبیر برخی از محققان بدبین عرصه شبکه های اجتماعی «سطحی شدن» از جمله موضوعاتی است که می توان بیشتر درباره آنها تأمل کرد. این روزها ولع سلبریتی شدن پدیده ای جدی است. آنقدر جدی که حتی مطب پزشکان را تبدیل به صحنه نمایش یا آتلیه عکاسی کرده است!
▪️▪️نوشته: دکتر فردین علیخواه|جامعه شناس

1- Academostars
2- Proliferation
3- Diversification
..........................................
✅کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
اتاقی به وسعت جهان
جهانی به وسعت گوشی

▪️برای ورود به اتاقشان باید در بزنید. آن‌قدر آن‌ها را برای خوردن ناهار یا شام صدا می‌زنید که در آخر خسته می‌شوید و سینی غذا را پشت در اتاقشان می‌گذارید. بعضی از آن‌ها پوستر بازیگران، بعضی ورزشکاران و بعضی دیگر خوانندگان را بر دیوار اتاق چسبانده‌اند. معمولاً اتاقشان به‌هم‌ریخته و بی‌نظم است ولی خودشان با این بی‌نظمی مشکلی ندارند. معمولاً روی تخت دراز کشیده‌اند و صفحه گوشی را بالا و پایین می کنند به‌گونه‌ای که آدم فکر می‌کند که تخت، گوشی و آن‌ها از ابتدا به هم چسبیده بودند! گاهی اوقات با آهنگی می‌رقصند و گاهی اوقات هم‌صدای گریه‌شان می‌آید. در روزهایی ناگهان مانند روح از پشت مبل‌های پذیرایی رد شده و از خانه خارج می‌شوند. البته؛ قبل از آنکه در را پشت سرخودشان ببندند صدای دیگری که منبع آن مشخص نیست در خانه می‌پیچد: "آهای؛کجا؟" در اتاقشان انواع آرایش را بر روی صورت خود پیاده می‌کنند، لباس‌های مختلف را می‌پوشند و در وسط اتاق مانند مدل‌ها راه می‌روند و در آینه خودشان را ورانداز می‌کنند.

گاهی اوقات دوستانشان مهمان اتاقشان می‌شوند. همهمه فضای اتاق را پر می‌کند و گاهی اوقات هم هیچ صدایی از اتاق نمی‌آید. نه اینکه حرف نمی‌زنند؛ دارند درباره موضوعات مثبت هجده پچ پج می‌کنند. سطل آشغال اتاقشان پر است از جلد انواع شکلات‌، پد و پنبه پاک‌کننده آرایش، و جوراب کثیفی که دیگر از پوشیدنش خسته شده‌اند! ممکن است هنوز رابطه عاشقانه را تجربه نکرده باشند ولی عشق آتشینی نسبت به برخی از سلبریتی های مرد دارند. گاهی اوقات خودشان را در حالی تصور می‌کنند که در کنسرت گروه پسرانه انگلیسی «وان دایرکشن» یا گروه پسرانه کره‌ای «سوپر جونیور» جیغ می‌زنند، اشک می‌ریزند و بالا و پایین می‌پرند و اعضای این گروهها را هاگ(بغل) می‌کنند. بعضی از آن‌ها پدر و مادر را مهم‌ترین دشمن خود در زندگی می‌دانند.

آنجلا مک رابی، نظریه‌پرداز فرهنگی انگلیسی و جنی گاربر در سال 1976 پژوهشی درباره دختران نوجوان انگلیسی انجام دادند. آنان معتقد بودند که در بیشتر مطالعات مربوط به فرهنگ جوانی، عموماً زندگی دختران و به‌ویژه دختران نوجوان نادیده گرفته‌شده است. ازنظر آنان تحقیقات مربوط به سبک زندگی نوجوانان و جوانان عمدتاً مبتنی بر حیات بیرون از خانه، و دوما درباره «پسران» بوده است و چون دختران غالباً در بیرون از خانه حضور کم‌رنگی داشته‌اند سبک زندگی دختران نوجوان در این مطالعات همواره غائب بوده است. به همین دلیل، این دو محقق به‌عمد توجه خود را به اتاق‌های دختران نوجوان معطوف کردند تا نشان دهند که دختران نوجوان هم سبک زندگی خاص خودشان را دارند. آنچه در ابتدای این مطلب توصیف کردم شکلی از این سبک زندگی بود. اصطلاح معروف «فرهنگ اتاق‌خواب» The Bedroom Culture حاصل مطالعات این دو محقق است.

اتاق‌خواب به اتاق این دختران نوجوان اشاره دارد. مک رابی و گاربر معتقدند که اتاق نوجوانان مملو از معانی فرهنگی است. دختران نوجوان جهان اجتماعی‌شان را در این اتاق‌های کوچک شکل می‌دهند همان‌طور که جهان اجتماعی پسران نوجوان بیشتر در کوچه و خیابان شکل می‌گیرد. برعکسِ پسران، دختران نوجوان بخش عمده رفتارهای خاص اجتماعی شدن را در اتاق‌های کوچکشان تمرین می‌کنند.

این مطالعات حدود 40 سال قبل انجام شد. آیا زندگی دختران نوجوان در اتاق شان تغییر کرده است؟ به نظر می‌رسد که با گسترش شبکه‌های اجتماعی باید نگاه جدیدتری به ارتباط بین دختران نوجوان و اتاقشان داشت. چند تفاوت بارز رخ داده است:

نخست آنکه دختران نوجوان امروزی می‌توانند در اتاقشان باشند ولی از طریق گوشی با دنیای بیرون از خانه ارتباط برقرار کنند. دوم آنکه دل‌بستگی به مکان(اتاق) به دل‌بستگی به کالا(گوشی) تقلیل یافته است. درواقع گوشی اهمیتی به‌مراتب بیشتر از اتاق پیدا کرده است. سوم آنکه برای برخی از آنان « یک محیط دنج» مهم‌تر از کلیت یک اتاق شده است. آنان فقط کنجی می‌خواهند که بتوانند با گوشی مشغول باشند. چهارم آنکه بر خلاف گذشته نقش آینه در اتاق آنان کاهش‌یافته است و عدسی دوربین تلفن همراه تبدیل به آینه شده است. در نتیجه سلفی گرفتن یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های آنان در اتاق شده است. پنجم آنکه آنان دیگر با نگاه کردن به خودشان در آینه تلقی دیگران از خودشان را تصویرسازی نمی کنند. با تعداد لایک هایی که دریافت می کنند فوراً ازنظر دیگران درباره خودشان مطلع می‌شوند، و در نهایت آنکه فتوشاپ به مراتب مهم‌تر از میک‌آپ شده است.

▪️نویسنده: فردین علیخواه|جامعه شناس

🔺کانال نویسنده: @fardinalikhah
✍🏼ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
yon.ir/5ciwA
از خردادیان تا پهلوان ابوالفضل

✍🏼محمد خردادیان در سال های دهه شصت و با حمایت کمپانی پارس ویدئو، فیلم آموزش رقص خود را در امریکا منتشر کرد. این فیلم شاید اولین فیلم فارسی آموزش رقص محسوب می شد و به همین دلیل حتی در آن سال ها که جامعه ایران درگیر جنگ تحمیلی بود مورد استقبال ایرانیان قرار گرفت. آنچه خردادیان در این فیلم آموزش می داد، یعنی « سبک خردادیانی»، به تدریج در جشن های عروسی و مهمانی های خانوادگی تبدیل به سبک غالب رقص در بین بسیاری از ایرانیان شد. البته گروه هدفِ خردادیان زنان بودند و او به سبک یا استایل مردانه توجهی نکرد و همین امر باعث شد تا در سال های دهه شصت و پس از آن برخی از مردان به همان شیوه « خردادیانی» برقصند. هر چند مردانی هم بودند که سبک و سیاق خاص خود را داشتند. سبکی که در هیچ کجا نمی توانستیم مانند آنرا بیابیم. کاملا فی البداهه و من درآوردی.

به غیر از مسابقات رقصی که برخی از شبکه های ماهواره ای در سال های اخیر برگزار کردند و یکی از داوران اصلی آنها هم محمد خردادیان بود می توان گفت که در یکی دو سال گذشته شبکه های اجتماعی و به ویژه اینستاگرام مهم ترین منبع انتشار کلیپ های رقص افراد محسوب می شود. صفحات زیادی با همین عنوان ایجاد شده اند و فیلم های ایرانیان ساکن داخل و خارج از کشور را بازنشر می کنند. در این خصوص می توان گفت که بر خلاف سال های قبل که خردادیان به جریان رقص ایرانی سمت و سو می داد در سال های اخیر و با کاهش فعالیت های حرفه ای او، زنان؛ جریان غالب رقص در ایران را جهت دهی می کنند. در واقع اشاعه سبک یا الگوی رقص در نهایت به زنان ختم می شود و باز همین امر باعث شده است تا در سال های اخیر شاهد مردانی باشیم که مرد هستند ولی زنانه می رقصند! البته بر عکس آن تقریبا دیده نمی شود.

آنچه گفتیم مسأله اصلی این نوشته نیست. در یکی دو سال گذشته شاهد گسترش پدیده ای جدید در جشن ها و عروسی ها هستیم. مردانی که ظاهری « داش مشتی»، « لوطی»، « کلاه مخملی» و « جاهل» دارند و در جشن ها و عروسی ها یا به عنوان خواننده و یا به عنوان رقصنده ظاهر می شوند که دومی نکته این نوشته است. در اینجا پدیده ای متناقض نما در مقابل چشمان هر بیننده ای قرار می گیرد. اندام، لباس و صورت جاهلی و َمشتی وار(پهلوان ابوالفضل)، ولی رقص کاملا لوند و ُپر از ناز و غمزه!

به نظر می رسد که غلبۀ استایل رقص زنانه بر مردان یک بحث است، غلبه استایل رقص زنانه بر جاهلان و لوطی ها مسأله ای دیگر. در فیلمفارسی های قبل از انقلاب سال 57، معمولا کلاه مخملی ها به سختی می رقصیدند چرا که رقص را رفتاری زنانه محسوب می کردند و انجام آنرا دونِ شأن خود می دانستند. آنچه در یکی دو سال اخیر در حال رخ دادن است شاید نوعی هنجارشکنی و نوآوری در کاراکتر کلاه مخملی ایرانی باشد. نکته دیگر رقصنده شدن کلاه مخملی هاست. در واقع اینان در مجالس می رقصند و از صاحب مجلس و مهمانان شاباش دریافت می کنند. نکته جالب آنکه برخی از مهمانان به دلیل تصور قالبی که درباره آنان در ذهن دارند با ترس به آنان نزدیک شده و به آنان شاباش می دهند!

در یکی از نوشته هایم گفتم که در سال های دهه شصت خردادیان با « رقص خردادیانی» از سرعت اشاعۀ فرهنگی غرب(رقص برک دانس)، هند(رقص هندی)، ترکیه و کشورهای عربی(رقص عربی) به شکل چشمگیری کاست. آیا باز هم او باید دست بکار شود؟
در ادامه چند فیلم کوتاه از موضوع این نوشته آمده است.

▪️▪️نوشته: فردین علیخواه-جامعه شناس
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin