از واژه کانال خوشم نمی‌آمد! دوستی کاردان واژه گُدار را به جای آن به کار می‌برد که هرچند درست است اما آشنا نیست.
رسیدم به واژه روزنامک. به واسطه کار سابقم که روزنامه‌نگاری بوده، به نظرم خوب آمد همین کلمه را بگذارم بر سر درِ اینجا. این شد که از این بعد می‌شویم روزنامک فرنود.

روزنامک فرنود، اندیشه‌های آزادِ من درباره فرهنگ، سیاست و مذهب است که با شما به اشتراک گذاشته می‌شود. خالی از خلل نیست. ترس از بازخواست نزد ارباب قانون، کم‌سوادی، طرح‌وارگی‌های ذهنی و صد علت دیگر باعث می‌شود که این مختصر آنی نباشد که ایده‌آل به حساب آید.
این است که از شما خواهش می‌کنم نظراتتان را ذیل هر مطلب بنویسید.

شما هم مراقب خودتان و من باشید...
مسوولیت هرکسی برعهده خودش است!

با احترام
فرنود فغفور مغربی

نتایج!

نکته‌های بدیهی فراوانی هست که همواره فراموش می‌شود. یکی از آن‌ها: «آنچه با هم مخلوط کرده و پخته‌ایم، دست‌پخت خودمان است و نه دیگران و نه دشمنان!» زندگی را می‌گویم. داشته‌ها و نداشته‌هایمان همان‌هایی هستند که برای ان‌ها کوشیده یا با انتخاب خودمان، نکوشیده‌ایم. پس با احترام کامل و بی‌حرف اضافی، سر میز ناهارخوری بنشینیم و و از دست‌پخت‌مان لذت ببریم.
از طرف دیگر نباید فراموش کرد که «این نیز بگذرد». اما مشکلی وجود دارد و آن این که: این نیز با گذشتن ما می‌گذرد. بدتر این که شاید پس از گذشتن ما (مُردن) هم پابرجا بماند؛ چراکه محصول دست یک آشپز نبوده و همه ما کمابیش در آن نقش داشته‌ایم.
#آشپزی_اجتماعی

عبرت!

معمولاً تنهای تنهایم. نه جایی می‌روم و نه با کسی هم کلام می‌شوم اما جالب این که اتفاقی با هر کسی بحثم می‌شود، طرف می‌گوید: بابابزرگم از اولش می‌گفت که این‌ها انگلیسی هستند و مثل ملخ می‌افتند به جان مملکت و تا همه‌چیز را صاف نکنند، وِل کُن ماجرا نیستند!!!

یک پرسش: بابابزرگ شما این درس‌ها را در کدام دانشگاه خوانده بود؟ و به قول معروف چرا از آن آدم روشن‌فکر، افراد کوته‌بینی مثل شما و اَبوی گرامی به وجود آمده‌اند؟
یک خواهش: شما که یک بار (به اعتراف و نظرخودتان) گاف بزرگ تاریخی داده‌اید، لااقل لطفاً دوباره بی‌برنامه ونشناخته، صحبت نکنید. البته خیالم راحت است که همه حرف‌های شما به صف نانوایی و تاکسی ختم می‌شود و والسلام!

آزمایشگاه، داروخانه، خانه!

از لحاظ ژنتیکی سالمید و در خانواده سابقه داشتن ژن معیوبی که موجب چربی خون باشد، ندارید؟
غذایتان معمولاً گیاهی است و با حداقل روغن پخته می‌شود؟
هر روز برنامه ورزشی مناسبی دارید؟
- بله. بله. بله.
اما چربی خونتان (LDL) آن قدر بالاست که کارشناس آزمایشگاه مجبور شده آزمایش را تجدید کند! عدد آن قدر بالاست که باورشان نمی‌شود ۱۲ ساعت ناشتا بودی و این همه بله جانبی!
تنها یک گزینه می‌ماند: افسردگی!

باورت می‌شود افسردگی کاری کند که چنین اتفاقی بیافتد؟
و من خوشحالم که پله‌های رفتن، لیز شده و می‌توان چندتا یکی کرد...
پ.ن: پس چرا روپیکسن ۱۰ خریدی؟

۳ پاراگراف برای ما، امروز و ادیان

تعیین مرزهای اخلاقی:
بیابان خشکِ خواسته‌ها و کنش‌های انسان، ناگزیر باید به مرزهای اخلاقی محدود شود. چرا؟ زیرا در پهنهٔ تاریخ، وجود یک هیتلر یا چنگیز کافی است و هیچ‌یک از ما ضرورتی برای تکرار چهره‌های تاریکِ گذشته نمی‌بیند.

نقش ادیان در مهار افراط‌گرایی:
ادیانِ بزرگ (اسلام، مسیحیت و یهودیت) همواره به‌عنوان چارچوبی رسمی برای مهار افسارگسیختگی‌های بشری عمل کرده‌اند. با این حال، گسترش جریان خداناباوری در دوران معاصر –به دلایل متعدد– نگران‌کننده است؛ چراکه مرزهای افراط‌گراییِ شخصی را باز می‌گذارد، بی‌آنکه جایگزینی برای آن پیشنهاد دهد.

کارکرد وارونه:
نکتهٔ پیچیده‌تر آن‌جاست که خودِ ادیان در مواردی (مانند اسلامِ طالبانی یا یهودیتِ صهیونیستی) به عاملی برای افراطی‌گری تبدیل شده‌اند. این تناقض، دفاع از دین را –به‌عنوان نهادی محدودکنندهٔ غرایزی چون قدرت‌طلبی– با چالش‌های جدی روبه‌رو ساخته است.

پ.ن ۱:
در روزگارِ ناامن کنونی، زمینه برای گریز از چارچوب‌های اخلاقی –با کاهش توجه به ادیان و معنویت‌های فرادینی– بیش از هر زمان دیگری فراهم شده است.
کاش رویدادی نو، این چرخه را درهم بشکند.
پ‌.ن ۲: نسخه‌ای همراه با ارجاعات علمی در بخش دیدگاه‌ منتشر کرده‌ام.

#ظهور

سیاست عاقلانه!

داشتن ایده‌های فوق‌العاده، خوب است اما آن‌ها را فقط باید در دل نگه داشت و بس. در عمل بدون اینکه مدام به آن‌ها اشاره کنیم باید سخت کار کرده تا لااقل وضع موجود مناسبی داشته باشیم.
باور کنید رسیدن به ایده‌آل‌ها در ۹۹درصد موارد با عرض شرمندگی محال است و باور کنید آدمی که مدام از ایده‌آل‌ها می‌گوید، وضع مناسبی نخواهد داشت چه برسد به وضع ایده‌آل!
پ.ن: جغرافیای معنایی این متن از حوزه فردی تا وضعیت سیاست کشورها را می‌تواند پوشش دهد.

‌
‌واقعاً بعضی به هر دلیلی نمی‌خواهند خط ما را بخوانند. شاید منفعتشان در این باشد که نخوانند یا تصمیم ندارند فعلا چیز بیشتری بفهمند یا فکر می‌کنند ما دستخط درست‌وحسابی نداریم یا به خودشان خیلی اطمینان دارند...
به هرحال روزی مجبور می‌شوند بخوانند و اگر بازهم نخوانند در جهل مرکب، ابدالدهر بمانند.

پ.ن: من درباره خوش‌خطی یا بدخطی صحبتی نکردم...
‌
‌
‌

ای کاش مادرم، من را فراموش کند!

نمی‌شود که این‌طور. حرف یک روز و دو روز که نیست. از وقتی به دنیا آمدم تا آخرین روزی که بود، نگرانم بود و حالا از آن دنیا با آن همه دوری و فاصله بازهم نگرانم باشد؟
کاش فراموشم کند و قدری به خودش و خواسته‌هایش فکر کند.‌ دقیقاً به همان چیزی که عمری فکر نکرده است.
مادر! من را از یاد ببر و آسوده باش. من اما فراموشت نمی‌کنم. مگر می‌شود فراموشت کنم؟
اگر می‌خواهی همه این بیم‌ها و دلهره‌ها تمام شود از خدا بخواه زودتر پیش تو بیایم. اینجا امن نیست و کاملا تنهایم. دعا کن. دعایت همیشه مستجاب بود...
#دلتنگی

تبارشناسی تنهایی!

تصویری که از بیشتر افراد در ذهنم باقی مانده:
۱- سبک‌بالانی که با آرامشی خاص به تو نگاه می‌کنند؛ نگاهی حدودا حقارت‌آمیز!
۲- کسانی که هیچ کس دیگری را نمی‌بینند و هر دم در پی جلب منفعتی برای خودشان هستند.

بقیه آنچنان کم‌شمار هستند که تصویری ثابت از آن‌ها در ذهنم به جا نمانده است.
#آدم‌شناسی_خیابانی
#تنهایی

علیه امروز ما!

۰ این همه خبرگزاری‌های بین‌المللی، این همه روزنامه‌ها، رادیو و تلویزیون‌های جهانی که به راحتی می‌توانید آن‌ها را ببینید و بشنوید اما دریغ از احساس امنیت و صداقت!
۰۰ به نظر می‌رسد اطلاعات ما از دنیا نسبت به ۳۰ و حتی ۲۰ سال گذشته، خیلی بیشتر شده اما در واقع ما اطلاعاتی را در اختیار داریم که چشم و گوش‌مان را به آن‌ها سپرده‌ایم و آن اطلاعات نه از واقعیت بلکه از فیلتر برنامه‌ریزان، برنامه‌سازان، سردبیران، خبرنگاران و نویسندگانی گذشته که سود و منفعت خاصی داشته‌اند و همواره بیشتر از آنکه به حقیقت و واقعیت پایبند باشند به سرمایه‌گذاران رسانه‌شان متعهد بوده‌اند.
۰۰۰ رسانه‌ها گاهی با پوشش ندادن آنچه لازم است پوشش داده شود؛ گاهی با مخدوش نشان دادن آنچه لازم است بی‌غل‌وغش پخش کنند و گاهی با دروغ، حقیقت را وارونه به مخاطبانش ارائه می‌دهند.

جهان را آن‌گونه که رسانه‌ها می‌خواهند نپندارید!



پشتِ دخلِ مغازه نشسته‌اید👇

و انگشتتان تا انتهای بند اول در دماغ و گوشتان می‌چرخد؟
و سرتان توی کتاب دعا است و بلندبلند می‌خوانید؟
و مشغول خالی کردن مثانه در بطری آب هستید!
و با نگاهی حق به جانب، منتظرید مشتری سلام بکند!
و برایتان مهم نیست که ارتباط چشمی موثر با مشتری داشته باشید؟
و به تلفن حرف زدن‌تان ادامه می‌دهید و اهمیتی نمی‌دهید که مشتری سوالی دارد؟
و همان‌جا دارید ناخن پایتان را می‌گیرید؟
و سر تا پای زن و دختر مردم را اسکن می‌کنید؟
و زورتان می‌آید که اطلاعات لازم را به مشتری بدهید؟
و به هر مشتری بر اساس لباسش، قیمتی متفاوت اعلام می‌کنید!
و برایتان مهم نیست بقیه فروشنده‌ها جنس مشابه را ۴۰ درصد ارزان‌تر می‌فروشند!

شما کاسب نیستید.

پ.ن: خیلی سعی کردم آنچه لیاقت چنین کسی است را به زبان نیاورم.

ماجرای عشق معمولی!

حسِ مهر طلب بودن، حسِ نیاز به مهربانی کردن، حس نگرانی از دیده نشدن، حس اقتدار برای تصاحب محبوب، حس آرامشی که حضورش ایجاد می‌کند، حس آشفتگی که غیبت محبوب به بار می‌آورد؛ همه این احساسات در ادبیات روزمره ما عشق نامیده می‌شود.
حقیقت این است که یک کلمه برای چنین احساسات متفاوتی کافی نیست. شاید هم به نظرتان تعدادی از مواردی که گفتم نوعی مرض روحی باشد و برای درمانش باید به روانشناس مراجعه کرد؛ اما واقعیت این است که تربیت متعارف ایرانی، به مجموع این احساسات می‌گوید #عشق.

بنا به این تلقی از عشق همه -لااقل تاحدودی- هم عاشق و هم معشوقیم!

اخلاقیاتی برای همه

۱- آیا آن‌قدر پول دارید که می‌توانید دیگران را بخرید یا رهن و اجاره کنید؟! آیا آن‌چنان بی‌پول هستید که خودتان را به فروش گذاشته‌اید؟
بین این دو وضعیت، بهترین حالت است که آدمی را مبادی اخلاق نگه می‌دارد.
۲- حواستان باشد که اخلاق برای پولدارها و فقرا هم نکاتی دارد. به گروه اولی می‌گوید بی‌منت و چشم‌داشت ببخش. و دومی را به خویشتن‌داری دعوت می‌کند.
۳- حواستان باشد که خریدن غیراخلاقی دیگران، فقط برده‌داری نیست. نپرداختن حق قانونی آن‌ها (حقوق، بیمه و پاداش‌های قانونی) خریدن ناجوانمردانه دیگران است. می‌توان آن را دزدی از توان دیگران هم نامید.
۴- حواستان باشد فروختن خود، صرفا از نوع تن‌فروشی نیست. اینکه وقت و جوانی‌تان را در اختیار کاری قرار می‌دهید که از آن به هر دلیلی راضی نیستید، در حقیقت به خودفروشی مشغول هستید.
#اخلاق_کار

خطاب به:

آقای دگراندیش، خانم زندگی-آبادی، جناب دگرباش، دوست خسته از این‌ها، رفیق دلبسته به آقا رضا، سرباز خواهر مریم!

با درود و احترام به نظرات متفاوت شما با خودم و ایده‌های متضاد شما با همدیگر!

خلاصه بگویم که شما دقیقاً دارید تاریخ را تکرار می‌کنید. می‌خواهید حکومتی را سرنگون کنید اما ایده‌ای برای بعد از آن ندارید. این که دموکراسی می‌خواهید و آزادی، برنامه اجرایی نیست. طالبان در افغانستان، تحریرالشام در سوریه و چریک‌های چپ در اتیوپی هم همین‌ها را می‌گویند. نمی‌گویند؟ یعنی فکر می‌کنید می‌گویند ما آمده‌ایم تا ظلم و زور را گسترش دهیم؟ البته که نه. اما آخرش چه؟ هیچ، هیچ در هیچ!

می‌پرسید پس دست روی دست بگذاریم و با همین وضع بسازیم؟ من جوابی ندارم اما مطمئنم با تشتت و بی‌برنامگی شما، چند سال بعد، مردم در تاکسی و صف نانوایی خواهند گفت: خدا پدر و مادر آخوندها را بیامرزد!

واقعیت این است همه ما در خیابانی گیر کرده‌ایم که هر دو طرفش بسته است! لطفاً با لنگ و لگد بیهوده و بی‌برنامه انداختن، جا را برای بقیه تنگ نکرده و هوا را آلوده‌تر و جو را مسموم‌تر نکنید.
هروقت لودری دیوار خراب‌کن یافتید، حرفش را خواهیم زد.
امضا: من

در حاشیه ملکیان!

دوست داشتم یک نوبت هم شده در سخنرانی استاد ملکیان (روشنفکر مشهور ایران) که به مشهد آمده بود، شرکت کنم. وقت تنگ بود و از اولین ماشین عبوری که اتفاقاً آخرین مدل هم بود، خواستم تا جایی که می‌تواند من را برساند.
گفتم: شما هم بیایید سخنرانی. راننده که مردی میانسال و خوشتیپ بود، ملکیان را نمی‌شناخت. توضیح دادم که ملکیان، روشنفکر شناخته شده ایرانی است. اسم روشنفکر را که بردم، انگار آتش گرفت و گفت ما هرچه بدبختی داریم از این روشنفکرهاست و این‌ها سال ۵۷، مردم را گمراه کردند و...
همان صحبت‌های ایران اینترنشنال را می‌گفت و جبر جغرافیایی-تاریخی، موقعیت استراتژیک منطقه، تاریخ همواره درجنگ خاورمیانه و تئوری دین به مثابه توهم را با هم قاطی می‌کرد و از این شله قلمکاری که می‌ساخت نتیجه خودش را می‌گرفت.
یک نوبت بین حرف‌هایش مچش را گرفتم و تناقض صحبت‌هایش را نشانش دادم که خودش را زد به کوچه علی چپ و جبرگرایی تاریخی!
دیدم طرف به اصطلاح (کیس دشوار) است و بهتر دیدم ساکت باشم تا هرچه دوست دارد بگوید و گفت و گفت.
به جایی که قرار بود رسیدیم و از او تشکر کردم و او هم مهربانانه خداحافظی کرد. پیاده شدم و در را آرام بستم و او به احترام بوق مختصری زد و رفت.
با خود گفتم نظراتش را نپسندیدم اما کاری که کرد را چرا. من را با ماشین گران‌قیمتش به مقصدم رساند و محترمانه (نه متکبرانه) تشکر هم کرد. من هم در مقابل به صحبت‌هایش با دقت گوش دادم و نشان دادم، مخالفش بدون هیجانی شدن می‌گذارد، صحبت‌هایش را بکند و سرآخر با لبخند و تشکر پیاده می‌شود و برایش دعای خیر هم می‌کند!

...در پایان این انشا نتیجه می‌گیریم :

به همشهری خود یاری برسانیم و همدیگر را محترمانه تحمل کنیم بدون اینکه لازم باشد چاقوی تیز عقایدمان را بکنیم توی حلق طرف مقابل.
اگر همه این گونه باشند، کشوری چندصدایی اما متحد و مهربان خواهیم داشت.

نقطه، پایان! آقا اجازه هست، بنشینیم؟

اسب مُرده
وسط میدان، شیهه می‌کشد
سوزن‌بان، اسباب کارش را
فراموش کرده
و ناظر بین‌الملل
غرق بساط «لوطی و عنتر» شده است

تکرار حوادث مشابه
همه چیز را لوث کرده
و لواط واقعیت و حقیقت
یکصد ضربه شلاق
به گرده‌ی تو
به مرده‌ی من زده است

#شعرنو