امروزِ عشق!

چه فرقی می‌کند در آغوشت بمیرم یا نه. عشقی که تو باعث آن بودی، همه‌ی من را همواره در بَر گرفته است.

#گفتگو در تنهایی
#دل‌نوشته

فردای عشق!

س: می‌خواهید قدم در راه عشق بگذارید؟
ج: کاری است بس پرخطر. به خاطر داشته باشید که در این وادی، نباید حتی برای چشم‌برهم زدنی به وفاداری و وصال معشوق بیاندیشید. اصل را بر این بگذارید که هجران سهم نهایی شماست. کسی اینچنین به شما نخواهد گفت اما بگذارید من بی‌پرده بگویم که در عاشقی، گرفتار اندوهی پایدار و تمام‌ناشدنی خواهید بود و تا واپسین دم حیات، گریزی هم از آن نخواهید داشت...
و این، تنها یکی از هزاران درد عشق است... حال، آیا حاضرید در این دریای سرخ‌گون، غوطه‌ور شوید؟

#گفتگو در تنهایی
#دل‌نوشته

پس‌فردای عشق!

و حال بدتری از عشق هم هست!
چه حالی؟
جنون؛ بله جنون.
جنون چیست؟
آن است که بدحالی و گرفتاری ابدی عشق را عوض نکنی با هر چیز نیکو در این دنیا. حتی با وصل، وصل با محبوبت.
مگر می‌شود؟
بله. حال مجنون این است.‌ از جایی به بعد در مسیر عاشقی، چنین جنونی در تو شکل می‌گیرد. دوست داری دائم گریان باشی و گرفتار و خلاصی هم نیابی. زندگی فقط در چنین حالتی برایت معنا دارد و دیگر هیچ.
از آن به بعد چه می‌شود؟
هیچ... تو دیگر عاشق آن معشوق هم نیستی. عاشق عشقی نرسیده و فرجام‌نیافته می‌شوی.
بعدش چه؟
کسی از بعدش خبری نداده است!

#گفتگو در تنهایی
#دل‌نوشته

حمله ساختمان‌های «متراکم»
با چرب کردن سبیل شهرداری مرکز،
مجموعه کنار مجموعه
واحد به واحد
بالا برده است

وگرنه آن کوه روبرو
و هر شیار مخفی‌اش
که حالا فقط تماشاگر شده،
عمری دور از چشم‌ها،
نقش پناه پرندگان
سکوت طبیعت را،
بر دوش داشته است


---
#شعرنو
#شهرداری
#طبیعت

از دورها کاروانی
بارش همه سراب
پیدا شده است...
خرمنِ زلفِ پریشانت
ما را به بازی، صحرانشین کرده
همدل با برادران یوسف
بی‌گمان باید شد
که خوابِ رقصِ ستاره‌ها
سخت ناگوار خواهد بود

وگرنه کاروانِ سراب
ما را باز به دورترها رانده
آنجا که نیستی
سراغِ تک‌تکمان را گرفته است

---
#شعر کفر
#شعرنو

ما تفریق هستیم!

حقیقت این است که هیچ‌کس، هرگز ما را ترک نمی‌کند، زیرا هیچ‌گاه «جمعی» به معنای واقعی محقق نمی‌شود. هر یک از ما جداگانه آفریده شده‌ایم و هر آنچه به نظر اتحاد، وصل یا یکی شدن می‌آید، تنها چیزی موقت و در واقع نزدیکی بر اساس مشترکات است؛ مشترکاتی که بالاخره یا تغییر می‌کنند یا تحت تأثیر عوامل دیگر قرار می‌گیرند.

#تنهایی، ذات انسان را شکل داده و گریزی از آن نیست.

این درد را دوا نکن!

مسیر تعالی، رنج‌های ناگزیری را به همراه می‌آورد؛ رنج‌هایی که درس‌آموزند، درمان بر آن‌ها راه ندارد و تا واپسین دم، همراهتان خواهند ماند.
از جمله آن‌ها می‌توان به #تنهایی و انزوا، دردهای بی‌نام تن، رنج عشق و انتظار مرگ اشاره کرد.
حال اگر از چهل سالگی عبور کرده‌اید و طعم اینها را نچشیده‌اید، دست‌کم به گمان من، در مسیر تعالی گام برنمی‌دارید.

...ایشان در خلوت به من گفتند دعایی دارم که می‌ترسم آن را به زبان آورم. یعنی راستش دعای من هست اما از طاقتم خارج است. گفتم این که می‌گویید چه دعایی است؟!
فرمودند: می‌ترسم بگویم این درد را که تو داده‌ای، شفا بده. در شفا نیافتنش امید رشد و تعالی است و اگر شفا بخواهم، ترس برگشت به مرحله پایین‌تر بخاطر ناتوانی در تحمل درد!
در حیرتم که چه بخواهم و چه نه!

پس تو آن دِه که آن بِه!

#سلوک
#دل‌نوشته

زن، زن است!

۱ـ ...زن، زن است با آن زیبایی و جذابیت خدادادی‌اش. هرچند من مطلقاً و مطابق امر شارع به هیچ زنی نگاه نمی‌کنم، اما حقیقت این است که زیبایی و آرامش، اجزای جدانشدنی ذات زنانه هستند.

۲ـ آیا شما فکر می‌کنید همه‌ی کسانی که زنان را برای کارهای مخاطب‌محور انتخاب می‌کنند، مریض هستند؟ لزوماً نه، بزرگوار!
زن صبور است و در ذهن مردان، به‌صورت پیش‌فرض، راستگوتر از مردان تصور می‌شود. حضور او می‌تواند انرژی مثبتی در محیط کار بیافریند و از او انتظار می‌رود که بدون از کوره دررفتن، کار همه‌ی مراجعان را راه بیندازد.
این‌ها صفاتی هستند که در زنان بیش از مردان یافت می‌شوند.

۳ـ مشکل این نیست که جامعه‌ی ما، پیرو عرف زمانه و فرهنگ سرمایه‌داری جهانی، اول به سراغ گزینه‌های مونث و خوش‌آب‌ورنگ می‌رود؛ مسئله جای دیگری است.
امروزه هر دو طرح‌واره‌ی مردانه و زنانه آسیب دیده‌اند. مردان آنچنان صفاتی که از مردان انتظار می‌رفته را از دست داده، و زنان نه چندان ویژگی‌های اصیل خود را حفظ کرده‌اند.
بخش قابل توجهی از هر دو گروه به موجوداتی عجیب و نوظهور تبدیل شده‌اند: موجوداتی که تنها در پی جلب منفعت بیشترند، به دیگران سودی نمی‌رسانند و عبور از هر مرز اخلاقی و عرفی را برای خود مجاز می‌شمرند.

حرف آخر:
ای کاش مردان ما، "مرد" و زنان ما، "زن" بودند. مردانی خانواده‌دوست و کوشا، و زنانی که -چه مادر باشند و چه مجرد- به شرافت و هویت زنانه‌ی خود بیشتر اهمیت می‌دادند.

#فمینیسم
#طرح‌واره
#ابتذال

: تو را برای چه بخواهم؟
قهوه درست کردن، مثلاً؟

- نسل ما
با چای سیاه بزرگ شده.

: برای تنها نبودن؟
- مردمان ما،
تنهایی را
صفت خداوند می‌دانسته‌اند

: با برای عصرهای جمعه؟
شاید انگیزه‌‌ای
برای شروع نو
از هفته آینده؟
: ما استراحت را
هیچ‌‌گاه جدی نگرفته‌ایم.

: پس تو را برای چه بخواهم؟
برای خودم؟
- کدام خودم؟
که دیگر خودی باقی نمانده.
: یا برای خودت؟
ـ ... مگر جواب همه چیز را
من باید بدانم؟

#گفتگو در تنهایی
#دل‌نوشته

اَکثَر مردم اگر روزی غذایی برای خوردن نداشته باشند، جز ضعف و گرسنگی، نگران این هم می‌شوند که سهمشان از آب و نان چه شده و کجا رفته است. اما کسانی هم هستند که اگر روزی، سهمشان از اشک‌های پنهانی برای برترین عشق‌های عالم به تأخیر بیفتد، سخت نگران می‌شوند؛ که اشکِ پیوسته، روزیِ قسمت‌شده اینان است.
اینان به اشک چشم زنده‌اند و هویت خود را در عشق‌ورزی افراطی جسته‌اند.

پ.ن:

بگیر فطره‌ام اما مخور برادر جان
که من در این رمضان
قوتِ غالبم غم بود

اخوان ثالث/ م. امید

ماجرای #خواص

در مدح «افراط»

بارها به مسألهٔ «تعادل» اندیشیده‌ام و در نوشته‌هایم هم فراوان از آن یاد کرده‌ام. از نگاه انصاف و خرد و تجربه نیز که بنگریم، تعادل چیز خوبی است.

اما برای کسی که مزهٔ ترش و شیرین افراط را چشیده، ماجرا طعم دیگری دارد.

وقتی کسی تنها یک بیت شعر یا جمله‌ای در ذکر مولا علی می‌خواند،جنونی در من بیدار می‌شود. وقتی کسی نیم‌خط در مصیبت اباعبدالله الحسین می‌سراید، دیوانه‌وار می‌گریم.
وقتی از عشق مادر، حرمت پدر، و نیکیِ اکرام یتیمان و درماندگان سخن می‌رود، حاضرم همهٔ وجودم را پیشکش کنم.

کدام افراط؟
افراط در سخت‌گیری بر خویش نیز چنین تأثیری دارد. همهٔ تعادل‌های جهان را می‌دهم، به نیم‌جُوی عشق افراطی — به تماشای سختی‌های عشق، حتی اگر هرگز به مقصد نرسم.

تجربه‌های افراطی من
بگذار صریح بگویم: اگر تعادل، حرف اول و آخر زندگی من بود، یا در زندان انفرادی آن سال‌ها می‌مردم، یا در اندوه نخستین شکستم زوال می‌یافتم، یا — از همه بدتر — در فقدان والدینم، برای همیشه زمین می‌خوردم.
این افراط بود که مرا تا امروز کشانده است.

روشنگری افراط
مقصودم از افراط، به کارگیریِ جان‌کاهِ خود تا مرز بیماری است — نه آسیب زدن عمدی به تن، که نه ممکن است و نه مطلوب. چرا که در آن صورت، نه افراط ممکن می‌ماند و نه تعادل.
باید "تعادل در افراط" را فرا بگیریم. تعادل، انواعی دارد — و نوع افراطی آن، حکایتی دیگر است...

#شیدایی
علیه #عقل محافظه‌کار

رفته بودم نمایشگاه نقاشی خانم آمنه مهربان. زنی شبیه زنِ سابقِ آن عموی مرحومم...
این تابلویش نظرم را جلب کرد.
برای اثر کاردک‌ها که در بخش پایینی اثر به چشم می‌خورد، این‌ سطرها را گفتم.

رنگِ نقاش تمام شده بود،
ثانیه‌ها گذشتند، شاید عمری
تا دوباره جان بگیرد
رنگ‌ها در نفسِ زمان.
می‌گویی نه؟
این ترک‌های ناگهانی
که در سبزیِ مرغزار
خواب رنگ‌ها را
بازتاب می‌دهند،
پس چه معنایی دارد؟
---
#عرفان طبیعی
#شعرنو

در ستایش همدلی هوشمندانه!

گاهی روانپزشکان با تجویز دارو یا سایر روش‌های درمانی، سعی می‌کنند فرد را به حالت خواب‌آلودگی و آرامش موقتی فرو ببرند. اما چرا؟ زیرا این حالتِ رخوت‌گونه، به فرد کمک می‌کند درد کمتری را احساس کند. شاید گذر زمان و فراموشی نسبی ناشی از این حالت، به بهبود تدریجی او بینجامد.

به همین ترتیب، گاهی نباید سعی کنید فرد افسرده و غمگین را صرفاً با محبت و نوازش به حالت عادی بازگردانید. اگر فرد دلیل موجه و عمیقی برای افسردگی خود داشته باشد، شاید هوشیاری کامل تنها باعث شود با شدت بیشتری مصیبت خود را درک کند و رنجش افزون شود. در چنین مواقعی، شاید مهربانیِ معمول و راهکارهای همیشگی برای آرام کردن او کافی نباشد.

اجازه دهید در غم خود بمانند. گریه کردن و سوگواری، گاهی وسیله‌ای است برای آنکه ذهن فرد از تمرکز بر جزئیات فاجعه رها شود. اگر واقعاً دل‌تان برایشان می‌سوزد، بهترین کار این است که در کنارشان باشید و با او هم‌دردی کنید، حتی اگر به معنای گریستن باشد! این کار باعث می‌شود. فرد غمگین احساس تنهایی نکنند.

جمله معروف «ما را در غم خود شریک بدان» در چنین موقعیت‌هایی نه‌تنها زیبا، بلکه بسیار هوشمندانه و ارزشمند است.

علت نفهمیدن!

دوستی می‌گفت با شخصی آشناست که با این‌که در یکی از رشته‌های علوم انسانی تحصیل کرده، اما به شدت با افکار بزرگان ادب و اندیشه‌ی امروزِ ایران مخالفت می‌کند. به این صورت که حتی با شنیدن نامشان چهره در هم می‌کشید و بدترین القاب را به آنان نسبت می‌داد!

از دوستم خواهش کردم مرا هم به جلساتشان ببرد تا این فرد را از نزدیک ببینم. بعد از چند جلسه، به این نتیجه رسیدم که دلیل رفتارش سه چیز است:

· برخورد #سطحی با مفاهیم عمیق.
· #وابستگی فکری به نهاد قدرت.
· تعلق خاطر به هویت #موروثی از خانواده‌.

این عوامل باعث می‌شد تا بی‌آنکه مطالب نو را عمیق بخواند و مفاهیم تازه را درست بفهمد، موضعی خصمانه بگیرد و شنونده‌ی هیچ حرف تازه‌ای هم نباشد.

این‌ها را گفتم که یادآوری به خودم باشد؛ چرا که این سه ویژگی به شکلی کم‌و‌بیش در همه‌ی ما وجود دارد. و باید همیشه مراقب باشیم که در دام چنین رفتارهایی نیفتیم.