روزنامک فرنود
334 subscribers
254 photos
18 videos
35 links
اندیشه‌های آزادِ فرنود فغفور مغربی درباره فرهنگ، سیاست و مذهب
Download Telegram
راهبرد اصلی!

اگر از فرد، گروه، سازمان، تشکیلات، اداره، نهاد یا حکومتی به دلیل انجام کنشی خاص ناراحت هستید، به خاطر داشته باشید که هیچ‌کدام — جز در موارد نادر — اقدامی را صرفاً به منظور آزرده‌خاطر ساختن شما انجام نمی‌دهد.
همه، واقعیت خود را در بستر زمان و شرایط خویش ارائه می‌دهند و بس.


اگر همچنان احساس ناراحتی می‌کنید، شاید سزاوارتر باشد که از خودتان ناراحت باشید و بپرسید: چرا با وجود آگاهی از جنبه‌های بد و ناقص آن موضوع، انتظار دیگری داشته‌اید؟

افزون بر این، اگر معتقدید که در آن مقطع، امکانات یا اطلاعات کافی وجود نداشته یا دچار سهو و اشتباهی غیرعمدی شده‌اید، دیگر جایی برای این‌گونه ناراحتی باقی نمی‌ماند. آنچه اتفاق افتاده، گذشته است و باید از آن گذشت؛ این همان راز آسودگی و آرامش است.

پ.ن: جبران مافات در حد امکان، فراموش نشود.
نقشه پیچیده!

به یکی آبنبات‌چوبی می‌دهند و می‌خرندش. به یکی کمی بیشتر، مثلاً یک ماشین خوب یا شغلی مناسب، حتی برخی را با همسری شایسته. بعضی را اما با چیز دیگر می‌خرند؛ با غم.

تفاوت مبالغ خرید در چیست؟ یک چیز: هر چیزی کهنه می‌شود و جلا و رنگ اولیه را از دست می‌دهد. ماشین، کار، تفریحات، حتی همسر. چه کسی می‌تواند بگوید همسرش همان جذابیتِ روزها و ماه‌های اول را دارد؟

مگر غم، که نه‌تنها کهنه نمی‌شود، بلکه رفیق دیگری را هم با خود به همراه می‌آورد: تنهایی. هر دو دست در دست هم کاری می‌کنند که دیگر هیچ چیز به چشم شما نمی‌آید و خانهٔ دلتان خلوت می‌شود و منتظر صاحب‌خانه می‌مانید. صاحب‌خانه با چنین نقشهٔ دقیقی، شما را آرام‌آرام آماده می‌سازد و نهایتاً برای همیشه تصاحب می‌کند.

#منبرهای_معنوی
👏1
*خط قرمزهای محرمی*


من، بندهٔ کمترینِ مولا، با بلندگویی که صدایش
*بلند و ناهنجار است،
دیروقت پخش می‌شود،
میان ما و اهل سنت تفرقه می‌اندازد،
تنها مداح دارد و سخنران نه،
و فقط شمر و یزیدِ ١۴قرن پیش را یادآور می‌شود*
مشکلی اساسی دارم.
گوشم هرگز به چنین بلندگویی بدهکار نبوده و نیست.
#منبرهای_معنوی
👍6
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
اصل ماجرا

هر ساله در سوگواری محرم، ماجراهای جانسوز عاشورا را از مبلغان مذهبی می‌شنویم: خیانت میزبانان، تشنگی کودکان، بریده شدن سرِ یاران، کشته شدن امام، دفن نشدن شهیدان، اسارت و رنج‌های اهل‌بیت(ع) و...
این روایت‌ها هرچند تأثیرگذارند، اما فرع قضیه‌اند؛ اصل، هدف امام حسین(ع) از قیام است.
ایشان در سخنرانی پیش از عاشورا فرمود: *قیام من برای اصلاح امت، امر به معروف و نهی از منکر و عمل به سیرهٔ جدّم رسول‌الله(ص) است.

نکته اصلی:
اگر ما نیز (در حد توان) خود و دیگران را اصلاح کنیم، به نیکی فرمان دهیم و از زشتی بازداریم و سیرهٔ پیامبر(ص) را پیشه کنیم (مثلا دوستی کودکان، یاری مظلومان، بخشیدن مخالفان و استقامت در راه خدا)، کاری حسینی کرده‌ایم؛ وگرنه عزاداریِ بی‌روح، ارزش چندانی ندارد.
---
پی‌نوشت:
عبارت عربی کامل امام حسین(ع) به همراه ترجمه:
«إِنِّی لَمْ أَخْرُجْ أَشِرًا وَلَا بَطِرًا وَلَا مُفْسِدًا وَلَا ظَالِمًا، وَإِنَّمَا خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْإِصْلَاحِ فِي أُمَّةِ جَدِّي مُحَمَّدٍ(ص)، أُرِیدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْکَرِ، وَأَسِیرَ بِسِیرَةِ جَدِّي وَأَبِي عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(ع).»
«من نه از روی تکبر، نه از روی خودخواهی، نه برای فساد و نه برای ستم خروج نکردم؛ بلکه برای اصلاح‌گری در امت جدّم محمد(ص) قیام نمودم. می‌خواهم امر به معروف و نهی از منکر کنم و به سیرهٔ جدّم و پدرم علی بن ابی‌طالب(ع) رفتار نمایم.»

منبع:
این سخن در کتاب «الفتوح» نوشتهٔ ابن اعثم کوفی (ج ۵، ص ۲۱) آمده است.

#منبرهای_معنوی
👍3
*آیین‌نامه کشفِ حقیقت*

واقعیت این است که هیچ‌گاه تمامِ حقیقت را به تو نشان نمی‌دهند؛ تنها پاره‌ای از آن را پیشِ رویت می‌گذارند، آن هم به‌اندازه‌ای که نیاز بدانند – و این، نه‌تنها ناامیدکننده، که ترسناک‌ترین لحظه است.

*کدام لحظه؟*

لحظه‌ای که در میان سیلابی از نیمه‌حقیقت‌ها و دروغ‌ها، ناگهان به پاره‌ای بزرگ‌تر از حقیقت برمی‌خوری؛ چنان بزرگ که خیال می‌کنی دیگر تمامش را دیده‌ای، غافل از اینکه همان پارهٔ بزرگ، خودْ حجابی است بر اصل ماجرا.

*چاره چیست؟*

دو راه وجود دارد:
یا از طلبِ حقیقتِ کامل و بی‌نقص دست برداری،
و یا – اگر تابِ جهل را نداری – آن پارهٔ کشف‌شده را نه پایان، که سرآغاز بدانی؛ آن را مانند نخستین واژهٔ یک جملهٔ ناتمام در نظر بگیری و برای کشفِ باقیِ جمله، از نیروی تخیل و تعقلی مدد بگیری که وابسته به هیچ ایدئولوژیِ ازپیش‌ساخته‌ای نباشد؛ تعقلی که نه به تعصب تن می‌دهد و نه به تقلید، و تنها مرجعش، خودِ پرسش است – و سرانجام، راه را برای ادامهٔ مسیر، همیشه باز بگذاری.
👍1
*روایت ما*

کربلا، میدانِ مذاکره و مبارزه است. اینکه در پایان کار، سخن، گفت‌وگو و اعتراض تأثیر نمی‌گذارد و کار به مبارزه‌ی فیزیکی و شهادت یاران امام می‌کشد، نه ضرورتی تاریخی، بلکه امری ممکن در بسترِ قیام حسینی است که از استبداد و فساد حکومتی و اجتماعی نشأت می‌گیرد.

پرسش بنیادین این است: آیا روایتِ ما از کربلا باید فقط بر محورهایی مانند احساسات، تبعیتِ محض و ولایت‌پذیریِ بی‌چون‌وچرا استوار باشد و مجالی برای معقولات و اندیشه‌ی انتقادی در آن نباشد؟

اولویت دادن به رویکردِ احساس‌محور که به دنبالِ ثواب، بخششِ گناهان و شفاعتِ شخصی است، حاصلِ افزوده‌هایی است که بر مذهب شیعه تحمیل شده تا چهره‌ی عقلانی، سیاسی و معرفت‌سازِ واقعه کربلا را در پسِ احساسات پنهان سازد.

شاهدِ تاریخی آنکه، بیشترِ سخنانِ امام حسین (ع) در روزهای منتهی به عاشورا، حولِ محورهایِ عدل، مساوات، مبارزه با ظلم، امر به معروف و نهی از منکر می‌چرخد؛ در حالی که آنچه بعدها با غم‌سراییِ صرف و شورِ احساسی بدان افزوده شد، در متنِ اصلیِ سخنانِ امام دیده نمی‌شود.

پس، ضرورتِ امروز ما زدودنِ اضافاتِ تحریف‌آمیز و دست‌یابی به گوهرِ کربلاست؛ گوهری که شیوه راه‌گشایِ امام برای زیستنِ آگاهانه، عدالت‌خواهانه و عقلانی است. باید از تحریف دست کشید و روایت را به سویِ حقیقت و عبرت سوق داد، نه به سویِ سوگ‌واره‌ای که عقل را به حاشیه می‌راند.

#منبرهای_معنوی
👍1
سکوتِ فراموش‌شده

_بدترین صفت مردانه چیست؟_
تصور داشتن نظر کارشناسی در هر مساله (سیاسی، اقتصادی، خانوادگی، درمانی و...) و نهایت تلاش برای به کرسی نشاندنِ این تصورِ خام در گفتگو با دیگران.

_بدترین صفت زنانه چیست؟_
ببخشید من زن نیستم و تخصص لازم را ندارم! شما بفرمایید.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
به مدد راهنمایی دوستی گرامی، تنظیمات به حالت پیش‌فرض برگشت و اکنون شما بدون دادن ستاره می‌توانید، در بخش نظرات، دیدگاه خودتان را طرح کنید.

پ. ن: در این مدت برای دوا و رفع کتی (کدی!) هم که شده، هیچکی به ما ۴تا ستاره نداد که سرگردی، سرهنگی، چیزی بشویم. تشکر.
*در محضر ارباب*

رفیقان، اگر بی‌ادبی نباشد، باید گفت که تقصیر از خود امام حسین (ع) است، نه، بلکه از خود خداست! از آن رو که در حماسهٔ کربلا چنان جذبه و شوری، چنان حال و انرژی‌ای نهاده شده که هیچ اندیشهٔ دیگری را مجالِ حضور در خیال نمی‌گذارد.

من که اینجا، در این صفحه، انبوهی از تأملات را دربارهٔ عاشورا، فلسفهٔ قیام و دیگر دغدغه‌های نظری می‌نویسم، به محضِ گام‌نهادن در حریمِ حسین (ع)، خود را در برابر خورشیدی تابناک می‌یابم که وجودم را در شعاعِ خود ذوب می‌کند. جذب می‌شوم، محو می‌گردم، بی‌نشان می‌شوم، و جز اشکی که جاری است و حالی که در وصف نمی‌گنجد، چیزی نمی‌ماند. گویی خونِ اباعبدالله، هر عقلِ سنجنده‌ای را یکباره در خود فرو می‌برد و همهٔ حساب‌های عقلی را به کناری می‌زند.

کاش، ای کاش، آن حضرت این‌همه جذبه نداشت، تا ما نیز می‌توانستیم چند کلمه از فلسفهٔ این قیامِ بی‌همتا بر زبان آوریم، بیندیشیم و سخن گوییم، و دیگران را نیز به ژرفای این دریایِ معنا رهنمون شویم.
#منبرهای_معنوی
👍1
امسال نیز سوگِ عاشورا به سلامت گذشت. وعاظ، روایتِ کربلا را زنده کردند؛ روایتی که انگار با پایانِ روزِ دهم تا سال بعد بسته می‌شود.

سفره‌های نذری برپا شد، دیگ‌ها جوشید، توانگران «چنبه» زدند و بقیه نیز خوردند و اگر دست می‌داد، برای خانه هم بردند و فریزرها را انباشتند...

این، نگاهِ عوامانه به عاشوراست؛ از اول محرم تا عاشورا، مثلِ سالگردی که برای ترحیم یک متوفی گرفته می‌شود اما نگاهِ عمیق، غیرِ این است.

عاشورا، اول کار است، نه پایان آن. پیش از این روز همه چیز در حد سخن بود؛ اما «عمل» از روزِ عاشورا معنا می‌یابد؛ آن‌گاه که جان‌ها فدا می‌شوند.

آنچه پس از عاشورا رخ داد — اسارتِ خاندانِ عصمت، خطابه‌های زینب (س) در کوفه و شام، و گسترشِ پیام تا تاریخ — همه، ادامهٔ همان «عمل» است.

افسوس که این بخش، مغفول می‌ماند. هیئت‌ها عمومآ تا دهمِ محرم فعّال‌اند و پس از آن، به زندگی عادی بازمی‌گردند؛ غافل از اینکه بالندگیِ قیام، در ادامهٔ مسیرِ اسرا و افشاگریِ امام سجاد (ع) و زینبِ کبری (س) شکل می‌گیرد.

تأمل کنیم... عاشورا، نه پایان، که آغازی بر بیداری؛ نه خاموشی، که فریادی جاودانه است.
👍2👏1
استاد ما دکتر سروش، سال‌ها قبل بهمان گفت که الان، زمانِ عقل ورزی شماست. ارادت ورزی را بگذارید برای آخر عمر.
آفرین بر او که به ما یاد داد از مارکس، انگلس و پوپر باید یاد گرفت اما مریدشان نشد تا روزگار بچرخد و بچرخد و برسیم به خانِ آخر... ولایت امیرالمومنین (ع)
*بازگشت به عمق تنهایی!*

حقیقت آن است که من با بیشتر آدم‌ها – اعم از خانواده، دوستان، همسایگان و به‌طورکلی هر کس که در این نیم‌قرن زیستِ اجتماعی با او پیوندی داشته‌ام – احساسِ خوشایندی ندارم. در تجربهٔ من، بسیاری از مردمان یا نمی‌خواهند، یا نمی‌توانند، یا چندان اهمیتی نمی‌دهند که آدمی را به‌درستی درک کنند. روابطشان اغلب سطحی، زودگذر و بر پایهٔ منافعِ شخصیِ خودشان و به‌اندازهٔ تحمّلشان با من شکل می‌گیرد؛ پیوندهایی سست که هر دم در آستانهٔ گسست و فروریختن‌اند.

۱- حاصلِ این نگاه به جامعه، گرایش به تنهایی است؛ نه صرفاً تنهاییِ تحمیل‌شده، بلکه تنهایی‌ای که تا حدی انتخابی است، چراکه در جهانِ پیرامون، نشانه‌های چندانی از عمق و صمیمیتِ پایدار نمی‌بینیم. اگر در بیرون از خود، حقیقتی هم‌ترازِ انتظارمان می‌یافتیم، بی‌گمان از این عزلت به در می‌آمدیم و با آن حقایق پیوندی استوار برقرار می‌کردیم. اما پرسش اینجاست که آیا چنین حقیقتی وجود دارد یا خودِ این انتظار، آرمانی‌است که هرگز برآورده نمی‌شود؟

۲- بر این باوریم که دیگران نیز تنهایند و از روی ناچاری به گروه‌ها می‌پیوندند، نه از سرِ اشتیاقِ راستین به دیگری. آنها فقط می‌خواهند از خلأ معنایی و هویتی رهایی یابند و تنهاییِ خود را پنهان کنند. تغییرِ مداومِ گروه‌ها و اضطراب‌های پیوسته در روابطشان، گواهی بر این است که این رفتار سودمند نیست و تنهایی را از میان برنمی‌دارد، بلکه آن را به‌گونه‌ای ناشیانه به تأخیر می‌اندازد. بااین‌حال، نمی‌توان انکار کرد که برای برخی، ارتباطاتِ عمیق و اصیل نیز امکان‌پذیر بوده است، هرچند در اقلیت قرار دارند.

۳- برای مواجهه با تنهایی، راه‌هایی وجود دارد. نسخهٔ شخصیِ من چنین است: هر روز می‌توانی به ورزش رو آوری – چه در باشگاه، چه در دامانِ کوه، یا دست‌کم به پیاده‌روی در نقاط کمترشلوغِ شهری. می‌توانی آشپزی کنی و به کارهای روزمرّه برسی. در خلوتِ خویش به مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی یا هر موضوعِ دلخواه بیندیشی و خلاصهٔ اندیشه‌هایت را بنویسی. کتاب بخوانی. به عبادت‌های واجب و مستحب بپردازی. این فعالیت‌ها اگرچه تنهایی را به‌کلی نابود نمی‌کنند، اما می‌توانند گودالِ آن را تا حدی پر کنند، به شرطی که از سرِ حضور و معنا انجام شوند، نه صرفاً برای پرکردنِ زمان.

۴- واقعیت آن است که تنهایی هیچ‌گاه تجربه‌ای تمام‌عیارِ دلپسند نخواهد بود. اما شاید بزرگ‌ترین آموزه‌اش این باشد که می‌توان با آن زیست، آن را پذیرفت و حتی از بسترِ آن به خودشناسی و خلاقیت دست یافت. تنهایی، وقتی مدیریت شود، می‌تواند به فضایی جدی و پراهمیت برای رشدِ درونی تبدیل گردد، نه صرفاً حفره‌ای برای پر کردن.
👍7
سلام، تابوت‌کوچولو،
من تنها برای تو گریسته‌ام
تویی که با پستانک
و موهای خرماییِ باز
به دیدار فرشته‌ها می‌روی.
سلام من را هم برسان.

_و به کدامین گناه، کودکان، در هر جای زمین، کشته می‌شوند؟_
👍7
کمتر از (یک هیچ بزرگ)

کسی از دنیا رفته بود. از دوستی مشترک پرسیدم که وی، چه میراث فکری به جا گذاشته؟ دوست مشترکمان کمی فکر کرد و گفت: «از مرحوم، پایداری در مسیر را آموختیم؛ از اول بر یک خط بود و تا آخر، همان راه را ادامه داد.»

با خودم می‌گویم که وی چگونه انسانی بوده؟ نکند معصوم بوده! از اول تا آخر بر یک خط بودن! یعنی هیچ‌گاه شک در ذهن و دل او راه نیافته؟ یا هیچ‌گاه به افکاری عمیق‌تر دست نیافته تا راهش را اصلاح کند؟

وقتی بحث پایداری بر یک فکر مطرح می‌شود یاد این آیات می‌افتم و شدیدا می‌ترسم که مصداق آن باشم یا بشوم:

> قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا () الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا ()
ترجمه:
> بگو: «آیا به شما خبر دهیم که زیانکارترین مردم در کارها، چه کسانی هستند؟ () آنها که تلاش‌هایشان در زندگی دنیا گم و نابود شده؛ در حالی که خود می‌پندارند کارهای نیک انجام می‌دهند!» ()
و در آیه بعد می‌فرماید: اینان کسانی هستند که به آیات پروردگار و لقای او کافر شدند، در نتیجه اعمالشان تباه و بی‌ارزش گردید.
(سوره کهف، ١٠٣ و ١٠۴ و ١٠۵)

پایداری بدون بازنگری و تعقل، اگر با غرور و خودپنداری همراه باشد، انسان را به هدف نمی‌رساند، بلکه او را در گروه زیانکارترین مردم قرار می‌دهد:
آنان که می‌پندارند نیک عمل می‌کنند، اما حاصل زندگیشان چیزی جز حسرت و ندامت نیست!
*دسته‌بندی سیاسی *

از اعضای جناح‌های اصلی و فرعی سیاست در ایران که بگذریم، بیشتر هم‌وطنانِ سیاسی‌مزاج در سطوح پایین‌تر، بر دو دسته هستند:

۱. غرب‌زدگان؛ جلال آل‌احمد سال‌ها پیش واژهٔ «غرب‌زده» را ابداع کرد، مشخصاتشان را برشمرد و غرب‌زده را هُرهْری‌مذهب خواند. در نیم‌قرن اخیر، گروه مقابل این دسته نیز پدید آمده که احتمالاً باید آن را «شرق‌زده» نامید. اما به نظر من، شرق و غرب جهانِ استکبار یکی است. وقتی می‌گویم غرب، منظورم آمریکا، اروپا، روسیه و حتی چینِ سرمایه‌دار است و تفاوتی در کاربرد این واژه برای همه آن‌ها قائل نیستم.

۲. در سوی دیگر، کسانی هستند که آن‌ها را به حق «شعارزده» می‌نامم؛ آدم‌هایی که صبح تا شب ایده‌آل‌های بزرگ می‌بافند، می‌خواهند همهٔ جهان را فتح کنند و آن را به شکل و رنگ خود درآورند. با این حال، نودونه درصد شعار می‌دهند و یک درصد هم طرح و عمل همسو با شعارهایشان ندارند؛ آن‌ها دائما شعارهای تازه‌ای هم‌سو با شعارهای پیشین و اقتضائات روز می‌بافند و در ابهامات، خیالات و آرزوهایشان، صبح را به شب می‌رسانند و هیچ.
۴ پاراگراف برای زندگی حسینی در همه روزهای سال

۱_ انسان گمان می‌کند مستقل می‌اندیشد، اما بخش بزرگی از عقایدش زاییده‌ی تربیت، رسانه، ترس یا منفعت است. رهایی از این خودفریبی هزینه دارد؛ چراکه شکارچیانِ امروز در جامعه، «مقام» و «ثروت» و «هراس از قافله» هستند. اندیشه‌ی مستقل، نیازمند جهاد با جریان غالب و نادیده‌گرفتنِ «با جماعت باش تا زنده بمانی» است؛ همان جهاد اکبری که غنیمتش «آسودگیِ وجدان» است.

۲_ امروز تقیه، فقط برای حفظ جان نیست؛ تقیه‌ی اجتماعی و اقتصادی، انسان را به بلعیدنِ حرفِ نزده وامیدارد تا طرد نشود، و این از زهرِ شمشیر کشنده‌تر است.

۳_ مخالفت با قدرت، خودبه‌خود نشانه‌ی حق نیست، اما می‌تواند ملاکی نسبی باشد؛ چراکه جریان حق، پیش از آخرالزمان، هرگز ظهورِ حداکثری نمی‌یابد.

۴_ به کلامِ امام حسین(ع) که «در امتحان، دیندارانِ راستین اندک‌اند». امتحان، فقط میدانِ جنگ نیست؛ در لحظه‌ی خاموشِ انتخاب میان «گفتنِ حق به زیانِ موقعیت» یا «سکوتِ مصلحت‌آمیز» رخ می‌دهد. هنر، زیستن با اضطرابِ ایستادن در برابرِ جریانِ خروشان است، حتی اگر تنها بمانی؛ این، سرمایه‌ای است که روح را از تقلید به معرفت می‌رساند.
(مطلب ویژه طلاب و دوستانی که به زبان عربی تسلط دارند:)

یک شکم سیر وقتی در قم نماز میت خواندند، گریستم. به هر حال یاد مرگ و آن فقرات افزوده شده بر دعاهای نماز، چیزی نیست که بشود از کنارش آسان گذشت. همین حال، وقتی نماز میت در نجف را خواندند، برایم روی دادم.
جدا از بخش عاطفی، خواستم بگویم مقایسه کنید فرازهای نماز قم را با نماز نجف، تا تفاوت روحانی در سازمان قدرت و روحانی خارج از سازمان قدرت را ببینید.