نقد نو!

من در خیابان، کوه و بیابان راه می‌روم و در فضای مجازی برای خودم، دور می‌زنم. گاهی-گداری با سوژه‌ای برخورد می‌کنم که ارزش پرداختن دارد.
بی‌آنکه اشاره مستقیمی به طرف بکنم و بخواهم قضاوتی حتمی درباره او داشته باشم، اینجا نظرم را می‌نویسم.
می‌دانم نظرم محدود به یک مواجهه است و نه کنکاشی عمیق. و اصولا در پی قضاوت هیچ فردی نیستم. برای همین از موضوع جزیی، کلی می‌سازم و نظرم را درباره آن موضوع و نه فرد بی اشاره به زمان، مکان و هر عنصری که ممکن است، شامل مشخصات فرد خاصی باشد، می‌گویم.
همین!

چرا گریه می‌کنیم؟

گریه انواع مختلفی دارد. گریه شوق، گریه ترس، گریه فراق، گریه درد... در این یادداشت به گریه کردن‌های مذهبی و خصوصا آیینی می‌پردازم.

گریه فرمایشی: واقعیت این است گریستن، به دستور و خواهش دیگری ممکن نیست الا توسط بازیگران کهنه‌کار.
فایده: واقعیت دیگر هم این است که گریستن، فایده‌ای برای آنکه برایش یا به یادش گریه می‌کنیم، ندارد.
معنا: گریه اگر یک معنا داشته باشد این است که نشان می‌دهیم اوج توجه و دلسوزی ما نسبت به آن موضوع آیینی (شهادت مظلومانه امام حسین) برانگیخته شده، آن‌چنان که ناخودآگاه، دل‌مان فشرده می‌شود و اشک از دیدگانمان سرازیر می‌شود.
هدف: گریه هدف نیست، نشانه است. هدف زنده نگه داشتن این مناسبت بزرگ تاریخی-آیینی است. گریه‌هایی که در حد گریه بماند و به این معرفت نرسد که باید ظالم زمانه خود را شناخت و با آن مقابله کرد، نتیجه نهایی را گم کرده است.
جامعه ما و گریه: این سال‌ها گریه کردن، تبلیغ می‌شود به مدد روضه های سوزناک یا سینه‌زنی‌های مدهوش کننده اما صحبتی از عمل به شیوه حسین از هیچ سمتی شنیده نمی‌شود.

👈 نمره نهایی: اگر گریه بر حسین این یادآوری را به ما آموخت که از صبح تا شب در صحنه جامعه، محل کار، درس و زندگی، بسان حسین زندگی کنیم و اگر لازم باشد از همه چیز خود بگذریم، نمره قبولی گرفته‌ایم و الا تجدید شده‌ایم و باید در کارنامه خود بازنگری کنیم.

یاد آر، ز شمع مرده یاد آر!

یاد زنده‌یاد فریدون فرخزاد افتادم. درباره کارنامه هنری، اجتماعی و سیاسی او می‌توان ساعت‌ها صحبت کرد. چند مستندی هم درباره‌اش ساخته شده که از لابه‌لایش می‌توان چیزهای ناگفته‌ای فهمید... بگذریم. حرفم چیز دیگری است:

🍾vs.📖
فریدون، در یکی از اجراهای خارج از کشورش مشغول سخنانی تند و تیز است و در حین برنامه، اشاره‌ای به شعر حافظ می‌کند. مجلس شلوغ است و عده‌ای همراهی می‌کنند که ناگهان عده‌ای دیگر از گوشه‌ای، مستانه عربده می‌زنند: فریدون باید برقصه، فریدون باید برقصه.
فرخزاد بدون اینکه قافیه را ببازد با همان فرهنگ برآمده از محل بزرگ شدنش (جنوب تهران) چند تکه درشت حواله‌شان می‌کند و می‌گوید من می‌دانم شما چیزی از ادبیات و حافظ نمی‌فهمید.‌ توی لژتون بنشینید و مشروبتون را بخورید...

کشت در شوره‌زار

پیش از این، مشغول به گناه کبیره‌ای بودم: بحث، بحث و بحث.
درسش را خوانده بودم، استعداد ذاتی هم در این کار داشتم. وقت خالی هم که خدا بدهد برکت. در موضوعاتی که بهشان مشغول بودم، مطالعه زیادی هم می‌کردم. خب! همه این‌ها را که بریزید روی هم چه در می‌آید؟ بحث‌های طولانی.
یادم می‌آید درباره اثبات یا نفی قبض و بسط دکتر سروش از ساعت ۳ تا ۱۱ شب نشستیم و حرف زدیم...
اما همان‌طوری که در این کانال در چند مطلب پیشین توضیح دادم دیگر مرتکب این اشتباه نخواهم شد.
📝 اگر کسی سوالی داشته باشد و ببینم واقعا برایش موضوعی نامفهوم است، توضیح می‌دهم و بالعکس اما اگر حس کنم قصد مچ‌گیری، توهین، دلقک‌بازی و‌ سیاست‌بازی در میان است، سکوت می‌کنم.
🔴 به تجربه دیده‌ام که نمی‌شود به آدم‌هایی با چنین رویکردی، چیزی آموخت چراکه آمده‌اند تا هوچی‌بازی دربیاورند و نفهمند.
👈خلاصه اینکه نباید در دام آن‌ها افتاد.

آمده بود از عموجان پاشکسته‌ی خانه‌نشینش احوال‌پرسی کند، علی جان. و این سبزه هم کِش پیلاتس است که شده بود اسباب بازی ما دوتا. هی می‌کشیدیم و به سمت مقابل رها می‌کردیم و خنده‌های بی‌نهایتی که علی جان سر می‌داد. بچه‌ای که دوست دارد یا پت ‌و مت ببیند یا بازی موبایلی بکند، قریب یک ساعت با همین کشِ نیمه‌سالم خوشحال و سر ذوق بود.
#سرگرمی_ساده
#وقت گذاشتن برای بچه‌ها
#شادمانی_واقعی
#سوءقصد

«آسه بیا، آسه برو که گربه شاخت نزنه» جان ما؟
حالا شاخت بزنه، مگه چی میشه؟ دردت می‌آد؟ اما بی‌دردی خودش بَد دردیه.
هرکسی دردی نداره به نظر من محکومه. محکومه به نان به نرخ روز خوردن. مطمئن باش چوبش را هم در این دنیا و هم اون دنیا خواهد خورد.

#مشاوره_حقوقی برای آن دنیا
#درد_ارزشمند

قصد شکم یا هوای انسانیت!

ماجرا برمی‌گرده به اینکه آشنایی هرکسی با دستگاه امام حسین (ع) از کجا بوده؟

1️⃣ یکی صبح تا شب توی کوچه‌ها می‌گشته و بعد که محرم شده، دیده می‌تونه بره هیأت و به جای بیکارگی، مشغولیتی داشته باشه و یک وعده شله، قیمه، نوشابه و سایر مخلفات بخوره؛
2️⃣ یکی هم بچه‌خونگی بوده و دیده بزرگترهایش سیاه می‌پوشند و به مجلس عزاداری می‌روند اما هیچ وقت برای نذری، پشت در خانه و‌ مسجدی نمی‌ایستند.
برای اولی سوالی پیش نمی‌آید چراکه مساله‌اش از بیماری تبدیل شده به هویتی اجتماعی اما این دومی برایش سوال مطرح می‌شود که اصولاً حرکت امام حسین برای چی بوده است؟ و جواب گرفته برای مبارزه با ظلم بوده است.
🤘 این دو نفر را با هم مقایسه کنید.
اولی به محضی که از جایی دیگر، هویت بالاتری در اجتماع به دست می‌آورد و شکمش سیر می‌شود، می‌زند زیر بساط دین و هیأت. دومی چون همیشه بساط مبارزه با ظلم در جهان پهن است، همیشه در فکرش، قیام حسینی باقی می‌ماند.
اولی مرتب نق می‌زنه دینِ شما، همه‌اش آه و اشکه.
دومی می‌دونه آه و اشک وسیله‌ است، نه هدف و انتهای کار...

#دین_شکمی
#دین_منطقی

شرط نخست

به آدم‌ها جرأت بدهید تا حرفشان را بی‌کم‌وکاست بزنند.

👈 یا مزخرف می‌گویند و می‌فهمید که در برابر بلاهتشان چه واکنشی نشان بدهید.
👈 یا حرف حسابی می‌زنند و خیالتان راحت می‌شود که بهشان وقت حرف زدن داده‌اید.
در هر حال در پایان می‌توانید با وجدانی راحت، موضع دقیقی اتخاذ کرده و ترسی از تقصیر یا قصور (احتمالی) خود نداشته باشید.
پ.ن: دقیقاً در هنگام صحبت‌ کردن دیگران گوش دهید و گوش دادنتان را با حرکات چهره به مخاطب نشان دهید.

👈 #عکس را در حالت تمام‌صفحه و افقیِ موبایل ببینید.
#پشت‌بام_دوست‌داشتنی

باز هم #مرگ لعنتی

البته که من هم می‌ترسم. از چه؟ از چیزهای زیادی و در رأس آن، مرگ! حس مشمئزکننده‌ای دارد. اینکه ناگاه به سراغت بیاید و کارهای تمام‌نشده‌ات را برای همیشه، تمام کند.

👈 با این حال یک حقیقت بزرگ وجود دارد: ما فقط یک‌بار خواهیم مُرد و کار، آن‌چنان سریع انجام می‌شود که چندان چیزی از ماجرا را حس نخواهیم کرد.
🔴 ترسیدن از هرچه و هرکه، مرگ زجرآوری است که افراد پیش از مردنِ واقعی به خود تحمیل می‌کنند...
لطفاً نترسید و هر کاری دوست دارید بکنید!
مرگ شما را فقط یک‌بار در آغوش خواهد گرفت. آنچنان سریع و‌ غافلگیرکننده...

شب و ستارگانش
شاهد ما،
مرگ و ماه
داورمان باشد،

زیر درختی ایستاده‌ام،
روز واپسین
جنگلی سبز خواهم بود،
انبوه برگ‌هایم
خاطراتت را
از هرم آفتاب
نجات می‌بخشد،
بادهای تند فراموشی
خاک سردِ پریشان‌
کاری از دستشان برنخواهد آمد

آتش دلمان را
چه می‌توانم بکنم؟
نکند ما را
از ریشه بسوزاند؟

نگاه می‌کنی، می‌خندی؟
که آب، باد و خاک را
پیشاپیش سوزانده‌ای؟
چه کسی معشوق راست‌گویی
تا به امروز
دیده است؟

#عشقی برای چهارفصل
#شعرنو

فصل سرد

آدم‌ها بر اساس رشته‌ای که خوانده یا به واسطه علاقه شخصی در آن مطالعه داشته‌اند، کم‌وبیش اطلاعاتی دارند.
خردک اطلاعاتی هم به واسطه کار، تعامل با همکاران و عامه مردم می‌توان به دست آورد 👈 اما معمولا افراد، جاهل‌ترین موجودات درباره خودشان و سوالات اصیل هستی هستند‌.
چندان نمی‌دانند که نیازهای طبی بدنشان چیست؟ لغزش‌گاه‌های روحی‌شان کجاست؟ و برای در امان ماندن از سقوط‌ها چه باید کرد.
🔴 فرد در محدوده چهل‌سالگی، آرام‌آرام سوالات اصلی برایش مطرح شده و مهمترین هدفش دستیابی به آرامش مادی و معنوی می‌شود اما و هزار اما که دوران طراوات و پرتوانی خود را از دست داده‌ و گرفتار در انواع گناهان شده‌ است.
متاسفانه، کژرفتاری‌ها، تعاملات بی‌فایده و عادات منحرف تنها چیزهایی است که فرد در سال‌های گذشته جمع‌آوری کرده‌ است.
واضح است با این کوله‌بار سنگین به هیچ هدفی نمی‌رسند الا اینکه خداوند رحمتی کند و به هدایتی برسد.

ارزیابی کارنامه - ۱

از سفر اربعین به سلامت برگشته‌اید. حالا نوبت جمع‌بندی ماجراست. قضاوت را به خودتان می‌سپارم و صرفا سرفصل‌هایی را برای ارزیابی خودتان بیان می‌کنم.

💪 ارزیابی بدنی:
شما پیاده‌روی‌های طولانی داشته‌اید. این برای سلامت جسمی شما مفید است اما آیا می‌خواهید ورزش را ببوسید و کنار بگذارید تا اربعین بعدی؟
برنامه تان برای ارتقای سلامت و قدرت بدنی چیست؟
🤳ارزیابی اجتماعی:
در طول سفر آدم‌های زیادی را دیدید که هرچه داشتند را‌ در طبق اخلاص گذاشتند و به رایگان از شما پذیرایی کردند. آیا همیشه می‌خواهید مهمان باشید یا در برنامه‌های مشابه بعدی، شما هم دست در جیبتان می‌کنید و خرج می‌دهید؟

اصولا آرمان حسین چه بود که حاضر شد در بیابانی خشک، قطعه‌قطعه شود؟

(بخش دوم یادداشت)

(بخش اول یادداشت)
ارزیابی کارنامه - ۲

📖 ارزیابی آموزشی:
علی‌القاعده شما برای بیعت با آرمان‌های امام حسین (ع) به این سفر رفته‌اید. چه قدر از سخنان او را شنیده‌ و خوانده‌اید؟ یا تصمیم به خواندن و فهمیدن آن‌ها دارید؟
🔴 ارزیابی عملی:
امام از جانش و جان بهترین نزدیکانش برای آرمان‌هایش گذشت. شما چه مقدار از جان، مال و حیثیت خود برای دفاع از آرمان‌های دینی مایه می‌گذارید؟

اصولا آرمان حسین چه بود که حاضر شد در بیابانی خشک، قطعه‌قطعه شود؟

از دنیا تا آخرت!

واقعیت این است که از شکم و چشمان گرسنه، نمی‌توان توقع ارتقای معنویت داشت. چراکه بیشتر افراد در این حال آن‌چنان درگیر اولیات خود هستند که به بیشتر از آن حتی فکر هم نمی‌تواند بکنند.
سیر کردن مردم به‌وسیله ارتقای سطح رفاه عمومی، نه تنها حرکتی دنیوی بلکه اقدامی اُخروی است و می‌تواند زمینه‌ساز رشد معنوی افراد هم باشد.

👥 باور کنیم مردم، خانواده خدا هستند و خدا فردی را دوست دارد که به خانواده‌ او (عموم مردم) محبت بیشتری داشته باشد.
#مردم‌دوستی

تکراری

دوستی بنگلادشی دارم. در برابر این پرسشم‌ که اونجا آب‌وهوا چه طوره؟

گفته بود:

در کشور ما، ۳ گروه وجود دارند:

۱- حکومتی مقتدر که اهدافی باطل دارد اما خودش را پشت کتاب مقدس مخفی کرده است.
۲- گروهی پرشمار از مخالفان که اهدافی بحق دارند اما ویترین کارشان بیشتر شبیه پوچ‌گراها و آتئیست‌هاست.
۳- گروهی هم شامل توده مردم که حیران و ترس‌زده مانده‌اند بین دو گروه قبلی.

#بین‌الملل

از خیال تا واقعیت

۴ هفته‌ای است که پایم شکسته و خانه‌نشینم (چرا و چطورش را اشاره کرده بودم).
دوستی در تماس تلفنی می‌گفت شهر (مشهد) شلوغه. اشاره‌اش به حجم مسافران و زائران ایام شهادت امام و آخر ماه صفر بود که البته چون در خیابان ترددی نداشته‌ام، چیزی هم ندیده‌ام.
با خودم گفتم اگر قرار بود درباره شهر بنویسم، لابد می‌نوشتم:

آه از این سکوت. وای از تنهایی. چه غربتی شهر را فراگرفته!

واقعیت اما خلاف، تصور من است.
✍️ حس می‌کنم خیلی از مقالات و گزارش‌ها توسط آدم‌هایی پاشکسته نوشته می‌شود که ماه‌ها از شهر و آدم‌ها بدور مانده‌اند و از تخیلات خودشان می‌نویسند و نه واقعیت‌ها.

#سوءقصد

شرط رفاقت

چند نفری را می‌شناسم که از دوستی کردن با دیگران هراس دارند!
چرا؟ چون می‌ترسند طرف مقابل، دقیقاً وقتی به او احتیاج دارند، رسم دوستی را انجام ندهد.
به یکی از این‌ افراد گفتم: به هرحال دوستان مخلص که تا دم جان پای آدم می‌ایستند، انگشت‌شمارند.
گفت: خب باید چه کرد؟
👈 گفتم: باید خودت را تغییر بدهی؛ انتظارت را از دیگران کاهش دهی. بدانی بقیه افرادی دارای محدودیت‌های مختلف (اقتصادی، فکری و زمانی) هستند و سطح رفاقتشان، محدود است.
نه چندان باید به آن ها دل بست و نه چندان انتظاری داشت. همین که کمک می‌کنند بار سنگین بودن در این روزگار سخت، اندکی سبک‌تر به نظر بیاید، کافی است.
⚒️ اضافه کردم: خودت چه گلی به سر دوستانت زده‌ای که حالا توقعات آن‌چنانی داری؟

راه پر خطر

اینکه اگر کار ناشایستی بکنیم و سپس صمیمانه توبه کرده و جبران کنیم خیلی خوبه. حتی در قرآن آمده که نمره منفی بابت گناه در اثر توبه تبدیل به نمره مثبت می‌شود اما ای کاش اصلا گناه نمی‌کردیم. حتی به گناه فکر هم نمی‌کردیم.
به هر حال هرچی بوده برای من و شما گذشته و گذشته را نمی‌توان کاری کرد اما می‌شود با توبه و کمک از خدا نه تنها به گناه برنگشت و آن‌قدر از گناه دور شد که حتی از گناه دیگران تعجب کرد!
اینجا البته مرحله خطرناکیه. در این مرحله، گناه بزرگتری به نام عُجب در کمین آدم نشسته است. پناه بر خدا!
#تأملات_اخلاقی

علیه من تو او

از دیگران چه انتظاری دارید؟
هیچ! و اگر خرده‌ای بیش از هیچ باشد، حتما قافیه را باخته‌اید.

آدم به‌ذاته، موجودی خودخواه، درگیر تنهایی، سرخورده از آلام، متوهم و نادان است.

خوبی دوستان و خانواده و حتی غریبه‌ها را در حق خودم، منکر نیستم اما همان‌ها هم نه چندان است که باید و نه آنچنان به موقع که شاید.
اتفاقی است که خداوند به دلشان الهام می‌کند و البته شمعی است که تا سحرگاه باقی نمی‌ماند و باز فراموشی، رخوت و تاریکی همه جا را فرا می‌گیرد.
👈 تمام تعریف‌ها، تمجیدها و آفرین گفتن‌ها، موقتی است و در پس آن منفعت و نیازی خوابیده که گوینده در حقیقت در پی تحصیل آن‌هاست.
🔴 از شما خواننده گرامی هم کاملا ناامیدم. شما هم مثل همه؛ من هم مثل شما؛ همه مثل هم.

🟢 مگر اینکه خداوند چراغی روشن کند. و متاسفانه در مسأله برق با ناترازی مواجه هستیم.