آقا قبول نیست. ما تازه داشتیم گرم می‌کردیم. دلمون را خوش کرده بودیم که این دوره قراره شهید بشیم 😭

از اینکه هموطنانم دیگر کشته نمی‌شوند البته که خوشحالم اما با دیوانه‌ای همچون اسراییل و ارباب مکارش (آمریکا) چندان نمی‌توان به آتش‌بس باور داشت.
#جنگ

آشوب!

موقعیت‌های ناگوار فراوانی در ارتباطات انسانی وجود دارد که یکی از آن‌ها این است: گاهی فردی در موضوعی با فرد دیگری دچار اختلاف می‌شود. این در حالی است که فرد دوم احساس می‌کند که باور و التزام او نسبت به آن ایده، از نفر اول، ای‌بسا بیشتر و عمیق‌تر است. تنها مشکل این است که او قادر نیست این باور و التزام را ثابت کند.
بدتر از این وضعیت، آن است که نفر اول، اصولا اعتقاد و التزامی از اول نداشته؛ درحالی‌ که فرد دوم واقعاً معتقد و متعهد به آن ایده است.
اینجاست که جنگی پیچیده شکل گرفته که عناصر مختلف آن به صورت نامتقارن دچار وضعیت آشوب شده‌اند!
پ.ن: افراد حقیقت‌طلب، مکرراً دچار این وضعیت آشفته می‌شوند.

چه کسانی نفوذی‌اند؟

اگر تنها یک درس از جنگ اخیر اسرائیل و ایران گرفته باشیم، این است: بدتر از هر خیانتکار، نفوذی‌ها هستند. آنان هم جاده را برای دشمن هموار می‌کنند و هم مسیر نبرد را برای رزمندگان ایران ناهموارتر می‌سازند.
اما پرسش کلیدی اینجاست: نفوذی کیست؟
شاید در نگاه اول، نفوذی را کسی تصور کنیم که برای پول، نقشه‌ها و اطلاعات محرمانه را به دشمن می‌فروشد. این تصور درست است، اما به‌شدت ناقص!
نکته ظریف اینجاست: گاه نفوذی حتی نمی‌داند نفوذی است. ممکن است پولی هم دریافت نکند، اما ناخواسته به جریان نفوذ دامن بزند. برای نمونه، فردی که در مقامی حساس، صرفاً همفکران و همراهان خود را به کار می‌گمارد؛ کسی که کمترین انتقاد یا پرسشی را برنمی‌تابد و به‌راحتی دستور "حذف" منتقدان را صادر می‌کند. چنین فردی از هر جاسوس و نوکر خارجی خطرناک‌تر است.

دو معیار اصلی برای شناسایی نفوذی:
۱. بی‌تخصصی: گمارده شدن در جایگاهی بدون داشتن صلاحیت و تخصص لازم.
۲. حذف منتقدان و جانبداری: به‌کارگیری صرف هم‌حزبی‌ها و سرکوب هرگونه صدا یا دیدگاه مخالف.

فردی با این ویژگی‌ها، چه آگاه باشد چه نباشد، چه پولی بگیرد چه نه، نفوذی است.

#جنگ

شستشوی توهمات
(خطاب به هواداران رضا پهلوی)

۱. قانون مهم:
خردمند کسی است که دیدگاه‌هایش را با واقعیت‌ها می‌سنجد.
۲. همسویی با اسرائیل و انتظار معجزه:
در جریان حمله اسرائیل به ایران، سلطنت‌طلبان به تَبَعِ «شاهزاده»، همسو با متجاوز شدند و امید بستند مردم علیه نظام به پا خیزند و ج.ا. را سرنگون کرده و سرآخر نتانیاهو «کلید طلایی تهران» را دو دستی تقدیم پهلوی کند!
۳. واقعیتِ شکست خورده:
با وجود پیامدهای سنگین حملات، هیچ‌یک از انتظارات این گروه محقق نشد: نه خیزش مردمی رخ داد و نه سقوط نظام.
۴. نتیجه و پیشنهاد:
تنها دستاورد این واقعه برای سلطنت‌طلبان، سندِ بی‌مسئولیتی و همدلی با متجاوز بود؛ میراث شومی که پیشتر ویژهٔ مجاهدین خلق بود و امروز آنان در آن سهیم‌اند.

پیشنهاد به پهلوی‌چی‌ها:

از ادعای «نمایندگی خواست مردم» و «صحت تحلیل‌ها» دست بردارید و اگر به پیشرفت ایران می‌اندیشید به راهی منطقی‌ و مطابق‌ با واقعیت‌ بیاندیشید.



آیا صدا می‌رسد؟

در میانهٔ مناظرات و بحث‌ها دیده‌ام که گویی دو طرف دچار کوری و کری می‌شوند! نه حرف یکدیگر را می‌فهمند و نه جز منکوب کردن طرف مقابل و تبرئهٔ خود هدفی دارند. برای اثبات حقانیت خویش، از تمسک به قرآن و حدیث و نهج‌البلاغه تا استناد به فلسفهٔ کانت و هگل، هیچ کوتاهی نمی‌کنند و از هر سو فکت و دلیل می‌آورند.
با این همه، نه تفاهمی حاصل می‌شود و نه کسی کوتاه می‌آید. کار به تمسخر، تهدید، تکفیر و دشمنی می‌کشد و در نهایت، با قلبی زخم‌خورده و دل‌آزردگی، بحث را ناتمام رها می‌کنند.

پرسش اینجاست: حق با کیست؟
پاسخ روشن نیست. باید در هر مورد، استدلال‌ها را شنید و سپس قضاوت کرد.

اما اگر نمی‌خواهید در این جنگ فرسایشیِ بی‌حاصل اسیر شوید:
به هر آنچه باور دارید پایبند باشید، ولی همواره از خود بپرسید: «مبادا این اعتقاد، پایمال‌کنندهٔ حقوق دیگران شود؟»
به یاد آورید که آنها نیز انسانند و حقی دارند. همان‌گونه که من «حق» را از منظر خود یافته‌ام، شاید آنان نیز از زاویهٔ خویش به حقیقت رسیده باشند. هرگز نباید باور من به حق، مرا حقِ مطلق و دیگران را باطلِ محض بنمایاند.
باید بی‌هیچ پیش‌داوری، فارغ از تعصبات، سخن مخالف را شنید و نگاهش را دید؛ باید کوشید تا حق و باطل را از نگاه او نگریست.
آن‌گاه خواهید دید که آتش جدل‌ها خاموش می‌شود، حرمت‌ها پاس داشته می‌شود و راهِ تفاهم گشوده می‌گردد.

ایران‌خطر!

می‌گویند:

وجود جمهوری اسلامی ایران برای جهان خطرناک است.

بیایید فرض کنیم این گزاره درست باشد. پرسش اینجاست: مقصود کدام جهان است؟
عموم طرفداران این ادعا، مقصودشان "صلح جهانیِ مبتنی بر نظام سرمایه‌داری" است.
اگر منظور را درست فهمیده و بیان کرده باشم، باید بگویم: من نیز به‌عنوان یک شهروند ایرانی، می‌کوشم حداکثر خطر را برای نظام سرمایه‌داری جهانی ایجاد کنم. من دشمن سرسخت سرمایه‌داری هستم و دموکراسیِ مورد ادعای آنان را فریبی برای سفیدشوییِ سیستمی می‌دانم که هدفش تحمیق توده‌ها و انباشت ثروت برای صاحبان قدرت است.
نظریه نامطبوع: ما جنگ با اسراییل را حتی به قیمت نابودی ایران نباید ترک می‌کردیم.
اگر فکر می‌کنیم مصالح ملی و آسایش شهروندان مقدم بر همه چیز است پس چرا شعار ضدسرمایه‌داری می‌دهیم؟ برویم داخل بلوک سرمایه‌سالاران که لااقل در کنار آلودگی‌های این نظام جهانی از مواهبش بهره ببریم و یک بام و دو هوا نباشیم.
#جنگ

آدم، مفهوم عجیبی است!
چگونه نطق را،
از گلوی حیوانی‌اش
بیرون می‌‌دهد
‌و جمله‌هایش
انسانی جلوه می‌کند؟
در وقت بی‌حوصلگی، پرچانگی
آن نیمه‌ی حیوانی وجودش
سیم سست اتصال را
به نیمه دیگر، نمی‌جود؟
پاره نمی‌کند؟

#شعر_انسانیت
#شعر_جنگ
#شعرنو

سهم ما از جنگ!

گفته می‌شود در این روزهای آتش‌بس، جنگ روایت‌ها شعله‌ور است.
هر طرف جنگ و عوامل آن‌ها، نور بر بخشی که تمایل به دیده شدنش دارند می‌اندازند و این در کار رسانه امری (متاسفانه) طبیعی است.

سوال: در جنگ روایت‌ها که قاعدتاً بر عهده رسانه‌ها است، کدام طرف پیروز خواهد شد؟
جواب: آنکه نیروی انسانی کارآموخته‌ای داشته باشد.

فلاش‌بک به سال ۹۸: تا آن سال حدوداً ۲۳ سال سابقه نوشتن در رسانه‌های مختلف، عکاسی و تولید محتوای الکترونیکی داشتم. یک روز من را به اتاق مدیر منابع انسانی خواستند و نامه‌ای به دستم دادند که نوشته بود با من «قطع رابطه همکاری» انجام شود؛ چراکه این‌طور دستور داده شده است. از آن روز عملاً ممنوع‌القلم شدم و کماکان ادامه دارد.
خواستم بگویم: وقتی من و امثال مرا از کار نوشتن محروم کردند و افرادی نوقلم که صرفاً خودی محسوب می‌شدند را جایگزین نمودند، آیا حواسشان به این روزهای سخت هم بود؟

ای کاش آدم‌هایی که روزهای سخت را دیده‌ و تعهد اثبات‌شده‌ای به آرمان‌های مذهبی و میهنی دارند را کنار نمی‌گذاشتند.

خلاص!

پ.ن: هرچند انگیزه دفاع از وطن و آیین در من به‌شدت وجود دارد، اما دیگر علاقه‌ای به کار مطبوعات ندارم. لطفاً اگر کار به جنگ زمینی رسید، من را به خط اول بفرستید. همین!

خورشید را که عادلانه تقسیم کرده باشند
حتما سهمم را
به مادرم خواهم سپرد
او می‌داند رازهای فردا را
برای زمانی که
بالاخره سر می‌رسد
در کدام روزن پنهان کند؛
سهم تو اما
مثل نسیمی که آزاد می‌وزد
در چال گونه‌هایت
در سیاهی چشمانت
در لبخندهای بی‌پروایت
پراکنده شده است.
و من نمی‌دانم
چرا دخترها و زن‌ها
این‌سان در رازداری
با هم تفاوت‌ دارند

#ناله‌های_پنهان
#شعرنو

راهکار

مسأله ما این نیست که مذاکره بکنیم یا نکنیم.‌ مسأله ما این است که حساب خاصی روی مذاکره باز نکنیم و کار خودمان را بکنیم.

چه کاری؟

#نفوذی‌ها را شناسایی کنیم

به دلیل کشف چند افغانی خرده‌جاسوس تصور نکنیم که جریان نفوذ بیگانه را متلاشی کرده‌ایم.
زخم‌های خورده به نیروهای آفندی و پدافندی کشور را درمان کنیم.
مدیریتی با همکاری همه دلسوزان این آب و خاک اعمال کنیم.

آن گاه چه در جنگ چه در آتش‌بس و چه در مذاکره می‌توانیم حرف اول را بزنیم و گرنه با اتمام پتانسیل‌های کشور عملا تجزیه می‌شویم.
#جنگ

ما و حسین!

همگان آگاهند که هدف عاشورا، مبارزه با ظلم و بدعت در دین بوده است.
اما پرسش اینجاست: مواجههٔ ما با قیام امام حسین(ع) چگونه است؟
پاسخ: این مواجهه غالباً در قالب پوشیدن لباس مشکی، نتراشیدن ریش، برگزاری مجالس روضه و سخنرانی، تقویت دسته‌های عزاداری و اهدای نذری متجلی می‌شود.

سؤال محوری:
آیا عزاداری برای امام حسین(ع) موضوعیت دارد یا طریقیت؟
(موضوعیت: دارای ارزش ذاتی/ طریقیت: ارزش‌مندی به‌عنوان مقدمه‌ برای رسیدن به هدفی دیگر)

به‌نظر من، هر دو جنبه‌ در عزاداری سیدالشهدا مطرح است:

۱. جنبهٔ طریقیت:
* عزاداری، وسیله‌ای برای احیای ارزش‌های عاشورا است: پاسداشت یادِ ظلم‌ستیزی، شهادت‌طلبی، امر به معروف و نهی از منکر.
* ابزاری برای تقرب به خداوند و اهل بیت(ع) محسوب می‌شود؛ چنان‌که امام صادق(ع) فرمودند:
"مَن بَکیٰ... أَو أَبکیٰ... فَلَهُ الجَنَّةُ"*
(هر که بگرید یا دیگران را بگریاند، بهشت پاداش اوست).
* راهکاری برای بیداری امت و انتقال پیام جاودانهٔ عاشورا به نسل‌های آینده است.

۲. جنبهٔ موضوعیت :
* خود عمل عزاداری، به‌مثابه تکریم شعائر الهی ارزشمند است:
"وَ مَن یُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ..."* (حج: ۳۲)
(و هر کس شعائر الهی را بزرگ دارد...).
* اظهار محبت به اهل بیت(ع) عملی مستقل و مورد تأکید مؤکد روایات است؛ چنان‌که پیامبر اکرم(ص) فرمودند:
"حُسَیْنٌ مِنِّی وَ أَنَا مِنْ حُسَیْن"
(حسین از من است و من از حسینم).
* گریه بر مصائب اهل بیت(ع) در متون روایی، نشانه‌ای از ایمان و عامل آمرزش گناهان تلقّی شده است.

نکتهٔ بنیادین:

چنانچه محصول نهایی مجالس دینی و عزاداری، پرورش انسانی متعهد نباشد که در عرصهٔ زندگی، با کژی‌ها، تباهی‌ها و ستم‌ها مبارزه کند، آشکار است که چنین مجالسی، تراز و معیار اهل بیت(ع) نخواهد بود.

داوری مثل همیشه با شما!

روایت حسینی

درک این حقیر از واقعه‌ی کربلا:

اگر شده در طول تاریخ، یک نفر یافت شود که تمامی دلبستگی‌های خویش را در محضر پروردگار قربانی کند، و خود را نیز مستثنی ننماید؛ به‌گونه‌ای که همه‌ی مصائب دنیا را بی‌کم‌وکاست دریابد و باز لحظه‌ای درنگ و تردید روا ندارد، او حسین پسر فاطمه و علی (علیهم السلام) است.

حسین، نه قهرمان یک مذهب از میان هفتاد و دو مذهب اسلامی، که نماد همه‌ی عاشقان و موحدان تاریخ است.
حسین همه‌ی اموال، عزیزترین اعضای خاندان، تمامی ایمان، و جان گران‌بهای خویش را نهاد تا اثبات کند در میان فرزندان آدم بر این کره‌ی خاکی، کسی هست که در برابر اراده‌ی الهی، ذره‌ای کوتاه نمی‌آید.
حسین، امانت خدا را به‌کمال پاس داشت و آن را تام‌وتمام به درگاه حق بازگرداند.

إِنَّا عَرَضْنَا #الامانه ... فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا...
إِنِّي أَعْلَم مَا لَا تَعْلَمُونَ (#علم_الهی)

قیام حسینی نزد اهل سنت واقعی

درود بر این مولوی که تا اندازه والا و قابل تقدیری حق را شناخته و بیان می‌کند.
اما شرم بر آن کانال‌های ماهواره‌ای که از عربستان وهابی به جامعه اسلامی تزریق می‌شوند و عزاداری بر حسین (ع) را بدعت معرفی می‌کنند!
اهل سنت واقعی با شیعه واقعی امکان گفتگو و مفاهمه دارند اما سنی وهابی و شیعه افراطی، هرگز نه چنین می‌توانند و نه می‌خواهند.
جالب اینکه پشت پرده‌ی شیعه افراطی و سنی افراطی (هر دو)، اسراییل صهیونیستی مشغول کارگردانی است چه آنها بدانند و چه نه.

انجیل زمین

در سرزمین باران،
آرام و بی‌صدا
قفلِ تلخِ مرگ را
از بیخ و بن بریده‌ای.
هیچ گور و مدفنی
بی‌علف‌های سبز
و شادی بی‌پایان
باقی نمانده است.

بانوانِ تیره‌ی تراب
در انتظار شاخه‌های نسترن،
مردان دلاورشان
بی‌هراس از سایه‌های جنگ
یاد گل‌های شیپوری،
شاه‌عباسی را
زنده می‌کنند.

انگار کن بهشت را به زمین
تبعید کرده‌‌ای که نه —
به بشارت فرستاده‌ای!
جهانی دیگر، تر و تازه
سفره‌ی چهارفصلش را
بر قامت سبز خاک گسترده.
میهمانان تو با برگ‌هایی نو،
ریشه‌هایی ناب
از دل آن سرزمین می‌رویند...

#عرفان_طبیعی
#میراث_سپهری
#سرود_ریشه‌هایی_ناب
#شعرنو

ساحتِ بی‌ساحتی!

طرح مسأله
گاهی آدم‌هایی را دیده‌ام که هیچ حکومت و دولتی آن‌ها را برنمی‌تابد و آن‌ها هم هیچ نهادِ قدرتی را تأیید و تبلیغ نمی‌کنند و همواره سازمانی تک‌نفره هستند.
این رویکرد چندان قابل آموزش و همگانی‌شدن نیست. به هر حال، هر کسی سرانجام با نهادی، دستگاهی و فکر و برنامه‌ای کنار می‌آید؛ اما انگار طرح ناخودآگاه این افراد کم‌شمار این است که با کسی کنار نیایند.

علت گرایش
آن‌ها همواره بخش خالی لیوان را می‌بینند و از آن واهمه دارند که روزی گناه یا تبعات غیراخلاقی آن بخش خالی بر دوش آن‌ها بیفتد.

معذوریت‌های امروزی
می‌دانم این روال با دموکراسی و خرد جمعی همساز نیست. اما می‌توان اهمیتی برای این عدم تطابق قائل نشد. هرچند امیدوارم روزی برآیند عقل جمعی، چنین طرح‌واره‌ای را پذیرا باشد.

یک پرسش
آیا این رویکرد با آن دسته از احادیثی که مشارکت سیاسی در عصر غیبت را مردود می‌شمارد، قابل جمع نیست؟

پ.ن: نسخه‌ای از این یادداشت با ارجاعات به مطالعات دانشگاهی در بخش دیدگاه منتشر شده است

من از شما، 
از شهر آباء و اجدادی‌ام،
گریخته‌ام؛

حضورِ دائم من 
غیبتِ مکررِ شما،
دروغی به نامِ «همدلی،
هم‌خونی» را 
پشتِ در، 
برای همیشه رها کرده‌ام. 

درختانِ شب و روزهای تنهایی‌ را 
بخشیده‌ام به باد؛ 
پرندگانی که 
لبخندهایتان را 
به مجهول‌ترین نشانی‌ها 
می‌برده‌اند را 
بی‌التفاتی حتی
عبور کرده‌ام... 

حالا اینجا، 
در سرزمینِ بی‌درختِ غربت، 
باد را زنجیر بسته‌ام: 
که مبادا 
نسیمِ دروغ مهربانی‌تان
به حرمت آوارگی‌هایم 
راه پیدا کند. 

راهِ هر رسیدن را 
به جاده‌ای بی‌انتها 
پیوند زده‌ام: 
تا هر پیام‌آور شما 
در گردابِ شن‌های بی‌حافظه 
نیست و نابود گردد. 

من اینجا به همت
سایه‌ی خاموشِ خویش، 
دریا و کوه و دشت را 
در قابِ بی‌حوصله‌ی پنجره 
میخ‌کوب کرده‌ام؛ 

تا موج‌ها 
و بادها و عطرِ گل‌ها 
بی‌هیچ "اما" و "شایدی" 
به جایِ شما در کنارم 
همواره مهمان بمانند.
---

#فرار از شما
#روایت ما
#شعرنو

آیا شما هم افتخاراتِ مگو دارید؟!

آیا افتخاری که نتوان آن را بازگو کرد، افتخار است؟ بله! مگر در ذاتِ افتخار نوشته شده که ارزشش به فهمیدنِ دیگران است؟ نه!
مادهٔ اصلی افتخار، صاحبِ موقعیتی فوق‌العاده شدن است؛ چه آن موقعیت مادی باشد، چه معنوی؛ چه بتوان آن را جار زد و چه نه.

باز هم فکر می‌کردم: چرا در جوامع بسته و تک‌صدایی نمی‌توان بعضی از افتخارات را بیان کرد؟ دستکم بخشی از پاسخ این است که حکومت و نهادِ قدرت برایتان دردسرساز می‌شود؛ پس چیزی را بر زبان نمی‌آورید.

اما واقعیتی اساسی را فراموش کرده‌اید: بعید است به موقعیتی خاص و خارق‌العاده دست یافته باشید، اما نهادِ قدرت از آن بی‌خبر مانده باشد. چرا که پیشرفته‌ترین عنصرِ حکومت‌ها (به‌ویژه حکومت‌های سرکوبگر)، همه‌چیزدانیِ آن‌هاست. پس چه باید کرد؟

منطقاً نباید بترسید که حکومت باخبر شود (چراکه معمولاً از همه چیز آگاهند)، بلکه باید از این بترسید که علنی کردنِ آن افتخار، جرمی به مراتب سنگین‌تر از داشتنِ آن موقعیتِ خاصِ تلقی شود. و عموماً هم بیان آن، تبلیغ علیه دستگاه حاکم تلقی می‌شود.

پس در جوامعِ تک‌صداییِ می‌توان افتخارهایی داشت؛ اما بیانِ آن خطایی محض است. مگر آنکه هدفی مهم‌تر از بیانِ آن افتخار داشته باشید:
شکستنِ هیمنهٔ قدرت!