دغدغه ایران
55.7K subscribers
1.18K photos
527 videos
149 files
2.59K links
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشته‌هایم ندارم.
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
هشتادوشش دقیقه گفت‌وگوی بی‌پرده درباره مسائل ایران (شفافیت، فساد، بودجه، سرمایه اجتماعی، مشروعیت سیاسی و ...). @fazeli_mohammad
سرمایه_اجتماعی_و_مشروعیت_سیاسی_محمد.mp3
19.7 MB
هشتادوشش دقیقه گفت‌وگوی بی‌پرده درباره مسائل ایران (شفافیت، فساد، بودجه، سرمایه اجتماعی، مشروعیت سیاسی و ...). @fazeli_mohammad
Forwarded from اتچ بات
‍ چرا آزادی رسانه و انتقاد کردن ضروری است؟

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ ویدئوی 3 دقیقه و 23 ثانیه‌ای زیر بخشی از 86 دقیقه گفت‌وگو برای بیان مسائل ایران امروز است که سبب از تضعیف اعتماد و سرمایه اجتماعی شده‌اند و ما را به وضع فعلی رسانده‌اند.

✅ در این سه دقیقه تلاش کرده‌ام چرایی ضرورت آزاد برای انتقاد کردن و وجود رسانه آزاد را توضیح دهم. کل 86 دقیقه گفت‌وگو را می‌توانید در سایت آپارات (https://www.aparat.com/khateghermez) مشاهده کنید.

(اگر می‌پسندید، با دیگران به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad
برهه حساسِ «پس چی؟»

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ مقامات ارشد کشور اعلام کرده‌اند که به دنبال جنگ با آمریکا نیستند (که راهبرد درست و عاقلانه‌ای است)، آمریکایی‌ها هم گفته‌اند دنبال درگیری نظامی نیستند (به استثنای حداقل جان بولتون)؛ و مذاکره‌ای هم با آمریکا صورت نمی‌گیرد (که بسیاری از منتقدان سیاست خارجی کشور و طرفداران مذاکرات برجام هم در شرایط فعلی، مذاکره با آمریکای ترامپ، بدون دستورکاری برای مذاکره و تضمینی برای پایبندی به نتیجه، و موضع تحقیرآمیز دولت آمریکا مذاکره را درست نمی‌دانند.)

✅ مسأله این نیست که راهبرد نه جنگ و نه مذاکره در شرایط فعلی درست هست یا نیست، بلکه به شرط درستی، باز هم کفایت نمی‌کند. «نه جنگ» و «نه مذاکره» هر دو با «نه» شروع می‌شوند و به معنای بی‌کنشی یا فقدان کنش فعال هستند. فقدان کنش فعال در چنین وضعیتی که بدون هر گونه اقدام تنش‌آمیز دیگری از سوی آمریکا، تنش افزایش می‌یابد، به معنای عدم کفایت این موضع به تنهایی است.

✅ آمریکایی‌ها تحریم‌ها را افزایش می‌دهند و حتی اگر منازعه نظامی بر اثر رخدادی اتفاقی یا توطئه‌ای شبیه به آن‌چه گفته می‌شود به شکل ساختگی آغازگر جنگ ویتنام شد، رخ ندهد؛ جنگ اقتصادی ادامه می‌یابد. کشوری که هزینه جاری دولت آن از میانه دهه 1380 تا میانه دهه 1390 به شدت افزایش یافته، بر اثر بیش از یک‌ونیم دهه رشد اقتصادی نامناسب و نرخ پایین تشکیل سرمایه، فرار سرمایه و بی‌ثباتی اقتصادی نرخ بیکاری در آن افزایش یافته، و در کنار همه این‌ها فساد و نابرابری اقتصادی و اجتماعی به حد بالایی رسیده است، خود به خود در معرض تنش اقتصادی و تبدیل آن به مسائل اجتماعی، سیاسی و نهایتاً امنیتی قرار می‌گیرد.

✅ آخرین آمارها و گزارشی از مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهند فقر عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌شود و سخن از زوال بین یک تا دو میلیون شغل بر اثر تعطیلی کارگاه‌ها در میان است. همه این‌ها نشان می‌دهند که راهبرد «نه جنگ نه مذاکره» برای ممانعت از بدتر شدن شرایط کفایت نمی‌کند. نکته مهم‌تر این است که راهبردهایی که در گذشته – حتی در شرایط غیرتحریمی و عادی اعمال شده‌اند - نتوانسته‌اند مسبب رشد اقتصادی کافی، توسعه اشتغال، ممانعت از تخریب محیط‌زیست، ارتقای عدالت اجتماعی و مقابله با فساد شوند. بدیهی است آن راهبردها در شرایط تحریمی، رکود تورمی و نارضایتی اجتماعی و تضعیف سرمایه اجتماعی، نتایج بدتری به‌ بار می‌آورند.

✅ من قبلاً نوشته‌ام که کشور دچار «ساخت برهه حساس» در چهل سال گذشته بوده است، اما گفتمان «برهه حساس» دیگر به کار این شرایط نمی‌آید. «ما مقاومت می‌کنیم» اسم رمز متداول در «ساخت برهه حساس» بوده و هست؛ و مقامات ارشد اکنون نیز همین عبارت را تکرار می‌کنند. مسأله اما این است که «برهه حساس» برای توصیف این وضعیت کفایت نمی‌کند و مردم و نخبگان می‌پرسند «نه جنگ، نه مذاکره!؟ پس چی؟» گفتمان «پس چی؟» سر بر آورده است.

✅ گفتمان «نه جنگ نه مذاکره» بدون هیچ تغییر رویه‌ای، یعنی نشستن به انتظار بسته شدن تک تک منفذهای تنفس اقتصاد و در نهایت جامعه، عین آب‌پز شدن قورباغه‌ای که در درون آب در حال گرم شدن و جوش آمدن است، بی‌تحرک. عبارت «ما مقاومت می‌کنیم» هم حداقل دو مشکل دارد. اول، «ما» کیست؟ «مقاومت» چیست، یعنی چه کار می‌کنیم که اسم‌اش مقاومت است؟

✅ کاربرد واژه ما، یعنی جمعی که چیز مشترکی دارند، و مقاومت کردن هم اغلب به معنای تحمل فشار یا هزینه‌ای است. آیا «ما مقاومت می‌کنیم» یعنی «ما ایرانیان اعم از فقیر و غنی، رئیس و مرئوس، بالادست و فرودست، هزینه‌هایی را بین خودمان تقسیم می‌کنیم و هر کس مسئولیت و قدرت بیشتری دارد، مسئولیت بیشتری می‌پذیرد؟» یا این‌که عده‌ای حرف می‌زنند و بقیه تحمل می‌کنند؟

✅ گفتمان «پس چی؟» می‌پرسد «ما کیست؟»، «مقاومت به چه معناست؟»، «فشار مقاومت چگونه بین ماها توزیع می‌شود؟»، «مقاومت ماها چه ویژگی‌ای دارد که نتیجه‌اش مثبت باشد نه له شدن زیر فشار؟»، «مسئولیت عواقب این مقاومت ماها را چه کسی و چگونه می‌پذیرد؟»، «نقشه راه مقاومت را چه کسانی، از چه طریقی و با چه کیفیتی طراحی کرده‌اند؟»، «شاخص ارزیابی موفقیت در مقاومت چیست؟»، «چشم‌انداز موفقیت چند سال و با چه هزینه‌ای است؟» و «آخرش چی می‌شه؟»

✅ این‌ها سؤالاتی است که مردم منتظرند پاسخ آن‌ها را بشنوند. مردمانی رنجیده از فشار اقتصادی و تیرگی چشم‌انداز، برای تحمل کردن، به پاسخ این سؤالات نیازمندند. باز هم ما و برهه حساس کنونی، اما برهه حساس «پس چی؟»

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: شما هم دعوتید: @IR_S_S
داداش، کیلو چند؟ متری چند تومن؟

(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ سیل زد به خانه و کاشانه و مزرعه مردم، خب سیل است دیگر، چشم که ندارد کور است، متر کردن هم نمی‌داند، وزن و کیلوگرم هم سرش نمی‌شود. سیل اصلاً نمی‌فهمد ما چند متر به حریم و بستر رودخانه تجاوز کرده‌ایم تا به اندازه همان چند متر مسیرش را کج کند تا ما را آب نگیرد. همین جوری کورمال کورمال می‌آید و خانه و مزرعه و تأسیسات را می‌گیرد؛ هر چیزی را هم سر راهش می‌برد، زورش زیاد است، سنگین و سبک هم نمی‌کند، چند کیلو هم مهم نیست.

✅ سیل اگر کور است، متر و کیلو هم سرش نشود، حرجی نیست؛ اما از فردای سیل عده‌ای بدون متر و کیلو شروع کردند خسارت اعلام کردن، اعداد از 3000 میلیارد شروع شد و به 13000 میلیارد و بعد به 30 تا 35 هزار میلیارد رسید؛ و بعد خبر دیگری آمد که می‌گفت خسارت محیط‌زیستی سیلاب 182 هزار میلیارد تومان بوده است.

✅ سوم فروردین (پنج روز بعد از وقوع سیلاب) در حالی که هنوز همه چیز در گلستان زیر آب و ادارات تعطیل بود، خسارت کشاورزی گلستان 1090 میلیارد و خسارت کشاورزی مازندران 555 میلیارد تومان اعلام شد. درصد خسارات به اراضی و باغات هم به دقت مشخص شده بود.

✅ روز 24 فروردین به دستگاه‌ها دستور داده شد تا 27 فروردین خسارات وارده را به دقت تعیین کنند و در یک اردیبهشت خسارات بخش صنعت، معدن و تجارت 2240 میلیارد تومان تعیین شد (به این دقت 40 میلیارد تومانی دقت کنید). این در حالی است که رئیس سازمان برنامه و بودجه درست ده روز قبل گفته بود خسارت قطعی سیل مشخص نیست. خسارات وارده به زیرساخت‌های جاده و حمل و نقل نیز حدود 4000 میلیارد تومان برآورد شد.

✅ بیست و پنج فروردین خسارات وارده به بخش کشاورزی 13 هزار میلیارد تومان اعلام شد. یک مقام ارشد دولتی هم همان روزها خسارت سیلاب را 30 تا 35 هزار میلیارد تومان اعلام کرد. آن دقت 40 میلیارد تومانی برآورد خسارات صنعت را بگذارید کنار این فاصله تقریبی 5 هزار میلیارد تومانی تا سطح کارآمدی در ارزیابی مشخص شود. خسارات برآوردشده برای چند ده هزار واحد مسکونی، صنعتی، کشاورزی و ... در این اعداد گنجانده شده است.

✅ سؤال مهم این است که ما در این کشور از کدام مدل‌های ارزیابی خسارت برای محاسبه این اعداد استفاده می‌کنیم؟ چگونه چند روز بعد از سیل به سرعت مشخص شد که چقدر اراضی، هر کدام چند درصد خسارت دیده‌اند؟ چگونه ارزش اقتصادی محصول همه اراضی ارزیابی شد؟ چگونه خسارات به ده‌ها هزار واحد مسکونی برآورد شد؟ آیا همه به کلی خراب شده بودند؟ قیمت همه یکسان بود؟ بانک اطلاعاتی از همه دارایی‌ها و ارزش آن‌ها یا محصول اراضی وجود داشت؟ آیا همه بیمه بودند و ارزش دارایی بیمه‌شده مشخص بود؟

✅ آیا اگر یک برنامه تلویزیونی با حضور دو سه کارشناس ریسک و بیمه و برآورد مالی خسارات سیل برگزار شود، مقامات اعلام‌کننده این خسارات قادرند از این اعدادی که اعلام کرده‌اند دفاع کنند؟ اصلاً می‌توانند بگویند ما در ایران از کدام مدل برآورد مالی برای ارزیابی خسارات سیل استفاده می‌کنیم که در دنیا هم مقبول است؟

✅ آیا ما فقط رسانه‌ای داریم که هر چقدر اعداد اعلام‌شده بزرگ‌تر باشند بیشتر خوشش می‌آید، یا رسانه ما آقا و خانم مسئول را به تلویزیون می‌آورد و می‌پرسد «داداش، خواهر، کیلو چند؟ متری چند تومن؟» کدام مساحی ماهواره‌ای سطح اراضی تخریب‌شده را به دقت نشان داده؟ کدام بانک اطلاعات مقدار محصول نابودشده را معلوم کرده؟ خسارات را با کدام قیمت محصول حساب می‌کنید؟ ارزش خانه‌های تخریب‌شده را با کدام مصالح و زمین می‌سنجید؟ هر متر جاده، هر کیلو دارایی چند؟

✅ آیا ما ملتی هستیم که فقط این اعداد را می‌شنویم و سرمان را تکان می‌دهیم و نمی‌پرسیم شاید این‌ها روش دقیقی ندارند و عدد می‌پرانند، خب اقلاً بپرسیم چگونه حساب کردند. شاید همه کسری بودجه‌ها، پروژه‌های زمین‌مانده، چاله چوله‌های وامانده را به پای سیل بنویسند. خب، سیل کورمال کورمال و بی‌متر و کیلو جلو می‌آید، ما هم متر و مدل و کیلو و وجب نداریم؟ نباید برای ملت توضیح داد که این اعداد را عین خرگوش از کلاه جادو بیرون می‌آیند؟

✅ ما هم مثل سیل کوریم؟ داداش یک توضیحی بده، متری چند، کیلو چند تومن؟ نشه یک وقت هر کسی برای استانش خسارت بیشتری بگیره، در این اوضاع تحریمی، خرج انتخابات کنه.

#مدل_برآورد_خسارت_سیل_چیست؟

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید)
https://t.me/fazeli_mohammad

📡شما هم دعوتید به کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: @IR_S_S
شب قدر حکمرانی در ایران

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ یادداشت «برهه حساسِ پس چی؟» استدلال می‌کرد که سیاست رسمی کشور فعلاً نفی مذاکره و جنگ است اما این استراتژی درست در این مقطع، کافی نیست و اگر تاب‌آوری اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی کشور افزایش نیابد، آمریکایی‌ها به فشارهای‌شان برای ایجاد نارضایتی و ناآرامی داخلی امید می‌بندند. ایران دو گزینه پیش رو دارد که منافاتی با یکدیگر ندارند اما هزینه و فایده آن‌ها باید تحلیل شود.

✅ گزینه اول، هزینه تولید کردن برای آمریکایی‌هاست. این هزینه فعلاً از طریق افزودن بر قابلیت‌های صنعت هسته‌ای صلح‌آمیز در چارچوب برجام اعمال می‌شود؛ و آمریکایی‌ها هم احتمالاً ایران را متهم می‌کنند که از طریق نفوذ منطقه‌ای‌اش می‌کوشد برای آمریکا و متحدانش هزینه درست کند. احتمال خارج از کنترل شدن تنش‌های ناشی از این گزینه، خطر اصلی آن است که در شرایطی ممکن است به جنگ بینجامد و با راهبرد درست نفی جنگ در تعارض قرار بگیرد.

✅ گزینه دوم، افزایش تاب‌آوری داخلی است. آمریکایی‌ها احتمالاً زمانی بیشتر از فشار ناامید می‌شوند که اطمینان پیدا کنند به‌واسطه اصلاحات داخلی، روند رشد نارضایتی اجتماعی ناشی از فشارهای تحریمی، متوقف یا شیب تند آن مهار شده است. این‌جاست که ایران دارای مزیت نسبی است. یک کیلو کاهش وزن برای کسی که چاقی زیاد دارد خیلی آسان‌تر از یک کیلو کاهش وزن آدمی ورزشکار بدون چربی‌های اضافی است. حکمرانی در ایران چربی‌های اضافی بسیار زیادی دارد که برای کاستن از آن‌ها و کارآمدتر شدن، فرصت‌های زیادی هست.

✅ حرف اصلی گزینه دوم این است که ما می‌توانیم در عرصه‌هایی که مشکلات بسیار مشهود وجود دارد، بهبودهایی ایجاد کنیم که ظرفیت کارآمدی و سلامت را در کل سیستم ارتقا می‌دهد، رضایت و کیفیت زندگی ایرانیان را بالا می‌برد و سرمایه اجتماعی و اعتماد خلق می‌کند. این‌ها هما بهبودهایی است که بالاخره جامعه ایرانی باید آن‌ها را محقق کند.

✅ تحریم و ترامپ هم که نباشد بالاخره ما نباید به اقتصادی با میانگین رشد اقتصادی 2.4 درصدی، نرخ بیکاری و تورم دوررقمی، نظام مالیاتی ناکارآمد ناعادلانه، نظام بانکی مشحون از ناکارآمدی و فساد، حکمرانی محیط‌زیستی مخرب و نابودکننده سرزمین، فساد فزاینده و سیاست و حمایت اجتماعی ناکارآمد و غیرهدفمند، و نظام پخمه‌گزین خلاقیت‌کش اداری جلّاسان گردگو رضایت دهیم. ایران و ایرانی شایسته این وضعیت نیست.

✅ این حکمرانی ناکارآمد را باید اصلاح کرد تا ظرفیت ارتقای جامعه، اقتصاد و اقتدار ملی ایران افزایش یابد. این راهبرد کلی یا پاسخ به «پس چی؟» است. سؤال «پس چی؟» پاسخ‌اش این است که «اصلاح‌گری داخلی» را در دستور کار قرار دهیم؛ یعنی اگر همین امروز آمریکایی‌ها منطقه را ترک کنند، به برجام بازگردند و کلیه تحریم‌ها را هم لغو کنند، باز هم «اصلاح‌گری داخلی» بر محور اصلاح همه‌جانبه سیاست‌های حکمرانی ضروری است و نمی‌توان شکاف فزاینده موجود میان ظرفیت‌های ملی ایران و برخی کشورهای در حال توسعه – از ترکیه گرفته تا هند، اندونزی و ... - را تحمل کرد.

✅ اصلاح‌گری یک بخش سیاسی دارد که به عزم حاکمیت بازمی‌گردد. شجاعت، دانایی، صداقت و اقتداری می‌خواهد که در سال‌های عادی بروز نکرده و شاید تحت فشار خارجی و برای افزایش تاب‌آوری در دستور کار قرار گیرد. اگر این عزم حاصل، و ضرورت اذعان به اشتباهات و پذیرش ضرورت اصلاح برای حاکمان مسجل شد، می‌توان بحث درباره تکنیک‌ها و جزئیات تخصصی هر بخش از اصلاح‌گری را با مشارکت گروه‌های تخصصی و اجتماعی مختلف پیش برد.

✅ حاکمان فقط بدانند که برای مسائلی پیچیده‌شده، راه‌حل‌های کاملاً دقیق از قبل موجود وجود ندارند بلکه هر راه‌حلی بر بستری از تضادها، مذاکرات و رفت و برگشت ایده‌ها و بازخوردها با مردم، ساخته می‌شود. انتظار نداشته باشید راه‌حل‌های کم‌هزینه و پربازده را رفقای مورد اعتمادتان روی میزتان بگذارند. راه‌حل‌ها باید ساخته شوند و باید با کسانی مشورت کنید و سخنان تلخ‌شان را بشنوید که شاید اصلاً دوست‌شان ندارید، اما بیشتر از رفقای شما می‌دانند.

✅ راه‌حل‌ها مثل شب قدر مؤمنان هستند. شب قدر هر مؤمنی پس از تحمل ریاضت‌ها، سخت گرفتن بر نفس و عزم جدی برای اخلاقی زیستن، تحولی درونی است که در او حاصل می‌شود. شب قدر جامعه، اقتصاد، محیط‌زیست و حکومت در ایران نیز، جایی و زمانی و وعده‌ای در آینده نیست، بلکه با عزم حاکمان برای پذیرش اشتباهات، تحمل کردن سختی‌ها و تمرین ادب و اخلاق حکمرانی، ساخته و آشکار می‌شود.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان، شما هم دعوتید: @IR_S_S
Forwarded from اتچ بات
‍ پدر و فرزندی افتخارآمیز

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ تولدش آن‌قدر مهم بود که از ساعت بیست و سی دقیقه غروب یکشنبه 24 اردیبهشت 1346 شروع مراسم تولد شروع شد و مراسم را تلویزیون ملی ایران مستقیم پخش می‌کرد. هنرمندان آن روز ایران، عارف، رامش، گوگوش، پرویز یاحقی، ایرج و مهستی در این مراسم برنامه اجرا کردند.

✅ پدر این نورسیده زندگی را از کارگری شروع کرده بود، از کار در کارواش ماشین‌های سنگین، گاراژی در مشهد؛ و حالا هزاران کارگر در کارخانه‌اش تولد نورسیده را جشن می‌گرفت.
مدیر عامل مرسدس زمانی در پاسخ به شاه که درباره کیفیت محصولات کارخانه او پرسید، گفته بود «محصولات ... از نظر کیفیت و استحکام صد در صد با آن‌چه ما در کارخانه مانهایم می‌سازیم برابرند.» (ص. 104) گواهینامه کیفیت را هم برایش صادر کرده بود و با همان گواهینامه مناقصه‌ای برای فروش اتوبوس در بغداد را از مرسدس برد.

✅ شخصیت‌های زیادی از پرنس فیلیپ (همسر ملکه الیزابت دوم) تا نوبوسکه کیشی (نخست‌وزیر ژاپن) و پادشاه هلند از کارخانه‌اش دیدن کرده بودند. او از جوانی علاقه داشت برای کشورش ماشین تولید کند. کارش را با تولید اتوبوس و مینی‌بوس‌های بنز شروع کرده بود اما آن‌چه او را برای ایرانیان جاودانه کرد خودرویی بود که قرار بود با نام ARROW در کمپانی روتس انگلستان تولید شود، همان که ترجمه فارسی نامش می‌شد: «پیکان».

✅ پیکان – نورسیده احمد خیامی - بالاخره در 23 اردیبهشت 1346 متولد شد. مردی که از کارگری آغاز کرده بود حالا در کنار هزاران کارگرش، تولید پیکان – خودرویی که به بخشی از حافظه تاریخی، تاریخ صنعتی شدن و زندگی روزمره مردم ایران بدل شد – را جشن می‌گرفت. بنیان‌گذار شرکت ایران ناسیونال، بالاخره ماشینی را که دوست داشت ساخته بود و قصد داشت ظرف چند سال آن‌را به 95 درصد تولید داخل برساند. این پدر می‌خواست فرزندش را معرفی و حتی صادر کند.

✅ قیمت تمام‌شده محصولش از شرکت‌های خارجی کمتر بود و با انحصار تولید خودرو خودش هم مخالفت کرده بود. یک بار به وزیر وقت گفته بود «منافعی در جلوگیری از ورود سایر خودروها نمی‌بینم، مگر این‌که مردم به همین دلیل اعتمادشان از ما که بزرگ‌ترین تولیدکننده اتومبیل در داخل کشوریم سلب می‌شود.» (ص. 158) مردمی بود و در خاطراتش گفته چند ماه یک بار کارگران را جمع می‌کرده و درباره اهداف شرکت و برنامه‌های آینده با آن‌ها حرف می‌زده است. پیکان شهر را هم برای کارگران ایران ناسیونال با همین رویکرد ساخته است.

✅ آن‌چه در بالا آمد، مختصری است از کتاب «پیکان سرنوشت ما» (نشر نی، 1397) که بر اساس خاطرات و نوشته‌های «احمد خیامی» بنیان‌گذار ایران‌ناسیونال، تولیدکننده پیکان، ایران خودروی فعلی نوشته شده و توسط نشر نی در سال 1397 منتشر شده است. این کتاب علاوه بر آن‌که حاوی درس‌های بسیار برای کارآفرینی بومی است و هر کارآفرین ایرانی، مؤسسان استارت‌آپ‌ها یا صنعتگران ایرانی باید آن‌را بخوانند، حاوی درس‌های بسیاری درباره اخلاق کسب‌وکار، و هم‌چنین امید و روحیه ایران‌دوستی است.

✅ کتاب حاوی ارزش‌های تاریخی بسیاری درباره روند صنعتی‌شدن ایران در دهه 1340، رویکردهای کارآفرینان ایرانی در آن دهه، و بالاخص رویکرد احمد و محمود خیامی به تولید صنعتی و کارخانه ایران ناسیونال در آن زمان است. نکاتی نیز درباره رویکرد وزارت اقتصاد ایران تحت مدیریت نقی عالیخانی به صنعتی‌شدن در آن دهه دارد.

✅ کتابی بسیار خوش‌خوان با نثری روان و دوست‌داشتنی، و حاوی رویکردی غرورآمیز به انسان و بالاخص کارگر ایرانی در 246 صفحه که خواندن آن در این روزها که صداهای کم‌امیدی از هر جایی به گوش می‌رسد، الهام‌بخش و فوق‌العاده لذت‌بخش است. ایران‌دوستی را می‌شود در خط خط نوشته‌ها و کلام احمد خیامی مشاهده کرد. مقدمه کتاب را هم دکتر علی اصغر سعیدی، جامعه‌شناس و مورخ اقتصادی معتبر و به‌واقع متخصص تاریخی صنعتی‌شدن عصر پهلوی اول و دوم نوشته و به نوعی مهر تأییدی بر محتوای کتاب است.

✅ «نشر نی» کتاب را با کیفیت عالی و قیمت بسیار مناسب 28000 تومان (در بازار فعلی کتاب) به بازار کتاب در سال 1397 ارائه کرده است. همه ایرانیان کتابخوان، دانشجویان که دنبال امید و سخت‌کوشی و الگوی ایران‌دوستی می‌گردند، صنعتگران که می‌خواهند راه و رسم کسب و کار بیاموزند، و حتی طالبان اخلاق می‌توانند از این کتاب بسیار بیاموزند و لذت ببرند. اگر خواندید و لذت بردید، کتاب را به دیگران هم توصیه کنید.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡 کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: شما هم دعوتید. @IR_S_S
چه بلایی سر مردم آورده‌ایم؟

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ جلسه تمام شد و در راه بازگشت به اتاقم در دانشگاه، نوجوانی را که شانزده هفده‌ ساله به نظر می‌رسید، منتظر در راهرو دیدم. ظاهر دانشجویی نداشت. در را که باز کردم، جلو آمد و گفت من از اسلامشهر تا این‌جا آمده‌ام که یک راهنمایی هم به من بدهید و ادامه داد «مطلب چگونه خیلی خیلی خفن پولدار شویم» (مطلبی درباره شیوه‌های فساد در مؤسسات مالی و اعتباری) را از شما خوانده‌ام و آمده‌ام یکی از آن راه‌های خیلی پولدار شدن را هم به من یاد بدهید.

✅ همین‌طور که وسایلم را جمع می‌کردم تا از اتاق بیرون بروم، گفتم من آن مطلب را نه برای آموزش پولدار شدن بلکه برای نقد شیوه‌های نادرست پولدار شدن و فساد در جامعه ایران نوشتم. پرسیدم مگر مقاله را تا آخر نخواندید؟ ندیدید که در انتهای آن نوشته‌ام «حالا به پولدار کثافتی تبدیل شده‌اید.» ما حالا از اتاق بیرون آمده و در راهرو بودیم، جواب داد، پول چنان جلوی چشم‌ام را گرفته است که آخرش را ندیدم، ولی حالا نمی‌شود یکی از همین راه‌ها را هم به من نشان دهید؟

✅ گفتم پسرجان من که راه‌های زیاد پولدار شدن را بلد نیستم اما می‌توانم بگویم برای زندگی‌ات برنامه داشته باش و از امکاناتت استفاده کن تا بتوانی رشد کنی. گفت وسط بی‌امکاناتی و فقر چگونه می‌شود رشد کرد. گفتم یعنی امکان درس خواندن هم نداشته‌ای؟ گفت چرا دارم. گفتم خب من برای این‌که استاد دانشگاه شوم، 27 سال متوالی درس خواندم. پاسخ‌اش حیرت‌آور بود. گفت من فرصت ندارم برای این مقدار زمان، من می‌خواهم تا جوان هستم پول به دست بیاورم.

✅ پرسیدم مگر چند سال داری، گفت هجده سال. گفتم ببین، ده سال دیگر هم که به پول بررسی 28 ساله، و بیست سال دیگر هم برسی 38 ساله هستی. این‌ها سنین پیری نیستند، جوانی‌اند. گفت من نمی‌خواهم درس بخوانم، می‌خواهم به بازار بروم. گفتم ایرادی ندارد، از شاگردی بازار شروع کن، اما آن‌جا هم باید صبر کنی و برنامه داشته باشید.

✅ پای ماشین رسیده بودیم که پرسید حالا بالاخره راهنمایی نمی‌کنید؟ گفتم دو چیز به ذهنم می‌رسد. این عطش پول یک وقت تو را به راه‌های خلاف قانون نکشاند و مثال زدم. دوم، به ذهنم می‌رسد که کتاب «پیکان سرنوشت ما» سرگذشت بنیان‌گذار ایران خودرو فعلی را بخوانی که از کارگری کارواش به مالکیت بزرگ‌ترین شرکت خصوصی صنعت ایران رسید. تنهای چیزی بود که در ذهن داشتم، کتاب را یک روز قبل معرفی کرده بودم.

✅ نوجوان رفت ولی حسرت می‌خورم چرا از خیر جلسه کوفتی بعدی نگذشتم و یک ساعت در همان اتاق دانشگاه با او به گفت‌وگو ننشستم. فکر کنید، یک نفر چه حسی داشته که هفتصد کلمه متن را تا به انتها نخوانده و از اسلامشهر تا شمالی‌ترین نقطه تهران در ولنجک آمده بود که راه پولدار شدن را بپرسد، در هیجده سالگی و عمیقاً تصور می‌کرد وقت ندارد و باید در جوانی، زیر بیست سالگی، به آن دست یابد. امکان درس خواندن را هم امکانات به حساب نمی‌آورد. چگونه مدرسه‌ای می‌رفته که هیچ شوق و چشم‌اندازی در او خلق نکرده است؟

✅ من از دیروز در ذهنم به آن‌چه در نسبت بین اسلامشهرها و کانون‌های ثروت می‌گذرد و احساسی که در مردم برمی‌انگیزد فکر می‌کنم. پسرک حتماً ویدئوی پورشه‌سوار اصفهانی که راننده پراید را کشته بود و می‌گفت دیه‌اش را هم می‌دهد دیده بود. او حتماً انبوه ویدئوها درباره آقازاده‌ها را دیده و نفرت از آن‌ها را در خود لمس می‌کرد. چند نفر دیگر در همین سن و سال، این گونه احساسات را دارند؟

✅ من حالا بهتر می‌فهمم چرا بخش زیادی از دانشجویان انگیزه‌ای برای تحصیل ندارند. آن‌ها هم هیجده ساله هستند و احتمالاً با همان احساساتی درگیرند که این نوجوان روبه‌روست. عضوگیری شبکه‌های سازمان‌یافته جرائم (نظیر تولید و توزیع مواد مخدر) در چنین جامعه‌ای راحت نمی‌شود؟ سودای پول چنین افرادی را که عمیقاً از محرومیت نسبی رنج می‌کشند، مستعد عضویت در این شبکه‌ها نمی‌کند؟

✅ احساس عمیق نابرابری، ضعف در ارائه خدمات عمومی بالاخص آموزش باکیفیت در مدارس دولتی، محرومیت نسبی، پولی شدن شدید جامعه، ثروت‌ها و فقرهای افسانه‌ای، پولدارشدن‌های سریع‌السیر، حاشیه‌نشینی، و فقر چشم‌انداز برای گروه‌های کثیری از جامعه، واقعیت نهفته زیر پوست جامعه ایرانی است. بدبختی، ندیدن عزمی برای تعدیل واقعی این وضعیت است. کاش دوباره با او و امثال او مفصل صحبت کنم.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

✅ https://t.me/fazeli_mohammad

📡کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: شما هم دعوتید. @IR_S_S
👍1
اولین بررسی و نقد «دغدغه ایران»

✅ اولین بررسی و نقد کتاب «دغدغه ایران: راه‌هایی به سوی آزادی، امنیت و توسعه پایدار» (محمد فاضلی، انتشارات کویر، 1398) در مجله اندیشه پویا، اردیبهشت 1398، منتشر شد. محمد خلیلیان مطلبی با عنوان «کتابی که اصلاح‌طلبان باید بخوانند» (https://www.fardanews.com/fa/news/941580) درباره این کتاب نوشته و چهار ویژگی برای آن برشمرده است:

🔹به جای درگیری با پیچیدگی‌های نظری به سبکی خواندنی نوشته شده است تا هم عامه مردم، هم دانشجویان علوم اجتماعی و هم سیاست‌گذاران توانایی فهم و به‌کارگیری ایده‌هایش را داشته باشند.

🔹به جای تبیین‌های بدون راه‌حل خواستار استفاده از ظرفیت ایجاد دگرگونی در پیوند با سیاست‌گذاری است.

🔹به جای نابرابری، هسته اساسی ایده‌هایش را بر آزادی، امنیت و توسعه بنا کرده است.

🔹به جای انقلابی بودن به دنبال تغییرات کوچک باکیفیت در زندگی روزمره است.

این کتاب را می‌توانید از فروشگاه‌های اینترنتی زیر خریداری کنید:

🔹کتابچی: https://ketabchi.org/product/33123/

🔹آدینه‌بوک: https://www.adinehbook.com/gp/product/9642141957

🔹آثاربوک: https://asarbook.com/NAFAjaxSearch/Detail/68628

🔹شهر کتاب آنلاین: https://shahreketabonline.com/products/19/267479

🔹فروشگاه آنلاین کتاب 30بوک: https://www.30book.com/Book/85127

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad
از مکزیک تا ویرجینیا: حکایتی از حکمرانی در ایران

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ پرده اول. کورتس در 8 نوامبر 1519 به پایتخت امپراطوری آزتک (مکزیک فعلی) وارد شد. امپراطور موکتسوما با اسپانیایی‌ها برخوردی دوستانه داشت، اما آن‌ها خیلی سریع راه خزانه امپراطور را در پیش گرفتند. به خزانه که رسیدند طلاها را از اشیاء جدا کردند و «بلافاصله آتشی افروختند و تمامی آن‌ها را ذوب کردند و به صورت شمش درآوردند ... و به هر جا پا گذاشتند همه چیز را، تمامی آن‌چه را که می‌دیدند و به نظرشان خوب می‌رسید تصاحب می‌کردند.

✅ اسپانیایی‌ها به سرزمینی رسیده بودند که طلای فراوان داشت و بعدها وقتی بر کل امپراطوری اینکا مسلط شدند، نیروی کار را برای استخراج طلا و نقره به‌کار گرفتند و بعد از دوران اولیه غارت طلا و نقره، نهادهای استعماری را برای بیگاری کشیدن و فراهم آوردن ثروت عظیم پادشاهی اسپانیا به‌کار گرفتند. مکزیک به گونه‌ای بود که خلاقیت، نوآوری و تلاش لازم نبود، فقط استثمار و بهره‌کشی ضرورت داشت.

✅ پرده دوم. انگلیسی‌ها به پشتوانه «کمپانی ویرجینیا» در چهاردهم ماه مه 1607 وارد آمریکای شمالی شدند و شهری به نام «جیمز تاون» را بنا نهادند. آمریکای شمالی در مقایسه با مکزیک طلا و نقره نداشت و حاکم قلمرو «پاوهاتان» هم از کنار آمدن با انگلیسی‌ها خودداری کرد و حتی تن به تجارت با ایشان نیز نداد. ذخیره غذایی مهاجران در اواخر زمستان 1607 رو به پایان نهاد. آن‌ها سال 1608 را به جست‌وجوی طلا و نقره ادامه دادند اما خیلی زود فهمیدند مدل کورتس در این‌جا جواب نمی‌دهد. بومیان طلا و نقره نداشتند.

✅ فردی که در دسامبر 1608 عازم انگلستان شده بود ملتمسانه از مدیران کمپانی ویرجینیا می‌خواست که طرز فکرشان را نسبت به مستعمره تغییر دهند. استثمار آن‌جا به شیوه مکزیک و پرو، به گونه‌ای که سریعاً ثروت‌آفرین شود، اصلاً ممکن نبود. اسمیت فهمیده بود که اگر قرار باشد مستعمره‌ای ماندگار در آن‌جا وجود داشته باشد این مهاجران باید کار کنند.

✅ او به مدیران کمپانی التماس کرد افرادی از نوع مناسب اعزام کنند: «اگر مجدداً خواستید افرادی را بفرستید، استدعا دارم به جای هزار نفر مانند کسانی که داریم، سی نفر نجار، دهقان، باغبان، ماهیگیر، آهنگر، بنا و هیزم‌شکن که در مهارت‌شان آزموده باشند، اعزام کنید.» (ص. 47) او بیش از این به زرگران بی‌مصرف نیازی نداشت و قانون وضع کرد: «هر کس کار نکند نباید غذا بخورد.» کمپانی وقتی پیام اسمیت را درک کرد که در زمستان 10-1609 از پانصد نفری که زمستان را آغاز کرده بودند، تنها شصت نفر بهار را دیدند.

✅ پرده سوم. سه چهار قرن بعد، کشوری که از ویرجینیا آغاز کرد (ایالات متحده آمریکا) کشوری ثروتمند و قدرت اقتصادی اول جهان است؛ و مکزیک ثروتمند آزتک‌ها و پرو قلب امپراطوری اینکاها، کشورهایی در حال توسعه و بسیار فقیرتر از آمریکا هستند. انگلیسی‌ها نهادهای مشوق کار کردن، پذیرش خلاقیت و آزادی‌های مردم، تخریب خلاق و رقابت بنا کردند، نهادهایی که مردم را توانمند می‌سازند، رسانه آزاد را حفظ می‌کنند و بر رقابت آزادانه سیاسی و اقتصادی بنا شده‌اند. اما نهادهای اسپانیایی بر بهره‌کشی، منع رقابت سیاسی و زود ثروتمند شدن بنا شده بودند.

✅ آن‌چه در بالا آمد بخش‌هایی از کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر» نوشته دارون عجم‌اوغلو و جیمز رابینسون (ترجمه محسن میردامادی و محمدحسین نعیمی‌پور، انتشارات روزنه، چاپ پنجم، 1395) است. کتابی تحسین‌شده، پرفروش و بسیار پربینش درباره توسعه و توسعه‌نیافتگی که از قضا حکایت حکمرانی و توسعه در ایران نیز هست.

✅ «این کتاب نشان خواهد داد اگرچه نهادهای اقتصادی در فقر یا غنای کشورها نقش حیاتی دارند، اما نهادهای سیاسی و سیاست هستند که داشته‌های یک ملت را در زمینه نهادهای اقتصادی رقم می‌زنند.» (ص. 73) نهادهایی که اجازه مشارکت گروه بزرگی از مردم را در فعالیت‌های اقتصادی فراهم و آن‌ها را تشویق می‌کنند تا از استعدادهای‌شان بهترین استفاده را ببرند، نهادهایی که مالکیت خصوصی امن، نظام حقوقی بی‌طرف و ترتیباتی برای تأمین خدمات عمومی باشند. (ص. 113)

✅ حکایت ایران امروز هم این است: «حکمرانان نهادهایی بنا خواهند کرد که کشور مثل مکزیک سال 1519 اداره شود یا مثل ویرجینیای 1608؛ نهادهایی بر مبنای مصرف‌کردن منابع کشور به قصد بهره‌دهی سریع، یا نهادهایی مشوق کار کردن و بهره‌وری بیشتر.» مهم این است که همه این‌ها از سیاست تراوش می‌کند.

✅ شما نیز از خواندن «#چرا_ملت‌ها_شکست_می‌خورند؟» بسیار لذت خواهید برد.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

https://t.me/fazeli_mohammad

📡شما هم دعوتید به کانال #موفقیت‌های_کوچک_ایرانیان: @IR_S_S
👍2
Forwarded from اتچ بات
‍ دغدغه ایران روی اینستاگرام

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ برخی مخاطبان کانال «دغدغه ایران» در سه‌ونیم سال گذشته که کانال فعال بوده است، بارها پیشنهاد کرده بودند متن‌های کانال روی اینستاگرام هم منتشر شود. دغدغه ایران از امروز در اینستاگرام با نشانی @daghdagheh_iran در دسترس است.

✅ اگرچه محدودیت‌هایی برای انتشار متن در اینستاگرام وجود دارد، اما فیلتر نیست و کاربران دسترسی راحت‌تری دارند، و امکان درج یادداشت‌های خوانندگان به متن‌ها نیز از مزیت‌های آن است.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad
دغدغه ایران pinned «‍ دغدغه ایران روی اینستاگرام محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی ✅ برخی مخاطبان کانال «دغدغه ایران» در سه‌ونیم سال گذشته که کانال فعال بوده است، بارها پیشنهاد کرده بودند متن‌های کانال روی اینستاگرام هم منتشر شود. دغدغه ایران از امروز در اینستاگرام…»
گشایش علیه فرسایش

محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ امریکایی‌ها دائماً حلقه تحریم‌ها را تنگ‌تر کرده و فشارهای سیاسی، اقتصادی و تهدید به کاربرد قدرت‌نظامی علیه ایران را افزایش داده‌اند و به‌غیر از بعد نظامی، احتمالاً این فشارها به بالاترین سطح پس از انقلاب رسیده است.

✅ تحلیلگران به‌دلایل مختلف معتقدند جز در شرایط پیش‌بینی‌ نشده و برخوردهای ناگهانی، بدون برنامه‌ریزی و احتمالاً شیطنت‌آمیز که می‌توانند بسرعت از کنترل خارج شده و ایران و امریکا را در جنگ درگیر کنند، بخت وقوع جنگ میان دو طرف اندک است. ایران اعلام کرده هرگز آغازکننده جنگ نخواهد بود و طرف امریکایی نیز به‌دلیل محاسبه خسارات‌جنگ در ابعاد مختلف وارد منازعه‌نظامی جز در شرایط پیش‌بینی‌نشده نخواهد شد.

✅ اندک‌بودن خطر بروز جنگ به‌معنای کم‌اهمیت بودن آن نیست. جنگ احتمالی میان ایران و امریکا از آن‌دسته وقایعی است که احتمالش اندک و خساراتش بسیار زیاد خواهد بود و بالاخص ایران در معرض از دست‌دادن زیرساخت‌هایی است که به مدد صدها میلیارد دلار درآمدهای نفتی در چند دهه گذشته ساخته شده‌اند و نابودی آنها به‌معنای چندین دهه عقب‌افتادگی است. چنین جنگی خساراتی هم برای شرکای امریکا در منطقه دارد و حتی بروز بحران در نظام بین‌المللی را هم محتمل می‌سازد، اما خسارات همه طرف‌های مقابل ایران در چنین جنگی، چیزی از دردها و خسارات ایران نخواهد کاست. بنابراین با وجود پایین‌بودن احتمال بروز جنگ باید آن را جدی گرفت.

✅ اگر امریکایی‌ها با ملاحظه خسارات احتمالی ناشی از وقوع جنگ با ایران، از دست‌زدن به‌چنین کاری اجتناب کنند، پس راهبرد کلان آنها شامل فشار حداکثری به‌منظور انزوای ایران، در خود فرورفتن اقتصاد، بالارفتن ناکارآمدی، افزایش نارضایتی اجتماعی و مجموعه پیامدهایی است که می‌توان همه آنها را با مفهوم «فرسایش تمدنی» نشان‌داد. فرسایش تمدنی فرآیندی است که طی آن رشد اقتصادی ایران کند می‌شود و بهره‌وری پایین باقی می‌ماند یا از حد فعلی نیز پایین‌تر می‌رود و در نتیجه برای برآوردن نیازهای فزاینده جامعه ایرانی، اتکای بیشتر به استحصال منابع‌طبیعی و استفاده ناکارآمد از آنها افزایش می‌یابد. ترکیب این دو عامل، تخریب محیط‌‌زیستی گسترده‌ای به‌همراه خواهد داشت. برآورده نشدن نیازها و بالارفتن سطح نارضایتی، به‌علاوه رشداقتصادی اندک و بهره‌وری‌پایین، مانعی جدی برای اشتغال و به‌کارگیری نیروی‌انسانی خلق می‌کند و عواقبی نظیر مهاجرت‌گسترده نخبگان، آسیب‌های‌اجتماعی و فرسایش سرمایه‌انسانی رخ می‌دهد. بدیهی است که این رخدادهای اقتصادی و انسانی، سطح اعتماد مردم به‌حکومت را کاهش داده و زوال سرمایه‌اجتماعی نیز در پی آن خواهد آمد و وضع موجود را تشدید خواهد کرد.
ادامه مطلب 👇👇👇👇

https://telegra.ph/%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B4-06-08
مردم را رو در روی هم قرار ندهید

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ خبر این است:
«سرپرست این دادسرا از شهروندان اخلاق مدار تهرانی خواسته است که به محض مشاهده هرگونه «کشف حجاب در خودرو»، «کشف حجاب یا سرو مشروبات یا برگزاری مراسم مختلط رقص در اماکنی همچون سفره خانه، کافه، رستوران، مراکز خرید، باغ تالار و...»، «اطلاع از برگزاری پارتی‌های شبانه یا خانه‌های فساد و فحشا»، «انتشار مطالب خلاف عفت در اینستاگرام و ...» موضوع را پس از جمع‌آوری مستندات لازم با ذکر کامل مشخصات محل و زمان وقوع جرم به شماره ۰۹۰۵۴۳۰۹۴۸۴ در پیام‌رسان‌های سروش، ایتا و... ارسال نمایند.» (خبرگزاری میزان، کد خبر: 523518، 18/3/1398)

✅ اول، پلیس هم برای «جمع‌آوری مستندات لازم» نیازمند مجوزهای حقوقی است. مردم با چه مجوزی علیه یکدیگر مستندات جمع کنند؟

✅ دوم، اگر به هنگام جمع‌آوری مستندات، برخوردی میان مردم صورت گرفت و اتفاقی افتاد، مسئولیت قانونی عواقب این برخورد با چه کسی است؟

✅ سوم، اکثریت قاطع مردم با مداخله در زندگی خصوصی خود و دیگران مخالف هستند و بنابراین به دعوت سرپرست این دادسرا پاسخ مثبت نخواهند گفت. اقلیتی ممکن است علیه دیگران مستندات جمع کنند. اقلیت بسیار کوچکی هم ممکن است غرض‌ورزانه و حتی برای آزار و اذیت دست به چنین کارهایی بزنند. چگونه سرپرست این دادسرا میان غرض‌ورزان و بقیه تمایز قائل می‌شود؟

✅ چهارم، اگر کسی مستنداتی جمع کرد و مدعایی علیه کسی طرح کرد، و منجر به اقدام قضایی شد، و دست آخر مستندات ناکافی و نامعتبر از کار درآمد، چه کسی مسئولیت می‌پذیرد و پاسخ‌گوست؟

✅ پنجم، چندین نهاد و سازمان وجود دارد که کارشان مقابله با بی‌حجابی، نظارت بر اماکن، مبارزه با فحشا، و نظارت دائم بر فضای مجازی است. آیا این درخواست جز اعتراف به ناکارآمد شدن همه این دستگاه‌هاست؟ اگر چنین نیست، فراخوان برای مشارکت مردمی چیست؟ و اگر چنین است، سازمان‌ها که نتوانسته‌اند کاری کنند، از مردم چه کاری ساخته است؟

⭕️نتیجه‌گیری

✅ این گونه درخواست‌ها، نشانه ناکامی سیاست‌گذاری اجتماعی و استیصال سیاست‌گذار است. عاقبت این فراخوان‌ها هم جز دعوت مردم به رو در روی یکدیگر قرار گرفتن نیست. سوءاستفاده از این شکل فراخوان‌ها هم بسیار محتمل است.

✅ مردم بیش از حد به سیاست‌گذار، قدرت و میل آن به مداخله در زندگی خصوصی‌شان بدبین هستند، لطفاً با این گونه فراخوان‌ها بر بدبینی، نفرت و بی‌اعتمادی عمومی نیفزایید.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

✅ دغدغه ایران در اینستاگرام👇👇

https://www.instagram.com/p/ByaI7vVHE-L/?igshid=1wctjl58amhcb
ویکی‌فساد (WikiFesad) راه بندازیم

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ «اگر مثل رضاشاه نانوای کم‌فروش را داخل تنور می‌انداختند، مملکت درست می‌شد.» این جمله‌ای افسانه‌ای است که زیاد شنیده‌اید. این جمله به نظر من بیش از آن‌که راه‌حل باشد، نشانه عجز، درماندگی و استیصال جامعه در مقابل فساد است. جامعه‌ای که احساس می‌کند همه راه‌ها برای مقابله با فساد به بن‌بست رسیده، به افسانه‌های خشونت‌باری مثل «نانوای برشته» رو می‌آورد. ما باید راه‌های دیگری برای مقابله با فساد را دنبال کنیم.

✅ فساد پدیده‌ای کلان و در عین حال محلی است. درست است که توزیع ارز 4200 تومانی به‌طور کلی فساد تولید می‌کند یا مجوزهای دولتی منشأ تولید رانت هستند، اما برای مبارزه با فساد کافی نیست بدانید که ارز ارزان‌قیمت منشأ فساد است.

✅ فساد را باید در اشکال دقیق و متناسب با شرایط محلی شناخت. فساد در عرصه آموزش عالی گونه‌ای است و فساد در عرصه دارو و تجهیزات پزشکی، واردات محصولات دامی، خودرو، بانک و بیمه، پرداخت قبوض آب، برق، گاز، تلفن، و سایر عرصه‌ها به گونه‌های دیگری هستند.

✅ ارزی که به صورت ترجیحی با قیمت پایین‌تر از بازار توزیع می‌شود مولد فساد است، اما شیوه تبدیل ارز ارزان به فساد در صنعت شیر و لبنیات، با تبدیل همین ارز به فساد در صنعت دارو و تجهیزات پزشکی، فرق می‌کند.

✅ این‌که ارز چگونه به جو وارداتی تبدیل می‌شود، و این جو چگونه به شیر، شیر به شیر خشک، و شیر خشک به صادرات و تولید رانت مابه‌التفاوت قیمت ارز 4200 تومانی و صادرات شیرخشک با دلار آزاد تبدیل می‌شود؛ با چگونگی تبدیل شدن ارز ارزان به واردات خودرو، گوشت یا تبدیل آن به سازه‌ها و پروژه‌های ساخت‌وسازی فرق می‌کند. این‌که رانت ارز و واردات چگونه سر از ستادهای انتخاباتی درمی‌آورد یا پولشویی می‌شود هم با بقیه روش‌های فساد فرق دارد.

✅ یکی از دلایلی که کشور در مقابله با فساد ناتوان است، کمبود دانش در بین مبارزه‌کنندگان و البته جامعه خواهان مبارزه است. ما اگر بتوانیم دانش درباره همه یا اصلی‌ترین شیوه‌های فساد در نظام اقتصادی، سیاسی و ... تولید کنیم، راه برای مقابله با فساد هموارتر می‌شود. ایده من برای این کار، راه انداختن «ویکی‌فساد» (WikiFesad) است.

✅ ویکی‌فساد چیست؟ «ویکی»ها سایت‌های اینترنتی دائره‌المعارفی هستند که شاید مشهورترین آن‌ها ویکیپدیا است. ویکیپدیا دائره‌المعارف اینترنتی است که همه می‌توانند در نوشتن آن سهم داشته باشند. تقریباً توضیحات درباره هر مفهوم، عبارت یا شخصیت مهمی را می‌توانید در ویکیپدیا پیدا کنید. خود مردم در نوشتن مقالات این دائره‌المعارف سهم دارند.

✅ ویکی‌فساد هم می‌تواند یک دائره‌المعارف اینترنتی شیوه‌های بروز فساد باشد. دائره‌المعارفی که مردم در آن می‌توانند مشاهده کنند که در بانک‌ها، دادگستری، ادارات آب و برق، وزارتخانه‌های کشاورزی، کشور، مخابرات، ارشاد، صنعت و معدن، اتاق بازرگانی، شهرداری‌ها و ... چه نوع فسادهایی با چه سازوکارهایی صورت می‌گیرد.

✅ همه مردمی که شیوه‌های بروز فسادها را می‌دانند می‌توانند در نوشتن مقالات این دائره‌المعارف عمومی شیوه‌های فساد مشارکت کنند. اکثریت قاطع مردم سالم و اخلاقی هستند و دوست دارند کشورشان پاک باشد.

✅ کارمندان دولتی و غیردولتی زیادی هستند که شیوه‌های بروز فساد در ادارات و دستگاه‌های دولتی و غیردولتی را می‌دانند و می‌توانند بنویسند که در محل کارشان فساد چگونه رخ می‌دهد.

✅ شهروندان زیادی هستند که به اجبار درگیر فساد و پرداخت رشوه شده‌اند. صدها هزار یا میلیون‌ها نفر می‌توانند نوشتن درباره شیوه‌های بروز فساد را شروع کنند.

✅ شیوه‌های بروز فساد در دستگاه‌ها که مشخص شود، چند پی‌آمد دارد. اول، ذهن مردم فقط روی یکی دو نوع فساد نظیر بانک یا اختلاس متمرکز نمی‌شود، بلکه همه شیوه‌های فساد در معرض دید عموم قرار می‌گیرد. دوم، آشکار شدن هر شیوه فساد (نه افراد مفسد)، فشار اجتماعی برای مقابله با آن ایجاد می‌کند.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

⭕️دغدغه ایران در اینستاگرام.👇👇👇

https://www.instagram.com/p/ByXqgtEHVCa/?igshid=88e6nsq8ylpm
استقامت پنیری

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

(این متن ده سال پیش نوشته شد.)

✅ هفته‌ گذشته با خانواده وارد مجتمع تجاری‌ پرشیا در جاده‌ی فریدونکنار-بابلسر شدیم. اولین چیزی که توجهم را جلب کرد، غرفه‌ی جدیدی بود که وسط محوطه‌ی مجتمع به پا شده بود. یک غرفه‌ی ده دوازده‌متری و یک یخچال مخصوص فروش لبنیات که چند فروشنده در آن حضور داشتند.

✅ نزدیک‌تر شدیم و دیدم انواع پنیرها در این غرفه ارائه می‌شود. به همسرم گفتم برویم ببینیم چه می‌کنند. یک فروشنده‌ی فوق‌العاده مؤدب، با لحن و رفتاری که در فضای کسب و کار ایرانی برای من تازه بود، شروع کرد درباره‌ی پنیرها توضیح دادن. قبلاً شنیده بودم که شرکت کاله با ورود به فضای صنعت ایران، صنعت لبنیات را متحول کرده است. در این غرفه می‌شد این‌را دید.

✅ فروشندگان به دقت درباره‌ی پنیرها، مزه‌شان و کاربردشان در غذاها توضیح می‌دادند. نوع برخوردشان، بروشورهایی که منتشر کرده بودند، عبارت Kalleh Corner که به نظرم ابتکار بازاریابانه‌ی مناسبی است، و تنوع و کیفیت تولیدات‌شان برایم زیبا بود.

✅ کمتر چیزی که مصرف می‌کنیم بوی ایرانی بودن دارد. محصولات خارجی‌ای استفاده می‌کنیم که مشابه ایرانی ندارند – مثل داروها، لوازم الکترونیک و ... – یا محصولاتی مصرف می‌کنیم که مشابه ایرانی‌اش کیفیت ندارد (مثل لوازم خانگی)، یا محصولات خارجی‌ای مصرف می‌کنیم که اصلاً ضرورت ندارد مصرف کنیم (مثل شکلات سوئیسی، چای، میوه، لباس و ...) یا هر محصول دیگری که دست آخر سبب شده است وقتی نگاهی به زندگی‌مان می‌اندازیم، محصول ایرانی در آن نبینیم. شما هم نگاهی به اطراف‌تان بیندازید، با من هم‌عقیده می‌شوید.

✅ در میان این همه کالای خارجی اگر عمیق‌تر بنگرید می‌توانید له شدن کارگر و تولید کننده‌ی ایرانی را لای این وضع اسفبار ببینید، طبیعی بود که از دیدن این‌که هنوز شرکتی سرپاست، محصول متنوع و باکیفیت تولید می‌کند، ابتکار بازاریابی دارد، و زیبا کار می‌کند حس خوبی پیدا کرده بودم.

✅ یکی دو تیکه پنیر خریدیم. پنیرها را بسته‌بندی کردند و بسته‌هایی که طراحی شده بود، در مقیاس ایران، و شاید صنعت لبنیات دنیا (متخصصان بهتر می‌دانند) آن قدر زیبا بود که احساس کردم کارشان ستودنی است. روی این پنیرها می‌شد با افتخار نوشت «ساخت ایران». می‌ترسم یک روز دیدن این دو کلمه، آرزو شود.

✅ با فروشنده‌ها دست دادم، گفتم کارشان را می‌ستایم و اگر دست‌تان به مالک کارخانه یا مدیرتان می‌رسد بگویید «یک نفر از صمیم قلب سلام رساند.» گفتم این آدم و همکارانش باید استقامت پنیری‌شان چقدر زیاد باشد که علی‌رغم همه‌ی دشواری‌ها، از سیاست داخلی گرفته تا تحریم و رقابت چینی‌ها، و سیاست واردات بی‌رویه و خلاصه هر مصیبت دیگری، کماکان پنیرشان تولید می‌شود و تازه غرفه می‌زنند تا تولیدات جدیدشان را عرضه کنند.

✅ به خودم قول دادم، به پاس ارزانی داشتن لذت لحظاتی افتخار به این دو کلمه‌ی دوست داشتنی «ساخت ایران» یک پست وبلاگ بنویسم، به افتخار تولیدکنندگانی که هنوز می‌کوشند ایرانی هویتش را بر کالایی که تولید می‌کند حک کند. بگذار کاله‌ای‌ها حس کنند هنوز هستند کسانی که زحمت‌شان را دوست دارند و افتخار واقعی را می‌ستایند.

✅ هویت و بزرگی، لابه‌لای چیزهایی شبیه همین پنیرهاست، که مهر کار و خلاقیت ما بر آن خورده باشد.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

دغدغه ایران در اینستاگرام. 👇👇👇

https://www.instagram.com/p/ByqWSlGnyDD/?igshid=zb55vbnr0zvx
بچه رامبد عشق است! سرمایه کیلو چند؟

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ عکس، خبر، یادداشت و گزارش تلویزیونی خبر بیست‌وسی از در و دیوار می‌بارد درباره خبر تصمیم رامبد جوان برای تولد فرزندش در کانادا و جماعت را حتماً خون به جوش آمده است از آن‌چه دو رویی و ضعف میهن‌دوستی می‌خوانند. دل خلق سوخته است و متفکران قوم از این همه مصیبت پستان به تنور می‌چسبانند تا مگر آلام‌ خلایق تسکین یابد.

✅ درست وسط این غوغای اخبار و بوی سوختن پستان‌هایی که به تنور چسبانده‌اند، هشتاد میلیون دلار سرمایه‌گذاری شرکت صاحب برند لبنیات و مواد غذایی «کاله» در عراق سوخت. بی‌سر و صدا، بدون گزارش پر آب و تاب تلویزیونی و رادیویی – نه از نوع راننده اسنپی و نه از هیچ جنس دیگری – اموال یک شرکت و برند معتبر ایرانی که صنعت لبنیات این کشور را متحول کرده، بازارهای صادراتی برای ایرانیان کسب کرده، ده‌ها هزار ایرانی در کارخانجات آن کار می‌کنند، و ده‌ها و صدها هزار دامدار و کشاورز ایرانی کسب‌وکارشان به فعالیت این صنعت وابسته است، غریبانه سوخت.

✅ تلویزیون برنامه‌ای برای بررسی چرایی آتش‌سوزی تولید نکرد. مالک کارخانه را هم به صورت تلفنی به یک برنامه خبری درباره سوختن کارخانه‌اش راه ندادند. کسی نگران اعتبار و سهم بازار ایران در بازار عراق نشد و نپرسید حالا رقبا چه می‌کنند تا جای کاله را بگیرند و برای این‌که چنین نشود چه باید کرد.

✅ هیچ کس نپرسید حالا که درآمد ارزی برند کاله از محل کارخانه عراق از دست رفته است، این شرکت با قریب به 17 هزار نفر کارکنان، چگونه در شرایط تحریم باید خودش را اداره کند. هیچ کس نپرسید حالا کاله منابع لازم برای تأمین نقدینگی فعالیت کارخانجات داخلی‌اش را چگونه کسب می‌کند.

✅ اصلاً کسی پرسید سرمایه‌گذاری ایرانیان در صنایع عراق چقدر است و حالا تکلیف این سرمایه‌ها چه می‌شود؟ کسی پرسید اگر ما سهم مهمی در تأمین امنیت عراق داشته‌ایم، سهمی هم در تأمین امنیت سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی‌مان در عراق هم داریم؟

✅ هیچ وزیری به سوالی درباره سوختن کاله پاسخ نداد و استیضاح نشد. گویی هیچ مقام مسئول دیگری هم وجود نداشت.

✅ اصلاً فکر کرده‌اید ارتباط بین سوختن کاله، و تعطیل شدن امثال کاله‌ها به‌واسطه مشکلات تولید؛ با میل امثال رامبدها برای زایمان همسران‌شان در کانادا چیست؟ رامبدها فکر می‌کنند در کشوری که سوختن سرمایه‌ها، تعطیل شدن کارخانه‌ها و مهاجرت نخبگان مالی و فکری اهمیتی ندارد، آینده‌ای برای کودکان‌شان وجود ندارد.

✅ ایران‌ستایی و ایران‌گریزی هم‌زمان‌شان، ممکن است غیراخلاقی باشد اما حداقل از نظر خودشان و کثیری از ایرانیان عقلانی است. عاقبت سرمایه‌سوزی، ایران‌گریزی رامبدهاست.

✅ جامعه‌ای که در آن سرمایه‌های گوناگون – اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی – محترم نباشند، و دائم بسوزند، دود شوند و به هوا روند؛ مولد وطن‌گریزی است. ولش کنید، فکر کردن به این‌ها اعصاب آدم را خرد می‌کند، بچه رامبد را عشق است! سرمایه کیلو چند؟

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

#کاله_سوخت

دغدغه ایران در اینستاگرام: 👇👇👇

https://www.instagram.com/p/BynxMSfHYOt/?igshid=uokajxnqedas
👍1