دغدغه ایران
55.7K subscribers
1.18K photos
527 videos
149 files
2.59K links
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشته‌هایم ندارم.
Download Telegram
مسئولان بی‌مسئولیت
(محمد فاضلی)
محمود بهمنی – رئیس بانک مرکزی در دوران محمود احمدی‌نژاد – که یکی از شوم‌ترین میراث‌ها برای اقتصاد ایران را به جا گذارد (تورم حداقل 31 درصد، نرخ رشد اقتصادی منفی 6.8 درصدی، و نظام بانکی انباشته از مشکلات پیچیده) در نطق خود در مجلس شورای اسلامی به تاریخ 19/2/1396 عبارات زیر را گفته است. این‌که یک کارگزار سیاسی-اقتصادی بسیار ناموفق و مقصر در پیدایش برخی از مهم‌ترین مشکلات نظام بانکی و اقتصاد ایران بتواند این گونه سخن بگوید و طلبکارانه مدعی شود، بیش از آن‌که به روحیه و اخلاق فردی افراد بازگردد، برآمده از مشکلاتی در ساخت سیاسی است که افراد را در مقابل کردارهای‌شان پاسخ‌گو و مسئول نمی‌سازد. افراد در چنین ساختاری چنان سخن می‌گویند گویی تاریخی وجود ندارد و خود هیچ سهمی در پیدایش مشکلات نداشته‌اند. نمونه‌های این رفتار را شما بسیار دیده‌اید و در همه عرصه‌ها از محیط‌زیست گرفته تا اقتصاد و سیاست خارجی شاهد چنین آدم‌هایی هستید. محمود بهمنی فقط یک نمونه است. محمود بهمنی منتقدانه درباره مشکلات نظام بانکی سخن می‌گوید و اقتصاد کلان را به نقد می‌کند و هرگز نشانی از آن‌که وی خود سکاندار این دستگاه بوده است در کلام وی نمی‌بینید. این ساختار است که مسئولان را این گونه در قبال تصمیم‌ها و کردارهای گذشته‌شان بی‌مسئولیت می‌سازد.
✅ کشور ما از لحاظ ذخایر نفت، سومین کشور دنیا، در حوزه ذخایر گاز دومین کشور دنیا و در مجموعه رتبه اول را در جهان داراست اما چرا چنین شرایطی داریم.
✅ ما کشور فقیری نیستیم که دارای مشکلات اقتصادی باشیم، مشکل امروز کشور، مشکل بحران مدیریت است که مدیریتی بحران‌زا داریم و از نیروها و ظرفیت‌ها به درستی استفاده نمی‌شود، همچنین امروز هر کسی جای خود ننشسته است، در حالی که یکی از اصول قرآنی عدل، قرار گرفتن هر چیز در جای خود است بنابراین باید چینش مدیران هرچه سریع‌تر اصلاح شود.
✅ ما برای محاسبه نرخ تورم شاخص 389 قلم کالا را محاسبه و با ضرایبی که دارند اعلام می‌کنیم و می‌گوییم نرخ تورم یک رقمی است؛ بله وقتی نرخ رشد مسکن که موتور محرکه اقتصاد منفی 14.9 و صنعت کمتر از 0.5 درصد است می‌خواهیم تورم به این شکل نباشد.
✅ امروز بخش عظیمی از کاهش نرخ تورم ناشی از رکود، عدم تقاضا، عدم توان خرید مردم و بیکاری است که اگر می‌گوییم رشد اقتصادی 11.6 درصد است حتماً می‌دانیم 9.7 درصد آن حاصل خام‌فروشی نفت بوده و تنها 1.9 درصد نرخ رشد اقتصادی کشور در سال گذشته بوده از این‌‌رو باید زیرساخت‌‌های خود را اصلاح کرده و بهره‌وری را بالا برده و رشد اقتصادی را در کلیه بخش‌ها افزایش دهیم و صرفاً در صادرات نفت خام نباشد.
✅ اگر مشکل بانک‌هاحل نشود، وضع تولید، رکود و تورم حل نمی‌شود ضمن اینکه با انتقاد و حمله به بانک‌ها مشکلی حل نمی‌شود. امروز راهکارهای خوبی داریم ولی باید در کنار آن گوش شنوا نیز وجود داشته باشد.
✅ وزیر اقتصاد دو ماه قبل اعلام کرد که دولت و شرکت‌های دولتی 700 هزار میلیارد تومان به بانک مرکزی بدهکار است. منابع بانک‌ها در مطالبات معوق و بدهی‌های دولت قفل شده که باید تکلیف این بدهی‌ها روشن شود چرا که منابعی باقی نمی‌ماند که به بخش خصوصی و تولید داده شود.
✅ دولت امروز متجاوز از 104 هزار میلیارد تومان به سیستم بانک‌ها بدهکار است که نه سود و نه جریمه آن‌را نمی‌دهد در حالی که بانکی که حسابش بدهکار می‌شود، باید 34 درصد جریمه به بانک مرکزی بدهد که البته پول آن را ندارد لذا باید تدبیری صورت گیرد.
✅ امروز متجاوز از 500 هزار میلیارد تومان طرح‌های نیمه‌کاره رها شده که بازدهی آن صفر است و باید فکری برای آن کرد ضمن اینکه امسال اشتغال سالانه کشور یک میلیون و 250 هزار نفر افزایش می‌یابد که 700 هزار نفر آن به بیکاری اضافه شده که اگر ادامه یابد در 10 سال دیگر بیش از 5 میلیون بیکار داریم.
هیچ کس از محمود بهمنی نمی‌پرسد وقتی شما مسئول سامان دادن به همه این امور بودید چه کردید؟ و هزینه کاستی‌ها و خطاهای خود را چگونه پرداختید؟ آیا به نظر شما محمود بهمنی با ورود به مجلس بابت همه قصور و تقصیرهایش پاداش نگرفته است؟
(این متن را اگر می‌پسندید برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت اول
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»
آداب رعایت حال شهروندان
✅ مهربانى بر رعيت را براى دل خود پوششى گردان و دوستى ورزيدن با آنان را و مهربانى كردن با همگان، و مباش همچون جانورى شكارى كه خوردن‌شان را غنيمت شمارى! چه رعيت دو دسته‌اند: دسته‌اى برادر دينى تواند، و دسته ديگر در آفرينش با تو همانند. ... آنان كه دين را پشتيبانند، و موجب انبوهى مسلمانان، و آماده پيكار با دشمنان، عامه مردمانند. پس بايد گرايش تو به آنان بود و ميلت به سوى ايشان.
✅ گناهى از ايشان سر مى‌زند، يا علت‌هايى بر آنان عارض مى‌شود، يا خواسته و ناخواسته خطايى بر دست‌شان مى‌رود. به خطاشان منگر، و از گناه‌شان درگذر، چنانكه دوست دارى خدا بر تو ببخشايد و گناهت را عفو فرمايد.
✅ بر بخشش پشيمان مشو و بر كيفر شادى مكن، و به خشمى كه توانى خود را از آن برهانى مشتاب، و مگو مرا گمارده‌اند و من مى‌فرمايم، و اطاعت امر را مى‌پايم. چه اين كار دل را سياه كند و دين را پژمرده و تباه و موجب زوال نعمت است و نزديكى بلا و آفت.
✅ هيچ چيز چون بنياد ستم نهادن، نعمت خدا را دگرگون ندارد، و كيفر او را نزديك نيارد، كه خدا شنواى دعاى ستمديدگان است و در كمين ستمكاران. و بايد از كارها آن را بيشتر دوست بدارى كه نه از حق بگذرد، و نه فروماند، و عدالت را فراگيرتر بود و رعيت را دلپذيرتر. ... رفتار تو چنان بايد، كه خوشگمانى رعيت برايت فراهم آيد، كه اين رنج دراز را از تو مى‌زدايد.
✅ از رعيت آن را از خود دورتر دار و با او دشمن باش كه عيب مردم را بيشتر جويد، كه همه مردم را عيب‌هاست و والى از هر كس سزاوارتر به پوشيدن آن‌هاست. پس مبادا آنچه را بر تو نهان است آشكار گردانى و بايد، آن را كه برايت پيداست بپوشانى، و داورى در آنچه از تو نهان است با خداى جهان است.
✅ گره هر كينه را كه از مردم دارى بگشاى و رشته هر دشمنى را پاره نماى. خود را از آنچه برايت آشكار نيست ناآگاه گير و شتابان گفته سخن‌چين را مپذير، كه سخن‌چين نرد خيانت بازد هر چند خود را همانند خيرخواهان سازد.
✅ آيين پسنديده‌اى را بر هم مريز كه بزرگان اين امت بدان رفتار نموده‌اند، و مردم بدان وسيلت به هم پيوسته‌اند، و رعيت با يكديگر سازش كرده‌اند، و آيينى را منه كه چيزى از سنتهاى نيك گذشته را زيان رساند، تا پاداش از آنِ نهندهِ سنت باشد و گناه شكستن آن بر تو ماند.
✅ به كارهاى كسى كه به تو دسترسى ندارد بنگر آنان كه در ديده‌ها خوارند و مردم خردشان مى‌شمارند، و كسى را كه بدو اعتماد دارى براى تفقد حال آن جماعت بگذار كه از خدا ترسان باشد و از فروتنان، تا درخواست‌هاى آنان را به تو رساند. و با آنان چنان رفتار كن كه چون خدا را ديدى جاى عذرت بماند، كه اين گروه از ميان مردمان به انصاف نيازمندترند از ديگران، و در گزاردن حق همگان تو را چنان بايد كه عذرت در پيشگاه خدا پذيرفته آيد.
✅ فراوان خود را از رعيت خويش پنهان مكن كه پنهان شدن واليان از رعيت نمونه‌اى است از تنگخوئى و كم‌اطلاعى در كارها، و نهان شدن از رعيت، واليان را از دانستن آنچه بر آنان پوشيده است باز دارد، پس كار بزرگ نزد آنان خرد به شمار آيد، و كار خرد بزرگ نمايد، زيبا زشت شود و زشت زيبا، و باطل به لباس حق درآيد.
✅ اگر رعيت بر تو گمان ستم برد، عذر خود را آشكارا با آنان در ميان گذار، و با اين كار از بدگمانى‌شان درآر، كه بدين رفتار نفس خود را به فرمان آورده باشى و با رعيت مدارا كرده و حاجت خويش را برآورده و رعيت را به راه راست واداشته.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت دوم
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»

آداب اعمال قدرت سیاسی
✅ از صلحى كه دشمن تو را بدان خواند، و رضاى خدا در آن بود، روى متاب كه آشتى، سربازان تو را آسايش رساند. و از اندوه‌هايت برهاند و شهرهايت ايمن ماند، ليكن زنهار! زنهار! از دشمن خود پس از آشتى بپرهيز كه بسا دشمن به نزديكى گرايد تا غفلتى يابد و كمين خود بگشايد پس دورانديش شو! و به راه خوشگمانى مرو.
✅ اگر با دشمنت پيمانى نهادى و در ذمه خود او را امان دادى به عهد خويش وفا كن و آنچه را بر ذمه دارى ادا. و خود را چون سپرى برابر پيمانت برپا، چه مردم بر هيچ چيز از واجب‌هاى خدا چون بزرگ شمردن وفاى به عهد سخت همداستان نباشند با همه هواهاى گونه گون كه دارند، و راي‌هاى مخالف يكديگر كه در ميان آرند. و مشركان نيز جدا از مسلمانان وفاى به عهد را ميان خود لازم مى شمردند چه زيان پايان ناگوار پيمان‌شكنى را بردند. پس در آنچه به عهده گرفته‌اى خيانت مكن و پيمانى را كه بسته اى مشكن و دشمنت را كه در پيمان توست مفريب كه جز نادان بدبخت بر خدا دليرى نكند.
✅ بپرهيز از خونها، و ريختن آن به ناروا، كه چيزى چون ريختن خون به ناحق آدمى را به كيفر نرساند، و گناه را بزرگ نگرداند، و نعمت را نَبَرد، و رشته عمر را نَبُرد، و خداوند سبحان روز رستاخيز نخستين داورى كه ميان بندگان كند در خون‌هايى باشد كه از يكديگر ريخته‌اند.
✅ حكومت خود را با ريختن خونى به حرام نيرومند مكن كه خون به حرام ريختن قدرت را به ناتوانى و سستى كشاند بلكه دولت را از صاحب آن به ديگرى بگرداند. و به كشتن به ناحق تو را نزد من و خدا عذرى به كار نيايد.
✅بپرهيز از خود پسنديدن، و به خودپسندى مطمئن بودن، و ستايش را دوست داشتن كه اين‌ها همه از بهترين فرصت‌هاى شيطان است تا بتازد، و كرده نيكوكاران را نابود سازد.
✅ بپرهيز از شتاب در كارهايى كه هنگام انجام آن نرسيده، يا سستى در آن چون انجامش ممكن گرديده، يا ستيزيدن در كارهايى كه راه راست در آن ناپديدار است، يا سستى ورزيدن آنگاه كه آشكار است.
✅ بپرهيز از آنكه چيزى را به خود مخصوص دارى كه بهره همه مردم در آن يكسان است، و از غفلت در آنچه بدان توجه بايد، و در ديده‌ها نمايان است. چه آن را كه به ناروا ستده باشى از چنگ تو درآرند، و به زودى پرده كارها از پيش ديده‌ات بردارند، و داد از تو بستانند و به ستمديده رسانند.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت سوم
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»

آداب حکمرانی اقتصادی
✅ در كار خراج چنان بنگر كه اصلاح خراج‌دهندگان در آن است، چه صلاح خراج و خراج‌دهندگان به صلاح ديگران است، و كار ديگران سامان نگيرد تا كار خراج‌دهندگان سامان نپذيرد، كه مردمان همگان، هزينه‌خوار خراجند و خراج‌دهندگان، و بايد نگريستنت به آبادانى زمين بيشتر از ستدن خراج بود، كه ستدن خراج جز با آبادانى ميسر نشود، و آن‌كه خراج خواهد و به آبادانى نپردازد، شهرها را ويران كند و بندگان را هلاك سازد، و كارش جز اندكى راست نيايد.
✅ اگر از سنگينى ماليات شكايت كردند، يا از آفتى كه به كشت رسيده، يا آبى كه از كشت‌هاشان بريده، يا باران بدانها نباريده يا بذر زمين بر اثر غرق شدن يا بى آبى تباه گرديده، بار آنان را سبك گردان چندانكه مى‌دانى كارشان سامان پذيرد بدان. و آنچه بدان بار آنان را سبك گردانى بر تو گران نيايد، چه آن اندوخته بود كه به تو بازش دهند، با آبادانى كه در شهرهايت كنند و آرايشى كه به ولايت‌ها دهند، نيز ستايش آنان را به خود كشانده‌اى و شادمانى كه عدالت را ميانشان گسترانده‌اى.
✅ مردم شهرها هنگامى تنگدست گردند كه واليان روى به گرد آوردن مال آرند و از ماندن خود بر سر كار اطمينان ندارند، و از آنچه مايه عبرت است كمتر سود بردارند.
✅ ديگر اينكه نيكى به بازرگانان و صنعتگران را بر خود بپذير، و سفارش كردن به نيكويى درباره آنان را به عهده گير، چه كسى كه بر جاى بود و چه آن كه با مال خود از اين سو بدان سو رود، و با دسترنج خود كسب كند، كه آنان مايه‌هاى منفعتند و پديدآورندگان وسيلت‌هاى آسايش و راحت. و آورنده آن از جاهاى دوردست و دشوار، در بيابان و دريا و دشت و كوهسار. جايى كه مردمان در آنجا گرد نيايند و در رفتن بدان جا دليرى ننمايند.
✅ بازرگانان مردمى آرامند و نمى‌ستيزند، و آشتى جويند و فتنه‌اى نمى‌انگيزند. به كار آنان بنگر، چه در آنجا باشند كه خود به سر مى‌برى يا در شهرهاى ديگر. و با اين همه بدان كه ميان بازرگانان بسيار كسانند كه معاملتى بد دارند، بخيلند و در پى احتكارند. سود خود را مى كوشند و كالا را به هر بها كه خواهند مى فروشند، و اين سودجويى و گرانفروشى زيانى است براى همگان، و عيب است بر واليان. پس بايدت از احتكار منع نمود كه رسول خدا (صلی الله علیه وآله) از آن منع فرمود. و بايد خريد و فروش آسان صورت پذيرد و با ميزان عدل انجام گيرد. با نرخهاى رايج بازار نه به زيان فروشنده و نه خريدار.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت چهارم
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»

درباره اقشار اجتماعی
✅ سپاهيان به فرمان خدا رعيت را دژهاى استوارند، و واليان را زينت و وقار. دين به آنان ارجمندست، و راه‌ها بى‌گزند، و كار رعيت جز به سپاهيان قرار نگيرد، و كار سپاهيان جز با خراجى كه خدا براى آنان معين فرموده درستى نپذيرد. تا بدان در جهاد با دشمن خود نيرومند شوند و كار خود را بدان سامان دهند. و آنان را از خراج آن اندازه بايد كه نيازمنديشان را كفايت نمايد.
✅ رعيت و سپاهيان برپاى نماند جز با سومين دسته از مردمان كه قاضيانند و عاملان و نويسندگان ديوان، كه كار عقدها را استوار مى‌كنند و آنچه سود مسلمانان است فراهم مى‌آورند، و در كارهاى خصوصى و عمومى مورد اعتمادند.
✅ كار اين جمله استوار نشود جز با بازرگانان و صنعتگران كه فراهم مى‌شوند و با سودى كه به دست مى‌آرند، بازارها را برپا مى‌دارند. و كار مردم را كفايت مى‌كنند، در آنچه ديگران مانند آن نتوانند.
✅ سپس طبقه فرودينند از نيازمندان و درويشان كه سزاوار است بخشيدن به آنان، و يارى كردن ايشان. و براى هر يك از آنان نزد خدا از غنيمت گشايشى است، و هر يك را بر والى حقى، چندان كه كارشان را سامان دهد، و والى چنان كه بايد از عهده آنچه خدا بر او واجب كرده برنيايد، جز با كوشش و از خدا يارى جستن و خود را براى اجراى حق آماده نمودن، و شكيبايى در انجام كار، بر او آسان باشد يا دشوار.

آداب رفتار سپاهیان و قاضیان
✅ از سپاهيان خود كسى را بگمار كه خيرخواهى وى براى خدا و رسول او و امام خود بيشتر دانى و دامن او را پاكتر و بردبارى‌اش برتر، كه دير به خشم آيد و زود به پذيرفتن پوزش گرايد، و بر ناتوانان رحمت آرد، و با قويدستان برآيد، و آن كس كه درشتى او را بر نيانگيزاند، و ناتوانى وى را بر جاى ننشاند، و از آنان كه گوهرى نيك دارند و از خاندانى پارسايند، و از سابقتى نيكو برخوردار.
✅ براى داورى ميان مردم از رعيت خود آن را گزين كه نزد تو برترين است. آنكه كارها بر او دشوار نگردد و ستيز خصمان وى را به لجاجت نكشاند، و در خطا پايدار نبود، و چون حق را شناخت در بازگشت بدان در نماند. و نفس او به طمع ننگرد، و تا رسيدن به حق، به اندك شناخت بسنده نكند، و در شبهتها درنگش از همه بيش باشد و حجت را بيش از همه به كار برد، و از آمد شد صاحبان دعوى كمتر به ستوه آيد و در آشكار گشتن كارها شكيباتر بود و چون حكم روشن باشد در داورى قاطع تر. آن كس كه ستايش فراوان وى را به خودبينى نكشاند و خوش‌آمدگوئى او را برنيانگيزاند، و اينان اندكند. در اينباره نيك بنگر كه اين دين در دست بدكاران گرفتار بود، در آن، كار از روى هوس مى‌راندند و به نام دين دنيا را مى‌خوردند.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
برگزیده نامه امام علی به مالک اشتر – قسمت پنجم
(محمد فاضلی)
نامه امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی یکی از پرمغزترین و زیباترین متونی است که اگر امروز دغدغه ایران داشته باشیم، خواندن و عمل به آن – البته برای مسئولان و حاکمان –ضروری است. ترجمه نامه به قلم مرحوم بزرگوار سیدجعفر شهیدی قریب به 5700 کلمه است که من به گزینش، طبقه‌بندی و چینش متن به سلیقه خودم، متنی 2400 کلمه‌ای از آن استخراج کرده‌ام که در چهار قسمت تنظیم شده است، به امید آن‌که به‌کار آید. نامه این گونه شروع می‌شود: «به نام خداوند بخشنده مهربان اين فرمانى است از على اميرمومنان به مالك اشتر پسر حارث، در عهدى كه با او مى‌گذارد، هنگامى كه وى را به حكومت مصر مى‌گمارد تا خراج آن را فراهم آرد، و پيكار كردن با دشمنان و سامان دادن كار مردم مصر و آباد كردن شهرهاى آن.»

آداب گزینش و کار با همکاران
✅ آن كس را بر ديگران بگزين كه سخن تلخ حق را به تو بيشتر گويد، و در آنچه كنى يا گويى و خدا آن را از دوستانش ناپسند دارد كمتر يارى‌ات كند.
✅ به پارسايان و راستگويان بپيوند، و آنان را چنان بپرور كه تو را فراوان نستايند، و با ستودن كار بيهوده‌اى كه نكرده‌اى خاطرت را شاد ننمايند، كه ستودن فراوان خودپسندى آرد، و به سركشى وادارد.
✅ بدترين وزيران تو، كسى است كه پيش از تو وزير بدكاران بوده و آن‌كه در گناهان آنان شركت نموده. پس مبادا چنين كسان محرم تو باشند كه آنان ياوران گناهكارانند، و ستمكاران را كمك كار، و تو جانشينى بهتر از ايشان خواهى يافت كه در راى و گذاردن كار چون آنان بود، و گناهان و كردار بد آنان را بر عهده ندارد.
✅ با دانشمندان فراوان گفتگو كن و با حكيمان فراوان سخن در ميان نه، در آنچه كار شهرهايت را استوار دارد و نظمى را كه مردم پيش از تو بر آن بوده‌اند برقرار.
✅ والى را نزديكان است و خويشاوندان كه خوى برترى جستن دارند و گردن‌فرازى كردن و در معاملت انصاف را كمتر به‌كار بستن. ريشه ستم اينان را با بريدن اسباب آن برآر و به هيچ يك از اطرافيان و خويشاوندانت زمينى را به بخشش وا مگذار، و مبادا در تو طمع كنند با بستن پيمانى كه مجاور آنان را زيان رساند در بهره كه از آب دارند، يا كارى كه بايد با هم به انجام رسانند و رنج آن را بر عهده ديگران نهند، پس بر آنان تنها گوارا افتد و عيب آن در دنيا و آخرت بر تو ماند.
✅ ناخشنودى همگان خشنودى نزديكان را بى‌اثر گرداند، و خشم نزديكان خشنودى همگان را زيانى نرساند، و به هنگام فراخى زندگانى، سنگينى بار نزديكان بر والى از همه افراد رعيت بيشتر است، و در روز گرفتارى يارى آنان از همه كمتر، و انصاف را از همه ناخوشتر دارند، و چون درخواست كنند فزون‌تر از ديگران ستهند و به هنگام عطا سپاس از همه كمتر گزارند، و چون به آنان ندهند ديرتر از همه عذر پذيرند و در سختى روزگار شكيبايى را از همه كمتر پيشه گيرند.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
پیام ترامپ برای ایران
(محمد فاضلی)
«پیام ترامپ برای ایران: خروج آمریکا از معاهده پاریس چه پیامدهایی دارد؟» عنوان مطلبی است که تلاش می‌کند مسائل محیط‌زیستی و بالاخص تغییر اقلیم را به ایده‌های ژئوپلتیک، سیاست جهانی، امنیت بین‌المللی و دیپلماسی محیط‌زیستی پیوند دهد. این مطلب را مشترکاً با دوست اندیشمندم دیاکو حسینی نوشته‌ایم و در روزنامه شرق مورخ 23 خرداد 1396 منتشر شده است. اصل مطلب را می‌توانید در لینک زیر مشاهده کنید.
www.sharghdaily.ir/News/133467
(اگر مطلب را می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
مناجات‌ برای ایران
(محمد فاضلی)
ما ایرانیان در سنت تاریخی بی‌اعتمادی به حاکمان، مسئولان و مدیران، بیش از آن‌که برای مقامات کشور دعا کرده باشیم، از ایشان بد گفته‌ایم و نفرین کرده‌ایم. این آخرین شب قدر ماه رمضان سال 1396 اما فرصتی است تا ایشان را دعا کنیم و مناجاتی از جنس آن‌چه دغدغه ایران در آن نهفته است به زبان آوریم.
خداوندا! در این شرایط دشوار جهانی که خصومت‌های قدرت‌های جهانی و کشورهایی در منطقه ما را در بر گرفته است؛ در شرایطی که اقتصاد ما گرفتار مصائب بسیار از ناکارآمدی تا فساد و عقب‌ماندگی فناوری است؛ جامعه ما با انواع آسیب‌های اجتماعی و مسائل اجتماعی بنیادین درگیر است؛ و سیاست ما را بی‌سامانی‌های بسیار فرا گرفته است؛ به درگاه تو دعا می‌کنیم:
🔹 خداوندا به همه سیاستمداران ما واقع‌بینی، قدرت تحمل واقعیتی را که دوست ندارند، و ظرفیت گفت‌وگوی مستمر و سازنده با یکدیگر، و برای تأمین منافع پایدار ملت ایران عطا نما.
🔹 خداوندا به دولتی‌های ما ظرفیت کار کردن با آدم‌ها و کارشناسانی بزرگ‌تر از خودشان، به‌کار گرفتن متخصصانی مخالف و منتقد ایده‌های ایشان، عنایت بفرما.
🔹 خداوندا به تصمیم‌گیران ما ظرفیت بده تا به هنگام تعارض تصمیم‌های درست با منافع خودشان، تصمیم‌های درست را ترجیح بدهند؛ و به هنگام تلاش برای توجیه کرده تصمیم‌ها جز منافع پایدار ملت ایران را مد نظر نداشته باشند.
🔹 خداوندا به مجلسیان ما ظرفیتی بده که فراتر از لابی‌های پارلمانی و تلاش برای تأمین منافع محلی در حوزه انتخابیه خودشان، به منافع ملی؛ قانون‌گذاری معطوف به اصلاح ساختارها و نهادهای اداره کشور؛ و نظارت فارغ از منافع شخصی بر عملکرد نهادهای دولتی بیندیشند و عمل کنند.
🔹 خداوندا به همه مقامات تصمیم‌گیر و مؤثر ما در عرصه سیاست خارجی، آن بینش، بلندمدت‌نگری و ظرفیتی را عنایت فرما که بتوانند فراتر از منازعات برای به دست آوردن دست بالاتر در سیاست داخلی، از سیاست خارجی استفاده ابزاری نکنند و آن‌را برای مقاصدی کوتاه‌مدت در عرصه داخلی استفاده نکنند.
🔹 خداوندا به همه تصمیم‌گیران اقتصادی ما اندیشه و اراده لازم برای فراتر رفتن ایده‌های تکراری و ناکارآمد به‌کار بسته‌شده در گذشته بده، ایده‌هایی که نه فقط به بهبود وضعیت اقتصادی این کشور نینجامیده‌اند بلکه به تخریب محیط‌زیستی، انباشت مشکلات و فساد انجامیده‌اند. به ایشان توانایی بده تا تجربه جهانی را درک کنند، شجاعت به‌کار بستن ایده‌های نو داشته باشند، و بتوانند همه نیروهای این کشور را برای دست یافتن به اقتصادی شکوفا به‌کار بندند.
🔹 خداوندا، به رئیس‌جمهور منتخب ما عنایت کن تا برترین‌ها و شایسته‌ترین‌ها را برای دولت دوازدهم این سرزمین برگزیند؛ و مهم‌تر از آن به او و همکارانش توانمندی تنظیم برترین دستورکارها و عقلانی‌ترین و مؤثرترین ایده‌ها برای بالا بردن ظرفیت دولت و نظام تصمیم‌گیری و حکمرانی در این کشور را عنایت فرما.
🔹 خداوندا به همه مسئولان و مدیران این کشور ظرفیت، توانمندی و نگرش مثبت به جامعه مدنی و گروه‌های داوطلب مشارکت مؤثر در اداره کشور عنایت فرما و ایشان را از بدبینی و سوءظن نسبت به فعالان مدنی، متخصصان منتقد و مشارکت‌جویان در اداره کشور بر حذر دار.
🔹 خداوندا، به همه ما و بیشتر از همه به مسئولان، تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران کشور کمک کن تا دست از محافظه‌کاری‌هایی که بلای جان حکمرانی صحیح در این کشور شده است بردارند و شجاعانه برای تغییر رویه‌های ناکارآمد، پنهان‌کاری‌های فسادزا و کردارهای غیرشفاف و نادرست اقدام کنند.
🔹 بزرگ پروردگارا، به مسئولان و مدیران این کشور، نعمت برخوردار شدن از اندیشه انتقادی و صریح شهروندان آگاه این سرزمین را عنایت فرما؛ و همه ما، بالاخص نخبگان، اندیشمندان، متخصصان، دانشگاهیان و روشنفکران ما را اندیشه‌ای صریح و کارساز، و زبانی منتقدا و برّا در نقد منصفانه قدرت عنایت بفرما و هیچ مسئولی را از نظارت جامعه به دور مدار.
(این مناجات را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
کابینه چگونه انتخاب شود؟
(محمد فاضلی)
✅ سؤال مهم این روزها در عرصه سیاسی آن است که چه کسانی به عنوان اعضای کابینه دولت دوازدهم انتخاب خواهند شد. روزنامه دنیای اقتصاد در مطلبی به چگونگی انتخاب اعضای کابینه در انگلستان پرداخته است (http://donya-e-eqtesad.com/news/1105051). روشی که روزنامه دنیای اقتصاد از آن یاد می‌کند، چیز عجیبی نیست و می‌شود آن‌را در ایران نیز به‌کار گرفت. این روشی است که احتمالاً به انتخاب بهترین گزینه‌ها بر اساس نوعی خرد و خبرگی می‌انجامد. خلاصه ایده این است:
✅ براساس این سازوکار کشورهایی نظیر انگلستان، آمریکا، ژاپن، چین و آلمان، در موسم تغییر کابینه، تیمی تصفیه‌شده از انگیزه‌های سیاسی و متشکل از متخصصان حوزه‌های مختلف ترکیب کابینه آتی را با هدف رسیدن به کارآترین حالت بهینه‌سازی می‌کنند. خبرگان این اتاق فکر در گام نخست مهم‌ترین اولویت‌ها و چالش‌های هر یک از وزارتخانه‌ها را برای دوره پیش‌رو ترسیم می‌کنند. سپس با نظرسنجی از وزرای دوره‌های پیشین و متخصصان بخش‌های خصوصی در تعامل با وزارتخانه‌های دولتی، مهم‌ترین ویژگی‌های وزارتخانه کارآ و پیشنهاد هر یک از وزیران پیشین برای تصدی پست وزارتخانه را مشخص می‌کنند. این پیشنهادها پس از مشورت اعضای اتاق فکر در قالب لیستی از وزرای پیشنهادی در اختیار رئیس دولت قرار می‌گیرد. گزینه نهایی وزارت نیز در یک سازوکار تعاملی بین رئیس دولت و اعضای اتاق فکر تعیین می‌شود. افزون بر این، اتاق‌های فکر در تعیین برنامه‌های آتی وزارتخانه‌ها و سنجش میزان موفقیت هر وزارتخانه در عمل به برنامه‌ها نیز ایفای نقش می‌کنند.
✅ این گونه سازوکارهای انتخاب، سبب شفافیت و تولید سرمایه اجتماعی برای منتخبان می‌شوند. سازوکارهای انتخاب اگر این گونه شفاف نباشند، دست آخر کابینه‌ای انتخاب می‌شود که حرف و حدیث درباره آن کمتر از آن‌چه درباره لیست امید برای شورای شهر تهران پیش آمد نخواهد بود. ترکیبی از سهم‌خواهی، روشن نبودن معیارهای انتخاب، گزینه‌هایی که توجیه آن‌ها دشوار است. همه به یاد داشته باشیم که هنوز لیست امید برای شورای شهر تهران، توجیه‌شده و شفاف نیست.
(اگر این متن را می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Forwarded from عکس نگار
‍ [In reply to عکس نگار]
تاریخ بی‌خِرَدی
(محمد فاضلی)
✅ عالمان و فیلسوفان بیشتر درباره تاریخ خِرَد و راه‌های خردورزی نوشته‌اند، اما باربارا تاکمن مورخ آمریکایی در کتابی تأمل‌برانگیز و مهیج، درباره تاریخ بی‌خردی نوشته است. ما در اولین بند این کتاب می‌خوانیم:
✅ «پیروی حکومت‌ها از سیاست‌های مغایر با منافع خویش یکی از پدیده‌های مشهود سراسر تاریخ صرف‌نظر از زمان ومکان است. انسان ظاهراً در حکومت بیش از هر رشته دیگر فعالیت‌های بشری بی‌کفایتی نشان می‌دهد. خرد که می‌توان گفت داوری بر پایه تجربه و عقل سلیم و اطلاعات موجود است، در این رهگذر کمتر به‌کار می‌افتد و اغلب سرخورده و ناکام می‌ماند. چرا زمام‌داران این همه بر خلاف عقل و منافع خردمندانه خویش عمل می‌کنند؟ چرا شغور چنین به ندرت وارد کار می‌شود؟»
✅ تاکمن سوءحکومت را به چهار دسته تقسیم می‌کند: 1. استبداد یا ظلم و فشار؛ 2. جاه‌طلبی بیش از حد مانند دوبار تکاپوی آلمان برای تسلط بر اروپا؛ 3. بی‌کفایتی یا انحطاط، مثل روم باستان یا آخرین تزارهای روسیه؛ و 4. بی‌خردی یا اصرار بر کژاندیشی. و کتاب تاکمن درباره نوع خاصی از بی‌خردی یعنی پیروی از سیاست‌های مغایر با منافع مردم و کشور خویش است.
✅ باربارا تاکمن تاریخ پیروی حکومت‌ها از سیاست‌های مغایر با منافع مردم و کشور خویش را در پنج فصل پیگیری می‌کند و به ترتیب ماجرای اسب چوبین تروا، بی‌خردی‌های سلسله‌های پاپ‌های رنسانس و جدا شدن پروتستان‌ها، حکایت از دست رفتن تسلط بریتانیا بر آمریکا، و ماجرای جنگ آمریکا در ویتنام را بازگو می‌کند. کتاب سراسر پر است از حکمت‌هایی درباره حکومت کردن. خواننده این اثر بی‌گمان 510 صفحه حکمت‌آمیز و مهیج را پیش رو دارد.
✅ اولین ترجمه این کتاب در سال 1375 با عنوان «سیر نابخردی از ترویا تا ویتنام» توسط نشر فرزان منتشر شده است. نسخه‌ای که من مطالعه کردم ترجمه حسن کامشاد است که نشر کارنامه سال 1394 در چاپ پنجم منتشر کرده است. معرفی این کتاب را با عبارتی فاخر درباره دوران پاپ یولیوس دوم به پایان می‌برم:
✅ «خطیبی نیم قرن پیش‌تر در شورای بال گفته بود «فضیلت عاری از قدرت فقط تمسخر برمی‌انگیزد و پاپ رُمی بدون دارایی موروثی کلیسا غلام حلقه به گوشی است در برابر شاهان و شاهزادگان.» مدافعان یولیوس دوم مدعی‌اند که او بر پایه چنین اعتقادی، آگاهانه آن خط‌مشی را پیش گرفت، یعنی خلاصه فکر کرد که برای اِعمال اقتدار، دستگاه پاپی نخست باید صلابت دنیوی یابد و بعد به اندیشه اصلاح افتد. این همان استدلال فریبای طرفداران «سیاست زور» است که، همان گونه که تاریخ بارها نشان داده است، تکمله‌ای هم دارد: کسب قدرت مستلزم کاربست وسایلی است که طالبان قدرت را پست و حیوان‌صفت می‌کند، و جوینده همین که به خود آمد، می‌بیند که قدرت به قیمت از دست رفتن فضیلت – یا مقصود اخلاقی – حاصل شده است.» (ص. 149)
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
«شلختگانِ در بند» و «شهروندان آزاد محدود»
(محمد فاضلی)
✅ آزادی هنوز واژه‌ای جذاب برای جامعه ماست. جامعه فقدان برخی آزادی‌ها را احساس می‌کند و با شعار آزادی به هیجان می‌آید، حال آن‌که اگر آزاد شدن از برخی محدودیت‌ها منظور باشد، ایران جامعه‌ای است که برخی محدودیت‌هایش از بسیاری جوامع کمتر است. این روزها به این فکر می‌کنم که چگونه بدترین صورت‌های «بی‌محدودیت و بی‌حریم» بودن تجربه و راه را بر مفیدترین صورت‌های آزادی بسته شده است؛ و در این میان به دنبال مفهومی می‌گشتم که وضع ما را تصویر کند که به عبارت «شلختگان در بند» رسیدم. آن‌چه تهدیدهای بنیادین برای نظام اجتماعی و سیاسی ایران فراهم کرده، شلختگی اجتماعی و سیاسی و اقتصادی است.
🔹 مثال 1: ده‌ها بانک و صدها مؤسسه و صندوق اعتباری آزادانه، بدون مجوز بانک مرکزی یا با مجوز ولی بدون نظارت کافی و مؤثر، سپرده از مردم جمع کرده‌اند، بدون رعایت سبدهای سرمایه‌گذاری و قوانین نظارتی وام داده‌اند، سودهای کلان پخش کرده‌اند و دست آخر به دشواری‌های بانکی بزرگ شکل داده‌اند.
🔹 مثال 2: صدها هزار چاه آب غیرمجاز و مجاز، بدون رعایت ملاحظات محیط‌زیستی در سراسر ایران حفر شده‌اند، کشاورزی بدون محاسبه ظرفیت و تاب‌آوری سرزمین گسترش یافته، و اقدامات آب‌بر مشابه انجام شده است. همه این کارها بدون محدودیت و حریم‌داری خاصی انجام شده‌اند و عاقبت تهدید زوال یک تمدن ما را در بر گرفته است.
✅ این مثال‌ها را می‌توانید در عرصه رسانه‌ها، تأسیس مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی متعدد، تریبون‌های غیرمسئول بیان‌کننده عبارات مسئولیت‌آور برای کشور، تعدد و تضاد قوانین و مقررات، و ... مشاهده کنید. این حس به آدمی دست می‌دهد که هر کسی، هر گوشه‌ای، با هر ابزاری که در دست داشته، آزادانه و بدون محدودیت خاصی، و صرفاً با ملاحظه برخی ارتباطات، توانسته از منابع استفاده کند. این منابع هم مختلف بوده‌اند: آب، خاک، وام، تریبون، قدرت، منزلت، مدرک و هر آن‌چه قادر است منفعتی برای فرد تولید کند.
✅ همه این‌ها بدون قید و محدودیت – البته برای اقشار و افراد خاص و البته گاه بسیار گسترده – صورت گرفته است. همه ایرانیان به درجاتی از این وضعیت بهره‌مند شده‌اند، و دست آخر همه احساس می‌کنند وضع خوب نیست، ناراضی‌اند و غر می‌زنند. علی‌رغم بهره‌مندی از همه این منابع، افراد حس آزادی ندارند. لاجرم باید گفت آن‌چه داشته‌ایم و اعمال کرده‌ایم، نه آزادی بلکه «شلختگی همه‌جانبه» است. شلختگی فراگیری که در فقدان حاکمیت قانون عاقلانه، ظرفیت اجرای درست قانون، و هماهنگ‌سازی کل نظام اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی؛ حس ناخوشایندی به همگان داده است: «شلختگان در بند».
✅ ایرانیان آموخته‌اند در شرایط فقدان «آزادی‌های توانمندساز محدود به منع‌های قانونی»، زندگی را لابه‌لای بهره‌مندی از شلختگی‌های کل نظام اجتماعی بگذرانند. در افتادن با این شلختگی‌ها بزرگ‌ترین معضل اقتصاد سیاسی این کشور است.
✅ شناسایی شلختگی‌های فراگیر این نظام اجتماعی، و توأمان وضع کردن محدودیت‌ها و آزادی‌های درمانگر این شلختگی‌ها، می‌تواند یکی از مهم‌ترین روزنه‌ها به اندیشیدن درباره جامعه ایران باشد. این پروژه‌ای است برای گذار از «شلختگان در بند» به «شهروندان آزاد محدودشده و حریم‌دار.»
(این متن را اگر می‌پسندید برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
فساد، و چرخه تولید مدیران فاسد
(محمد فاضلی)
✅ چرا مدیران اقتصادی بزرگ و خلاق در ایران کمتر بروز می‌کنند؟ چرا کمتر شاهد ابتکارهای مدیریتی در صنایع توسط مدیران و پیدایش رهبران صنعتی بزرگ هستیم؟ این سؤال پاسخ‌های بسیاری دارد و من البته پژوهشی درباره آن انجام نداده‌ام، اما چندی پیش شرحی از واگذاری یکی از واحدهای بزرگ صنعتی کشور در چارچوب اصل 44 به بخش خصوصی و رفتار مدیریت خصوصی آن مشاهده کردم و دریافتم که چگونه وجود زمینه انجام فساد و سودجویی از مسیرهای نامتعارف، اصلاً فضایی برای اندیشیدن درباره بهبود مدیریت و خلق مدیران بزرگ باقی نمی‌گذارد. شرح مختصر ماجرا، کاملاً روشنگر است.
🔹 واحد صنعتی بسیار بزرگ ایکس با قیمت‌گذاری هر سهم به اندازه حدود یک‌هشتم قیمت واقعی به بخش خصوصی واگذار می‌شود.
🔹 یک مالک صاحب حدود یک‌سوم کل سهام می‌شود و بقیه سهامداران، خرد هستند و نمی‌توانند در تعیین هیئت مدیره سهمی داشته باشند. کل هیئت مدیره به نحوی توسط سهامدار بزرگ تعیین می‌شود.
🔹 مالک این واحد صنعتی از برند و شهرت واحد برای اخذ وام‌های کلان استفاده می‌کند. بخش عمده‌ای از وام‌ها نیز به عوض آن‌که راهی به کارخانه بیابند، مستقیماً راهی بازارهای دیگر – بورس، مسکن و ... - می‌شوند.
🔹 سود وام‌های دریافت‌شده به اسم این واحد صنعتی، بیش از دستمزد ماهیانه نیروی انسانی کل واحد است؛ اما مالک از پرداخت دستمزد نیروی انسانی به بهانه‌های مختلف خودداری کرده است.
🔹 سهامدار عمده در پایین نگه‌داشتن قیمت سهام، زیان‌ده کردن شرکت و نهایتاً تصاحب کل شرکت با قیمت پایین سهام دیگران، سود زیادی دارد.
🔹 مابه‌التفاوت قیمت واقعی واحد واگذارشده و قیمت‌گذاری غیرواقعی انجام‌شده به اندازه‌ای است که سهامدار عمده می‌تواند کل زیان‌های ناشی از عملکرد بد واحد تولیدی، جریمه‌ها و سودهای بانکی، و خساراتی را از این دست را به امید تصاحب نهایی واحد و فروش ماشین‌آلات، اراضی، مواد اولیه موجود در انبارها، دفتر مرکزی در تهران، و سایر املاک و دارایی‌های شرکت، تحمل کند.
🔹 بانک‌های وام‌دهنده بدون ارزیابی ریسک و هر گونه سختگیری درباره پی‌آمدهای ناشی از وام دادن به یک بنگاه ناکارآمد از نظر مدیریتی، احتمالاً با مبادلات فاسد، صدها میلیارد تومان وام به بنگاه می‌پردازند.
🔹 مدیریت بنگاه قادر است مدیریت سیاسی استان را برای دادن وام‌های هر چه بیشتر تحت فشار بگذارد زیرا مدیریت استان با اعتصاب کارگران و اختلال در نظم شهر بر اثر تعویق افتادن حقوق‌ها مواجه است. سایر سازمان‌های دولتی از اداره کار گرفته تا اداره کل صنایع به دلایل مختلف مایل به توقف کامل تولید و تعطیل شدن واحد نیستند.
✅ شما عبارات فوق را کنار هم بگذارید و ببینید نتیجه چه می‌شود: مالکی یک واحد صنعتی را به قیمت بسیار غیرواقعی صاحب شده است و بنابراین هر قدر هم ناکارآمد باشد، ارزش دارایی‌های بنگاه جبران همه آن ناکارآمدی‌هاست. بانک‌ها بدون ارزیابی ریسک و حتی تحت فشار سیاسی به بنگاهی تا این حد ناکارآمد وام می‌پردازند؛ و مدیریت سیاسی و دستگاه اداری نیز از تداوم این ناکارآمدی حمایت می‌کند.
✅ خودتان را جای مدیریت این بنگاه بگذارید. شما برای کسب سود از چنین واحدی، به چه خلاقیتی نیاز دارید؟ کدام فن مدیریتی یا تجربه برتر در جهان را برای موفقیت بنگاه دنبال خواهید کرد؟ آیا مسیری غیر از لابی کردن برای پایین نگه داشتن قیمت سهام، فشار سیاسی برای دریافت وام، و استفاده از برند یک واحد صنعتی بزرگ برای کسب رانت؟ آیا در چنین بستری، مدیران خلاق رشد می‌کنند؟ تجربه مدیریتی جدیدی خلق می‌شود؟ جست‌وجوی بازار، بهبود فناوری، توسعه صادرات و سایر راه‌های توسعه کسب و کار ضرورتی پیدا می‌کند؟ فساد، فقط زمینه‌ای برای تولید مدیران فاسدتر فراهم می‌سازد. وای اگر همه خصوصی‌سازی‌ها این گونه بوده باشند.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
اسنپ چگونه می‌تواند خدمات بهتری ارائه کند؟
(محمد فاضلی)
✅ من مدتی است که از سیستم تاکسی اینترنتی «اسنپ» استفاده می‌کنم. اسنپ مجموعه خودروهای مسافربری هستند که می‌توانید از طریق اینترنت به آن‌ها دسترسی پیدا کرده و با هزینه کمتر از آژانس‌های معمولی و با سرعت بیشتر می‌شود از خدمات آن‌ها استفاده کرد. استفاده از سیستم اسنپ و شیوه خدمات‌دهی خودروهای آن سبب شده ایده‌های زیر به ذهنم برسد. امیدوارم به‌کار بهبود خدمات این شرکت – و البته سایر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات تاکسی اینترنتی - بیایند.
🔹 برخی خودروهای اسنپ مجهز به کمربند ایمنی صندلی‌ عقب نیستند و بهتر است این شرکت کلیه خودروهای همکار خود را ملزم به داشتن کمربند ایمنی صندلی عقب کند. در ضمن راننده‌های خود را آموزش دهد که از سرنشینان صندلی عقب بخواهند کمربندی ایمنی را ببندند.
🔹 خودروهای اسنپ در یک سطح از نظر ایمنی قرار ندارند. بدیهی است بین سطح ایمنی خودرو پراید (بدون ایربگ و مشخصات ایمنی پایین) با پژو 206 یا سمند و پژو پرشیا، تفاوت هست. اسنپ می‌تواند بنا به سطح ایمنی خودروها، برای آن‌ها سقف سرعت تعیین کند. حرکت با پراید و سرعت بالای صد کیلومتر در ساعت، به دور از ایمنی و خلاف مسئولیت اجتماعی شرکت اسنپ است.
🔹 شرکت اسنپ می‌تواند دفترچه‌های راهنمای حاوی معرفی شرکت و خدمات آن، وظایف و مسئولیت‌های رانندگان اسنپ در مقابل مسافران، و معرفی رفتارهای شایسته راننده را منتشر کرده و همه رانندگان اسنپ را موظف سازد این دفترچه‌ها را در اختیار مسافران قرار دهند.
🔹 شرکت اسنپ می‌تواند سی‌دی‌های حاوی موسیقی‌های مختلف را در اختیار رانندگان خود قرار دهد و مسافران اسنپ نیز بتوانند فهرست موسیقی‌های در اختیار رانندگان را مشاهده کرده و از راننده بخواهند در طول سفر چه موسیقی‌ای را برای ایشان پخش کند. مسافران هم‌چنین می‌توانند حق داشته باشند خواستار پخش برنامه‌های رادیویی خاص شوند.
🔹 شرکت اسنپ می‌تواند شماری از کتاب‌های عمومی و پرخواننده یا متون دیگری را که مسافران در طول یک سفر معمولاً نیم تا یک ساعته علاقمند به بررسی آن‌ها هستند را در خودروهای همکار اسنپ قرار داده و به این ترتیب امکان سرگرمی، آشنا شدن با کتاب‌ها و سایر محصولات فرهنگی را برای مسافران فراهم سازد.
🔹 اسنپ می‌تواند به صورت منسجم و سازمان‌یافته، کتابچه‌های تبلیغاتی را نیز در اختیار مسافران خودروها قرار دهد. کتابچه‌های حاوی تبلیغات کالاهای ایرانی می‌تواند بخشی از مسئولیت اجتماعی اسنپ در قبال گسترش بازار محصولات تولید ایران نیز به حساب آید.
🔹 اسنپ می‌تواند سابقه تخلفات رانندگی رانندگان همکار خود را در تعیین دستمزد رانندگان و ارزیابی عملکرد آن‌ها لحاظ کند. این اقدام به تدریج می‌تواند به بهبود رفتار رانندگی کمک کرده و ایمنی مسافران را نیز افزایش دهد. رانندگانی اسنپ باید با رانندگی بدون تخلف هم ایمنی مسافران را به خطر نیندازند و هم به ارتقای نام و نشان تجاری اسنپ کمک کنند.
🔹 اسنپ می‌تواند رانندگان همکار خود را ملزم به داشتن کپسول ایمنی استاندارد و جعبه کمک‌های اولیه در خودروها کند. این اقدامات برای ارتقای ایمنی و کمک به مسافران به هنگام وقوع حوادث و وضعیت‌های اضطراری – بالاخص برای مسافران مسن – بسیار کمک‌کننده است.
🔹 اسنپ می‌تواند برای مسافران خاص – بیماران، افراد مسن، کودکان و سایر گروه‌های خاص – امکانات ویژه ارائه کند و مسافران نیز بتوانند با انتخاب از روی نرم‌افزار خواستار خودروها و رانندگان ارائه‌کننده خدمات ویژه شوند.
🔹 اسنپ می‌تواند در ادامه ایده‌های فوق، یک بخش ویژه برای «مسئولیت اجتماعی شرکت» تعریف کرده و به بررسی این موضوع بپردازد که چگونه می‌تواند به بهبود سطح ایمنی حمل و نقل شهری، بهبود وضعیت رفتارهای رانندگی، افزایش ارائه خدمات به گروه‌های خاص – برای مثال اقشار ضعیف از نظر اقتصادی، افراد دارای معلولیت‌های حرکتی، سالمندان و ... – کمک کند.
✅ اسنپ این قابلیت را دارد که فراتر از فعالیتی اقتصادی، مسئولیت اجتماعی نیز بپذیرد و هم‌زمان به ارتقای ارزش برند خود نیز کمک کند. توسعه این بخش مسئولیت اجتماعی در اسنپ، ظرفیت‌های زیادی فراتر از پیشنهادات ارائه‌شده نیز در اختیار آن قرار خواهد داد.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
مهم‌ترین کار دولت دوازدهم
(محمد فاضلی)
حسام‌الدین آشنا بخشی از سخنرانی حسن روحانی در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری در سال 1392 را بازنشر کرده است (نگاه کنید: https://t.me/hesmashena/335). من فکر می‌کنم مهم‌ترین وظیفه دولت دوازدهم، پایبندی به عبارتی از همان سخنرانی است؛ عبارتی که می‌گوید:
اصلی‌ترین جنبۀ کاربردی اعتدال آن دسته از اقدامات و برنامه‌های دولت خواهد بود که وجه ساختاری دارند و توانایی دولت را در پاسخگویی به نیازهای جامعه بالا می برند. پس باید عدم تعادل‌های ساختاری کشور را با آسیب‌شناسی‌های علمی به درستی شناخت و با اصلاحات ساختاری ظرفیت‌های فعلی نهاد دولت را در برابر جامعۀ تحول‌گرا ارتقا داد.
دولت دوازدهم از مسیر پایبندی به این عبارت پیشرفت جامعه ایران را تضمین خواهد کرد نه از مسیر تشدید تنش‌ها.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
نسل‌های بعد درباره ما چه خواهند نوشت؟
(محمد فاضلی)
من فکر می‌کنم اگر بحران «فرسایش تمدنی» (شامل بحران تخریب ویران‌گر محیط‌زیست، عقب‌ماندگی فناورانه شدید، مشکلات اقتصادی مزمن و در نهایت بحران‌های اجتماعی و سیاسی تهدیدکننده موجودیت تمدنی) چیز قابل توجهی از ما باقی بگذارد، نسل‌های بعدی درباره این روزهای ما می‌نویسند: «در میانه دهه 1390 هجری شمسی، در حالی که کشور از بحران محیط‌زیستی ناشی از فرسایش و تخریب گسترده منابع آب، خاک و تنوع زیستی رنج می‌برد؛ نظام آموزش، علم و فناوری کشور در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته و تعداد زیادی از کشورهای در حال توسعه در وضعیت نامناسبی قرار داشت؛ آمارهای رسمی و غیررسمی از وجود بین 3.5 تا 7 میلیون بیکار حکایت داشت؛ نظام تأمین مالی و پولی توسعه در وضعیت حساسی قرار گرفته بود؛ آسیب‌های اجتماعی در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار گرفته بود و همه مقامات رسمی به نحوی از افزایش آن‌ها شکایت می‌کردند؛ تنش در سیاست خارجی و بالاخص در محیط پیرامونی کشور به یکی از خطرناک‌ترین شرایط رسیده بود؛ و روابط میان قدرت‌های جهانی به سوی تنش پیش می‌رفت؛ نظام تصمیم‌گیری و سیاستمداران به عوض تلاش برای ایجاد اجماع و آرامش در درون، و توسعه صلح‌سازی در بیرون با هدف زمان خریدن و بسیج نیروهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی برای حل مسائل کشور؛ به مناقشه‌هایی دامن می‌زدند که امروز بی فایده و زیان‌بخش بودن آن‌ها آشکار شده، و بعید است در آن زمان نیز کسی درباره زیان ملی آن‌ها تردیدی داشته است.»
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
عید فطر بر همگان مبارک باد
امید به آن‌که احوال زندگی مردم ایران نیز در فردای سختی‌ها، حال و هوای عید بگیرد و رحمت و گشایش‌های فراوان از لطف خداوند بر همگان نازل گردد. خداوندا به همه ما طاقت لازم برای عبور کردن از سختی‌ها، شجاعت تحمل کردن تفاوت‌ها، و شیرینی همدلی، انسجام و همراهی در عین تکثر را عنایت فرما.
درباره نان خوب پیچیده بیندیشیم
(محمد فاضلی)
این متن را در سال 1389 وقتی نوشتم که طرح هدفمند کردن یارانه‌ها تازه داشت آغاز می‌شد؛ و از آن جهت دوباره آن‌را بازنشر می‌کنم که هنوز به‌کار می‌آید. نظام سیاست‌گذاری هنوز درباره مسائل ساده می‌اندیشد.
—---------------------
یارانه‌ها دارند هدفمند می‌شوند و از ابتدا اعلام کنم که مثل خیلی‌های دیگر با کلیت هدفمند کردن یارانه‌ها موافقم. یارانه مثل خیلی ابزارهای دیگر ابزار سیاست‌گذاری است و می‌تواند برای اهداف مثبت بسیاری به‌کار گرفته شود. بنابراین مثل هر ابزار دیگری شیوه‌ی درست و غلط استفاده از آن قابل تصور است. اما از میان بحث بسیار مهم و البته بزرگ یارانه‌ها، می‌خواهم فقط نگاهی ساختاری به هدفمند کردن یارانه‌ها در مقوله‌ی نان داشته باشم. تصور می‌کنم همین بحث می‌تواند ما را به نتایج قابل توجهی برساند.
تحقیقات مرکز پژوهش‌های غلات کشور نشان می‌دهد این عوامل در کیفیت نان مؤثر هستند: کیفیت آرد، کیفیت کارگران شاغل در نانوایی‌ها، کیفیت تجهیزات پخت نان، رعایت زمان‌های مشخص اضافه کردن مخمرها به خمیر، اصول پهن کردن و انتقال نان به تنور، استیجاری بودن واحدهای نانوایی، مشکلات کارگری.
عوامل دیگری هم برای کیفیت نان ذکر شده است. برای مثال کیفیت آسیاب کردن گندم و تبدیل آن به آرد که بستگی کامل به تجهیزات کارخانجات آرد دارد، بر کیفیت نان مؤثر است. هم‌چنین بخشی از ضایعات نتیجه‌ی علاقمندی به نان‌های مسطح ایرانی است که به سرعت بیات می‌شوند. نگهداری نان نیز بر کیفیت آن تأثیر دارد و در طی فرایند نگهداری باید از سرد شدن نان تا شیوه‌ی ذخیره‌سازی آن در منازل را مد نظر داشت. کیفیت گندم تولید شده نیز بر کیفیت نهایی نان تأثیر دارد. به علاوه ارزش غذایی نان نیز تابع کیفیت تولید و هم‌چنین عملیات فرآوری است که روی آرد در کارخانجات صورت می‌گیرد.
اگر ساده‌تر به قضیه نگاه کنیم، می‌بینیم که بهینه‌سازی کیفیت نان حداقل مستلزم این مراحل است:
🔹 تحول در کشاورزی در ابعاد: افزایش تولید در واحد سطح (به منظور کاهش هزینه‌ی تولید)، آموزش کشاورزان و ایجاد نیروی کار ماهر کشاورزی، تزریق دانش به کشاورزی ایران و بهبود کارآمدی تجهیزات و شیوه‌های کشت، به علاوه‌ی سیاست‌گذاری درست برای تشویق سرمایه‌گذاری جهت بهینه‌سازی تولید.
🔹بهبود تجهیزات برداشت گندم. (پدربزرگ من کشاورزی بود که تا آخر عمر از دست کمباین‌هایی که گندم‌زارهایش‌ را تخریب می‌کردند و بخشی از محصولش از دست می‌رفت، شکایت داشت.)
🔹بهینه‌سازی نظام حمل و نقل به نحوی که گندم در فرایندی سالم‌تر، با هزینه‌ی کمتر و سرعت بیشتر به مراکز خرید یا سیلوها برسد.
🔹بهینه‌سازی نظام خرید، انبار کردن و نگهداری گندم در سیلوها. (کافی است یک بار با یکی از ماشین‌های حمل گندم، در فصول خرید گندم به این سیلوها رفته باشید تا وضعیت موجود را مشاهده کنید.)
🔹تجهیز و مدرنیزاسیون کارخانجات آرد به نحوی که آرد صنعتی، با هزینه‌ی کمتر و با کیفیت بیشتر و مطابق استانداردهای دنیا تولید شود.
🔹ساماندهی نظام تحقیقات کشاورزی، مکانیک تجهیزات کشاورزی و صنعت آرد، و تحقیقات مواد غذایی برای تولید دانش بومی در حوزه‌ی کشاورزی گندم، تجهیزات کشاورزی و تولید آرد و نان.
🔹تربیت نیروی انسانی ماهر برای کار در نانوایی‌ها و بیرون رفتن از ناکارآمدی فعلی نیروی انسانی.
🔹پرداختن به تولید صنعتی نان.
🔹حل مشکل نانوایی‌های اجاره‌ای.
🔹بهینه‌سازی تجهیزات، مکان، دانش و رویه‌های نانوایی‌های کشور.
🔹گسترش آگاهی‌ها درباره‌ی نان، شیوه‌ی نگهداری نان.
🔹تحقیقات درباره‌ی الگوهای مصرف نان، انتظارات مصرف کنندگان، و شیوه‌های هدر رفتن نان در خانوارها.
این شرح مختصر نشان می‌دهد:
✅ تنها بخش کوچکی از مسأله‌ی هدر رفتن نان به الگوهای فرهنگی ارتباط دارد و عمده‌ی مسأله‌ی ناکارآمدی ساختارهای فیزیکی، دانش، تجهیزات و سیاست‌هایی هستند که نمی‌توان تقلیل‌گرایانه آن‌ها را به الگوهای رفتار فرهنگی تقلیل داد و با واژه‌ی فرهنگ‌سازی همه را نادیده گرفت.
✅ ساختارهای نهادی مرتبط با مسائلی که برشمردیم صرفاً با قیمت‌های انرژی یا قیمت گندم، آرد و نان سروکار ندارند. این اوج تقلیل‌گرایی است که ماهیت همه‌ی مسائلی را که در بالا به آن‌ها اشاره کردیم، به یک عامل قیمت تقلیل دهیم. هر یک از مسائل مؤثر بر کیفیت نان و میزان هدر رفتن آن از منطق ساختاری و نهادی خاص خود تبعیت می‌کنند. قیمت عامل مؤثری است اما همه‌ی واقعیت موجود را توضیح نمی‌دهد.
✅ با این اوصاف، اگرچه اقدام کلی برای اصلاح مکانیزم‌های قیمتی می‌تواند گام مؤثری تلقی شود، اما این اقدام در دل مجموعه‌ی منسجمی از سیاست‌ها که معلوم نیست اصلاح قیمت‌ها مهم‌ترین آن‌ها باشد، معنادار و مؤثر است. سیاست‌گذاران باید به سؤالات پیچیده‌تری پاسخ گویند.
(اگر متن را می پسندید برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
مبادا کوه موش بزاید
(محمد فاضلی)
✅اهل فن کتاب‌ها و مقالات نوشته‌اند درباره نقصان‌های مدیریتی، فناورانه و حقوقی-قانونی مدیریت منابع آب در ایران و دست آخر معلوم شده که قوانین مرتبط با آب در ایران، و بالاخص مهم‌ترین قانون متأخر (قانون توزیع عادلانه آب، مصوب سال 1361) زیان‌شان افزون بر فایده‌شان بوده است. «پیش‌نویس قانون جامع مدیریت منابع آب» که اکنون در 12383 کلمه منتشر شده، محصول خودآگاهی بر فرایند طی‌شده است و علی‌الظاهر، نگاشته‌اند تا آبی بر آتش «بحران آب» باشد. بزرگان کسب‌وکار و سیاست آب پیش‌تر در آذر 1395 گفته بودند که این پیش‌نویس در دست تدوین است و حاصل کار اکنون ارائه شده است.
✅من امید داشتم که این پیش‌نویس بهره‌اش از رویه قانون‌نویسی و دانش حکمرانی و مدیریت منابع آب در قرن بیست‌ویکم، بیش از آن باشد که اکنون هست. این ایام، هر چه بیشتر در لابه‌لای این پیش‌نویس جست‌وجو کردم، و هر قدر بیشتر در فضای مجازی درباره آن گشت زدم، و هر قدر بیشتر از متخصصان امور آب پرس‌وجو کردم، تردیدهایم درباره این پیش‌نویس بیشتر شد. همه را حمل می‌کنم بر نادانی خودم از رویه نوشتن این پیش‌نویس و فقدان شفافیت در دستگاه اداری امور آب مملکت، و فقط چند سؤال می‌پرسم. زعمای امور آب حتماً برای همه آن‌ها پاسخ دارند و جواب‌های ایشان تردیدها و نگرانی‌ها را رفع خواهد کرد.
🔹 ساختار و ترکیب نفرات تخصص‌های موجود در تشکیلات، کمیته‌ها و کارگروه‌هایی که پیش‌نویس را نوشته‌اند چیست؟ رویه اطلاع‌رسانی، مشورت‌گیری و نظرخواهی برای تدوین این پیش‌نویس چه بوده است؟
🔹 پیش‌نویس بر اساس کدام آسیب‌شناسی منتشرشده، یا گزارش معتبر و در اختیار متخصصان، از وضعیت مدیریت منابع آب و بالاخص نقد قانون توزیع عادلانه آب تدوین شده است؟
🔹 کجا و در کدام بررسی معتبر و شفاف مشخص شده که چه بخش‌هایی از قانون توزیع عادلانه آب سبب بروز بحران فعلی مدیریت منابع آب شده؟ و آیا اساساً مشکل حقوقی-قانونی باعث این وضعیت شده یا مشکلات اجرایی، سیاسی و اقتصاد سیاسی منابع آب مسبب وضعیت فعلی شده‌اند؟
🔹 پیش‌نویس فعلی به‌طور مشخص برای اصلاح کدام رویه‌های نهادی تدوین شده است؟
🔹 عبارت «وزارت نیرو» 165 بار در این پیش‌نویس تکرار شده است و مقایسه آن با قانون توزیع عادلانه آب نشان می‌دهد این پیش‌نویس را می‌توان «قانون افزایش اختیارات وزارت نیرو در بخش آب» نیز تلقی کرد. سؤال این است که جایگاه سایر ذینفعان (از جمله آب‌بران، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط‌زیست و ...) در این قانون به همان اندازه‌ای است که برای ساماندهی منابع آب ایران کفایت می‌کند؟
🔹 عباراتی نظیر «انتقال آب ... برای تامين نيازهاي مختلف مصرف» در چند جای این پیش‌نویس گنجانده شده است. تطابق انتقال آب برای تأمین «نیازهای مختلف مصرف» که منطقاً کشاورزی را نیز شامل می‌شود (حتی به شرط مدیریت تقاضا در مقصد) با توسعه پایدار که در متن چند بار ذکر شده، کجا بررسی شده است؟ چرا وزارت نیرو این گونه در دادن اختیار به خود برای «انتقال آب» گشاده‌دستی می‌کند؟
🔹 چگونه قانونی جامع درباره مدیریت منابع آب در قرن بیست‌ویکم، حتی یک بار واژه «حکمرانی آب» را در خود جای نداده و به کلی از کنار این مفهوم گذر کرده است؟ هم‌چنین این پیش‌نویس چگونه از کنار «مدیریت به هم پیوسته» گذشته اما در پیوست (تعاریف مفاهیم) این مفهوم را تعریف می‌کند؟ تعریف مفهومی که یک بار در متن نیامده نشانه چیست؟
🔹 عبارتی در صفحه آخر این پیش‌نویس و ذیل مفهوم «مدیریت مصرف» آمده که شاهکار قانون‌نویسی و دانش مدیریت منابع آب است: «همانگونه كه استحضار دارند مديريت منابع آب داراي سه مرحله تاريخي مي‌باشد. مرحله اول كه عمدتاً بر تأمين آب تأكيد دارد و مرحله مديريت عرضه ناميده مي‌شود. مرحله دوم مديريت توأمان عرضه و تقاضا مي‌باشد و در مرحله نهايي كه كليه ساخت‌وسازهاي لازم جهت استحصال و انتقال و توزيع آب صورت گرفته است، مرحله مديريت تقاضا به عنوان وظيفه اصلي نهاد اصلي مديريت آب مطرح مي‌گردد.»
🔹 سؤال اول: «چه کسی استحضار دارند؟» این انشای تعاریف مفاهیم در قانون است یا نامه به مافوق؟
🔹 سؤال دوم: کدام کتاب، مقاله یا سند معتبر نشان داده که مرحله مدیریت تقاضا وقتی آغاز می‌شود که «کلیه ساخت‌وسازهای لازم جهت استحصال و انتقال و توزیع آب صورت گرفته باشد.» اگر منتقدان رویکردهای مدیریت منابع آب کشور فقط یک جمله لازم داشتند تا نشان دهند کل ذهنیت اصحاب هیدروکراسی، سازه‌محور است، همین تک‌جمله کفایت می‌کرد.
🔹 سؤال آخر: آیا همه ظرفیت حقوقی، علمی و ارتباطی دستگاه عریض و طویل آب همین است که در این 30 برگ و 12383 کلمه بروز یافته است؟ مبادا کوه موش زاییده باشد.
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
👍1
ورشکستگی در سیاست‌گذاری
(محمد فاضلی)
علاءالدین بروجردی نماینده پرسابقه مجلس گفته است «بحران آب عملاً وارد مقوله امنیتی شده است و ما ناگزیر شدیم در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی کمیته امنیت آب را تشکیل دهیم.» همین دیروز درباره کیفیت قانون‌نویسی در ویرایش هشتم «پیش‌نویس قانون جامع آب ایران» نوشتم (نگاه کنید به: https://t.me/fazeli_mohammad/1082) و بنابراین خیلی تعجب نمی‌کنم که نماینده مجلس از این خبر بدهد که مجلس پیش از همه اقداماتی که می‌توانسته است انجام دهد، کمیته امنیتی برای مسأله آب تشکیل داده است. مجلس می‌توانست حداقل اقدامات زیر را انجام دهد:
🔹 تقاضای تدوین یک گزارش ملی درباره وضعیت آب کشور، علل بروز وضع فعلی، سناریوهای آینده، اصلاحات ضروری در بازه‌های زمانی مختلف، و تحلیل نظام حکمرانی آب. (قبلا درباره ضرورت این گزارش نوشته‌ام. نگاه کنید به: http://npps.ir/ArticlePreview.aspx?id=61532)
🔹 تقاضای بررسی تطبیقی نظام‌های حکمرانی و مدیریت منابع آب در کشورهای مختلف توسط مرکز پژوهش‌های مجلس. (مرکز پژوهش‌های مجلس در آبانماه 1391 گزارشی با عنوان «بررسی تطبیقی و آسیب شناسی ساختار حاکمیتی مدیریت آب در ایران وارائه ساختار مطلوب» منتشر کرده است اما نه آن‌چنان مطالعه مقایسه‌ای است که به‌کار آید. مقایسه کنید با انتشارات بانک جهانی و سایر نهادهای بین‌المللی درباره مدیریت منابع آبی و حقوق آب در کشورهای مختلف تا تفاوت آشکار شود.)
🔹 تشکیل کمیته یا کارگروه ویژه برای همکاری با وزارت نیرو و دستگاه‌های مسئول برای تدوین سریع‌تر قانون جامع منابع آب و ساماندهی به وضعیت حقوقی آب متناسب با مقتضیات کشور.
🔹 ارائه طرح یا درخواست ارائه لوایحی برای اثربخش کردن مطالعات ارزیابی محیط‌زیستی و ارزیابی تأثیرات اجتماعی اقدامات در مدیریت منابع آب برای ممانعت از تبدیل شدن مسائل محیط‌زیستی و اجتماعی به مسائل امنیتی.
🔹 ارائه درخواست تحقیق و تفحص از وزارت نیرو برای شفاف شدن فرایندهای منجر به سوء مدیریت منابع آب و پیدایش وضعیت بحرانی فعلی در منابع آب ایران (البته تحقیق و تفحص برای اصلاح فرایندها و نه مچ‌گیری و تحت فشار قرار دادن وزیر و وزارتخانه برای پذیرش خواسته‌های نمایندگان).
🔹 ارائه سؤالات کارشناسی و شفاف‌کننده از وزیر درباره عملکرد وزارتخانه در سطح ملی (و نه بابت تن ندادن به خرده‌فرمایش‌های نمایندگان بابت اقدامات در حوزه‌های انتخابیه‌شان)، شفاف کردن آمار و اطلاعات عملکرد بخش آب کشور در همه ابعاد، و دریافت برنامه وزارتخانه برای اصلاحات.
🔹 تلاش جدی برای تطبیق دادن برنامه ششم با ملاحظات توسعه پایدار، تغییر اقلیم و متناسب ساختن تکالیف توسعه‌ای بار شده بر برنامه ششم برای توسعه – بالاخص در بخش کشاورزی – با ظرفیت‌های محیط‌زیستی کشور.
🔹 تلاش برای ارائه تفسیری متناسب با ظرفیت اکولوژیک کشور از خودکفایی در کشاورزی در قالب قوانین و بالاخص برنامه ششم توسعه.
فهرست اقدامات بایسته و شایسته‌ای را که مجلس می‌توانسته است در اولویت اقدام قرار دهد، می‌توان با یک جلسه کارشناسی بسیار طولانی‌تر کرد، اما عده‌ای فقط به فکرشان رسیده است کمیته امنیتی برای مسأله آب تشکیل دهند. مسأله را زمانی انکار می‌کردند و حال یکباره امنیتی می‌کنند. آیا این چیزی غیر از «ورشکستی در سیاست‌گذاری» است. ما با این سطح از کیفیت سیاست‌گذاری چه احتیاجی به دشمنی داعش یا ترامپ داریم؟
(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
پاسخ غلامرضا مدنیان مدیر کل حقوقی وزارت نیرو به یادداشت «مبادا کوه موش بزاید».